໑໓. ໂລກສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ

໑໑໒. ເຕຣສເມ ໂລໂກຕິ ລຸຊ຺ຊນປລຸຊ຺ຊນຏ຺ເຐນ ໂລໂກ, ອຕ຺ຖໂຕ ປຸຣິມໍ ອຣິຍສຈ຺ຈທ຺ວຍໍ ອິຘ ປນ ທຸກ຺ຂໍ ອຣິຍສຈ຺ຈໍ ເວທິຕພ຺ພໍ. ສ຺ວາຍໍ ສຕ຺ຕໂລໂກ, ສງ຺ຂາຣໂລໂກ, ໂອກາສໂລໂກຕິ ວິຠາຄໂຕ ສຣູປໂຕ ຈ ເຫຏ຺ຐາ ວຸຕ຺ໂຕເຍວ. ອປິຈ ຂນ຺ຘໂລກາທິວເສນ ຈ ອເນກວິໂຘ ໂລໂກ. ຍຖາຫ –

‘‘ໂລໂກຕິ ຂນ຺ຘໂລໂກ, ຘາຕຸໂລໂກ, ອາຍຕນໂລໂກ, ວິປຕ຺ຕິຠວໂລໂກ, ວິປຕ຺ຕິສມ຺ຠວໂລໂກ, ສມ຺ປຕ຺ຕິຠວໂລໂກ, ສມ຺ປຕ຺ຕິສມ຺ຠວໂລໂກ, ເອໂກ ໂລໂກ ສພ຺ເພ ສຕ຺ຕາ ອຫາຣຏ຺ຐິຕິກາ, ທ຺ເວ ໂລກາ ນາມຎ຺ຈ ຣູປຎ຺ຈ, ຕໂຍ ໂລກາ ຕິສ຺ໂສ ເວທນາ, ຈຕ຺ຕາໂຣ ໂລກາ ຈຕ຺ຕາໂຣ ອາຫາຣາ, ປຎ຺ຈ ໂລກາ ປຎ຺ຈຸປາທານກ຺ຂນ຺ຘາ, ຉ ໂລກາ ຉ ອຊ຺ຌຕ຺ຕິການິ ອາຍຕນານິ, ສຕ຺ຕ ໂລກາ ສຕ຺ຕ ວິຎ຺ຎາຓຏ຺ຐິຕິໂຍ, ອຏ຺ຐ ໂລກາ ອຏ຺ຐ ໂລກຘມ຺ມາ, ນວ ໂລກາ ນວ ສຕ຺ຕາວາສາ, ທສ ໂລກາ ທສາຍຕນານິ, ທ຺ວາທສ ໂລກາ ທ຺ວາທສາຍຕນານິ, ອຏ຺ຐາຣສ ໂລກາ ອຏ຺ຐາຣສ ຘາຕຸໂຍ’’ຕິ (ມຫານິ. ໓; ຈູຬນິ. ອຊິຕມາຓວປຸຈ຺ຉານິທ຺ເທສ ໒).

ເອວມເນກຘາ ວິຠຕ຺ໂຕປິ ໂລໂກ ປຎ຺ຈສຸ ອຸປາທານກ຺ຂນ຺ເຘສຸ ເອວ ສງ຺ຄຫໍ ສໂມສຣຓໍ ຄຈ຺ຉຕິ, ອຸປາທານກ຺ຂນ຺ຘາ ຈ ທຸກ຺ຂໍ ອຣິຍສຈ຺ຈໍ ຊາຕິປິ ທຸກ຺ຂາ …ເປ… ສໍຂິຕ຺ເຕນ ປຎ຺ຈຸປາທານກ຺ຂນ຺ຘາປິ ທຸກ຺ຂາຕິ. ເຕນ ວຸຕ຺ຕໍ ‘‘ອຕ຺ຖໂຕ ປຸຣິມໍ ອຣິຍສຈ຺ຈທ຺ວຍໍ, ອິຘ ປນ ທຸກ຺ຂໍ ອຣິຍສຈ຺ຈໍ ເວທິຕພ຺ພ’’ນ຺ຕິ. ນນຸ ຈ ລຸຊ຺ຊນປລຸຊ຺ຊນຏ຺ໂຐ ອວິເສເສນ ປຎ຺ຈສຸ ຂນ຺ເຘສຸ ສມ຺ຠວຕີຕິ? ສຈ຺ຈໍ ສມ຺ຠວຕິ. ຍໍ ປນ ນ ລຸຊ຺ຊຕີຕິ ຄຫິຕໍ, ຕໍ ຕຖາ ນ ໂຫຕິ, ເອກໍເສເນວ ລຸຊ຺ຊຕິ ປລຸຊ຺ຊຕີຕິ ໂສ ໂລໂກຕິ ອຸປາທານກ຺ຂນ຺ເຘສ຺ເວວ ໂລກສທ຺ໂທ ນິຣູຬ຺ໂຫຕິ ເວທິຕພ຺ໂພ. ຕສ຺ມາ ໂລໂກຕິ ທຸກ຺ຂໍ ອຣິຍສຈ຺ຈໍ ເອວ.

ຍທິປິ ຕຖາຄຕ-ສທ຺ທສ຺ສ ເຫຏ຺ຐາ ຕຖາຄຕສຸຕ຺ເຕ ນານານເຍຫິ ວິຕ຺ຖາຣໂຕ ອຕ຺ໂຖ ວິຠຕ຺ໂຕ, ຕຖາປິ ປາຬິຍາ ອຕ຺ຖສໍວຓ຺ຓນາມຸເຂນ ອຍມຕ຺ຖວິຠາວນາ – ອຠິສມ຺ພຸທ຺ໂຘຕິ ‘‘ອຠິຎ຺ເຎຍ຺ຍໂຕ ປຣິຎ຺ເຎຍ຺ຍໂຕ’’ຕິ ປຸພ຺ເພ ວຸຕ຺ຕວິຠາເຄນ ວາ ອວິເສສໂຕ ຕາວ ອາສຍານຸສຍຈຣິຍາຘິມຸຕ຺ຕິອາທິເຠທໂຕ ກຸສລາກຸສລາທິວິຠາຄໂຕ ວຏ຺ຏປ຺ປມາຓສຓ຺ຐານາທິເຠທໂຕ, ວິເສສໂຕ ວາ ປນ ‘‘ອຍໍ ສສ຺ສຕາສໂຍ, ອຍໍ ອຸຈ຺ເຉທາສໂຍ’’ຕິອາທິນາ ‘‘ກກ຺ຂຬລກ຺ຂຓາ ປຖວີຘາຕຸ, ປຄ຺ຆຣຓລກ຺ຂຓາ ອາໂປຘາຕູ’’ຕິອາທິນາ ຈ ອຠິວິສິຏ຺ເຐນ ສຍມ຺ຠຸຎາເຓນ ສມ຺ມາ ອວິປຣີຕໍ ໂຍ ໂຍ ອຕ຺ໂຖ ຍຖາ ຍຖາ ພຸຊ຺ຌິຕພ຺ໂພ, ຕຖາ ຕຖາ ພຸທ຺ໂຘ ຎາໂຕ ອຕ຺ຕປຈ຺ຈກ຺ໂຂ ກໂຕຕິ ອຠິສມ຺ພຸທ຺ໂຘ.

