ນຍສງ຺ເຂໂປ

໑໗. ເອວໍ ຄາຖາພນ຺ຘວເສນ ໂສຬສປິ ຫາເຣ ນິທ຺ທິສິຕ຺ວາ ອິທານິ ນເຍ ນິທ຺ທິສິຕຸໍ ‘‘ຕຓ຺ຫຎ຺ຈາ’’ຕິອາທິ ວຸຕ຺ຕໍ. ຕຕ຺ຖ ຕຓ຺ຫຎ຺ຈ ອວິຊ຺ຊມ຺ປິ ຈາຕິ ສຸຕ຺ເຕ ອາຄຕໍ ອຕ຺ຖໂຕ ນິທ຺ຘາຣຓວເສນ ວາ ຄຫິຕໍ ຕຓ຺ຫໍ ອວິຊ຺ຊຎ຺ຈ ໂຍ ເນຕີຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ. ໂຍ ສໍວຓ຺ຓນາວິເສໂສ ຕໍ ເນຕິ ສໍກິເລສປກ຺ຂໍ ປາເປຕິ ສໍກິເລສວເສນ ສຸຕ຺ຕຕ຺ຖໍ ໂຍເຊຕີຕິ ອຘິປ຺ປາໂຍ. ສມເຖນາຕິ ສມາຘິນາ. ວິປສ຺ສນາຍາຕິ ປຎ຺ຎາຍ, ໂຍ ເນຕິ ໂວທານປກ຺ຂໍ ປາເປຕິ, ຕຖາ ສຸຕ຺ຕຕ຺ຖໍ ໂຍເຊຕີຕິ ອຘິປ຺ປາໂຍ. ສຈ຺ເຈຫິ ໂຍຊຍິຕ຺ວາຕິ ນຍນ຺ໂຕ ຈ ຕຓ຺ຫາ ຈ ອວິຊ຺ຊາ ຈ ຠວມູລກຕ຺ຕາ ສມຸທຍສຈ຺ຈໍ, ອວເສສາ ເຕຠູມກຘມ຺ມາ ທຸກ຺ຂສຈ຺ຈໍ, ສມຖວິປສ຺ສນາ ມຄ຺ຄສຈ຺ຈໍ, ເຕນ ປຕ຺ຕພ຺ພາ ອສງ຺ຂຕຘາຕຸ ນິໂຣຘສຈ຺ຈນ຺ຕິ ເອວໍ ອິເມຫິ ຈຕູຫິ ສຈ຺ເຈຫິ ໂຍເຊຕ຺ວາ. ອຍໍ ນໂຍ ນນ຺ທິຍາວຏ຺ໂຏຕິ ໂຍ ຕຓ຺ຫາວິຊ຺ຊາຫິ ສໍກິເລສປກ຺ຂສ຺ສ ສຸຕ຺ຕຕ຺ຖສ຺ສ ສມຖວິປສ຺ສນາຫິ ໂວທານປກ຺ຂສ຺ສ ຈຕຸສຈ຺ຈໂຍຊນມຸເຂນ ນຍນລກ຺ຂໂຓ ສໍວຓ຺ຓນາວິເສໂສ, ອຍໍ ນນ຺ທິຍາວຏ຺ໂຏ ນໂຍ ນາມາຕິ ອຕ຺ໂຖ. ເອຕ຺ຖ ຈ ນຍສ຺ສ ຠູມິ ຄາຖາຍໍ ‘‘ນໂຍ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕາ, ຕສ຺ມາ ສໍວຓ຺ຓນາວິເສໂສຕິ ວຸຕ຺ຕໍ. ນ ຫິ ອຕ຺ຖນໂຍ ສໍວຓ຺ຓນາ, ຈຕຸສຈ຺ຈປຏິເວຘສ຺ສ ອນຸຣູໂປ ປຸພ຺ພຠາເຄ ອນຸຄາຫຓນໂຍ ອຕ຺ຖນໂຍ. ຕສ຺ສ ປນ ຍາ ອຸຄ຺ຆຏິຕຎ຺ຎຸອາທີນໍ ວເສນ ຕຓ຺ຫາທິມຸເຂນ ນຍຠູມິຣຈນາ, ຕຕ຺ຖ ນຍໂວຫາໂຣ.

