໑໖. ອກ຺ໂກສກຠາຣທ຺ວາຊວຕ຺ຖຸ

ອກ຺ໂກສນ຺ຕິ ອິມໍ ຘມ຺ມເທສນໍ ສຕ຺ຖາ ເວຬຸວເນ ວິຫຣນ຺ໂຕ ອກ຺ໂກສກຠາຣທ຺ວາຊໍ ອາຣພ຺ຠ ກເຖສິ.

ຕສ຺ສ ຫິ ຠາຕຸ ຠາຣທ຺ວາຊສ຺ສ ຘນຎ຺ຊານີ ນາມ ພ຺ຣາຫ຺ມຓີ ໂສຕາປນ຺ນາ ອໂຫສິ. ສາ ຂີປິຕ຺ວາປິ ກາສິຕ຺ວາປິ ປກ຺ຂລິຕ຺ວາປິ ‘‘ນໂມ ຕສ຺ສ ຠຄວໂຕ ອຣຫໂຕ ສມ຺ມາສມ຺ພຸທ຺ຘສ຺ສາ’’ຕິ ອິມໍ ອຸທານໍ ອຸທາເນສິ. ສາ ເອກທິວສໍ ພ຺ຣາຫ຺ມຓປຣິເວສນາຍ ປວຕ຺ຕມານາຍ ປກ຺ຂລິຕ຺ວາ ຕເຖວ ມຫາສທ຺ເທນ ອຸທານໍ ອຸທາເນສິ. ພ຺ຣາຫ຺ມໂຓ ກຸຊ຺ຌິຕ຺ວາ ‘‘ເອວເມວາຍໍ ວສລີ ຍຕ຺ຖ ວາ ຕຕ຺ຖ ວາ ປກ຺ຂລິຕ຺ວາ ຕສ຺ສ ມຸຓ຺ຑກສ຺ສ ສມຓກສ຺ສ ວຓ຺ຓໍ ຠາສຕີ’’ຕິ ວຕ຺ວາ ‘‘ອິທານິ ເຕ, ວສລິ, ຄນ຺ຕ຺ວາ ຕສ຺ສ ສຕ຺ຖຸໂນ ວາທໍ ອາໂຣເປສ຺ສາມີ’’ຕິ ອາຫ. ອຖ ນໍ ສາ ‘‘ຄຈ຺ຉ, ພ຺ຣາຫ຺ມຓ, ນາຫໍ ຕໍ ປສ຺ສາມິ, ໂຍ ຕສ຺ສ ຠຄວໂຕ ວາທໍ ອາໂຣເປຍ຺ຍ, ອປິ ຈ ຄນ຺ຕ຺ວາ ຕໍ ຠຄວນ຺ຕໍ ປຎ຺ຫໍ ປຸຈ຺ຉສ຺ສູ’’ຕິ ອາຫ. ໂສ ສຕ຺ຖຸ ສນ຺ຕິກໍ ຄນ຺ຕ຺ວາ ອວນ຺ທິຕ຺ວາວ ເອກມນ຺ຕໍ ຐິໂຕ ປຎ຺ຫໍ ປຸຈ຺ຉນ຺ໂຕ ອິມໍ ຄາຖມາຫ –

‘‘ກິໍສຸ ເຉຕ຺ວາ ສຸຂໍ ເສຕິ, ກິໍສຸ ເຉຕ຺ວາ ນ ໂສຈຕິ;

ກິສ຺ສສ຺ສຸ ເອກຘມ຺ມສ຺ສ, ວຘໍ ໂຣເຈສິ ໂຄຕມາ’’ຕິ. (ສໍ. ນິ. ໑.໑໘໗);

ອຖສ຺ສ ປຎ຺ຫໍ ພ຺ຍາກໂຣນ຺ໂຕ ສຕ຺ຖາ ອິມໍ ຄາຖມາຫ –

‘‘ໂກຘໍ ເຉຕ຺ວາ ສຸຂໍ ເສຕິ, ໂກຘໍ ເຉຕ຺ວາ ນ ໂສຈຕິ;

ໂກຘສ຺ສ ວິສມູລສ຺ສ, ມຘຸຣຄ຺ຄສ຺ສ ພ຺ຣາຫ຺ມຓ;

ວຘໍ ອຣິຍາ ປສໍສນ຺ຕິ, ຕຎ຺ຫິ ເຉຕ຺ວາ ນ ໂສຈຕີ’’ຕິ. (ສໍ. ນິ. ໑.໑໘໗);

