໒. ສຸລຠສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ

໑໐໑. ທຸຕິເຍ ອປ຺ປານີຕິ ປຣິຕ຺ຕານິ. ສຸລຠານີຕິ ສຸເຂນ ລທ຺ຘພ຺ພານິ, ຍຕ຺ຖ ກຕ຺ຖຈິ ວາ ສກ຺ກາ ໂຫຕິ ລທ຺ຘຸໍ. ອນວຊ຺ຊານີຕິ ວຊ຺ຊຣຫິຕານິ ນິທ຺ໂທສານິ ອາຄມນສຸທ຺ຘິໂຕ ກາຍມຓ຺ຑນາທິກິເລສວຕ຺ຖຸຠາວາຠາວໂຕ ຈ. ຕຕ຺ຖ ສຸລຠຕາຍ ປຣິເຍສນທຸກ຺ຂສ຺ສ ອຠາໂວ ທສ຺ສິໂຕ, ອປ຺ປຕາຍ ປຣິຫຣຓທຸກ຺ຂສ຺ສປິ ອຠາໂວ ທສ຺ສິໂຕ, ອນວຊ຺ຊຕາຍ ອຄຣຫິຕພ຺ພຕາຍ ຠິກ຺ຂຸສາຣຸປ຺ປຠາໂວ ທສ຺ສິໂຕ ໂຫຕິ. ອປ຺ປຕາຍ ວາ ປຣິຕ຺ຕາສສ຺ສ ອວຕ຺ຖຸຕາ, ສຸລຠຕາຍ ເຄຘາຍ ອວຕ຺ຖຸຕາ, ອນວຊ຺ຊຕາຍ ອາທີນວວເສນ ນິສ຺ສຣຓປຎ຺ຎາຍ ວຕ຺ຖຸຕາ ທສ຺ສິຕາ ໂຫຕິ. ອປ຺ປຕາຍ ວາ ລາເຠນ ນ ໂສມນສ຺ສໍ ຊນຍນ຺ຕິ, ສຸລຠຕາຍ ອລາເຠນ ນ ໂທມນສ຺ສໍ ຊນຍນ຺ຕິ, ອນວຊ຺ຊຕາຍ ວິປ຺ປຏິສາຣນິມິຕ຺ຕໍ ອຎ຺ຎາຓຸເປກ຺ຂໍ ນ ຊນຍນ຺ຕິ ອວິປ຺ປຏິສາຣວຕ຺ຖຸຠາວໂຕ.

ປໍສຸກູລນ຺ຕິ ຣຖິກາສຸສານສງ຺ກາຣກູຏາທີສຸ ຍຕ຺ຖ ກຕ຺ຖຈິ ປໍສູນໍ ອຸປຣິ ຐິຕຕ຺ຕາ ອພ຺ຠຸຄ຺ຄຕຏ຺ເຐນ ປໍສຸກູລໍ ວິຍາຕິ ປໍສຸກູລໍ, ປໍສຸ ວິຍ ກຸຈ຺ຉິຕຠາວໍ ອຸລຕິ ຄຈ຺ຉຕີຕິ ປໍສຸກູລນ຺ຕິ ເອວໍ ລທ຺ຘນາມໍ ຣຖິກາທີສຸ ປຕິຕນນ຺ຕການິ ອຸຈ຺ຈິນິຕ຺ວາ ກຕຈີວຣໍ. ປິຓ຺ຑິຍາໂລໂປຕິ ຊງ຺ຆປິຓ຺ຑິຍາ ພເລນ ຈຣິຕ຺ວາ ຆເຣ ຆເຣ ອາໂລປມຕ຺ຕໍ ກຕ຺ວາ ລທ຺ຘໂຠຊນໍ. ຣຸກ຺ຂມູລນ຺ຕິ ວິເວການຸຣູປໍ ຍໍກິຎ຺ຈິ ຣຸກ຺ຂສມີປໍ. ປູຕິມຸຕ຺ຕນ຺ຕິ ຍໍກິຎ຺ຈິ ໂຄມຸຕ຺ຕໍ. ຍຖາ ຫິ ສຸວຓ຺ຓວຓ຺ໂຓປິ ກາໂຍ ປູຕິກາໂຍວ ເອວໍ ອຠິນວມ຺ປິ ມຸຕ຺ຕໍ ປູຕິມຸຕ຺ຕເມວ. ຕຕ຺ຖ ເກຈິ ໂຄມຸຕ຺ຕຠາວິຕໍ ຫຣິຕກີຂຓ຺ຑໍ ‘‘ປູຕິມຸຕ຺ຕ’’ນ຺ຕິ ວທນ຺ຕິ, ປູຕິຠາເວນ ອາປຓາທິໂຕ ວິສ຺ສຏ຺ຐໍ ຉຑ຺ຑິຕໍ ອປຣິຄ຺ຄຫິຕໍ ຍໍກິຎ຺ຈິ ເຠສຊ຺ຊໍ ປູຕິມຸຕ຺ຕນ຺ຕິ ອຘິປ຺ເປຕນ຺ຕິ ອປເຣ.