ໂລກສ຺ມາຕິ ຍຖາວຸຕ຺ຕໂລກໂຕ. ວິສໍຍຸຕ຺ໂຕຕິ ວິສໍສຏ຺ໂຐ, ຕປ຺ປຏິພທ຺ຘານໍ ສພ຺ເພສໍ ສໍໂຍຊນານໍ ສມ຺ມເທວ ສມຸຈ຺ຉິນ຺ນຕ຺ຕາ ຕໂຕ ວິປ຺ປມຸຕ຺ໂຕຕິ ອຕ຺ໂຖ. ໂລກສມຸທໂຍຕິ ສຸຕ຺ຕນ຺ຕນເຍນ ຕຓ຺ຫາ, ອຠິຘມ຺ມນເຍນ ປນ ອຠິສງ຺ຂາເຣຫິ ສທ຺ຘິໍ ທິຍຑ຺ຒກິເລສສຫສ຺ສໍ. ປຫີໂນຕິ ໂພຘິມຓ຺ເຑ ອຣຫຕ຺ຕມຄ຺ຄຎາເຓນ ສມຸຈ຺ເຉທປ຺ປຫານວເສນ ສວາສນໍ ປຫີໂນ. ໂລກນິໂຣໂຘຕິ ນິພ຺ພານໍ. ສຈ຺ຉິກໂຕຕິ ອຕ຺ຕປຈ຺ຈກ຺ໂຂ ກໂຕ. ໂລກນິໂຣຘຄາມິນີ ປຏິປທາຕິ ສີລາທິກ຺ຂນ຺ຘຕ຺ຕຍສງ຺ຄໂຫ ອຣິໂຍ ອຏ຺ຐງ຺ຄິໂກ ມຄ຺ໂຄ. ໂສ ຫິ ໂລກນິໂຣຘໍ ນິພ຺ພານໍ ຄຈ຺ຉຕິ ອຘິຄຈ຺ຉຕິ, ຕທຕ຺ຖໍ ອຣິເຍຫິ ປຏິປຊ຺ຊີຍຕິ ຈາຕິ ໂລກນິໂຣຘຄາມິນີ ປຏິປທາຕິ ວຸຈ຺ຈຕິ.

ເອຕ຺ຕາວຕາ ຕຖານິ ອຠິສມ຺ພຸທ຺ໂຘ ຍາຖາວໂຕ ຄໂຕຕິ ຕຖາຄໂຕຕິ ອຍມຕ຺ໂຖ ທສ຺ສິໂຕ ໂຫຕິ. ຈຕ຺ຕາຣິ ຫິ ອຣິຍສຈ຺ຈານິ ຕຖານິ ນາມ. ຍຖາຫ –

‘‘ຈຕ຺ຕາຣິມານິ, ຠິກ຺ຂເວ, ຕຖານິ ອວິຕຖານິ ອນຎ຺ຎຖານິ. ກຕມານິ ຈຕ຺ຕາຣິ? ອິທໍ ທຸກ຺ຂນ຺ຕິ, ຠິກ຺ຂເວ, ຕຖເມຕໍ ອວິຕຖເມຕໍ, ອນຎ຺ຎຖເມຕ’’ນ຺ຕິ (ສໍ. ນິ. ໕.໑໐໙໐) ວິຕ຺ຖາໂຣ.

ອປິຈ ຕຖາຍ ຄໂຕຕິ ຕຖາຄໂຕ, ຕຖໍ ຄໂຕຕິ ຕຖາຄໂຕ, ຄໂຕຕິ ຈ ອວຄໂຕ ອຕີໂຕ ປຕ຺ໂຕ ປຏິປນ຺ໂນຕິ ອຕ຺ໂຖ. ອິທໍ ວຸຕ຺ຕໍ ໂຫຕິ – ຍສ຺ມາ ຠຄວາ ສກລໂລກໍ ຕີຣຓປຣິຎ຺ຎາຍ ຕຖາຍ ອວິປຣີຕາຍ ຄໂຕ ອວຄໂຕ, ຕສ຺ມາ ໂລໂກ ຕຖາຄເຕນ ອຠິສມ຺ພຸທ຺ໂຘຕິ ຕຖາຄໂຕ. ໂລກສມຸທຍໍ ປຫານປຣິຎ຺ຎາຍ ຕຖາຍ ຄໂຕ ອຕີໂຕຕິ ຕຖາຄໂຕ. ໂລກນິໂຣຘໍ ສຈ຺ຉິກິຣິຍາຍ ຕຖາຍ ຄໂຕ ປຕ຺ໂຕຕິ ຕຖາຄໂຕ. ໂລກນິໂຣຘຄາມິນິໍ ປຏິປທໍ ຕຖໍ ອວິປຣີຕໍ ຄໂຕ ປຏິປນ຺ໂນຕິ ຕຖາຄໂຕຕິ. ເອວໍ ອິມິສ຺ສາ ປາຬິຍາ ຠຄວໂຕ ຕຖາຄຕຠາວທີປນວເສນ ອຕ຺ໂຖ ເວທິຕພ຺ໂພ.