໑໘. ອກຸສເລຕິ ທ຺ວາທສຈິຕ຺ຕຸປ຺ປາທສງ຺ຄຫິເຕ ສພ຺ເພປິ ອກຸສເລ ຘມ຺ເມ. ສມູເລຫີຕິ ອຕ຺ຕໂນ ມູເລຫິ, ໂລຠໂທສໂມເຫຫີຕິ ອຕ຺ໂຖ. ກຸສເລຕິ ສພ຺ເພປິ ຈຕຸຠູມເກ ກຸສເລ ຘມ຺ເມ. ກຸສລມູເລຫີຕິ ກຸສເລຫິ ອໂລຠາທິມູເລຫິ ໂຍ ເນຕິ. ນຍນ຺ໂຕ ຈ ກຸສລາກຸສລໍ ມາຍາມຣີຈິອາທໂຍ ວິຍ ອຠູຕໍ ນ ໂຫຕີຕິ ຠູຕໍ. ປຏຆຏາທໂຍ ວິຍ ນ ສມ຺ມຸຕິສຈ຺ຈມຕ຺ຕນ຺ຕິ ຕຖໍ. ອກຸສລສ຺ສ ອິຏ຺ຐວິປາກຕາຠາວໂຕ ກຸສລສ຺ສ ຈ ອນິຏ຺ຐວິປາກຕາຠາວໂຕ ວິປາເກ ສຕິ ອວິສໍວາທກຕ຺ຕາ ອວິຕຖໍ ເນຕິ. ເອວເມເຕສໍ ຕິຓ຺ຓມ຺ປິ ປທານໍ ກຸສລາກຸສລວິເສສນຕາ ທຏ຺ຐພ຺ພາ. ອຖ ວາ ອກຸສລມູເລຫິ ອກຸສລານິ ກຸສລມູເລຫິ ຈ ກຸສລານິ ນຍນ຺ໂຕ ອຍໍ ນໂຍ ຠູຕໍ ຕຖໍ ອວິຕຖໍ ເນຕິ, ຈຕ຺ຕາຣິ ສຈ຺ຈານິ ນິທ຺ຘາເຣຕ຺ວາ ໂຍເຊຕີຕິ ອຕ຺ໂຖ. ທຸກ຺ຂາທີນິ ຫິ ພາຘກາທິຠາວໂຕ ອຎ຺ຎຖາຠາວາຠາເວນ ຠູຕານິ, ສຈ຺ຈສຠາວຕ຺ຕາ ຕຖານິ, ອວິສໍວາທນໂຕ ອວິຕຖານິ. ວຸຕ຺ຕຎ຺ເຫຕໍ ຠຄວຕາ ‘‘ຈຕ຺ຕາຣິມານິ, ຠິກ຺ຂເວ, ຕຖານິ ອວິຕຖານິ ອນຎ຺ຎຖານີ’’ຕິ (ສໍ. ນິ. ໕.໑໐໙໐). ຕິປຸກ຺ຂລໍ ຕໍ ນຍໍ ອາຫູຕິ ໂຍ ອກຸສລມູເລຫິ ສໍກິເລສປກ຺ຂສ຺ສ ກຸສລມູເລຫິ ໂວທານປກ຺ຂສ຺ສ ສຸຕ຺ຕຕ຺ຖສ຺ສ ຈຕຸສຈ຺ຈໂຍຊນມຸເຂນ ນຍນລກ຺ຂໂຓ ສໍວຓ຺ຓນາວິເສໂສ, ຕໍ ຕິປຸກ຺ຂລໍ ນຍນ຺ຕິ ວທນ຺ຕີຕິ ອຕ຺ໂຖ.