ໂສ ສຕ຺ຖຣິ ປສີທິຕ຺ວາ ປພ຺ພຊິຕ຺ວາ ອຣຫຕ຺ຕໍ ປາປຸຓິ. ອຖສ຺ສ ກນິຏ຺ໂຐ ອກ຺ໂກສກຠາຣທ຺ວາໂຊ ‘‘ຠາຕາ ກິຣ ເມ ປພ຺ພຊິໂຕ’’ຕິ ສຸຕ຺ວາ ກຸທ຺ໂຘ ອາຄນ຺ຕ຺ວາ ສຕ຺ຖາຣໍ ອສພ຺ຠາຫິ ຜຣຸສາຫິ ວາຈາຫິ ອກ຺ໂກສິ. ໂສປິ ສຕ຺ຖາຣາ ອຕິຖີນໍ ຂາທນີຍາທິທານໂອປມ຺ເມນ ສຎ຺ຎຕ຺ໂຕ ສຕ຺ຖຣິ ປສນ຺ໂນ ປພ຺ພຊິຕ຺ວາ ອຣຫຕ຺ຕໍ ປາປຸຓິ. ອປເຣປິສ຺ສ ສຸນ຺ທຣິກຠາຣທ຺ວາໂຊ ພິລິງ຺ຄກຠາຣທ຺ວາໂຊຕິ ທ຺ເວ ກນິຏ຺ຐຠາຕໂຣ ສຕ຺ຖາຣໍ ອກ຺ໂກສນ຺ຕາວ ສຕ຺ຖາຣາ ວິນີຕາ ປພ຺ພຊິຕ຺ວາ ອຣຫຕ຺ຕໍ ປາປຸຓິໍສຸ.

ອເຖກທິວສໍ ຘມ຺ມສຠາຍໍ ກຖໍ ສມຸຏ຺ຐາເປສຸໍ, ‘‘ອາວຸໂສ, ອຈ຺ຉຣິຍາ ວຕ ພຸທ຺ຘຄຸຓາ, ຈຕູສຸ ນາມ ຠາຕິເກສຸ ອກ຺ໂກສນ຺ເຕສຸ ສຕ຺ຖາ ກິຎ຺ຈິ ອວຕ຺ວາ ເຕສໍເຍວ ປຕິຏ຺ຐາ ຊາໂຕ’’ຕິ. ສຕ຺ຖາ ອາຄນ຺ຕ຺ວາ ‘‘ກາຍ ນຸຕ຺ຖ, ຠິກ຺ຂເວ, ເອຕຣຫິ ກຖາຍ ສນ຺ນິສິນ຺ນາ’’ຕິ ປຸຈ຺ຉິຕ຺ວາ ‘‘ອິມາຍ ນາມາ’’ຕິ ວຸຕ຺ເຕ, ‘‘ຠິກ຺ຂເວ, ອຫໍ ມມ ຂນ຺ຕິພເລນ ສມນ຺ນາຄຕຕ຺ຕາ ທຸຏ຺ເຐສຸ ອທຸສ຺ສນ຺ໂຕ ມຫາຊນສ຺ສ ປຕິຏ຺ຐາ ໂຫມິເຍວາ’’ຕິ ວຕ຺ວາ ອິມໍ ຄາຖມາຫ –

໓໙໙. ‘‘ອກ຺ໂກສໍ ວຘພນ຺ຘຎ຺ຈ, ອທຸຏ຺ໂຐ ໂຍ ຕິຕິກ຺ຂຕິ;

ຂນ຺ຕີພລໍ ພລານີກໍ, ຕມຫໍ ພ຺ຣູມິ ພ຺ຣາຫ຺ມຓ’’ນ຺ຕິ.

ຕຕ຺ຖ ອທຸຏ຺ໂຐຕິ ເອຕໍ ທສຫິ ອກ຺ໂກສວຕ຺ຖູຫິ ອກ຺ໂກສຎ຺ຈ ປາຓິອາທີຫິ ໂປຖນຎ຺ຈ ອນ຺ທຸພນ຺ຘນາທີຫິ ພນ຺ຘນຎ຺ຈ ໂຍ ອກຸທ຺ຘມານໂສ ຫຸຕ຺ວາ ອຘິວາເສຕິ, ຂນ຺ຕິພເລນ ສມນ຺ນາຄຕຕ຺ຕາ ຂນ຺ຕິພລໍ, ປຸນປ຺ປຸນໍ ອຸປ຺ປຕ຺ຕິຍາ ອນີກຠູເຕນ ເຕເນວ ຂນ຺ຕິພເລນ ສມນ຺ນາຄຕຕ຺ຕາ ພລານີກໍ ຕໍ ເອວຣູປໍ ອຫໍ ພ຺ຣາຫ຺ມຓໍ ວທາມີຕິ ອຕ຺ໂຖ.

ເທສນາວສາເນ ພຫູ ໂສຕາປຕ຺ຕິຜລາທີນິ ປາປຸຓິໍສູຕິ.

ອກ຺ໂກສກຠາຣທ຺ວາຊວຕ຺ຖຸ ໂສຬສມໍ.