ອິຕິ ຠຄວາ ຈຕຸສຈ຺ຈາຠິສມ຺ໂພຘນວເສນ ອຕ຺ຕໂນ ຕຖາຄຕຠາວໍ ປກາເສຕ຺ວາ ອິທານິ ຕຕ຺ຖ ທິຏ຺ຐາທິອຠິສມ຺ໂພຘິວເສນປິ ຕໍ ທສ຺ເສຕຸໍ ‘‘ຍໍ, ຠິກ຺ຂເວ’’ຕິອາທິມາຫ. ອງ຺ຄຸຕ຺ຕຣຏ຺ຐກຖາຍໍ (ອ. ນິ. ອຏ຺ຐ. ໒.໔.໒໓) ປນ ‘‘ຈຕູຫິ ສຈ຺ເຈຫິ ອຕ຺ຕໂນ ພຸທ຺ຘຠາວໍ ກເຖຕ຺ວາ’’ຕິອາທິ ວຸຕ຺ຕໍ. ຕໍ ຕຖາຄຕສທ຺ທ-ພຸທ຺ຘສທ຺ທານໍ ອຕ຺ຖໂຕ ນິນ຺ນານາກຣຓຕໍ ທສ຺ເສຕຸໍ ວຸຕ຺ຕໍ. ຕຖາ ເຈວ ຫິ ປາຬິ ປວຕ຺ຕາຕິ. ຕຕ຺ຖ ທິຏ຺ຐນ຺ຕິ ຣູປາຍຕນໍ. ສຸຕນ຺ຕິ ສທ຺ທາຍຕນໍ. ມຸຕນ຺ຕິ ປຕ຺ວາ ຄເຫຕພ຺ພໂຕ ຄນ຺ຘາຍຕນໍ, ຣສາຍຕນໍ, ໂຜຏ຺ຐພ຺ພາຍຕນຎ຺ຈ. ວິຎ຺ຎາຕນ຺ຕິ ສຸຂທຸກ຺ຂາທິຘມ຺ມາຣມ຺ມຓໍ. ປຕ຺ຕນ຺ຕິ ປຣິເຍສິຕ຺ວາ ວາ ອປຣິເຍສິຕ຺ວາ ວາ ປຕ຺ຕໍ. ປຣິເຍສິຕນ຺ຕິ ປຕ຺ຕໍ ວາ ອປ຺ປຕ຺ຕໍ ວາ ປຣິເຍສິຕໍ. ອນຸວິຈຣິຕໍ ມນສາຕິ ຈິຕ຺ເຕນ ອນຸສຎ຺ຈຣິຕໍ. ກສ຺ສ ປນ ອນຸວິຈຣິຕໍ ມນສາຕິ? ສເທວກສ຺ສ…ເປ… ສເທວມນຸສ຺ສາຍາຕິ ສມ຺ພນ຺ຘນີຍໍ. ຕຕ຺ຖ ສຫ ເທເວຫີຕິ ສເທວໂກ, ຕສ຺ສ ສເທວກສ຺ສ. ເສສປເທສຸປິ ເອເສວ ນໂຍ.

ສເທວກວຈເນນ ເຈຕ຺ຖ ປຎ຺ຈກາມາວຈຣເທວຄ຺ຄຫຓໍ ເວທິຕພ຺ພໍ, ສມາຣກວຈເນນ ຉຏ຺ຐກາມາວຈຣເທວຄ຺ຄຫຓໍ, ສພ຺ຣຫ຺ມກວຈເນນ ພ຺ຣຫ຺ມກາຍິກາທິພ຺ຣຫ຺ມຄ຺ຄຫຓໍ, ສສ຺ສມຓພ຺ຣາຫ຺ມຓິວຈເນນ ສາສນສ຺ສ ປຈ຺ຈຕ຺ຖິກສມຓພ຺ຣາຫ຺ມຓຄ຺ຄຫຓຎ຺ເຈວ ສມິຕປາປພາຫິຕປາປສມຓພ຺ຣາຫ຺ມຓຄ຺ຄຫຓຎ຺ຈ, ປຊາວຈເນນ ສຕ຺ຕໂລກຄ຺ຄຫຓໍ, ສເທວມນຸສ຺ສວຈເນນ ສມ຺ມຸຕິເທວອວເສສມນຸສ຺ສຄ຺ຄຫຓໍ. ເອວເມຕ຺ຖ ຕີຫິ ປເທຫິ ເທວມາຣພ຺ຣຫ຺ເມຫິ ສທ຺ຘິໍ ສຕ຺ຕໂລໂກ, ທ຺ວີຫິ ປຊາວເສນ ສຕ຺ຕໂລໂກ ຄຫິໂຕຕິ ເວທິຕພ຺ໂພ.

ອປໂຣ ນໂຍ – ສເທວກຄ຺ຄຫເຓນ ອຣູປາວຈຣເທວໂລໂກ ຄຫິໂຕ, ສມາຣກວຈເນນ ຉກາມາວຈຣເທວໂລໂກ, ສພ຺ຣຫ຺ມກວຈເນນ ຣູປີພ຺ຣຫ຺ມໂລໂກ, ສສ຺ສມຓພ຺ຣາຫ຺ມຓາທິວຈເນນ ສມ຺ມຸຕິເທເວຫິ ສຫ ອວເສສສຕ຺ຕໂລໂກ ຄຫິໂຕ. ອປິເຈຕ຺ຖ ສເທວກວຈເນນ ອຸກ຺ກຏ຺ຐປຣິຈ຺ເຉທໂຕ ສພ຺ພໂລກວິສຍສ຺ສ ຠຄວໂຕ ອຠິສມ຺ພຸທ຺ຘຠາເວ ປກາສິເຕ ເຍສເມວໍ ສິຍາ ‘‘ມາໂຣ ນາມ ມຫານຸຠາໂວ ຉກາມາວຈຣິສ຺ສໂຣ ວສວຕ຺ຕີ, ພ຺ຣຫ຺ມາ ປນ ຕໂຕປິ ມຫານຸຠາວຕໂຣ ທສຫິ ອງ຺ຄຸລີຫິ ທສສຸ ຈກ຺ກວາຬສຫສ຺ເສສຸ ອາໂລກໍ ຜຣຕິ, ອຸຕ຺ຕມຊ຺ຌານສມາປຕ຺ຕິສຸຂໍ ປຏິສໍເວເທຕິ. ປຸຖູ ຈ ສມຓພ຺ຣາຫ຺ມຓາ ອິທ຺ຘິມນ຺ໂຕ ທິພ຺ພຈກ຺ຂຸກາ ປຣຈິຕ຺ຕວິທຸໂນ ມຫານຸຠາວາ ສໍວິຊ຺ຊນ຺ຕິ. ອຍຎ຺ຈ ສຕ຺ຕກາໂຍ ອນນ຺ໂຕ ອປຣິມາໂຓ, ກິເມເຕສໍ ສພ຺ເພສໍເຍວ ວິສໂຍ ອນວເສສໂຕ ຠຄວຕາ ອຠິສມ຺ພຸທ຺ໂຘ’’ຕິ? ເຕສໍ ວິມຕິໍ ວິຘເມນ຺ໂຕ ຠຄວາ ‘‘ສເທວກສ຺ສ ໂລກສ຺ສາ’’ຕິອາທິມາຫ.

ໂປຣາຓາ ປນາຫຸ – ‘‘ສເທວກສ຺ສາ’’ຕິ ເທວຕາຫິ ສທ຺ຘິໍ ອວເສສໂລກໍ ປຣິຍາທິຍຕິ, ‘‘ສມາຣກສ຺ສາ’’ຕິ ມາເຣນ ສທ຺ຘິໍ ອວເສສໂລກໍ, ‘‘ສພ຺ຣຫ຺ມກສ຺ສາ’’ຕິ ພ຺ຣຫ຺ເມຫິ ສທ຺ຘິໍ ອວເສສໂລກໍ. ເອວໍ ສພ຺ເພປິ ຕິຠວູປເຄ ສຕ຺ເຕ ຕີສຸ ປເທສຸ ປກ຺ຂິປິຕ຺ວາ ປຸນ ທ຺ວີຫິ ປເທຫິ ປຣິຍາທິຍນ຺ໂຕ ‘‘ສສ຺ສມຓພ຺ຣາຫ຺ມຓິຍາ ປຊາຍ ສເທວມນຸສ຺ສາຍາ’’ຕິ ອາຫ. ເອວໍ ປຎ຺ຈຫິປິ ປເທຫິ ຂນ຺ຘຕ຺ຕຍປຣິຈ຺ຉິນ຺ເນ ສພ຺ພສຕ຺ເຕ ປຣິຍາທິຍຕິ.

