໗. ທຸຕິຍເສຂສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ

໑໗. ສຕ຺ຕເມ ພາຫິຣນ຺ຕິ ອຊ຺ຌຕ຺ຕສນ຺ຕານໂຕ ພຫິ ຠວໍ. ກລ຺ຍາຓມິຕ຺ຕຕາຕິ ຍສ຺ສ ສີລາທິຄຸຓສມ຺ປນ຺ໂນ ອຆສ຺ສ ຆາຕາ, ຫິຕສ຺ສ ວິຘາຕາ ສພ຺ພາກາເຣນ ອຸປກາຣໂກ ມິຕ຺ໂຕ ໂຫຕິ, ໂສ ປຸຄ຺ຄໂລ ກລ຺ຍາຓມິຕ຺ໂຕ, ຕສ຺ສ ຠາໂວ ກລ຺ຍາຓມິຕ຺ຕຕາ. ຕຕ຺ຣາຍໍ ກລ຺ຍາຓມິຕ຺ໂຕ ປກຕິຍາ ສທ຺ຘາສມ຺ປນ຺ໂນ ໂຫຕິ ສີລສມ຺ປນ຺ໂນ ສຸຕສມ຺ປນ຺ໂນ ຈາຄສມ຺ປນ຺ໂນ ວີຣິຍສມ຺ປນ຺ໂນ ສຕິສມ຺ປນ຺ໂນ ສມາຘິສມ຺ປນ຺ໂນ ປຎ຺ຎາສມ຺ປນ຺ໂນ. ຕຕ຺ຖ ສທ຺ຘາສມ຺ປຕ຺ຕິຍາ ສທ຺ທຫຕິ ຕຖາຄຕສ຺ສ ໂພຘິໍ, ເຕນ ສມ຺ມາສມ຺ໂພຘິເຫຕຸຠູຕໍ ສຕ຺ເຕສຸ ຫິຕສຸເຂສິຕໍ ນ ປຣິຈ຺ຈຊຕິ, ສີລສມ຺ປຕ຺ຕິຍາ ສພ຺ຣຫ຺ມຈາຣີນໍ ປິໂຍ ໂຫຕິ ຄຣຸ ຈ ຠາວນີໂຍ ໂຈທໂກ ປາປຄຣຫີ ວຕ຺ຕາ ວຈນກ຺ຂໂມ, ສຸຕສມ຺ປຕ຺ຕິຍາ ຂນ຺ຘາຍຕນສຈ຺ຈປຏິຈ຺ຈສມຸປ຺ປາທາທິການໍ ຄມ຺ຠີຣານໍ ກຖານໍ ກຕ຺ຕາ ໂຫຕິ, ຈາຄສມ຺ປຕ຺ຕິຍາ ອປ຺ປິຈ຺ໂຉ ໂຫຕິ ສນ຺ຕຸຏ຺ໂຐ ປວິວິຕ຺ໂຕ ອສໍສຏ຺ໂຐ, ວີຣິຍສມ຺ປຕ຺ຕິຍາ ອຕ຺ຕໂນ ປເຣສຎ຺ຈ ຫິຕປ຺ປຏິປຕ຺ຕິຍໍ ອາຣທ຺ຘວີຣິໂຍ ໂຫຕິ, ສຕິສມ຺ປຕ຺ຕິຍາ ອຸປຏ຺ຐິຕສ຺ສຕິ ໂຫຕິ ປຣເມນ ສຕິເນປກ຺ເກນ ສມນ຺ນາຄໂຕ ຈິຣກຕມ຺ປິ ຈິຣຠາສິຕມ຺ປິ ສຣິຕາ ອນຸສ຺ສຣິຕາ, ສມາຘິສມ຺ປຕ຺ຕິຍາ ອວິກ຺ຂິຕ຺ໂຕ ໂຫຕິ ສມາຫິໂຕ ເອກຄ຺ຄຈິຕ຺ໂຕ, ປຎ຺ຎາສມ຺ປຕ຺ຕິຍາ ອວິປຣີຕໍ ປຊານາຕິ. ໂສ ສຕິຍາ ກຸສລາກຸສລານໍ ຘມ຺ມານໍ ຄຕິໂຍ ສມນ຺ເວສນ຺ໂຕ ປຎ຺ຎາຍ ສຕ຺ຕານໍ ຫິຕສຸຂໍ ຍຖາຠູຕໍ ຊານິຕ຺ວາ ສມາຘິນາ ຕຕ຺ຖ ອພ຺ຍຄ຺ຄຈິຕ຺ໂຕ ຫຸຕ຺ວາ ວີຣິເຍນ ສຕ຺ເຕ ອຫິຕໂຕ ນິເສເຘຕ຺ວາ ເອກນ຺ຕຫິເຕ ນິໂຍເຊຕິ. ເຕເນວາຫ –