໑໙. ວິປລ຺ລາເສຫີຕິ ອສຸເຠ ສຸຠນ຺ຕິອາທິນຍປ຺ປວຕ຺ເຕຫິ ຈຕູຫິ ວິປລ຺ລາເສຫິ. ກິເລເສຕິ ກິລິສ຺ສນ຺ຕິ ວິພາຘິຍນ຺ຕີຕິ ກິເລສາ, ສໍກິລິຏ຺ຐຘມ຺ມາ, ສໍກິເລສປກ຺ຂນ຺ຕິ ອຕ຺ໂຖ. ເກຈິ ‘‘ສໍກິເລເສ’’ຕິປິ ປຐນ຺ຕິ, ກິເລສສຫິເຕຕິ ອຕ຺ໂຖ. ອິນ຺ທ຺ຣິເຍຫີຕິ ສທ຺ຘາທີຫິ ອິນ຺ທ຺ຣິເຍຫິ. ສທ຺ຘມ຺ເມຕິ ປຏິປຕ຺ຕິປຏິເວຘສທ຺ຘມ຺ເມ, ໂວທານປກ຺ຂນ຺ຕິ ອຕ຺ໂຖ. ເອຕໍ ນຍນ຺ຕິ ໂຍ ສຸຠສຎ຺ຎາທີຫິ ວິປລ຺ລາເສຫິ ສກລສ຺ສ ສໍກິເລສປກ຺ຂສ຺ສ ສທ຺ຘິນ຺ທ຺ຣິຍາທີຫິ ໂວທານປກ຺ຂສ຺ສ ຈຕຸສຈ຺ຈໂຍຊນວເສນ ນຍນລກ຺ຂໂຓ ສໍວຓ຺ຓນາວິເສໂສ, ເອຕໍ ນຍໍ ນຍວິທູ ສທ຺ຘມ຺ມນຍໂກວິທາ, ອຕ຺ຖນຍກຸສລາ ເອວ ວາ ສີຫວິກ຺ກີຬິຕໍ ນຍນ຺ຕິ ວທນ຺ຕີຕິ ອຕ຺ໂຖ.

໒໐. ເວຍ຺ຍາກຣເຓສູຕິ ຕສ຺ສ ຕສ຺ສ ອຕ຺ຖນຍສ຺ສ ໂຍຊນຕ຺ຖໍ ກເຕສຸ ສຸຕ຺ຕສ຺ສ ອຕ຺ຖວິສ຺ສຊ຺ຊເນສູຕິ ອຕ຺ໂຖ. ເຕເນວາຫ ‘‘ຕຫິໍ ຕຫິ’’ນ຺ຕິ. ກຸສລາກຸສລາຕິ ໂວທານິຍາ ສໍກິເລສິກາ ຈ ຕສ຺ສ ຕສ຺ສ ນຍສ຺ສ ທິສາຠູຕຘມ຺ມາ. ວຸຕ຺ຕາຕິ ສຸຕ຺ຕໂຕ ນິທ຺ຘາເຣຕ຺ວາ ກຖິຕາ. ມນສາ ໂວໂລກຍເຕຕິ ເຕ ຍຖາວຸຕ຺ຕຘມ຺ເມ ຈິຕ຺ເຕເນວ ‘‘ອຍໍ ປຐມາ ທິສາ ອຍໍ ທຸຕິຍາ ທິສາ’’ຕິອາທິນາ ຕສ຺ສ ຕສ຺ສ ນຍສ຺ສ ທິສາຠາເວນ ອຸປປຣິກ຺ຂຕິ, ວິຈາເຣຕີຕິ ອຕ຺ໂຖ. ‘‘ໂອໂລກຍເຕ ເຕ ອພຫີ’’ຕິປິ ປາໂຐ. ຕຕ຺ຖ ເຕຕິ ເຕ ຍຖາວຸຕ຺ຕຘມ຺ເມ. ອພຫີຕິ ອພ຺ຠນ຺ຕຣໍ, ຈິຕ຺ເຕ ເອວາຕິ ອຕ຺ໂຖ. ຕໍ ຂຸ ທິສາໂລຈນໍ ອາຫູຕິ ໂອໂລກຍເຕຕິ ເອຕ຺ຖ ຍເທຕໍ ໂອໂລກນໍ, ຕໍ ທິສາໂລຈນໍ ນາມ ນຍໍ ວທນ຺ຕິ. ຂຸ-ຕິ ຈ ນິປາໂຕ ອວຘາຣເຓ. ເຕນ ໂອໂລກນເມວ ອຍໍ ນໂຍ, ນ ໂກຈິ ອຕ຺ຖວິເສໂສຕິ ທສ຺ເສຕິ.