ຍສ຺ມາ ຕໍ ຕຖາຄເຕນ ອຠິສມ຺ພຸທ຺ຘນ຺ຕິ ອິມິນາ ອິທໍ ທສ຺ເສຕິ – ຍໍ ອປຣິມາຓາສຸ ໂລກຘາຕູສຸ ອິມສ຺ສ ສເທວກສ຺ສ ໂລກສ຺ສ ‘‘ນີລໍ ປີຕກ’’ນ຺ຕິອາທິ ຣູປາຣມ຺ມຓໍ ຈກ຺ຂຸທ຺ວາເຣ ອາປາຖໍ ອາຄຈ຺ຉຕິ, ຕໍ ສພ຺ພໍ ‘‘ອຍໍ ສຕ຺ໂຕ ອິມສ຺ມິໍ ຂເຓ ອິມໍ ນາມ ຣູປາຣມ຺ມຓໍ ທິສ຺ວາ ສຸມໂນ ວາ ທຸມ຺ມໂນ ວາ ມຊ຺ຌຕ຺ໂຕ ວາ ຊາໂຕ’’ຕິ ຕຖາຄຕສ຺ສ ເອວໍ ອຠິສມ຺ພຸທ຺ຘໍ. ຕຖາ ຍໍ ອປຣິມາຓາສຸ ໂລກຘາຕູສຸ ອິມສ຺ສ ສເທວກສ຺ສ ໂລກສ຺ສ ‘‘ເຠຣິສທ຺ໂທ ມຸທິງ຺ຄສທ຺ໂທ’’ຕິອາທິ ສທ຺ທາຣມ຺ມຓໍ ໂສຕທ຺ວາເຣ ອາປາຖໍ ອາຄຈ຺ຉຕິ, ‘‘ມູລຄນ຺ໂຘ ຕຈຄນ຺ໂຘ’’ຕິອາທິ ຄນ຺ຘາຣມ຺ມຓໍ ຆານທ຺ວາເຣ ອາປາຖມາຄຈ຺ຉຕິ, ‘‘ມູລຣໂສ ຂນ຺ຘຣໂສ’’ຕິອາທິ ຣສາຣມ຺ມຓໍ ຊິວ຺ຫາທ຺ວາເຣ ອາປາຖມາຄຈ຺ຉຕິ, ‘‘ກກ຺ຂຬໍ ມຸທຸກ’’ນ຺ຕິອາທິ ປຖວີຘາຕຸເຕໂຊຘາຕຸວາໂຍຘາຕຸເຠທໍ ໂຜຏ຺ຐພ຺ພາຣມ຺ມຓໍ ກາຍທ຺ວາເຣ ອາປາຖມາຄຈ຺ຉຕິ, ‘‘ອຍໍ ສຕ຺ໂຕ ອິມສ຺ມິໍ ຂເຓ ອິມໍ ນາມ ໂຜຏ຺ຐພ຺ພໍ ຜຸສິຕ຺ວາ ສຸມໂນ ວາ ທຸມ຺ມໂນ ວາ ມຊ຺ຌຕ຺ໂຕ ວາ ຊາໂຕ’’ຕິ ສພ຺ພໍ ຕໍ ຕຖາຄຕສ຺ສ ເອວໍ ອຠິສມ຺ພຸທ຺ຘໍ.

ຕຖາ ຍໍ ອປຣິມາຓາສຸ ໂລກຘາຕູສຸ ອິມສ຺ສ ສເທວກສ຺ສ ໂລກສ຺ສ ສຸຂາທິເຠທໍ ຘມ຺ມາຣມ຺ມຓໍ ມໂນທ຺ວາເຣ ອາປາຖມາຄຈ຺ຉຕິ, ‘‘ອຍໍ ສຕ຺ໂຕ ອິມສ຺ມິໍ ຂເຓ ອິມໍ ນາມ ຘມ຺ມາຣມ຺ມຓໍ ຊານິຕ຺ວາ ສຸມໂນ ວາ ທຸມ຺ມໂນ ວາ ມຊ຺ຌຕ຺ໂຕ ວາ ຊາໂຕ’’ຕິ ສພ຺ພໍ ຕໍ ຕຖາຄຕສ຺ສ ເອວໍ ອຠິສມ຺ພຸທ຺ຘໍ. ເອວໍ ຍໍ ອິມສ຺ສ ສເທວກສ຺ສ ໂລກສ຺ສ ທິຏ຺ຐໍ ສຸຕໍ ມຸຕໍ ວິຎ຺ຎາຕໍ, ຕໍ ຕຖາຄເຕນ ອທິຏ຺ຐໍ ວາ ອສຸຕໍ ວາ ອມຸຕໍ ວາ ອວິຎ຺ຎາຕໍ ວາ ນຕ຺ຖິ. ອິມສ຺ສ ປນ ມຫາຊນສ຺ສ ປຣິເຍສິຕ຺ວາ ອປ຺ປຕ຺ຕມ຺ປິ ອຕ຺ຖິ, ອປຣິເຍສິຕ຺ວາ ອປ຺ປຕ຺ຕມ຺ປິ ອຕ຺ຖິ, ປຣິເຍສິຕ຺ວາ ປຕ຺ຕມ຺ປິ ອຕ຺ຖິ, ອປຣິເຍສິຕ຺ວາ ປຕ຺ຕມ຺ປິ ອຕ຺ຖິ. ສພ຺ພມ຺ປິ ຕຖາຄຕສ຺ສ ອປ຺ປຕ຺ຕໍ ນາມ ນຕ຺ຖິ ຎາເຓນ ອສຈ຺ຉິກຕໍ. ຕໂຕ ເອວ ຍໍ ອປຣິມາຓາສຸ ໂລກຘາຕູສຸ ອປຣິມາຓານໍ ສຕ຺ຕານໍ ຈກ຺ຂຸທ຺ວາເຣ ອາປາຖມາຄຈ຺ຉນ຺ຕໍ ຣູປາຣມ຺ມຓໍ ນາມ ອຕ຺ຖິ, ຕໍ ຠຄວາ ສພ຺ພໍ ສພ຺ພາກາເຣນ ຊານາຕິ ປສ຺ສຕິ. ເອວໍ ຊານຕາ ປສ຺ສຕາ ຈາເນນ ຕໍ ອິຏ຺ຐານິຏ຺ຐາທິວເສນ ວາ ທິຏ຺ຐສຸຕມຸຕວິຎ຺ຎາເຕສຸ ລພ຺ຠມານປທວເສນ ວາ ‘‘ກຕມໍ ຕໍ ຣູປໍ ຣູປາຍຕນໍ? ຍໍ ຣູປໍ ຈຕຸນ຺ນໍ ມຫາຠູຕານໍ ອຸປາທາຍ ວຓ຺ຓນິຠາ ສນິທສ຺ສນໍ ສປ຺ປຏິຆໍ ນີລໍ ປີຕກ’’ນ຺ຕິອາທິນາ (ຘ. ສ. ໖໑໗) ນເຍນ ອເນເກຫິ ນາເມຫິ ເຕຣສຫິ ວາເຣຫິ ທ຺ເວປຎ຺ຎາສາຍ ນເຍຫິ ວິຠຊ຺ຊມານໍ ຕເຖວ ໂຫຕິ, ວິຕຖໍ ນຕ຺ຖິ. ເອສ ນໂຍ ໂສຕທ຺ວາຣາທີສຸປິ ອາປາຖມາຄຈ຺ຉນ຺ເຕສຸ ສທ຺ທາທີສຸ.