‘‘ປິໂຍ ຄຣຸ ຠາວນີໂຍ, ວຕ຺ຕາ ຈ ວຈນກ຺ຂໂມ;

ຄມ຺ຠີຣຎ຺ຈ ກຖໍ ກຕ຺ຕາ, ໂນ ຈາຏ຺ຐາເນ ນິໂຍຊໂກ’’ຕິ. (ເນຕ຺ຕິ. ໑໑໓);

ກລ຺ຍາຓມິຕ຺ໂຕ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸ ອກຸສລໍ ປຊຫຕິ, ກຸສລໍ ຠາເວຕີຕິ ກລ຺ຍາຓມິຕ຺ໂຕ ປຸຄ຺ຄໂລ ກລ຺ຍາຓມິຕ຺ຕໍ ນິສ຺ສາຍ ກມ຺ມສ຺ສກຕາຎາຓໍ ອຸປ຺ປາເທຕິ, ອຸປ຺ປນ຺ນໍ ສທ຺ຘໍ ຜາຕິໍ ກໂຣຕິ, ສທ຺ຘາຊາໂຕ ອຸປສງ຺ກມຕິ ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ຘມ຺ມໍ ສຸຓາຕິ. ຕໍ ຘມ຺ມໍ ສຸຕ຺ວາ ຕຖາຄເຕ ສທ຺ຘໍ ປຏິລຠຕິ, ເຕນ ສທ຺ຘາປຏິລາເຠນ ຆຣາວາສໍ ປຫາຍ ປພ຺ພຊ຺ຊໍ ອນຸຕິຏ຺ຐຕິ, ຈຕຸປາຣິສຸທ຺ຘິສີລໍ ສມ຺ປາເທຕິ, ຍຖາພລໍ ຘຸຕຘມ຺ເມ ສມາທາຍ ວຕ຺ຕຕິ, ທສກຖາວຕ຺ຖຸລາຠີ ໂຫຕິ, ອາຣທ຺ຘວີຣິໂຍ ວິຫຣຕິ ອຸປຏ຺ຐິຕສ຺ສຕິ ສມ຺ປຊາໂນ ປຸພ຺ພຣຕ຺ຕາປຣຣຕ຺ຕໍ ໂພຘິປກ຺ຂິຍານໍ ຘມ຺ມານໍ ຠາວນານຸໂຍຄມນຸຍຸຕ຺ໂຕ, ນຈິຣສ຺ເສວ ວິປສ຺ສນໍ ອຸສ຺ສຸກ຺ກາເປຕ຺ວາ ອຣິຍມຄ຺ຄາຘິຄເມນ ສພ຺ພໍ ອກຸສລໍ ສມຸຈ຺ຉິນ຺ທຕິ, ສພ຺ພຎ຺ຈ ກຸສລໍ ຠາວນາປາຣິປູຣິໍ ຄເມນ຺ໂຕ ວຑ຺ເຒຕິ. ວຸຕ຺ຕຎ຺ເຫຕໍ –