໒໑. ໂອໂລເກຕ຺ວາຕິ ປຐມາທິທິສາຠາເວນ ອຸປປຣິກ຺ຂິຕ຺ວາ. ທິສາໂລຈເນນາຕິ ທິສາໂລຈນນເຍນ ກຣຓຠູເຕນ. ເຍນ ຫິ ວິຘິນາ ຕສ຺ສ ຕສ຺ສ ອຕ຺ຖນຍສ຺ສ ໂຍຊນາຍ ທິສາ ໂອໂລກີຍນ຺ຕິ, ໂສ ວິຘິ ທິສາໂລຈນນ຺ຕິ ເອວໍ ວາ ເອຕ຺ຖ ອຕ຺ໂຖ ທຏ຺ຐພ຺ໂພ. ອຸກ຺ຂິປິຍາຕິ ອຸທ຺ຘຣິຕ຺ວາ, ທິສາຠູຕຘມ຺ເມ ສຸຕ຺ຕໂຕ ນິທ຺ຘາເຣຕ຺ວາຕິ ອຕ຺ໂຖ. ‘‘ອຸກ຺ຂິປິຍ ໂຍ ສມາເນຕີ’’ຕິປິ ປຐນ຺ຕິ, ຕສ຺ສຕ຺ໂຖ – ‘‘ໂຍ ເຕສໍ ທິສາຠູຕຘມ຺ມານໍ ສມານຍນໍ ກໂຣຕີ’’ຕິ. ຍນ຺ຕິ ວາ ກິຣິຍາປຣາມສນໍ. ສມາເນຕີຕິ ສມໍ, ສມ຺ມາ ວາ ອາເນຕິ ຕສ຺ສ ຕສ຺ສ ນຍສ຺ສ ໂຍຊນາວເສນ. ເກ ປນ ອາເນຕິ? ສພ຺ເພ ກຸສລາກຸສເລ ຕໍຕໍນຍທິສາຠູເຕ. ອຍໍ ນໂຍຕິ ສມາເນຕີຕິ ເອຕ຺ຖ ຍເທຕໍ ຕໍຕໍນຍທິສາຠູຕຘມ຺ມານໍ ສມານຍນໍ, ອຍໍ ອງ຺ກຸໂສ ນາມ ນໂຍຕິ ອຕ຺ໂຖ. ເອຕຎ຺ຈ ທ຺ວຍໍ ‘‘ໂວຫາຣນໂຍ, ກມ຺ມນໂຍ’’ຕິ ຈ ວຸຈ຺ຈຕິ.

໒໒. ເອວໍ ຫາເຣ ນເຍ ຈ ນິທ຺ທິສິຕ຺ວາ ອິທານິ ເນສໍ ໂຍຊນກ຺ກມໍ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ ‘‘ໂສຬສ ຫາຣາ ປຐມ’’ນ຺ຕິອາທິມາຫ. ຕຕ຺ຖ ປຐມໍ ໂສຬສ ຫາຣາ ‘‘ໂຍເຊຕພ຺ພາ’’ຕິ ວຈນເສໂສ. ຫາຣສໍວຓ຺ຓນາ ປຐມໍ ກາຕພ຺ພາ ພ຺ຍຎ຺ຊນປຣິເຍຏ຺ຐິຠາວໂຕຕິ ອຘິປ຺ປາໂຍ. ທິສໂລຈນໂຕຕິ ທິສາໂລຈເນນ, ອຍເມວ ວາ ປາໂຐ. ອງ຺ກຸເສນ ຫີຕິ ຫິ-ສທ຺ໂທ ນິປາຕມຕ຺ຕໍ. ເສສໍ ອຸຕ຺ຕານເມວ.