໔. ປຎ຺ຎາປຣິຫີນສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ

໔໑. ຈຕຸຕ຺ເຖ ສຸປຣິຫີນາຕິ ສຸຏ຺ຐຸ ປຣິຫີນາ. ເຍ ອຣິຍາຍ ປຎ຺ຎາຍ ປຣິຫີນາຕິ ເຍ ສຕ຺ຕາ ປຎ຺ຈນ຺ນໍ ຂນ຺ຘານໍ ອຸທຍພ຺ພຍປຏິວິຊ຺ຌເນນ ຈຕຸສຈ຺ຈປຏິວິຊ຺ຌເນນ ຈ ກິເລເສຫິ ອາຣກາ ຐິຕຕ຺ຕາ ອຣິຍາຍ ປຣິສຸທ຺ຘາຍ ວິປສ຺ສນາປຎ຺ຎາຍ ຈ ມຄ຺ຄປຎ຺ຎາຍ ຈ ປຣິຫີນາ, ເຕ ໂລກິຍໂລກຸຕ຺ຕຣາຫິ ສມ຺ປຕ຺ຕີຫິ ອຕິວິຍ ປຣິຫີນາ ມຫາຊານິກາ. ເກ ປນ ເຕຕິ? ເຍ ກມ຺ມາວຣເຓນ ສມນ຺ນາຄຕາ. ເຕ ຫິ ມິຈ຺ຉຕ຺ຕນິຍຕຠາວໂຕ ເອກນ຺ເຕນ ປຣິຫີນາ ອປຣິປຸຓ຺ຓາ ມຫາຊານິກາ. ເຕນາຫ ‘‘ທຸຄ຺ຄຕິ ປາຏິກງ຺ຂາ’’ຕິ. ວິປາກາວຣຓສມງ຺ຄິໂນປິ ປຣິຫີນາ. ອຖ ວາ ສຸກ຺ກປກ຺ເຂ ອປຣິຫີນາ ນາມ ຕິວິຘາວຣຓວິຣຫິຕາ ສມ຺ມາທິຏ຺ຐິກາ ກມ຺ມສ຺ສກຕຎາເຓນ ຈ ສມນ຺ນາຄຕາ. ເສສໍ ວຸຕ຺ຕນຍານຸສາເຣນ ເວທິຕພ຺ພໍ.

ຄາຖາສຸ ປຎ຺ຎາຍາຕິ ນິສ຺ສກ຺ກວຈນໍ, ວິປສ຺ສນາຎາຓໂຕ ມຄ຺ຄຎາຓໂຕ ຈ ປຣິຫາເນນາຕິ. ສາມິວຈນໍ ວາ ເອຕໍ, ຍຖາວຸຕ຺ຕຎາຓສ຺ສ ປຣິຫາເນນາຕິ, ອຸປ຺ປາເທຕພ຺ພສ຺ສ ອນຸປ຺ປາທນເມວ ເຈຕ຺ຖ ປຣິຫານໍ. ນິວິຏ຺ຐໍ ນາມຣູປສ຺ມິນ຺ຕິ ນາມຣູເປ ອຸປາທານກ຺ຂນ຺ຘປຎ຺ຈເກ ‘‘ເອຕໍ ມມາ’’ຕິອາທິນາ ຕຓ຺ຫາທິຏ຺ຐິວເສນ ອຠິນິວິຏ຺ຐໍ ອຊ຺ໂຌສິຕໍ, ຕໂຕ ເອວ ອິທໍ ສຈ຺ຈນ຺ຕິ ມຎ຺ຎຕີຕິ ‘‘ອິທເມວ ສຈ຺ຈໍ ໂມຆມຎ຺ຎ’’ນ຺ຕິ ມຎ຺ຎຕິ. ‘‘ສເທວເກ ໂລເກ’’ຕິ ວິຠຕ຺ຕິ ປຣິຓາເມຕພ຺ພາ.

ເອວໍ ປຐມຄາຖາຍ ສໍກິເລສປກ຺ຂໍ ທສ຺ເສຕ຺ວາ ອິທານິ ຍສ຺ສາ ອນຸປ຺ປຕ຺ຕິຍາ ນາມຣູປສ຺ມິໍ ມຎ຺ຎນາຠິນິເວເສຫິ ກິເລສວຏ຺ຏໍ ວຕ຺ຕຕິ, ຕສ຺ສາ ອຸປ຺ປຕ຺ຕິຍາ ວຏ຺ຏສ຺ສ ອຸປຈ຺ເຉໂທຕິ ປຎ຺ຎາຍ ອານຸຠາວໍ ປກາເສນ຺ໂຕ ‘‘ປຎ຺ຎາ ຫິ ເສຏ຺ຐາ ໂລກສ຺ມິ’’ນ຺ຕິ ຄາຖມາຫ.