‘‘ກລ຺ຍາຓມິຕ຺ຕສ຺ເສຕໍ, ເມຆິຍ, ຠິກ຺ຂຸໂນ ປາຏິກງ຺ຂໍ ກລ຺ຍາຓສຫາຍສ຺ສ ກລ຺ຍາຓສມ຺ປວງ຺ກສ຺ສ ‘ຍໍ ສີລວາ ຠວິສ຺ສຕິ, ປາຕິໂມກ຺ຂສໍວຣສໍວຸໂຕ ວິຫຣິສ຺ສຕິ ອາຈາຣໂຄຈຣສມ຺ປນ຺ໂນ, ອຓຸມຕ຺ເຕສຸ ວຊ຺ເຊສຸ, ຠຍທສ຺ສາວີ ສມາທາຍ ສິກ຺ຂິສ຺ສຕິ, ສິກ຺ຂາປເທສຸ’.

‘‘ກລ຺ຍາຓມິຕ຺ຕສ຺ເສຕໍ…ເປ… ກລ຺ຍາຓສມ຺ປວງ຺ກສ຺ສ ‘ຍໍ ຍາຍໍ ກຖາ ອຠິສລ຺ເລຂິກາ ເຈໂຕວິວຣຓສປ຺ປາຍາ ເອກນ຺ຕນິພ຺ພິທາຍ…ເປ… ນິພ຺ພານາຍ ສໍວຕ຺ຕຕິ. ເສຍ຺ຍຖິທໍ – ອປ຺ປິຈ຺ຉກຖາ, ສນ຺ຕຸຏ຺ຐິກຖາ, ປວິເວກກຖາ, ອສໍສຄ຺ຄກຖາ, ວີຣິຍາຣມ຺ຠກຖາ, ສີລກຖາ, ສມາຘິກຖາ…ເປ… ວິມຸຕ຺ຕິຎາຓທສ຺ສນກຖາ. ເອວຣູປາຍ ກຖາຍ ນິກາມລາຠີ ຠວິສ຺ສຕິ ອກິຈ຺ຉລາຠີ ອກສິຣລາຠີ’.

‘‘ກລ຺ຍາຓມິຕ຺ຕສ຺ເສຕໍ …ເປ… ກລ຺ຍາຓສມ຺ປວງ຺ກສ຺ສ ‘ຍໍ ອາຣທ຺ຘວີຣິໂຍ ວິຫຣິສ຺ສຕິ ອກຸສລານໍ ຘມ຺ມານໍ ປຫານາຍ ກຸສລານໍ ຘມ຺ມານໍ ອຸປສມ຺ປທາຍ ຖາມວາ ທຬ຺ຫປຣກ຺ກໂມ ອນິກ຺ຂິຕ຺ຕຘຸໂຣ ກຸສເລສຸ ຘມ຺ເມສຸ’.

‘‘ກລ຺ຍາຓມິຕ຺ຕສ຺ເສຕໍ…ເປ… ກລ຺ຍາຓສມ຺ປວງ຺ກສ຺ສ ‘ຍໍ ປຎ຺ຎວາ ຠວິສ຺ສຕິ, ອຸທຍຕ຺ຖຄາມິນິຍາ ປຎ຺ຎາຍ ສມນ຺ນາຄໂຕ ອຣິຍາຍ ນິພ຺ເພຘິກາຍ ສມ຺ມາ ທຸກ຺ຂກ຺ຂຍຄາມິນິຍາ’’’ຕິ (ອຸທາ. ໓໑).

ເອວໍ ສກລວຏ຺ຏທຸກ຺ຂປຣິມຸຈ຺ຈນນິມິຕ຺ຕໍ ກລ຺ຍາຓມິຕ຺ຕຕາຕິ ເວທິຕພ຺ພໍ. ເຕເນວາຫ –

‘‘ມມຎ຺ຫິ, ອານນ຺ທ, ກລ຺ຍາຓມິຕ຺ຕໍ ອາຄມ຺ມ ຊາຕິຘມ຺ມາ ສຕ຺ຕາ ຊາຕິຍາ ປຣິມຸຈ຺ຈນ຺ຕິ, ຊຣາຘມ຺ມາ ສຕ຺ຕາ ຊຣາຍ ປຣິມຸຈ຺ຈນ຺ຕີ’’ຕິອາທິ (ສໍ. ນິ. ໑.໑໒໙).

