໗. ສຸຂປຕ຺ຖນາສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ

໗໖. ສຕ຺ຕເມ ສຸຂານີຕິ ສຸຂນິມິຕ຺ຕານິ. ປຕ຺ຖຍມາໂນຕິ ອິຈ຺ຉມາໂນ ອາກງ຺ຂມາໂນ. ສີລນ຺ຕິ ຄຫຏ຺ຐສີລໍ ປພ຺ພຊິຕສີລຎ຺ຈ. ຄຫຏ຺ໂຐ ເຈ ຄຫຏ຺ຐສີລໍ, ປພ຺ພຊິໂຕ ເຈ ຈຕຸປາຣິສຸທ຺ຘິສີລນ຺ຕິ ອຘິປ຺ປາໂຍ. ຣກ຺ເຂຍ຺ຍາຕິ ສມາທິຍິຕ຺ວາ ອວີຕິກ຺ກມນ຺ໂຕ ສມ຺ມເທວ ໂຄເປຍ຺ຍ. ປສໍສາ ເມ ອາຄຈ຺ຉຕູຕິ ‘‘ມມ ກລ຺ຍາໂຓ ກິຕ຺ຕິສທ຺ໂທ ອາຄຈ຺ຉຕູ’’ຕິ ອິຈ຺ຉນ຺ໂຕ ປຓ຺ຑິໂຕ ສປ຺ປຎ຺ໂຎ ສີລໍ ຣກ຺ເຂຍ຺ຍ. ສີລວໂຕ ຫິ ຄຫຏ຺ຐສ຺ສ ຕາວ ‘‘ອສຸໂກ ອສຸກກຸລສ຺ສ ປຸຕ຺ໂຕ ສີລວາ ກລ຺ຍາຓຘມ຺ໂມ ສທ຺ໂຘ ປສນ຺ໂນ ທາຍໂກ ກາຣໂກ’’ຕິອາທິນາ ປຣິສມຊ຺ເຌ ກລ຺ຍາໂຓ ກິຕ຺ຕິສທ຺ໂທ ອພ຺ຠຸຄ຺ຄຈ຺ຉຕິ, ປພ຺ພຊິຕສ຺ສ ‘‘ອສຸໂກ ນາມ ຠິກ຺ຂຸ ສີລວາ ວຕ຺ຕສມ຺ປນ຺ໂນ ໂສຣໂຕ ສຸຂສໍວາໂສ ສຄາຣໂວ ສປ຺ປຕິສ຺ໂສ’’ຕິອາທິນາ…ເປ… ອພ຺ຠຸຄ຺ຄຈ຺ຉຕີຕິ. ວຸຕ຺ຕຎ຺ເຫຕໍ –

‘‘ປຸນ ຈປຣໍ, ຄຫປຕໂຍ, ສີລວໂຕ ສີລສມ຺ປນ຺ນສ຺ສ ກລ຺ຍາໂຓ ກິຕ຺ຕິສທ຺ໂທ ອພ຺ຠຸຄ຺ຄຈ຺ຉຕີ’’ຕິ (ອ. ນິ. ໕.໒໑໓; ອຸທາ. ໗໖; ມຫາວ. ໒໘໕).

ຕຖາ –

‘‘ອາກງ຺ເຂຍ຺ຍ ເຈ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸ – ‘ສພ຺ຣຫ຺ມຈາຣີນໍ ປິໂຍ ຈສ຺ສໍ ມນາໂປ, ຄຣຸ ຈ ຠາວນີໂຍ ຈາ’ຕິ, ສີເລສ຺ເວວສ຺ສ ປຣິປູຣກາຣີ’’ຕິອາທິ (ມ. ນິ. ໑.໖໕).

