໑໐. ມຓິກາຣກຸລູປກຕິສ຺ສຕ຺ເຖຣວຕ຺ຖຸ

ຄພ຺ຠເມເກຕິ ອິມໍ ຘມ຺ມເທສນໍ ສຕ຺ຖາ ເຊຕວເນ ວິຫຣນ຺ໂຕ ມຓິກາຣກຸລູປກໍ ຕິສ຺ສຕ຺ເຖຣໍ ອາຣພ຺ຠ ກເຖສິ.

ໂສ ກິຣ ເຖໂຣ ເອກສ຺ສ ມຓິກາຣສ຺ສ ກຸເລ ທ຺ວາທສ ວສ຺ສານິ ຠຸຎ຺ຊິ. ຕສ຺ມິໍ ກຸເລ ຊຍມ຺ປຕິກາ ມາຕາປິຕຸຏ຺ຐາເນ ຐຕ຺ວາ ເຖຣໍ ປຏິຊຄ຺ຄິໍສຸ. ອເຖກທິວສໍ ໂສ ມຓິກາໂຣ ເຖຣສ຺ສ ປຸຣໂຕ ມໍສໍ ຉິນ຺ທນ຺ໂຕ ນິສິນ຺ໂນ ໂຫຕິ. ຕສ຺ມິໍ ຂເຓ ຣາຊາ ປເສນທິ ໂກສໂລ ເອກໍ ມຓິຣຕນໍ ‘‘ອິມໍ ໂຘວິຕ຺ວາ ວິຊ຺ຌິຕ຺ວາ ປຫິຓຕູ’’ຕິ ເປເສສິ. ມຓິກາໂຣ ສໂລຫິເຕເນວ ຫຕ຺ເຖນ ຕໍ ປຏິຄ຺ຄເຫຕ຺ວາ ເປຬາຍ ອຸປຣິ ຐເປຕ຺ວາ ຫຕ຺ຖໂຘວນຕ຺ຖໍ ອນ຺ໂຕ ປາວິສິ. ຕສ຺ມິໍ ປນ ເຄເຫ ໂປສາວນິຍໂກຎ຺ຈສກຸໂຓ ອຕ຺ຖິ. ໂສ ໂລຫິຕຄນ຺ເຘນ ມໍສສຎ຺ຎາຍ ຕໍ ມຓິໍ ເຖຣສ຺ສ ປສ຺ສນ຺ຕສ຺ເສວ ຄິລິ. ມຓິກາໂຣ ອາຄນ຺ຕ຺ວາ ມຓິໍ ອປສ຺ສນ຺ໂຕ ‘‘ມຓິ ເກນ ຄຫິໂຕ’’ຕິ ຠຣິຍຎ຺ຈ ປຸຕ຺ຕເກ ຈ ປຏິປາຏິຍາ ປຸຈ຺ຉິຕ຺ວາ ເຕຫິ ‘‘ນ ຄຓ຺ຫາມາ’’ຕິ ວຸຕ຺ເຕ ‘‘ເຖເຣນ ຄຫິໂຕ ຠວິສ຺ສຕີ’’ຕິ. ຈິນ຺ເຕຕ຺ວາ ຠຣິຍາຍ ສທ຺ຘິໍ ມນ຺ເຕສິ – ‘‘ເຖເຣນ ມຓິ ຄຫິໂຕ ຠວິສ຺ສຕີ’’ຕິ. ສາ, ສາມິ, ມາ ເອວໍ ອວຈ, ເອຕ຺ຕກໍ ກາລໍ ມຍາ ເຖຣສ຺ສ ນ ກິຎ຺ຈິ ວຊ຺ຊໍ ທິຏ຺ຐປຸພ຺ພໍ, ນ ໂສ ມຓິໍ ຄຓ຺ຫາຕີຕິ. ມຓິກາໂຣ ເຖຣໍ ປຸຈ຺ຉິ – ‘‘ຠນ຺ເຕ, ອິມສ຺ມິໍ ຐາເນ ມຓິຣຕນໍ ຕຸມ຺ເຫຫິ ຄຫິຕ’’ນ຺ຕິ. ນ ຄຓ຺ຫາມິ, ອຸປາສກາຕິ. ຠນ຺ເຕ, ນ ອິຘ ອຎ຺ໂຎ ອຕ຺ຖິ, ຕຸມ຺ເຫຫິເຍວ ຄຫິໂຕ ຠວິສ຺ສຕິ, ເທຖ ເມ ມຓິຣຕນນ຺ຕິ. ໂສ ຕສ຺ມິໍ ອສມ຺ປຏິຈ຺ຉນ຺ເຕ ປຸນ ຠຣິຍໍ ອາຫ – ‘‘ເຖເຣເນວ ມຓິ ຄຫິໂຕ, ປີເຬຕ຺ວາ ນໍ ປຸຈ຺ຉິສ຺ສາມີ’’ຕິ. ສາ, ສາມິ, ມາ ໂນ ນາສຍິ, ວຣໍ ອມ຺ເຫຫິ ທາສພ຺ຍໍ ອຸປຄນ຺ຕຸໍ, ນ ຈ ເຖຣໍ ເອວຣູປໍ ວຕ຺ຕຸນ຺ຕິ. ໂສ ‘‘ສພ຺ເພວ ມຍໍ ທາສຕ຺ຕໍ ອຸປຄຈ຺ຉນ຺ຕາ ມຓິມູລໍ ນ ອຄ຺ຆາມາ’’ຕິ ຣຊ຺ຊຸໍ ຄເຫຕ຺ວາ ເຖຣສ຺ສ ສີສໍ ເວເຐຕ຺ວາ ທຓ຺ເຑນ ຆຏ຺ເຏສິ. ເຖຣສ຺ສ ສີສໂຕ ຈ ກຓ຺ຓນາສາຫິ ຈ ໂລຫິຕໍ ປຄ຺ຆຣິ, ອກ຺ຂີນິ ນິກ຺ຂມນາກາຣປ຺ປຕ຺ຕານິ ອເຫສຸໍ, ໂສ ເວທນາປມຕ຺ໂຕ ຠູມິຍໍ ປຕິ. ໂກຎ຺ໂຈ ໂລຫິຕຄນ຺ເຘນາ ຄນ຺ຕ຺ວາ ໂລຫິຕໍ ປິວິ. ອຖ ນໍ ມຓິກາໂຣ ເຖເຣ ອຸປ຺ປນ຺ນໂກຘເວເຄນ ‘‘ຕ຺ວໍ ກິໍ ກໂຣສີ’’ຕິ ປາເທນ ປຫຣິຕ຺ວາ ຂິປິ. ໂສ ເອກປ຺ປຫາເຣເນວ ມຣິຕ຺ວາ ອຸຕ຺ຕາໂນ ອໂຫສິ.

