໒. ເທສນາສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ

໓໙. ທຸຕິເຍ ປຣິຍາເຍນາຕິ ເອຕ຺ຖ ປຣິຍາຍ-ສທ຺ໂທ ‘‘ມຘຸປິຓ຺ຑິກປຣິຍາໂຍຕ຺ເວວ ນໍ ຘາເຣຫີ’’ຕິອາທີສຸ (ມ. ນິ. ໑.໒໐໕) ເທສນາຍໍ ອາຄໂຕ. ‘‘ອຕ຺ຖິ ຂ຺ເວສ, ພ຺ຣາຫ຺ມຓ, ປຣິຍາໂຍ, ເຍນ ມໍ ປຣິຍາເຍນ ສມ຺ມາ ວທມາໂນ ວເທຍ຺ຍ – ອກິຣິຍວາໂທ ສມໂຓ ໂຄຕໂມ’’ຕິອາທີສຸ (ປາຣາ. ໕; ອ. ນິ. ໘.໑໑) ກາຣເຓ. ‘‘ກສ຺ສ ນຸ ໂຂ, ອານນ຺ທ, ອຊ຺ຊ ປຣິຍາໂຍ ຠິກ຺ຂຸນິໂຍ ໂອວທິຕຸ’’ນ຺ຕິອາທີສຸ (ມ. ນິ. ໓.໓໙໘) ວາເຣ. ອິຘ ປນ ວາເຣປິ ກາຣເຓປິ ວຏ຺ຏຕິ, ຕສ຺ມາ, ຠິກ຺ຂເວ, ຕຖາຄຕສ຺ສ ທ຺ເວ ຘມ຺ມເທສນາ ຍຖາຣຫໍ ກາຣເຓນ ຠວນ຺ຕິ, ວາເຣນ ວາຕິ ອຍເມຕ຺ຖ ອຕ຺ໂຖ. ຠຄວາ ຫິ ເວເນຍ຺ຍຊ຺ຌາສຍານຸຣູປໍ ກທາຈິ ‘‘ອິເມ ຘມ຺ມາ ກຸສລາ, ອິເມ, ຘມ຺ມາ ອກຸສລາ. ອິເມ ຘມ຺ມາ ສາວຊ຺ຊາ, ອິເມ ຘມ຺ມາ ອນວຊ຺ຊາ. ອິເມ ເສວິຕພ຺ພາ, ອິເມ ນ ເສວິຕພ຺ພາ’’ຕິອາທິນາ ກຸສລາກຸສລຘມ຺ເມ ວິຠຊນ຺ໂຕ ກຸສລຘມ຺ເມຫິ ອກຸສລຘມ຺ເມ ອສງ຺ກຣໂຕ ປຎ຺ຎາເປນ຺ໂຕ ‘‘ປາປໍ ປາປກໂຕ ປສ຺ສຖາ’’ຕິ ຘມ຺ມໍ ເທເສຕິ. ກທາຈິ ‘‘ປາຓາຕິປາໂຕ, ຠິກ຺ຂເວ, ອາເສວິໂຕ ຠາວິໂຕ ພຫຸລີກໂຕ ນິຣຍສໍວຕ຺ຕນິໂກ ຕິຣຈ຺ຉານໂຍນິສໍວຕ຺ຕນິໂກ ເປຕ຺ຕິວິສຍສໍວຕ຺ຕນິໂກ, ໂຍ ສພ຺ພລຫຸໂກ ປາຓາຕິປາໂຕ, ໂສ ອປ຺ປາຍຸກສໍວຕ຺ຕນິໂກ’’ຕິອາທິນາ (ອ. ນິ. ໘.໔໐) ອາທີນວໍ ປກາເສນ຺ໂຕ ປາປໂຕ ນິພ຺ພິທາທີຫິ ນິໂຍເຊນ຺ໂຕ ‘‘ນິພ຺ພິນ຺ທຖ ວິຣຊ຺ຊຖາ’’ຕິ ຘມ຺ມໍ ເທເສຕິ.

