໙. ກຸຫສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ

໑໐໘. ນວເມ ກຸຫາຕິ ສາມນ຺ຕຊປ຺ປນາທິນາ ກຸຫນວຕ຺ຖຸນາ ກຸຫກາ, ອສນ຺ຕຄຸຓສມ຺ຠາວນິຈ຺ຉາຍ ໂກຫຎ຺ຎໍ ກຕ຺ວາ ປເຣສໍ ວິມ຺ຫາປກາຕິ ອຕ຺ໂຖ. ຖທ຺ຘາຕິ ໂກເຘນ ຈ ມາເນນ ຈ ຖທ຺ຘມານສາ. ‘‘ໂກຘໂນ ໂຫຕິ ອຸປາຍາສພຫຸໂລ, ອປ຺ປມ຺ປິ ວຸຕ຺ໂຕ ສມາໂນ ອຠິສຊ຺ຊຕິ ກຸປ຺ປຕິ ພ຺ຍາປຊ຺ຊຕິ ປຕິຕ຺ຖີຍຕີ’’ຕິ (ອ. ນິ. ໓.໒໕; ປຸ. ປ. ໑໐໑) ເອວໍ ວຸຕ຺ເຕນ ໂກເຘນ ຈ, ‘‘ທຸພ຺ພໂຈ ໂຫຕິ ໂທວຈສ຺ສກຣເຓຫິ ຘມ຺ເມຫິ ສມນ຺ນາຄໂຕ ອກ຺ຂໂມ ອປ຺ປທກ຺ຂິຓຄ຺ຄາຫີ ອນຸສາສນິ’’ນ຺ຕິ (ມ. ນິ. ໑.໑໘໑) ເອວໍ ວຸຕ຺ເຕນ ໂທວຈສ຺ເສນ ຈ, ‘‘ຊາຕິມໂທ, ໂຄຕ຺ຕມໂທ, ສິປ຺ປມໂທ, ອາໂຣຄ຺ຍມໂທ, ໂຍພ຺ພນມໂທ, ຊີວິຕມໂທ’’ຕິ (ວິຠ. ໘໓໒) ເອວໍ ວຸຕ຺ເຕນ ຊາຕິມທາທິເຠເທນ ມເທນ ຈ ຄຣຸກາຕພ຺ເພສຸ ຄຣູສຸ ປຣມນິປຈ຺ຈກາຣໍ ອກຕ຺ວາ ອໂຍສລາກໍ ຄິລິຕ຺ວາ ຐິຕາ ວິຍ ອໂນນຕາ ຫຸຕ຺ວາ ວິຈຣຓກາ. ລປາຕິ ອຸປລາປກາ ມິຈ຺ຉາຊີວວເສນ ກຸລສງ຺ຄາຫກາ ປຈ຺ຈຍຕ຺ຖໍ ປຍຸຕ຺ຕວາຈາວເສນ ນິປ຺ເປສິກຕາວເສນ ຈ ລປກາຕິ ວາ ອຕ຺ໂຖ.