ເຕນ ວຸຕ຺ຕໍ – ‘‘ກລ຺ຍາຓມິຕ຺ໂຕ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸ ອກຸສລໍ ປຊຫຕິ, ກຸສລໍ ຠາເວຕີ’’ຕິ.

ຄາຖາຍ ສປ຺ປຕິສ຺ໂສຕິ ປຕິສ຺ສວສງ຺ຂາເຕນ ສຫ ປຕິສ຺ເສນາຕິ ສປ຺ປຕິສ຺ໂສ, ກລ຺ຍາຓມິຕ຺ຕສ຺ສ ໂອວາທໍ ສິຣສາ ສມ຺ປຏິຈ຺ຉໂກ ສຸພ຺ພໂຈຕິ ອຕ຺ໂຖ. ອຖ ວາ ຫິຕສຸເຂ ປຕິຏ຺ຐາປເນນ ປຕິ ອິເສຕີຕິ ປຕິສ຺ໂສ, ໂອວາທທາຍໂກ. ຄຣຸອາທຣໂຍເຄນ ເຕນ ປຕິສ຺ເສນ ສຫ ວຕ຺ຕຕີຕິ ສປ຺ປຕິສ຺ໂສ, ຄຣູສຸ ຄຣຸຈິຕ຺ຕີກາຣພຫຸໂລ. ສຄາຣໂວຕິ ຉພ຺ພິເຘນປິ ຄາຣເວນ ຍຸຕ຺ໂຕ. ກຣໍ ມິຕ຺ຕານໍ ວຈນນ຺ຕິ ກລ຺ຍາຓມິຕ຺ຕານໍ ໂອວາທໍ ກໂຣນ຺ໂຕ ຍໂຖວາທໍ ປຏິປຊ຺ຊນ຺ໂຕ. ສມ຺ປຊາໂນຕິ ສຕ຺ຕຏ຺ຐານິເຍນ ສມ຺ປຊຎ຺ເຎນ ສມນ຺ນາຄໂຕ. ປຕິສ຺ສໂຕຕິ ກມ຺ມຏ຺ຐານໍ ຜາຕິໍ, ຄເມຕຸໍ ສມຕ຺ຖາຍ ສຕິຍາ ປຕິສ຺ສໂຕ ສໂຕກາຣີ. ອນຸປຸພ຺ເພນາຕິ ສີລາທິວິສຸທ຺ຘິປຏິປາຏິຍາ, ຕຕ຺ຖ ຈ ວິປສ຺ສນາປຏິປາຏິຍາ ເຈວ ມຄ຺ຄປຏິປາຏິຍາ ຈ. ສພ຺ພສໍໂຍຊນກ຺ຂຍນ຺ຕິ ກາມຣາຄສໍໂຍຊນາທີນໍ ສພ຺ເພສໍ ສໍໂຍຊນານໍ ເຂປນໂຕ ສພ຺ພສໍໂຍຊນກ຺ຂຍສງ຺ຂາຕສ຺ສ ອຣິຍມຄ຺ຄສ຺ສ ປຣິໂຍສານຠູຕໍ ອຣຫຕ຺ຕໍ, ຕສ຺ສ ອາຣມ຺ມຓຠູຕໍ ນິພ຺ພານເມວ ວາ. ປາປຸເຓ ອຘິຄຈ຺ເຉຍ຺ຍາຕິ ອຕ຺ໂຖ. ອິຕິ ອິເມສຸ ທ຺ວີສຸ ສຸຕ຺ເຕສຸ ອຣິຍມຄ຺ຄາຘິຄມສ຺ສ ສຕ຺ຖາຣາ ປຘານງ຺ຄໍ ນາມ ຄຫິຕນ຺ຕິ ເວທິຕພ຺ພໍ.

ສຕ຺ຕມສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.