ຕສ຺ມາ ຕຖາຄໂຕຕິ ວຸຈ຺ຈຕີຕິ ຍໍ ຍຖາ ໂລເກນ ຄຕໍ, ຕສ຺ສ ຕເຖວ ຄຕຕ຺ຕາ ຕຖາຄໂຕຕິ ວຸຈ຺ຈຕິ. ປາຬິຍໍ ປນ ‘‘ອຠິສມ຺ພຸທ຺ຘ’’ນ຺ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ, ຕໍ ຕຖາຄຕສທ຺ເທນ ສມານຕ຺ຖໍ. ອິມິນາ ຕຖາທສ຺ສິຠາວໂຕ ຕຖາຄໂຕຕິ ອຍມຕ຺ໂຖ ທສ຺ສິໂຕ ໂຫຕິ. ວຸຕ຺ຕຎ຺ເຫຕໍ ຘມ຺ມເສນາປຕິນາ –

‘‘ນ ຕສ຺ສ ອທ຺ທິຏ຺ຐມິຘຕ຺ຖິ ກິຎ຺ຈິ,

ອໂຖ ອວິຎ຺ຎາຕມຊານິຕພ຺ພໍ;

ສພ຺ພໍ ອຠິຎ຺ຎາສິ ຍທຕ຺ຖິ ເນຍ຺ຍໍ,

ຕຖາຄໂຕ ເຕນ ສມນ຺ຕຈກ຺ຂູ’’ຕິ. (ມຫານິ. ໑໕໖; ຈູຬນິ. ໂມຆຣາຊມາຓວປຸຈ຺ຉານິທ຺ເທສ ໘໕; ປຏິ. ມ. ໑.໑໒໑);

ສຸຕ຺ຕນ຺ເຕປິ ວຸຕ຺ຕໍ ຠຄວຕາ –

‘‘ຍໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ສເທວກສ຺ສ ໂລກສ຺ສ…ເປ… ສເທວມນຸສ຺ສາຍ ປຊາຍ ທິຏ຺ຐໍ ສຸຕໍ ມຸຕໍ ວິຎ຺ຎາຕໍ ປຕ຺ຕໍ ປຣິເຍສິຕໍ ອນຸວິຈຣິຕໍ ມນສາ, ຕມຫໍ ຊານາມິ, ຕມຫໍ ອພ຺ຠຎ຺ຎາສິໍ, ຕໍ ຕຖາຄຕສ຺ສ ວິທິຕໍ, ຕໍ ຕຖາຄໂຕ ນ ອຸປຏ຺ຐາສີ’’ຕິ (ອ. ນິ. ໔.໒໔).

ຍຎ຺ຈ, ຠິກ຺ຂເວ, ຣຕ຺ຕິໍ ຕຖາຄໂຕ ອນຸຕ຺ຕຣໍ ສມ຺ມາສມ຺ໂພຘິໍ ອຠິສມ຺ພຸຊ຺ຌຕີຕິ ຍສ຺ສຎ຺ຈ ວິສາຂປຸຓ຺ຓມຣຕ຺ຕິຍໍ ຕຖາ ອາຄຕາທິອຕ຺ເຖນ ຕຖາຄໂຕ ຠຄວາ ໂພຘິມຓ຺ເຑ ອປຣາຊິຕປລ຺ລງ຺ເກ ນິສິນ຺ໂນ ຕິຓ຺ຓໍ ມາຣານໍ ມຕ຺ຖກໍ ມທ຺ທິຕ຺ວາ ອຸຕ຺ຕຣິຕຣາຠາວໂຕ ອນຸຕ຺ຕຣໍ ສມ຺ມາສມ຺ໂພຘິໍ ອາສວກ຺ຂຍຎາເຓນ ສທ຺ຘິໍ ສພ຺ພຎ຺ຎຸຕຎ຺ຎາຓໍ ອຘິຄຈ຺ຉຕິ. ຍຎ຺ຈ ຣຕ຺ຕິໍ ອນຸປາທິເສສາຍ ນິພ຺ພານຘາຕຸຍາ ປຣິນິພ຺ພາຍຕີຕິ ຍສ຺ສຎ຺ຈ ວິສາຂປຸຓ຺ຓມຣຕ຺ຕິຍໍເຍວ ກຸສິນາຣາຍໍ ອຸປວຕ຺ຕເນ ມລ຺ລານໍ ສາລວເນ ຍມກສາລານມນ຺ຕເຣ ອນຸປາທິເສສາຍ ນິພ຺ພານຘາຕຸຍາ ປຣິນິພ຺ພາຍຕິ. ຍໍ ເອຕສ຺ມິໍ ອນ຺ຕເຣຕິ ອິມາສໍ ທ຺ວິນ຺ນໍ ສອຸປາທິເສສອນຸປາທິເສສນິພ຺ພານຘາຕູນໍ ເວມຊ຺ເຌ ປຎ຺ຈຈຕ຺ຕາລີສວສ຺ສປຣິມາເຓ ກາເລ ປຐມໂພຘິຍມ຺ປິ, ມຊ຺ຌິມໂພຘິຍມ຺ປິ, ປຈ຺ຉິມໂພຘິຍມ຺ປິ ຍໍ ສຸຕ຺ຕເຄຍ຺ຍາທິປ຺ປເຠທໍ ຘມ຺ມໍ ຠາສຕິ ນິທ຺ທິສນວເສນ, ລປຕິ ອຸທ຺ຘິສນວເສນ, ນິທ຺ທິສຕິ ປຏິນິທ຺ທິສນວເສນ. ສພ຺ພໍ ຕໍ ຕເຖວ ໂຫຕີຕິ ຕໍ ເອຕ຺ຖນ຺ຕເຣ ເທສິຕໍ ສພ຺ພໍ ສຸຕ຺ຕເຄຍ຺ຍາທິນວງ຺ຄໍ ພຸທ຺ຘວຈນໍ ອຕ຺ຖໂຕ ພ຺ຍຎ຺ຊນໂຕ ຈ ອນຸປວຊ຺ຊໍ ອນູນໍ ອນຘິກໍ ສພ຺ພາກາຣປຣິປຸຓ຺ຓໍ ຣາຄມທນິມ຺ມທນໍ…ເປ… ໂມຫມທນິມ຺ມທນໍ, ນຕ຺ຖິ ຕຕ຺ຖ ວາລຄ຺ຄມຕ຺ຕມ຺ປິ ອວກ຺ຂລິຕໍ, ເອກມຸທ຺ທິກາຍ ລຎ຺ຉິຕໍ ວິຍ ເອກນາຬິຍາ ມິຕໍ ວິຍ ເອກຕຸລາຍ ຕຸລິຕໍ ວິຍ ຈ ຕໍ ຕເຖວ ໂຫຕິ ຍສ຺ສຕ຺ຖາຍ ຠາສິຕໍ, ເອກນ຺ເຕເນວ ຕສ຺ສ ສາຘນໂຕ, ໂນ ອຎ຺ຎຖາ. ຕສ຺ມາ ຕຖໍ, ອວິຕຖໍ, ອນຎ຺ຎຖໍ. ເອເຕນ ຕຖາວາທິຕາຍ ຕຖາຄໂຕຕິ ທສ຺ເສຕິ. ຄທອຕ຺ໂຖ ອຍໍ ຄຕສທ຺ໂທ ທກາຣສ຺ສ ຕກາຣໍ ກຕ຺ວາ, ຕສ຺ມາ ຕຖໍ ຄທຕີຕິ ຕຖາຄໂຕຕິ ອຕ຺ໂຖ. ອຖ ວາ ອາຄທນໍ ອາຄໂທ, ວຈນນ຺ຕິ ອຕ຺ໂຖ. ຕໂຖ ອວິປຣີໂຕ ອາຄໂທ ຍສ຺ສາຕິ ທກາຣສ຺ສ ຕກາຣໍ ກຕ຺ວາ ຕຖາຄໂຕຕິ ເອວເມຕ຺ຖ ປທສິທ຺ຘິ ເວທິຕພ຺ພາ.

