໗. ຈູຬຘນຸຄ຺ຄຫປຓ຺ຑິຕວຕ຺ຖຸ

ວິຕກ຺ກມຖິຕສ຺ສາຕິ ອິມໍ ຘມ຺ມເທສນໍ ສຕ຺ຖາ ເຊຕວເນ ວິຫຣນ຺ໂຕ ຈູຬຘນຸຄ຺ຄຫປຓ຺ຑິຕໍ ອາຣພ຺ຠ ກເຖສິ.

ເອໂກ ກິຣ ທຫຣຠິກ຺ຂຸ ສລາກຄ຺ເຄ ອຕ຺ຕໂນ ປຕ຺ຕສລາກໍ ຄເຫຕ຺ວາ ສລາກຍາຄຸໍ ອາທາຍ ອາສນສາລໍ ຄນ຺ຕ຺ວາ ປິວິ. ຕຕ຺ຖ ອຸທກໍ ອລຠິຕ຺ວາ ອຸທກຕ຺ຖາຍ ເອກໍ ຆຣໍ ອຄມາສິ. ຕຕ຺ຖ ຕໍ ເອກາ ກຸມາຣິກາ ທິສ຺ວາວ ອຸປ຺ປນ຺ນສິເນຫາ, ‘‘ຠນ຺ເຕ, ປຸນ ປານີເຍນ ອຕ຺ເຖ ສຕິ ອິເຘວ ອາຄຈ຺ເຉຍ຺ຍາຖາ’’ຕິ ອາຫ. ໂສ ຕໂຕ ປຏ຺ຐາຍ ຍທາ ປານີຍໍ ນ ລຠຕິ, ຕທາ ຕຕ຺ເຖວ ຄຈ຺ຉຕິ. ສາປິສ຺ສ ປຕ຺ຕໍ ຄເຫຕ຺ວາ ປານີຍໍ ເທຕິ. ເອວໍ ຄຈ຺ຉນ຺ເຕ ກາເລ ຍາຄຸມ຺ປິ ທຕ຺ວາ ປຸເນກທິວສໍ ຕຕ຺ເຖວ ນິສີທາເປຕ຺ວາ ຠຕ຺ຕໍ ອທາສິ. ສນ຺ຕິເກ ຈສ຺ສ ນິສີທິຕ຺ວາ, ‘‘ຠນ຺ເຕ, ອິມສ຺ມິໍ ເຄເຫ ນ ກິຎ຺ຈິ ນຕ຺ຖິ ນາມ, ເກວລໍ ມຍໍ ວິຈຣຓກມນຸສ຺ສເມວ ນ ລຠາມາ’’ຕິ ກຖໍ ສມຸຏ຺ຐາເປສິ. ໂສ ກຖິປາເຫເນວ ຕສ຺ສາ ກຖໍ ສຸຕ຺ວາ ອຸກ຺ກຓ຺ຐິ. ອຖ ນໍ ເອກທິວສໍ ອາຄນ຺ຕຸກາ ຠິກ຺ຂູ ທິສ຺ວາ ‘‘ກສ຺ມາ ຕ຺ວໍ, ອາວຸໂສ, ກິໂສ ອຸປ຺ປຓ຺ຑຸປຓ຺ຑຸກຊາໂຕສີ’’ຕິ ປຸຈ຺ຉິຕ຺ວາ ‘‘ອຸກ຺ກຓ຺ຐິໂຕມ຺ຫິ, ອາວຸໂສ’’ຕິ ວຸຕ຺ເຕ ອາຈຣິຍຸປຊ຺ຌາຍານໍ ສນ຺ຕິກໍ ນຍິໍສຸ. ເຕປິ ນໍ ສຕ຺ຖຸ ສນ຺ຕິກໍ ເນຕ຺ວາ ຕມຕ຺ຖໍ ອາໂຣເຈສຸໍ. ສຕ຺ຖາ ‘‘ສຈ຺ຈໍ ກິຣ ຕ຺ວໍ, ຠິກ຺ຂຸ, ອຸກ຺ກຓ຺ຐິໂຕສີ’’ຕິ ປຸຈ຺ຉິຕ຺ວາ ‘‘ສຈ຺ຈ’’ນ຺ຕິ ວຸຕ຺ເຕ ‘‘ກສ຺ມາ ຕ຺ວໍ ມາທິສສ຺ສ ອາຣທ຺ຘວີຣິຍສ຺ສ ພຸທ຺ຘສ຺ສ ສາສເນ ປພ຺ພຊິຕ຺ວາ ‘ໂສຕາປນ຺ໂນ’ຕິ ວາ ‘ສກທາຄາມີ’ຕິ ວາ ອຕ຺ຕານໍ ອວທາເປຕ຺ວາ ‘ອຸກ຺ກຓ຺ຐິໂຕ’ຕິ ວທາເປສິ, ຠາຣິຍໍ ເຕ ກມ຺ມໍ ກຕ’’ນ຺ຕິ ວຕ຺ວາ ‘‘ກິໍ ກາຣຓາ ອຸກ຺ກຓ຺ຐິໂຕສີ’’ຕິ ປຸຈ຺ຉິ. ‘‘ຠນ຺ເຕ, ເອກາ ມໍ ອິຕ຺ຖີ ເອວມາຫາ’’ຕິ ວຸຕ຺ເຕ, ‘‘ຠິກ຺ຂຸ, ອນຈ຺ຉຣິຍໍ ເອຕໍ ຕສ຺ສາ ກິຣິຍໍ. ສາ ຫິ ປຸພ຺ເພ ສກລຊມ຺ພຸທີເປ ອຄ຺ຄຘນຸຄ຺ຄຫປຓ຺ຑິຕໍ ປຫາຍ ຕໍມຸຫຸຕ຺ຕທິຏ຺ຐເກ ເອກສ຺ມິໍ ສິເນຫໍ ອຸປ຺ປາເທຕ຺ວາ ຕໍ ຊີວິຕກ຺ຂຍໍ ປາເປສີ’’ຕິ ວຕ຺ວາ ຕສ຺ສຕ຺ຖສ຺ສ ປກາສນຕ຺ຖໍ ຠິກ຺ຂູຫິ ຍາຈິໂຕ –