ໂຠຄາ ເມ ອຸປ຺ປຊ຺ຊນ຺ຕູຕິ ເອຕ຺ຖ ຄຫຏ຺ຐສ຺ສ ຕາວ ສີລວໂຕ ກລ຺ຍາຓຘມ຺ມສ຺ສ ເຍນ ເຍນ ສິປ຺ປຏ຺ຐາເນນ ຊີວິກໍ ກປ຺ເປຕິ – ຍທິ ກສິຍາ, ຍທິ ວຓິຊ຺ຊາຍ, ຍທິ ຣາຊໂປຣິເສນ, ຕໍ ຕໍ ຍຖາກາລໍ ຍຖາວິຘິຎ຺ຈ ອຕິວິຍ ອປ຺ປມຕ຺ຕຠາວໂຕ ອຖສ຺ສ ອນຸປ຺ປນ຺ນາ ເຈວ ໂຠຄາ ອຸປ຺ປຊ຺ຊນ຺ຕິ, ອຸປ຺ປນ຺ນາ ຈ ໂຠຄາ ຜາຕິໍ ຄມິສ຺ສນ຺ຕິ. ປພ຺ພຊິຕສ຺ສ ປນ ສີລາຈາຣສມ຺ປນ຺ນສ຺ສ ອປ຺ປມາທວິຫາຣິສ຺ສ ສໂຕ ສີລສມ຺ປນ຺ນສ຺ສ ສີລສມ຺ປທາຍ ອປ຺ປິຈ຺ຉຕາທິຄຸເຓສຸ ຈ ປສນ຺ນາ ມນຸສ຺ສາ ອຸຬາຣຸຬາເຣ ປຈ຺ຈເຍ ອຠິຫຣນ຺ຕິ, ເອວມສ຺ສ ອນຸປ຺ປນ຺ນາ ເຈວ ໂຠຄາ ອຸປ຺ປຊ຺ຊນ຺ຕິ, ອຸປ຺ປນ຺ນາ ຈ ຖິຣາ ໂຫນ຺ຕິ. ຕຖາ ຫິ ວຸຕ຺ຕໍ –

‘‘ປຸນ ຈປຣໍ, ຄຫປຕໂຍ, ສີລວາ ສີລສມ຺ປນ຺ໂນ ອປ຺ປມາທາຘິກຣຓໍ ມຫນ຺ຕໍ ໂຠຄກ຺ຂນ຺ຘໍ ອຘິຄຈ຺ຉຕີ’’ຕິ (ອ. ນິ. ໕.໒໑໓; ອຸທາ. ໗໖; ມຫາວ. ໒໘໕).

ຕຖາ –

‘‘ອາກງ຺ເຂຍ຺ຍ ເຈ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸ – ‘ລາຠີ ອສ຺ສ ຈີວຣປິຓ຺ຑປາຕເສນາສນຄິລານປຈ຺ຈຍເຠສຊ຺ຊປຣິກ຺ຂາຣານ’ນ຺ຕິ, ສີເລສ຺ເວວສ຺ສ ປຣິປູຣກາຣີ’’ຕິ (ມ. ນິ. ໑.໖໕) ຈ –

ເສສໍ ວຸຕ຺ຕນຍເມວ.

ຄາຖາສຸ ປຕ຺ຖຍາໂນຕິ ປຕ຺ຖຍນ຺ໂຕ. ຕໂຍ ສຸເຂຕິ ຕີຓິ ສຸຂານິ. ວິຕ຺ຕລາຠນ຺ຕິ ຘນລາຠໍ, ໂຠຄຸປ຺ປຕ຺ຕິນ຺ຕິ ອຕ຺ໂຖ. ວິເສສໂຕ ເຈຕ຺ຖ ປສໍສາຍ ເຈຕສິກສຸຂໍ, ໂຠເຄຫິ ກາຍິກສຸຂໍ, ອິຕເຣນ ອຸປປຕ຺ຕິສຸຂໍ; ຕຖາ ປຐເມນ ທິຏ຺ຐຘມ຺ມສຸຂໍ, ຕຕິເຍນ ສມ຺ປຣາຍສຸຂໍ, ທຸຕິເຍນ ອຸຠຍສຸຂໍ ຄຫິຕນ຺ຕິ ເວທິຕພ຺ພໍ.