ຠວນ຺ຕີຕິ ໂຫນ຺ຕິ ປວຕ຺ຕນ຺ຕິ. ປາປໍ ປາປກໂຕ ປສ຺ສຖາຕິ ສພ຺ພໍ ປາປຘມ຺ມໍ ທິຏ຺ເຐວ ຘມ຺ເມ ອາຍຕິຎ຺ຈ ອຫິຕທຸກ຺ຂາວຫໂຕ ລາມກໂຕ ປສ຺ສຖ. ຕຕ຺ຖ ນິພ຺ພິນ຺ທຖາຕິ ຕສ຺ມິໍ ປາປຘມ຺ເມ ‘‘ອຈ຺ຈນ຺ຕຫີນຠາວໂຕ ລາມກຏ຺ເຐນ ປາປໍ, ອໂກສລ຺ລສມ຺ຠູຕຏ຺ເຐນ ອກຸສລໍ, ປກຕິປຠສ຺ສຣສ຺ສ ປສນ຺ນສ຺ສ ຈ ຈິຕ຺ຕສ຺ສ ປຠສ຺ສຣາທິຠາວວິນາສນໂຕ ສໍກິເລສິກໍ, ປຸນປ຺ປຸນໍ ຠວທຸກ຺ຂນິພ຺ພຕ຺ຕນໂຕ ໂປໂນພ຺ຠວິກໍ, ສເຫວ ທຣເຖຫິ ປຣິຬາເຫຫິ ວຕ຺ຕນໂຕ ສທຣຖໍ, ທຸກ຺ຂສ຺ເສວ ວິປຈ຺ຈນໂຕ ທຸກ຺ຂວິປາກໍ, ອປຣິມາຓມ຺ປິ ກາລໍ ອນາຄເຕ ຊາຕິຊຣາມຣຓນິພ຺ພຕ຺ຕນໂຕ ອາຍຕິໍ ຊາຕິຊຣາມຣຓິຍໍ, ສພ຺ພຫິຕສຸຂວິທ຺ຘໍສນສມຕ຺ຖ’’ນ຺ຕິອາທິນາ ນເຍນ ນານາວິເຘ ອາທີນເວ, ຕສ຺ສ ຈ ປຫາເນ ອານິສໍເສ ສມ຺ມປຎ຺ຎາຍ ປສ຺ສນ຺ຕາ ນິພ຺ພິນ຺ທຖ ນິພ຺ເພທໍ ອາປຊ຺ຊຖ. ນິພ຺ພິນ຺ທນ຺ຕາ ຈ ວິປສ຺ສນໍ ວຑ຺ເຒຕ຺ວາ ອຣິຍມຄ຺ຄາຘິຄເມນ ປາປໂຕ ວິຣຊ຺ຊຖ ເຈວ ວິມຸຈ຺ຈຖ ຈ. ມຄ຺ເຄນ ວາ ສມຸຈ຺ເຉທວິຣາຄວເສນ ວິຣຊ຺ຊຖ, ຕໂຕ ຜເລນ ປຏິປ຺ປສ຺ສທ຺ຘິວິມຸຕ຺ຕິວເສນ ວິມຸຈ຺ຈຖ. ອຖ ວາ ປາປນ຺ຕິ ລາມກໂຕ ປາປໍ. ກິໍ ວຸຕ຺ຕໍ ໂຫຕິ? ຍໍ ອນິຈ຺ຈທຸກ຺ຂາທິຠາເວນ ກຸຈ຺ຉິຕໍ ອຣິເຍຫິ ຊິຄຸຈ຺ຉນີຍໍ ວຏ຺ຏທຸກ຺ຂໍ ປາເປຕີຕິ ປາປໍ. ກິໍ ປນ ຕໍ? ເຕຠູມກຘມ຺ມຊາຕໍ. ຍຖາວຸຕ຺ເຕນ ອຕ຺ເຖນ ປາປກໂຕ ທິສ຺ວາ ຕຕ຺ຖ ອນິຈ຺ຈໂຕ, ທຸກ຺ຂໂຕ, ໂຣຄໂຕ, ຄຓ຺ຑໂຕ, ສລ຺ລໂຕ, ອຆໂຕ, ອາພາຘໂຕຕິອາທິນາ ວິປສ຺ສນໍ ວຑ຺ເຒນ຺ຕາ ນິພ຺ພິນ຺ທຖ. ອຍໍ ທຸຕິຍາຕິ ຍາຖາວໂຕ ອຫິຕານຕ຺ຖວິຠາວນໍ ປຐມໍ ອຸປາທາຍ ຕໂຕ ວິເວຈນໍ ອຍໍ ທຸຕິຍາ ຘມ຺ມເທສນາ.

ຄາຖາສຸ ພຸທ຺ຘສ຺ສາຕິ ສພ຺ພຎ຺ຎຸພຸທ຺ຘສ຺ສ. ສພ຺ພຠູຕານຸກມ຺ປິໂນຕິ ສພ຺ເພປິ ສຕ຺ເຕ ມຫາກຣຸຓາຍ ອນຸກມ຺ປນສຠາວສ຺ສ. ປຣິຍາຍວຈນນ຺ຕິ ປຣິຍາເຍນ ກຖນໍ ເທສນໍ. ປສ຺ສາຕິ ປຣິສໍ ອາລປຕິ, ປຣິສເຊຏ຺ຐກໍ ວາ ສນ຺ຘາຍ ວຸຕ຺ຕໍ. ເກຈິ ປນາຫຸ ‘‘ອຕ຺ຕານເມວ ສນ຺ຘາຍ ຠຄວາ ‘ປສ຺ສາ’ຕິ ອໂວຈາ’’ຕິ. ຕຕ຺ຖາຕິ ຕສ຺ມິໍ ປາປເກ ວິຣຊ຺ຊຖ ຣາຄໍ ປຊຫຖາຕິ ອຕ຺ໂຖ. ເສສໍ ວຸຕ຺ຕນຍເມວ.

ທຸຕິຍສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.