ອຕີເຕ ຈູຬຘນຸຄ຺ຄຫປຓ຺ຑິຕກາເລ ຕກ຺ກສິລາຍໍ ທິສາປາໂມກ຺ຂສ຺ສ ອາຈຣິຍສ຺ສ ສນ຺ຕິເກ ສິປ຺ປໍ ອຸຄ຺ຄເຫຕ຺ວາ ເຕນ ຕຸຏ຺ເຐນ ທິນ຺ນໍ ຘີຕຣໍ ອາທາຍ ພາຣາຓສິໍ ຄຈ຺ຉນ຺ຕສ຺ສ ເອກສ຺ມິໍ ອຏວິມຸເຂ ເອກູນປຎ຺ຎາສາຍ ກຓ຺ເຑຫິ ເອກູນປຎ຺ຎາສໂຈເຣ ມາເຣຕ຺ວາ ກຓ຺ເຑສຸ ຂີເຓສຸ ໂຈຣເຊຏ຺ຐກໍ ຄເຫຕ຺ວາ ຠູມິຍໍ ປາເຕຕ຺ວາ, ‘‘ຠທ຺ເທ, ອສິໍ ອາຫຣາ’’ຕິ ວຸຕ຺ເຕ ຕາຍ ຕງ຺ຂຓໍ ທິຏ຺ຐໂຈເຣ ສິເນຫໍ ກຕ຺ວາ ໂຈຣສ຺ສ ຫຕ຺ເຖ ອສິຖຣຸໍ ຐເປຕ຺ວາ ໂຈເຣນ ຘນຸຄ຺ຄຫປຓ຺ຑິຕສ຺ສ ມາຣິຕຠາວໍ ອາວິກຕ຺ວາ ໂຈເຣນ ຈ ຕໍ ອາທາຍ ຄຈ຺ຉນ຺ເຕນ ‘‘ມມ຺ປິ ເອສາ ອຎ຺ຎໍ ທິສ຺ວາ ອຕ຺ຕໂນ ສາມິກໍ ວິຍ ມາຣາເປສ຺ສຕິ, ກິໍ ເມ ອິມາຍາ’’ຕິ ເອກໍ ນທິໍ ທິສ຺ວາ ໂອຣິມຕີເຣ ຕໍ ຐເປຕ຺ວາ ຕສ຺ສາ ຠຓ຺ຑກໍ ອາທາຍ ‘‘ຕ຺ວໍ ອິເຘວ ໂຫຫິ, ຍາວາຫໍ ຠຓ຺ຑິກໍ ອຸຕ຺ຕາເຣມີ’’ຕິ ຕຕ຺ເຖວ ຕໍ ປຫາຍ ຄມນຠາວຎ຺ຈ ອາວິກຕ຺ວາ –

‘‘ສພ຺ພໍ ຠຓ຺ຑໍ ສມາທາຍ, ປາຣໍ ຕິຓ຺ໂຓສິ ພ຺ຣາຫ຺ມຓ;

ປຈ຺ຈາຄຈ຺ຉ ລຫຸໍ ຂິປ຺ປໍ, ມມ຺ປິ ຕາເຣຫິ ທານິໂຕ.