ຕຕ຺ຖ ໂລກສ຺ມິນ຺ຕິ ສງ຺ຂາຣໂລກສ຺ມິໍ. ສມ຺ມາສມ຺ພຸທ຺ໂຘ ວິຍ ສຕ຺ເຕສຸ, ສງ຺ຂາເຣສຸ ປຎ຺ຎາສທິໂສ ຘມ຺ໂມ ນຕ຺ຖິ. ປຎ຺ຎຸຕ຺ຕຣາ ຫິ ກຸສລາ ຘມ຺ມາ, ປຎ຺ຎາຍ ຈ ສິທ຺ຘາຍ ສພ຺ເພ ອນວຊ຺ຊຘມ຺ມາ ສິທ຺ຘາ ເອວ ໂຫນ຺ຕິ. ຕຖາ ຫິ ວຸຕ຺ຕໍ ‘‘ສມ຺ມາທິຏ຺ຐິສ຺ສ ສມ຺ມາສງ຺ກປ຺ໂປ ປໂຫຕີ’’ຕິອາທິ (ມ. ນິ. ໓.໑໔໑; ສໍ. ນິ. ໕.໑). ຍາ ປເນຕ຺ຖ ປຎ຺ຎາ ອຘິປ຺ເປຕາ, ສາ ເສຏ຺ຐາຕິ ໂຖມິຕາ. ຍຖາ ຈ ສາ ປວຕ຺ຕຕິ, ຕໍ ທສ຺ເສຕຸໍ ‘‘ຍາຍໍ ນິພ຺ເພຘຄາມິນີ’’ຕິອາທິ ວຸຕ຺ຕໍ. ຕສ຺ສຕ຺ໂຖ – ຍາ ອຍໍ ປຎ຺ຎາ ອນິພ຺ພິທ຺ຘປຸພ຺ພໍ ອປທາລິຕປຸພ຺ພໍ ໂລຠກ຺ຂນ຺ຘາທິໍ ນິພ຺ພິຊ຺ຌນ຺ຕີ ປທາເລນ຺ຕີ ຄຈ຺ຉຕິ ປວຕ຺ຕຕີຕິ ນິພ຺ເພຘຄາມິນີ, ຍາຍ ຈ ຕສ຺ມິໍ ຕສ຺ມິໍ ຠວໂຍນິຄຕິວິຎ຺ຎາຓຏ຺ຐິຕິສຕ຺ຕາວາເສສຸ ສຕ຺ຕນິກາເຍສຸ ຂນ຺ຘານໍ ປຐມາຠິນິພ຺ພຕ຺ຕິສງ຺ຂາຕາຍ ຊາຕິຍາ ຕໍນິມິຕ຺ຕສ຺ສ ຈ ກມ຺ມຠວສ຺ສ ປຣິກ຺ຂຍໍ ປຣິໂຍສານໍ ນິພ຺ພານໍ ອຣຫຕ຺ຕຎ຺ຈ ສມ຺ມາ ອວິປຣີຕໍ ຊານາຕິ ສຈ຺ຉິກໂຣຕິ, ອຍໍ ສຫວິປສ຺ສນາ ມຄ຺ຄປຎ຺ຎາ ເສຏ຺ຐາ ໂລກສ຺ມິນ຺ຕິ.

ອິທານິ ຍຖາວຸຕ຺ຕປຎ຺ຎານຸຠາວສມ຺ປນ຺ເນ ຂີຓາສເວ ອຠິຕ຺ຖວນ຺ໂຕ ‘‘ເຕສໍ ເທວາ ມນຸສ຺ສາ ຈາ’’ຕິ ໂອສານຄາຖມາຫ. ຕສ຺ສຕ຺ໂຖ – ເຕສໍ ຈຕູສຸ ອຣິຍສຈ຺ເຈສຸ ປຣິຎ຺ຎາທີນໍ ໂສຬສນ຺ນໍ ກິຈ຺ຈານໍ ນິຏ຺ຐິຕຕ຺ຕາ ຈຕຸສຈ຺ຈສມ຺ໂພເຘນ ສມ຺ພຸທ຺ຘານໍ, ສຕິເວປຸລ຺ລປ຺ປຕ຺ຕິຍາ ສຕິມຕໍ, ວຸຕ຺ຕນເຍນ ສມຸຄ຺ຆາຕິຕສມ຺ໂມຫຕ຺ຕາ ປຎ຺ຎາເວປຸລ຺ລປ຺ປຕ຺ຕິຍາ ຫາສປຎ຺ຎານໍ, ປຸພ຺ພຠາເຄ ວາ ສີລາທິປາຣິປູຣິໂຕ ປຏ຺ຐາຍ ຍາວ ນິພ຺ພານສຈ຺ຉິກິຣິຍາຍ ຫາສເວທຕຸຏ຺ຐິປາໂມຊ຺ຊພຫຸລຕາຍ ຫາສປຎ຺ຎານໍ, ສພ຺ພໂສ ປຣິກ຺ຂີຓຠວສໍໂຍຊນຕ຺ຕາ ອນ຺ຕິມສຣີຣຘາຣີນໍ ຂີຓາສວານໍ ເທວາ ມນຸສ຺ສາ ຈ ປິຫຍນ຺ຕິ ປິຍາ ໂຫນ຺ຕິ, ຕພ຺ຠາວໍ ອຘິຄນ຺ຕຸໍ ອິຈ຺ຉນ຺ຕິ ‘‘ອໂຫ ປຎ຺ຎານຸຠາໂວ, ອໂຫ ວຕ ມຍມ຺ປິ ເອທິສາ ເອວໍ ນິຕ຺ຕິຓ຺ຓສພ຺ພທຸກ຺ຂາ ຠເວຍ຺ຍາມາ’’ຕິ.

ຈຕຸຕ຺ຖສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.