ອິທານິ ປສໍສາທິກາຣຓສ຺ສ ສີລສ຺ສ ວິຍ ປສໍສາທີນມ຺ປິ ວິເສສກາຣຓໍ ປາປມິຕ຺ຕປຣິວຊ຺ຊນໍ ກລ຺ຍາຓມິຕ຺ຕເສວນຎ຺ຈ ອາທີນວານິສໍເສຫິ ສທ຺ຘິໍ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ ‘‘ອກໂຣນ຺ໂຕ’’ຕິອາທິມາຫ. ຕຕ຺ຖ ສງ຺ກິໂຍຕິ ປາປສ຺ມິໍ ປຣິສງ຺ກິຕພ຺ໂພ ‘‘ອທ຺ຘາ ອິມິນາ ປາປໍ ກຕໍ ວາ ກຣິສ຺ສຕິ ວາ, ຕຖາ ເຫສ ປາປປຸຣິເສຫິ ສທ຺ຘິໍ ສຎ຺ຈຣຕີ’’ຕິ. ອສ຺ສາຕິ ອິມສ຺ສ ປາປຊນເສວິໂນ ປຸຄ຺ຄລສ຺ສ ອຸປຣິ, ອສ຺ສ ວາ ປຸຄ຺ຄລສ຺ສ ອວຓ຺ໂຓ ອຠູໂຕປິ ປາປຊນເສວິຕາຍ ຣຸຫຕິ ວິຣູຬ຺ຫິໍ ເວປຸລ຺ລໍ ອາປຊ຺ຊຕິ ປຕ຺ຖຣຕິ. ອສ຺ສາຕິ ວາ ຠຸມ຺ມຕ຺ເຖ ສາມິວຈນໍ, ຕສ຺ມິໍ ປຸຄ຺ຄເລຕິ ອຕ຺ໂຖ. ສ ເວ ຕາທິສໂກ ໂຫຕີຕິ ໂຍ ຍາທິສໍ ປາປມິຕ຺ຕໍ ວາ ກລ຺ຍາຓມິຕ຺ຕໍ ວາ ຠຊຕິ ອຸປເສວຕິ ຈ, ໂສ ປຸຄ຺ຄໂລ ຠູມິຠາຄວເສນ ອຸທກໍ ວິຍ ຕາທິໂສວ ໂຫຕິ, ປາປຘມ຺ໂມ ກລ຺ຍາຓຘມ຺ໂມ ວາ ໂຫຕິ. ກສ຺ມາ? ສຫວາໂສ ຫິ ຕາທິໂສ; ຍສ຺ມາ ສຫວາໂສ ສໍສຄ຺ໂຄ ອຸປຣາໂຄ ວິຍ ຜລິກມຓີສຸ ປຸຣິສອຸປນິສ຺ສຍຠູຕໍ ປຸຄ຺ຄລາກາຣໍ ຄາຫາເປຕິ, ຕສ຺ມາ ປາປປຸຄ຺ຄເລນ ສຫ ວາໂສ ນ ກາຕພ຺ໂພຕິ ອຘິປ຺ປາໂຍ.

ເສວມາໂນ ເສວມານນ຺ຕິ ປຣໍ ປກຕິສຸທ຺ຘໍ ປຸຄ຺ຄລໍ ກາເລນ ກາລໍ ອຕ຺ຕານໍ ເສວມານໍ ເສວມາໂນ ຠຊມາໂນ ປາປປຸຄ຺ຄໂລ, ເຕນ ວາ ເສວິຍມາໂນ. ສມ຺ຜຸຏ຺ໂຐ ສມ຺ຜຸສນ຺ຕິ ເຕນ ປກຕິສຸທ຺ເຘນ ປຸຄ຺ຄເລນ ສຫວາເສນ ສໍສຄ຺ເຄນ ສມ຺ຜຸຏ຺ໂຐ ປາປປຸຄ຺ຄໂລ ສຍມ຺ປິ, ຕຖາ ຕໍ ຜຸສນ຺ໂຕ. ສໂຣ ທິທ຺ໂຘ ກລາປໍ ວາຕິ ຍຖາ ນາມ ສໂຣ ວິເສນ ທິທ຺ໂຘ ລິຕ຺ໂຕ ສຣກລາປຄໂຕ ສຣສມູຫສງ຺ຂາຕໍ ສຣກລາປໍ ອຕ຺ຕນາ ຜຸຏ຺ຐໍ ອລິຕ຺ຕມ຺ປິ ອຸປລິມ຺ປຕິ, ເອວໍ ປາເປນ ອຸປເລປຠຍາ ຘີໂຣຕິ ຘິຕິສມ຺ປນ຺ນຕ຺ຕາ ຘີໂຣ ປຓ຺ຑິຕປຸຣິໂສ ປາປສຫາໂຍ ນ ຠເວຍ຺ຍ.