ເຖໂຣ ຕໍ ທິສ຺ວາ, ອຸປາສກ, ສີເສ ເວຐນໍ ຕາວ ເມ ສິຖິລໍ ກຕ຺ວາ ອິມໍ ໂກຎ຺ຈໍ ໂອໂລເກຫິ ‘‘ມໂຕ ວາ, ໂນ ວາ’’ຕິ. ອຖ ນໍ ໂສ ອາຫ – ‘‘ເອໂສ ວິຍ ຕ຺ວມ຺ປິ ມຣິສ຺ສສີ’’ຕິ. ອຸປາສກ, ອິມິນາ ໂສ ມຓິ ຄິລິໂຕ, ສເຈ ອຍໍ ນ ອມຣິສ຺ສາ, ນ ເຕ ອຫໍ ມຣນ຺ໂຕປິ ມຓິໍ ອາຈິກ຺ຂິສ຺ສນ຺ຕິ. ໂສ ຕສ຺ສ ອຸທຣໍ ຜາເລຕ຺ວາ ມຓິໍ ທິສ຺ວາ ປເວເຘນ຺ໂຕ ສໍວິຄ຺ຄມານໂສ ເຖຣສ຺ສ ປາທມູເລ ນິປຊ຺ຊິຕ຺ວາ ‘‘ຂມຖ, ເມ, ຠນ຺ເຕ, ອຊານນ຺ເຕນ ມຍາ ກຕ’’ນ຺ຕິ ອາຫ. ອຸປາສກ, ເນວ ຕຸຍ຺ຫໍ ໂທໂສ ອຕ຺ຖິ, ນ ມຍ຺ຫໍ, ວຏ຺ຏສ຺ເສເວສ ໂທໂສ, ຂມາມິ ເຕຕິ. ຠນ຺ເຕ, ສເຈ ເມ ຂມຖ, ປກຕິນິຍາເມເນວ ເມ ເຄເຫ ນິສີທິຕ຺ວາ ຠິກ຺ຂໍ ຄຓ຺ຫຖາຕິ. ‘‘ອຸປາສກ, ນ ທານາຫໍ ອິໂຕ ປຏ຺ຐາຍ ປເຣສໍ ເຄຫສ຺ສ ອນ຺ໂຕຉທນໍ ປວິສິສ຺ສາມິ, ອນ຺ໂຕເຄຫປເວສນສ຺ເສວ ຫິ ອຍໍ ໂທໂສ, ອິໂຕ ປຏ຺ຐາຍ ປາເທສຸ ອາວຫນ຺ເຕສຸ ເຄຫທ຺ວາເຣ ຐິໂຕວ ຠິກ຺ຂໍ ຄຓ຺ຫິສ຺ສາມີ’’ຕິ ວຕ຺ວາ ຘຸຕງ຺ຄໍ ສມາທາຍ ອິມໍ ຄາຖມາຫ –