‘‘ອສນ຺ຖຸຕໍ ມໍ ຈິຣສນ຺ຖຸເຕນ,

ນິມີນິ ໂຠຕີ ອທ຺ຘຸວໍ ຘຸເວນ;

ມຍາປິ ໂຠຕີ ນິມິເນຍ຺ຍ ອຎ຺ຎໍ,

ອິໂຕ ອຫໍ ທູຣຕຣໍ ຄມິສ຺ສໍ.

‘‘ກາຍໍ ເອຬຄລາຄຸມ຺ເພ, ກໂຣຕິ ອຫຸຫາສິຍໍ;

ນຍີຘ ນຈ຺ຈໍ ວາ ຄີຕໍ ວາ, ຕາຬໍ ວາ ສຸສມາຫິຕໍ;

ອນມ຺ຫິກາເລ ສຸໂສຓິ, ກິໍ ນຸ ຊຄ຺ຆສິ ໂສຠເນ.

‘‘ສິງ຺ຄາລ ພາລ ທຸມ຺ເມຘ, ອປ຺ປປຎ຺ໂຎສິ ຊມ຺ພຸກ;

ຊີໂນ ມຈ຺ຉຎ຺ຈ ເປສິຎ຺ຈ, ກປໂຓ ວິຍ ຌາຍສິ.

‘‘ສຸທສ຺ສໍ ວຊ຺ຊມຎ຺ເຎສໍ, ອຕ຺ຕໂນ ປນ ທຸທ຺ທສໍ;

ຊີນາ ປຕິຎ຺ຈ ຊາຣຎ຺ຈ, ມຎ຺ເຎ ຕ຺ວຎ຺ເຎວ ຌາຍສິ.

‘‘ເອວເມຕໍ ມິຄຣາຊ, ຍຖາ ຠາສສິ ຊມ຺ພຸກ;

ສາ ນູນາຫໍ ອິໂຕ ຄນ຺ຕ຺ວາ, ຠຕ຺ຕຸ ເຫສ຺ສໍ ວສານຸຄາ.

‘‘ໂຍ ຫເຣ ມຕ຺ຕິກໍ ຖາລໍ, ກໍສຖາລມ຺ປິ ໂສ ຫເຣ;

ກຕຎ຺ເຈວ ຕຍາ ປາປໍ, ປຸນເປວໍ ກຣິສ຺ສສີ’’ຕິ. (ຊາ. ໑.໕.໑໒໘-໑໓໔) –

ອິມໍ ປຎ຺ຈກນິປາເຕ ຈູຬຘນຸຄ຺ຄຫຊາຕກໍ ວິຕ຺ຖາເຣຕ຺ວາ ‘‘ຕທາ ຈູຬຘນຸຄ຺ຄຫປຓ຺ຑິໂຕ ຕ຺ວໍ ອໂຫສິ, ສາ ອິຕ຺ຖີ ເອຕຣຫິ ອຍໍ ກຸມາຣິກາ, ສິງ຺ຄາລຣູເປນ ອາຄນ຺ຕ຺ວາ ຕສ຺ສາ ນິຄ຺ຄຫກາຣໂກ ສກ຺ໂກ ເທວຣາຊາ ອຫເມວາ’’ຕິ ວຕ຺ວາ ‘‘ເອວໍ ສາ ອິຕ຺ຖີ ຕໍມຸຫຸຕ຺ຕທິຏ຺ຐເກ ເອກສ຺ມິໍ ສິເນເຫນ ສກລຊມ຺ພຸທີເປ ອຄ຺ຄປຓ຺ຑິຕໍ ຊີວິຕາ ໂວໂຣເປສິ, ຕໍ ອິຕ຺ຖິໍ ອາຣພ຺ຠ ອຸປ຺ປນ຺ນໍ ຕວ ຕຓ຺ຫໍ ຉິນ຺ທິຕ຺ວາ ວິຫຣາຫິ ຠິກ຺ຂູ’’ຕິ ຕໍ ໂອວທິຕ຺ວາ ອຸຕ຺ຕຣິມ຺ປິ ຘມ຺ມໍ ເທເສນ຺ໂຕ ອິມາ ທ຺ເວ ຄາຖາ ອຠາສິ –