ຍໂຕ ໂຂຕິ ປຈ຺ຈຕ຺ເຕ ນິສ຺ສກ຺ກວຈນໍ, ຍໍ ໂຂຕິ ວຸຕ຺ຕໍ ໂຫຕິ. ເຕນ ‘‘ຕຸຏ຺ໂຐ ໂຫຕີ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕກິຣິຍໍ ປຣາມສຕິ. ຕຸຏ຺ໂຐຕິ ສນ຺ຕຸຏ຺ໂຐ. ອິທມສ຺ສາຫນ຺ຕິ ຍ຺ວາຍໍ ຈຕຸພ຺ພິເຘນ ຍຖາວຸຕ຺ເຕນ ປຈ຺ຈເຍນ ອປ຺ເປນ ສຸລເຠນ ສນ຺ໂຕໂສ, ອິທໍ ອິມສ຺ສ ຠິກ຺ຂຸໂນ ສີລສໍວຣາທີສຸ ອຎ຺ຎຕຣໍ ເອກໍ ສາມຎ຺ຎງ຺ຄໍ ສມຓຠາວກາຣຓນ຺ຕິ ອຫໍ ວທາມິ. ສນ຺ຕຸຏ຺ຐສ຺ສ ຫິ ຈຕຸປາຣິສຸທ຺ຘິສີລໍ ສຸປຣິປຸຓ຺ຓໍ ໂຫຕິ, ສມຖວິປສ຺ສນາ ຈ ຠາວນາປາຣິປູຣິໍ ຄຈ຺ຉນ຺ຕິ. ອຖ ວາ ສາມຎ຺ຎໍ ນາມ ອຣິຍມຄ຺ໂຄ. ຕສ຺ສ ສງ຺ເຂປໂຕ ທ຺ເວ ອງ຺ຄານິ – ພາຫິຣໍ, ອຊ຺ຌຕ຺ຕິກນ຺ຕິ. ຕຕ຺ຖ ພາຫິຣໍ ສປ຺ປຸຣິສູປນິສ຺ສໂຍ ສທ຺ຘມ຺ມສ຺ສວນຎ຺ຈ, ອຊ຺ຌຕ຺ຕິກໍ ປນ ໂຍນິໂສ ມນສິກາໂຣ ຘມ຺ມານຸຘມ຺ມປຏິປຕ຺ຕິ ຈ. ເຕສຸ ຍສ຺ມາ ຍຖາຣຫໍ ຘມ຺ມານຸຘມ຺ມປຏິປຕ຺ຕິຠູຕາ ຕສ຺ສາ ມູລຠູຕາ ເຈເຕ ຘມ຺ມາ, ຍທິທໍ ອປ຺ປິຈ຺ຉຕາ ສນ຺ຕຸຏ຺ຐິຕາ ປວິວິຕ຺ຕຕາ ອສໍສຏ຺ຐຕາ ອາຣທ຺ຘວີຣິຍຕາຕິ ເອວມາທໂຍ, ຕສ຺ມາ ວຸຕ຺ຕໍ ‘‘ອິທມສ຺ສາຫໍ ອຎ຺ຎຕຣໍ ສາມຎ຺ຎງ຺ຄນ຺ຕິ ວທາມີ’’ຕິ.