‘‘ປຈ຺ຈຕິ ມຸນິໂນ ຠຕ຺ຕໍ, ໂຖກໍ ໂຖກໍ ກຸເລ ກຸເລ;

ປິຓ຺ຑິກາຍ ຈຣິສ຺ສາມິ, ອຕ຺ຖິ ຊງ຺ຆພລໍ ມມາ’’ຕິ. (ເຖຣຄາ. ໒໔໘) –

ອິທຎ຺ຈ ປນ ວຕ຺ວາ ເຖໂຣ ເຕເນວ ພ຺ຍາຘິນາ ນ ຈິຣສ຺ເສວ ປຣິນິພ຺ພາຍິ. ໂກຎ຺ໂຈ ມຓິກາຣສ຺ສ ຠຣິຍາຍ ກຸຈ຺ຉິສ຺ມິໍ ປຏິສນ຺ຘິໍ ຄຓ຺ຫິ. ມຓິກາໂຣ ກາລໍ ກຕ຺ວາ ນິຣເຍ ນິພ຺ພຕ຺ຕິ. ມຓິກາຣສ຺ສ ຠຣິຍາ ເຖເຣ ມຸທຸຈິຕ຺ຕຕາຍ ກາລໍ ກຕ຺ວາ ເທວໂລເກ ນິພ຺ພຕ຺ຕິ. ຠິກ຺ຂູ ສຕ຺ຖາຣໍ ເຕສໍ ອຠິສມ຺ປຣາຍໍ ປຸຈ຺ຉິໍສຸ. ສຕ຺ຖາ, ‘‘ຠິກ຺ຂເວ, ອິເຘກຈ຺ເຈ ຄພ຺ເຠ ນິພ຺ພຕ຺ຕນ຺ຕິ, ເອກຈ຺ເຈ ປາປກາຣິໂນ ນິຣເຍ ນິພ຺ພຕ຺ຕນ຺ຕິ, ເອກຈ຺ເຈ ກຕກລ຺ຍາຓາ ເທວໂລເກ ນິພ຺ພຕ຺ຕນ຺ຕິ, ອນາສວາ ປນ ປຣິນິພ຺ພາຍນ຺ຕີ’’ຕິ ວຕ຺ວາ ອນຸສນ຺ຘິໍ ຆເຏຕ຺ວາ ຘມ຺ມໍ ເທເສນ຺ໂຕ ອິມໍ ຄາຖມາຫ –

໑໒໖. ‘‘ຄພ຺ຠເມເກ ອຸປ຺ປຊ຺ຊນ຺ຕິ, ນິຣຍໍ ປາປກມ຺ມິໂນ;

ສຄ຺ຄໍ ສຸຄຕິໂນ ຍນ຺ຕິ, ປຣິນິພ຺ພນ຺ຕິ ອນາສວາ’’ຕິ.

ຕຕ຺ຖ ຄພ຺ຠນ຺ຕິ ອິຘ ມນຸສ຺ສຄພ຺ໂຠວ ອຘິປ຺ເປໂຕ. ເສສເມຕ຺ຖ ອຸຕ຺ຕານຕ຺ຖເມວ.

ເທສນາວສາເນ ພຫູ ໂສຕາປຕ຺ຕິຜລາທີນິ ປາປຸຓິໍສູຕິ.

ມຓິກາຣກຸລູປກຕິສ຺ສຕ຺ເຖຣວຕ຺ຖຸ ທສມໍ.