໓໔໙. ‘‘ວິຕກ຺ກມຖິຕສ຺ສ ຊນ຺ຕຸໂນ,

ຕິພ຺ພຣາຄສ຺ສ ສຸຠານຸປສ຺ສິໂນ;

ຠິຍ຺ໂຍ ຕຓ຺ຫາ ປວຑ຺ຒຕິ,

ເອສ ໂຂ ທຬ຺ຫໍ ກໂຣຕິ ພນ຺ຘນໍ.

໓໕໐. ‘‘ວິຕກ຺ກູປສເມ ຈ ໂຍ ຣໂຕ,

ອສຸຠໍ ຠາວຍເຕ ສທາ ສໂຕ;

ເອສ ໂຂ ພ຺ຍນ຺ຕິ ກາຫິຕິ,

ເອສ ເຉຈ຺ຉຕິ ມາຣພນ຺ຘນ’’ນ຺ຕິ.

ຕຕ຺ຖ ວິຕກ຺ກມຖິຕສ຺ສາຕິ ກາມວິຕກ຺ກາທີຫິ ວິຕກ຺ເກຫິ ນິມ຺ມຖິຕສ຺ສ. ຕິພ຺ພຣາຄສ຺ສາຕິ ພຫລຣາຄສ຺ສ. ສຸຠານຸປສ຺ສິໂນຕິ ອິຏ຺ຐາຣມ຺ມເຓ ສຸຠນິມິຕ຺ຕຄາຫາທິວເສນ ວິສ຺ສຏ຺ຐມານສຕາຍ ສຸຠນ຺ຕິ ອນຸປສ຺ສນ຺ຕສ຺ສ. ຕຓ຺ຫາຕິ ເອວຣູປສ຺ສ ຌານາທີສຸ ເອກມ຺ປິ ນ ວຑ຺ຒຕິ, ອຖ ໂຂ ຉທ຺ວາຣິກາ ຕຓ຺ຫາເຍວ ຠິຍ຺ໂຍ ວຑ຺ຒຕິ. ເອສ ໂຂຕິ ເອໂສ ປຸຄ຺ຄໂລ ຕຓ຺ຫາພນ຺ຘນໍ ທຬ຺ຫໍ ສຸຖິຣໍ ກໂຣຕິ. ວິຕກ຺ກູປສເມຕິ ມິຈ຺ຉາວິຕກ຺ກາທີນໍ ວູປສມສງ຺ຂາເຕ ທສສຸ ອສຸເຠສຸ ປຐມຊ຺ຌາເນ. ສທາ ສໂຕຕິ ໂຍ ເອຕ຺ຖ ອຠິຣໂຕ ຫຸຕ຺ວາ ນິຈ຺ຈໍ ອຸປຏ຺ຐິຕສຕິຕາຍ ສໂຕ ຕໍ ອສຸຠຌານໍ ຠາເວຕິ. ພ຺ຍນ຺ຕິ ກາຫິຕີຕິ ເອສ ຠິກ຺ຂຸ ຕີສຸ ຠເວສຸ ອຸປ຺ປຊ຺ຊນກໍ ຕຓ຺ຫໍ ວິຄຕນ຺ຕໍ ກຣິສ຺ສຕິ. ມາຣພນ຺ຘນນ຺ຕິ ເອໂສ ເຕຠູມກວຏ຺ຏສງ຺ຂາຕໍ ມາຣພນ຺ຘນມ຺ປິ ຉິນ຺ທິສ຺ສຕີຕິ ອຕ຺ໂຖ.

ເທສນາວສາເນ ໂສ ຠິກ຺ຂຸ ໂສຕາປຕ຺ຕິຜເລ ປຕິຏ຺ຐຫິ, ສມ຺ປຕ຺ຕານມ຺ປິ ສາຕ຺ຖິກາ ຘມ຺ມເທສນາ ອໂຫສີຕິ.

ຈູຬຘນຸຄ຺ຄຫປຓ຺ຑິຕວຕ຺ຖຸ ສຕ຺ຕມໍ.