ປູຕິມຈ຺ຉໍ ກຸສຄ຺ເຄນາຕິ ຍຖາ ກຸຈ຺ຉິຕຠາເວນ ປູຕິຠູຕໍ ມຈ຺ຉໍ ກຸສຕິຓຄ຺ເຄນ ໂຍ ປຸຣິໂສ ອຸປນຍ຺ຫຕິ ປຸຏພນ຺ຘວເສນ ພນ຺ຘຕິ, ຕສ຺ສ ເຕ ກຸສາ ອປູຕິກາປິ ປູຕິມຈ຺ຉສມ຺ພນ຺ເຘນ ປູຕິ ທຸຄ຺ຄນ຺ຘເມວ ວາຍນ຺ຕິ. ເອວໍ ພາລູປເສວນາຕິ ເອວໍສມ຺ປທາ ພາລຊນູປເສວນາ ທຏ຺ຐພ຺ພາ. ເອວໍ ຘີຣູປເສວນາຕິ ຍຖາ ອສຸຣຠິໂນປິ ປຕ຺ຕາ ຕຄຣສມ຺ພນ຺ເຘນ ສຸຣຠິໍ ວາຍນ຺ຕິ, ເອວໍ ປຓ຺ຑິຕູປເສວນາ ປກຕິຍາ ອສີລວໂຕ ສີລສມາທານາທິວເສນ ສີລຄນ຺ຘວາຍນສ຺ສ ກາຣຓໍ ໂຫຕິ.

ຕສ຺ມາຕິ ຍສ຺ມາ ອກລ຺ຍາຓມິຕ຺ຕເສວນາຍ ກລ຺ຍາຓມິຕ຺ຕເສວນາຍ ຈ ອຍໍ ເອທິໂສ ອາທີນໂວ ອານິສໍໂສ ຈ, ຕສ຺ມາ ປຕ຺ຕປຸຏສ຺ເສວ ປລາສປຸຏສ຺ສ ວິຍ ທຸຄ຺ຄນ຺ຘສຸຄນ຺ຘວຕ຺ຖຸສໍສຄ຺ເຄນ ອສາຘຸສາຘຸຊນສນ຺ນິສ຺ສເຍນ ຈ. ຎຕ຺ວາ ສມ຺ປາກມຕ຺ຕໂນຕິ ອຕ຺ຕໂນ ທຸກ຺ຂຸທ຺ຣຍໍ ສຸຂຸທ຺ຣຍຎ຺ຈ ຜລນິປ຺ຜຕ຺ຕິໍ ຎຕ຺ວາ ຊານິຕ຺ວາ ອສນ຺ເຕ ປາປມິຕ຺ເຕ ນ ອຸປເສເວຍ຺ຍ, ສນ຺ເຕ ອຸປສນ຺ເຕ ວນ຺ຕໂທເສ ປສຕ຺ເຖ ວາ ປຓ຺ຑິເຕ ເສເວຍ຺ຍ. ຕຖາ ຫິ ອສນ຺ໂຕ ນິຣຍໍ ເນນ຺ຕິ, ສນ຺ໂຕ ປາເປນ຺ຕິ ສຸຄ຺ຄຕິນ຺ຕິ. ອິຕິ ຠຄວາ ປຐມຄາຖາຍ ຍຖາວຸຕ຺ຕານິ ຕີຓິ ສຸຂນິມິຕ຺ຕານິ ທສ຺ເສຕ຺ວາ ຕໂຕ ປຣາຫິ ປຎ຺ຈຫິ ຄາຖາຫິ ປຏິປກ຺ຂປຣິວຊ຺ຊເນນ ສທ຺ຘິໍ ປສໍສາສຸຂສ຺ສ ອາຄມນໍ ທສ຺ເສຕ຺ວາ ໂອສານຄາຖາຍ ຕິຓ຺ຓມ຺ປິ ສຸຂານໍ ອາຄມນກາຣເຓນ ສທ຺ຘິໍ ໂອສານສຸຂໍ ທສ຺ເສຕິ.

ສຕ຺ຕມສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.