ຄາຖາສຸ ເສນາສນມາຣພ຺ຠາຕິ ວິຫາຣາທິໍ ມຎ຺ຈປີຐາທິຎ຺ຈ ເສນາສນໍ ນິສ຺ສາຍ. ຈີວຣໍ ປານໂຠຊນນ຺ຕິ ນິວາສນາທິຈີວຣໍ, ອມ຺ພປານກາທິປານໍ, ຂາທນີຍໂຠຊນີຍາທິຠຸຎ຺ຊິຕພ຺ພວຕ຺ຖຸຎ຺ຈ ອາຣພ຺ຠາຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ. ວິຆາໂຕ ວິຫຕຠາໂວ ເຈໂຕທຸກ຺ຂໍ ນ ໂຫຕີຕິ ໂຍຊນາ. ອຍຎ຺ເຫຕ຺ຖ ສງ຺ເຂປຕ຺ໂຖ – ‘‘ອສຸກສ຺ມິໍ ນາມ ອາວາເສ ປຈ຺ຈຍາ ສຸລຠາ’’ຕິ ລຠິຕພ຺ພຏ຺ຐານຄມເນນ ວາ ‘‘ມຍ຺ຫໍ ປາປຸຓາຕິ ນ ຕຸຍ຺ຫ’’ນ຺ຕິ ວິວາທາປຊ຺ຊເນນ ວາ ນວກມ຺ມກຣຓາທິວເສນ ວາ ເສນາສນາທີນິ ປຣິເຍສນ຺ຕານໍ ອສນ຺ຕຸຏ຺ຐານໍ ອິຈ຺ຉິຕລາຠາທິນາ ໂຍ ວິຆາໂຕ ຈິຕ຺ຕສ຺ສ ໂຫຕິ, ໂສ ຕຕ຺ຖ ສນ຺ຕຸຏ຺ຐສ຺ສ ນ ໂຫຕີຕິ. ທິສາ ນປ຺ປຏິຫຎ຺ຎຕີຕິ ສນ຺ຕຸຏ຺ຐິຍາ ຈາຕຸທ຺ທິສາຠາເວນ ທິສາ ນປ຺ປຏິຫນ຺ຕິ. ວຸຕ຺ຕຎ຺ເຫຕໍ –

‘‘ຈາຕຸທ຺ທິໂສ ອປ຺ປຏິໂຆ ຈ ໂຫຕິ,

ສນ຺ຕຸສ຺ສມາໂນ ອິຕຣີຕເຣນາ’’ຕິ. (ສຸ. ນິ. ໔໒; ຈູຬນິ. ຂຄ຺ຄວິສາຓສຸຕ຺ຕນິທ຺ເທສ ໑໒໘);

ຍສ຺ສ ຫິ ‘‘ອສຸກຏ຺ຐານໍ ນາມ ຄໂຕ ຈີວຣາທີນິ ລຠິສ຺ສາມີ’’ຕິ ຈິຕ຺ຕໍ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ, ຕສ຺ສ ທິສາ ປຏິຫຎ຺ຎຕິ ນາມ. ຍສ຺ສ ປນ ເອວໍ ນ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ, ຕສ຺ສ ທິສາ ນ ປຏິຫຎ຺ຎຕິ ນາມ. ຘມ຺ມາຕິ ປຏິປຕ຺ຕິຘມ຺ມາ. ສາມຎ຺ຎສ຺ສານຸໂລມິກາຕິ ສມຓຘມ຺ມສ຺ສ ສມຖວິປສ຺ສນາຠາວນາຍ ອຣິຍມຄ຺ຄສ຺ເສວ ວາ ອນຸຈ຺ຉວິກາ ອປ຺ປິຈ຺ຉຕາທໂຍ. ອຘິຄ຺ຄຫິຕາຕິ ສພ຺ເພ ເຕ ຕຸຏ຺ຐຈິຕ຺ຕສ຺ສ ສນ຺ຕຸຏ຺ຐຈິຕ຺ເຕນ ຠິກ຺ຂຸນາ ອຘິຄ຺ຄຫິຕາ ປຏິປກ຺ຂຘມ຺ເມ ອຠິຠວິຕ຺ວາ ຄຫິຕາ ໂຫນ຺ຕິ ອພ຺ຠນ຺ຕຣຄຕາ, ນ ພາຫິຣຄຕາຕິ.

ທຸຕິຍສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.