ຍຖາວາທີ ຕຖາກາຣີຕິ ເຍ ຘມ຺ເມ ຠຄວາ ‘‘ອິເມ ຘມ຺ມາ ອກຸສລາ ສາວຊ຺ຊາ ວິຎ຺ຎຸຄຣຫິຕາ ສມຕ຺ຕາ ສມາທິນ຺ນາ ອຫິຕາຍ ທຸກ຺ຂາຍ ສໍວຕ຺ຕນ຺ຕີ’’ຕິ ປເຣສໍ ຘມ຺ມໍ ເທເສນ຺ໂຕ ວທຕິ, ເຕ ຘມ຺ເມ ເອກນ຺ເຕເນວ ສຍໍ ປຫາສິ. ເຍ ປນ ຘມ຺ເມ ຠຄວາ ‘‘ອິເມ ຘມ຺ມາ ກຸສລາ ອນວຊ຺ຊາ ວິຎ຺ຎຸປ຺ປສຕ຺ຖາ ສມຕ຺ຕາ ສມາທິນ຺ນາ ຫິຕາຍ ສຸຂາຍ ສໍວຕ຺ຕນ຺ຕີ’’ຕິ ວທຕິ, ເຕ ຘມ຺ເມ ເອກນ຺ເຕເນວ ສຍໍ ອຸປສມ຺ປຊ຺ຊ ວິຫາສິ. ຕສ຺ມາ ຍຖາວາທີ ຠຄວາ, ຕຖາກາຣີຕິ ເວທິຕພ຺ໂພ. ຍຖາກາຣີ ຕຖາວາທີຕິ ສມ຺ມເທວ ສີລາທິປຣິປູຣຓວເສນ ສມ຺ມາ ປຏິປນ຺ໂນ ສຍໍ ຍຖາກາຣີ ຠຄວາ, ຕເຖວ ຘມ຺ມເທສນາຍ ປເຣສໍ ຕຕ຺ຖ ປຕິຏ຺ຐາປນວເສນ ຕຖາວາທີ. ຠຄວໂຕ ຫິ ວາຈາຍ ກາໂຍ ອນຸໂລເມຕິ, ກາຍສ຺ສປິ ວາຈາ. ຕສ຺ມາ ຍຖາວາທີ ຕຖາກາຣີ, ຍຖາກາຣີ ຕຖາວາທີ ຈ ໂຫຕິ. ເອວໍຠູຕສ຺ສ ຈສ຺ສ ຍຖາ ວາຈາ, ກາໂຍປິ ຕຖາ ຄໂຕ ປວຕ຺ໂຕ. ຍຖາ ຈ ກາໂຍ, ວາຈາປິ ຕຖາ ຄຕາ ປວຕ຺ຕາຕິ ອຕ຺ໂຖ.

ອຠິຠູ ອນຠິຠູໂຕຕິ ອຸປຣິ ຠວຄ຺ຄໍ ເຫຏ຺ຐາ ອວີຈິນິຣຍໍ ປຣິຍນ຺ຕໍ ກຕ຺ວາ ຕິຣິຍໍ ອປຣິມາຓາສຸ ໂລກຘາຕູສຸ ຠຄວາ ສພ຺ພສຕ຺ເຕ ອຠິຠວຕິ ສີເລນປິ ສມາຘິນາປິ ປຎ຺ຎາຍປິ ວິມຸຕ຺ຕິຍາປິ ວິມຸຕ຺ຕິຎາຓທສ຺ສເນນປິ, ນ ຕສ຺ສ ຕຸລາ ວາ ປມາຓໍ ວາ ອຕ຺ຖິ, ອສໂມ ອສມສໂມ ອປ຺ປຏິໂມ ອປ຺ປຏິຠາໂຄ ອປ຺ປຏິປຸຄ຺ຄໂລ ອຕຸໂລ ອປ຺ປເມຍ຺ໂຍ ອນຸຕ຺ຕໂຣ ຘມ຺ມຣາຊາ ເທວານໍ ອຕິເທໂວ ສກ຺ການໍ ອຕິສກ຺ໂກ ພ຺ຣຫ຺ມານໍ ອຕິພ຺ຣຫ຺ມາ. ຕໂຕ ເອວ ສຍໍ ນ ເກນຈິ ອຠິຠູໂຕຕິ ອນຠິຠູໂຕ. ອຎ຺ຎທຕ຺ຖູຕິ ເອກໍສຕ຺ເຖ ນິປາໂຕ. ຍຎ຺ຫິ ກິຎ຺ຈິ ເນຍ຺ຍໍ ນາມ, ສພ຺ພໍ ຕໍ ຫຕ຺ຖຕເລ ອາມລກໍ ວິຍ ປສ຺ສຕີຕິ ທໂສ. ອວິປຣີຕໍ ອາສຍາທິອວໂພເຘນ ຫິຕູປສໍຫາຣາທິນາ ຈ ສຕ຺ເຕ, ຠາວຎ຺ຎຖຕ຺ຕູປນຍວເສນ ສງ຺ຂາເຣ ສພ຺ພາກາເຣນ ສຸຈິຓ຺ຓວສິຕາຍ ສມາປຕ຺ຕິໂຍ ຈິຕ຺ຕຎ຺ຈ ວເສ ວຕ຺ເຕຕີຕິ ວສວຕ຺ຕີ. ເອຕ຺ຕາວຕາ ອຠິຠວນຏ຺ເຐນ ຠຄວາ ອຕ຺ຕໂນ ຕຖາຄຕຠາວໍ ທສ຺ເສຕິ.