ສິງ຺ຄີຕິ ‘‘ຕຕ຺ຖ ກຕມໍ ສິງ຺ຄໍ? ຍໍ ສິງ຺ຄໍ ສິງ຺ຄາຣຕາ ຈາຕຸຣຕາ ຈາຕຸຣິຍໍ ປຣິກ຺ຂຕ຺ຕຕາ ປາຣິກ຺ຂຕ຺ຕິຍ’’ນ຺ຕິ (ວິຠ. ໘໕໒) ເອວໍ ວຸຕ຺ເຕຫິ ສິງ຺ຄສທິເສຫິ ປາກຏກິເລເສຫິ ສມນ຺ນາຄຕາ. ອຸນ຺ນຬາຕິ ອຸຄ຺ຄຕນຬາ, ນຬສທິສໍ ຕຸຈ຺ຉມານໍ ອຸກ຺ຂິປິຕ຺ວາ ວິຈຣຓກາ. ອສມາຫິຕາຕິ ຈິຕ຺ເຕກຄ຺ຄຕາມຕ຺ຕສ຺ສາປິ ອລາຠິໂນ. ນ ເມ ເຕ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂູ ມາມກາຕິ ເຕ ມຍ຺ຫໍ ຠິກ຺ຂູ ມມ ສນ຺ຕກາ ນ ໂຫນ຺ຕິ. ເມຕິ ອິທໍ ປທໍ ອຕ຺ຕານໍ ອຸທ຺ທິສ຺ສ ປພ຺ພຊິຕຕ຺ຕາ ຠຄວຕາ ວຸຕ຺ຕໍ. ຍສ຺ມາ ປນ ເຕ ກຸຫນາທິໂຍຄໂຕ ນ ສມ຺ມາ ປຏິປນ຺ນາ, ຕສ຺ມາ ‘‘ນ ມາມກາ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕາ. ອປຄຕາຕິ ຍທິປິ ເຕ ມມ ສາສເນ ປພ຺ພຊິຕາ, ຍຖານຸສິຏ຺ຐໍ ປນ ອປ຺ປຏິປຊ຺ຊນໂຕ ອປຄຕາ ເອວ ອິມສ຺ມາ ຘມ຺ມວິນຍາ, ອິໂຕ ເຕ ສຸວິທູຣວິທູເຣ ຐິຕາຕິ ທສ຺ເສຕິ. ວຸຕ຺ຕຎ຺ເຫຕໍ –

‘‘ນຠຎ຺ຈ ທູເຣ ປຖວີ ຈ ທູເຣ,

ປາຣໍ ສມຸທ຺ທສ຺ສ ຕທາຫຸ ທູເຣ;

ຕໂຕ ຫເວ ທູຣຕຣໍ ວທນ຺ຕິ,

ສຕຎ຺ຈ ຘມ຺ມໍ ອສຕຎ຺ຈ ຣາຊາ’’ຕິ. (ອ. ນິ. ໔.໔໗; ຊາ. ໒.໒໑.໔໑໔);

ວຸທ຺ຘິໍ ວິຣູຬ຺ຫິໍ ເວປຸລ຺ລໍ ອາປຊ຺ຊນ຺ຕີຕິ ສີລາທິຄຸເຓຫິ ວຑ຺ຒນວເສນ ວຸທ຺ຘິໍ, ຕຕ຺ຖ ນິຈ຺ຈລຠາເວນ ວິຣູຬ຺ຫິໍ, ສພ຺ພຕ຺ຖ ປຕ຺ຖຏຠາເວນ ສີລາທິຘມ຺ມກ຺ຂນ຺ຘປາຣິປູຣິຍາ ເວປຸລ຺ລໍ. ນ ຈ ເຕ ກຸຫາທິສຠາວາ ຠິກ຺ຂູ ອາປຊ຺ຊນ຺ຕິ, ນ ຈ ປາປຸຓນ຺ຕີຕິ ອຕ຺ໂຖ. ເຕ ໂຂ ເມ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂູ ມາມກາຕິ ອິຘາປິ ເມຕິ ອຕ຺ຕານໍ ອຸທ຺ທິສ຺ສ ປພ຺ພຊິຕຕ຺ຕາ ວທຕິ, ສມ຺ມາ ປຏິປນ຺ນຕ຺ຕາ ປນ ‘‘ມາມກາ’’ຕິ ອາຫ. ວຸຕ຺ຕວິປຣິຍາເຍນ ສຸກ຺ກປກ຺ໂຂ ເວທິຕພ຺ໂພ. ຕຕ຺ຖ ຍາວ ອຣຫຕ຺ຕມຄ຺ຄາ ວິຣູຫນ຺ຕິ ນາມ, ອຣຫຕ຺ຕຜເລ ປນ ສມ຺ປຕ຺ເຕ ວິຣູຬ຺ຫິໍ ເວປຸລ຺ລໍ ອາປນ຺ນາ ນາມ. ຄາຖາ ສຸວິຎ຺ເຎຍ຺ຍາ ເອວ.

ນວມສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.