ຕຕ຺ເຣວໍ ປທສິທ຺ຘິ ເວທິຕພ຺ພາ – ອຄໂທ ວິຍ ອຄໂທ. ໂກ ປເນສ? ເທສນາວິລາໂສ ເຈວ ປຸຎ຺ຎຸສ຺ສໂຍ ຈ. ເຕເນວ ເຫສ ມຫານຸຠາໂວ ຠິສກ຺ໂກ ວິຍ ທິພ຺ພາຄເທນ ສປ຺ເປ, ສພ຺ເພ ປຣປ຺ປວາທິໂນ ສເທວກຎ຺ຈ ໂລກໍ ອຠິຠວຕິ. ອິຕິ ສພ຺ພໂລກາຠິຠວເນ ຕໂຖ ອວິປຣີໂຕ ເທສນາວິລາໂສ ເຈວ ປຸຎ຺ຎຸສ຺ສໂຍ ຈ ອຄໂທ ອສ຺ສາຕິ ທກາຣສ຺ສ ຕກາຣໍ ກຕ຺ວາ ຕຖາຄໂຕຕິ ເວທິຕພ຺ໂພ. ເຕນ ວຸຕ຺ຕໍ ‘‘ສເທວເກ, ຠິກ຺ຂເວ, ໂລເກ…ເປ… ວສວຕ຺ຕີ, ຕສ຺ມາ ຕຖາຄໂຕຕິ ວຸຈ຺ຈຕີ’’ຕິ.

ຄາຖາສຸ ສພ຺ພໂລກໍ ອຠິຎ຺ຎາຍາຕິ ເຕຘາຕຸກໂລກສນ຺ນິວາສໍ ຊານິຕ຺ວາ. ສພ຺ພໂລເກ ຍຖາຕຖນ຺ຕິ ຕສ຺ມິໍ ເຕຘາຕຸກໂລກສນ຺ນິວາເສ ຍໍກິຎ຺ຈິ ເນຍ຺ຍໍ, ຕໍ ສພ຺ພໍ ຍຖາຕຖໍ ອວິປຣີຕໍ ຊານິຕ຺ວາ. ສພ຺ພໂລກວິສໍຍຸຕ຺ໂຕຕິ ຈຕຸນ຺ນໍ ໂຍຄານໍ ອນວເສສປ຺ປຫາເນນ ສພ຺ເພນປິ ໂລເກນ ວິສໍຍຸຕ຺ໂຕ ວິປ຺ປມຸຕ຺ໂຕ. ອນູປໂຍຕິ ສພ຺ພສ຺ມິມ຺ປິ ໂລເກ ຕຓ຺ຫາທິຏ຺ຐິອຸປເຍຫິ ອນູປໂຍ ເຕຫິ ອຸປເຍຫິ ວິຣຫິໂຕ.

ສພ຺ພາຠິຠູຕິ ຣູປາທີນິ ສພ຺ພາຣມ຺ມຓານິ, ສພ຺ພໍ ສງ຺ຂາຣຄຕໍ, ສພ຺ເພປິ ມາເຣ ອຠິຠວິຕ຺ວາ ຐິໂຕ. ຘີໂຣຕິ ຘິຕິສມ຺ປນ຺ໂນ. ສພ຺ພຄນ຺ຖປ຺ປໂມຈໂນຕິ ສພ຺ເພ ອຠິຊ຺ຌາກາຍຄນ຺ຖາທິເກ ໂມເຈຕ຺ວາ ຐິໂຕ ເວເນຍ຺ຍສນ຺ຕາເນປິ ອຕ຺ຕໂນ ເທສນາວິລາເສນ ເຕສໍ ປໂມຈນໂຕ ສພ຺ພຄນ຺ຖປ຺ປໂມຈໂນ. ຜຸຏ຺ຐາສ຺ສາຕິ ຜຸຏ຺ຐາ ອສ຺ສ. ກຣຓຕ຺ເຖ ອິທໍ ສາມິວຈນໍ, ຜຸຏ຺ຐາ ອເນນາຕິ ອຕ຺ໂຖ. ປຣມາ ສນ຺ຕີຕິ ນິພ຺ພານໍ. ຕຎ຺ຫິ ເຕນ ຎາຓຜຸສເນນ ຜຸຏ຺ຐໍ. ເຕເນວາຫ ‘‘ນິພ຺ພານໍ ອກຸໂຕຠຍ’’ນ຺ຕິ. ອຖ ວາ ປຣມາ ສນ຺ຕີຕິ ອຸຕ຺ຕມາ ສນ຺ຕິ. ກຕຣາ ສາຕິ? ນິພ຺ພານໍ. ຍສ຺ມາ ປນ ນິພ຺ພາເນ ກຸໂຕຈິ ຠຍໍ ນຕ຺ຖິ, ຕສ຺ມາ ຕໍ ອກຸໂຕຠຍນ຺ຕິ ວຸຈ຺ຈຕິ.

ອນີໂຆຕິ ນິທ຺ທຸກ຺ໂຂ. ສພ຺ພກມ຺ມກ຺ຂຍໍ ປຕ຺ໂຕຕິ ສພ຺ເພສໍ ກມ຺ມານໍ ຂຍໍ ປຣິໂຍສານໍ ອຈ຺ຈນ຺ຕາຠາວໍ ປຕ຺ໂຕ. ວິມຸຕ຺ໂຕ ອຸປຘິສງ຺ຂເຍຕິ ອຸປຘິສງ຺ຂຍສງ຺ຂາເຕ ນິພ຺ພາເນ ຕທາຣມ຺ມຓາຍ ຜລວິມຸຕ຺ຕິຍາ ວິມຸຕ຺ໂຕ. ເອສ ໂສຕິ ເອໂສ ໂສ. ສີໂຫ ອນຸຕ຺ຕໂຣຕິ ປຣິສ຺ສຍານໍ ສຫນຏ຺ເຐນ, ກິເລສານໍ ຫນນຏ຺ເຐນ ຈ, ຕຖາຄໂຕ ອນຸຕ຺ຕໂຣ ສີໂຫ ນາມ. ພ຺ຣຫ຺ມນ຺ຕິ ເສຏ຺ຐໍ. ຈກ຺ກນ຺ຕິ ຘມ຺ມຈກ຺ກໍ. ປວຕ຺ຕຍີຕິ ຕິປຣິວຏ຺ຏໍ ທ຺ວາທສາກາຣໍ ປວຕ຺ເຕສິ.

ອິຕີຕິ ເອວໍ ຕຖາຄຕສ຺ສ ຄຸເຓ ຊານິຕ຺ວາ. ສງ຺ຄມ຺ມາຕິ ສມາຄນ຺ຕ຺ວາ. ຕໍນມສ຺ສນ຺ຕີຕິ ຕໍ ຕຖາຄຕໍ ເຕ ສຣຓໍ ຄຕາ ເທວມນຸສ຺ສາ ນມສ຺ສນ຺ຕິ. ມຫນ຺ເຕຫິ ສີລາທິຄຸເຓຫິ ສມນ຺ນາຄຕຕ຺ຕາ ມຫນ຺ຕໍ, ຈຕຸເວສາຣຊ຺ຊໂຍເຄນ ວີຕສາຣທໍ. ອິທານິ ຍໍ ວທນ຺ຕາ ເຕ ນມສ຺ສນ຺ຕິ, ຕໍ ທສ຺ເສຕຸໍ ທນ຺ໂຕຕິອາທິ ວຸຕ຺ຕໍ. ຕໍ ອຸຕ຺ຕານຕ຺ຖເມວ.

ອິຕິ ອິມສ຺ມິໍ ຈຕຸກ຺ກນິປາເຕ ຉຏ຺ເຐ ສຕ຺ຕເມ ຈ ສຸຕ຺ເຕ ວຏ຺ຏໍ ກຖິຕໍ, ປຐມທຸຕິຍຕຕິຍທ຺ວາທສມເຕຣສເມສຸ ວິວຏ຺ຏໍ ກຖິຕໍ, ເສເສສຸ ວຏ຺ຏວິວຏ຺ຏໍ ກຖິຕນ຺ຕິ ເວທິຕພ຺ພໍ.

ເຕຣສມສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.

ອິຕິ ປຣມຕ຺ຖທີປນິຍາ

ຂຸທ຺ທກນິກາຍ-ອຏ຺ຐກຖາຍ

ອິຕິວຸຕ຺ຕກສ຺ສ ຈຕຸກ຺ກນິປາຕວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.

ນິຄມນກຖາ

ເອຕ຺ຕາວຕາ ຈ –

ຘມ຺ມິສ຺ສເຣນ ຊຄໂຕ, ຘມ຺ມາໂລກວິຘາຍິນາ;

ຘມ຺ມານໍ ໂພຘເນຍ຺ຍານໍ, ຊານຕາ ເທສນາວິຘິໍ.

ຕໍ ຕໍ ນິທານມາຄມ຺ມ, ສພ຺ພໂລກຫິເຕສິນາ;

ເອກກາທິປ຺ປເຠເທນ, ເທສິຕານິ ມເຫສິນາ.

ທສຸຕ຺ຕຣສຕໍ ທ຺ເວ ຈ, ສຸຕ຺ຕານິ ອິຕິວຸຕ຺ຕກໍ;

ອິຕິວຸຕ຺ຕປ຺ປເຠເທນ, ສງ຺ຄາຍິໍສຸ ມເຫສໂຍ.

ຉຬຠິຎ຺ຎາ ວສິປ຺ປຕ຺ຕາ, ປຠິນ຺ນປຏິສມ຺ຠິທາ;

ຍໍ ຕໍ ສາສນໂຘຣຍ຺ຫາ, ຘມ຺ມສງ຺ຄາຫກາ ປຸເຣ.

ຕສ຺ສ ອຕ຺ຖໍ ປກາເສຕຸໍ, ໂປຣາຓຏ຺ຐກຖານຍໍ;

ນິສ຺ສາຍ ຍາ ສມາຣທ຺ຘາ, ອຕ຺ຖສໍວຓ຺ຓນາ ມຍາ.

ສາ ຕຕ຺ຖ ປຣມຕ຺ຖານໍ, ສຸຕ຺ຕນ຺ເຕສຸ ຍຖາຣຫໍ;

ປກາສນາ ປຣມຕ຺ຖ-ທີປນີ ນາມ ນາມໂຕ.

ສມ຺ປຕ຺ຕາ ປຣິນິຏ຺ຐານໍ, ອນາກຸລວິນິຈ຺ຉຍາ;

ອຏ຺ຐຕ຺ຕິໍສປ຺ປມາຓາຍ, ປາຬິຍາ ຠາຓວາຣໂຕ.

ອິຕິ ຕໍ ສງ຺ຂໂຣນ຺ເຕນ, ຍໍ ຕໍ ອຘິຄຕໍ ມຍາ;

ປຸຎ຺ຎໍ ຕສ຺ສານຸຠາເວນ, ໂລກນາຖສ຺ສ ສາສນໍ.

ໂອຄາເຫຕ຺ວາ ວິສຸທ຺ຘາຍ, ສີລາທິປຏິປຕ຺ຕິຍາ;

ສພ຺ເພປິ ປາຓິໂນ ໂຫນ຺ຕຸ, ວິມຸຕ຺ຕິຣສຠາຄິໂນ.

ຈິຣໍ ຕິຏ຺ຐຕຸ ໂລກສ຺ມິໍ, ສມ຺ມາສມ຺ພຸທ຺ຘສາສນໍ;

ຕສ຺ມິໍ ສຄາຣວາ ນິຈ຺ຈໍ, ໂຫນ຺ຕຸ ສພ຺ເພປິ ປາຓິໂນ.

ສມ຺ມາ ວສ຺ສຕຸ ກາເລນ, ເທໂວປິ ຊຄຕິປ຺ປຕິ;

ສທ຺ຘມ຺ມນິຣໂຕ ໂລກໍ, ຘມ຺ເມເນວ ປສາສຕູຕິ.

ອິຕິ ພທຣຕິຕ຺ຖວິຫາຣວາສິນາ ອາຈຣິຍຘມ຺ມປາເລນ ກຕາ

ອິຕິວຸຕ຺ຕກສ຺ສ ອຏ຺ຐກຖາ ນິຏ຺ຐິຕາ.