໕. ເຂມາເຖຣີວຕ຺ຖຸ

ເຍ ຣາຄຣຕ຺ຕາຕິ ອິມໍ ຘມ຺ມເທສນໍ ສຕ຺ຖາ ເວຬຸວເນ ວິຫຣນ຺ໂຕ ເຂມໍ ນາມ ຣຎ຺ໂຎ ພິມ຺ພິສາຣສ຺ສ ອຄ຺ຄມເຫສິໍ ອາຣພ຺ຠ ກເຖສິ.

ສາ ກິຣ ປທຸມຸຕ຺ຕຣປາທມູເລ ປຕ຺ຖິຕປຕ຺ຖນາ ອຕິວິຍ ອຠິຣູປາ ປາສາທິກາ ອໂຫສິ. ‘‘ສຕ຺ຖາ ກິຣ ຣູປສ຺ສ ໂທສໍ ກເຖຕີ’’ຕິ ສຸຕ຺ວາ ປນ ສຕ຺ຖຸ ສນ຺ຕິກໍ ຄນ຺ຕຸໍ ນ ອິຈ຺ຉິ. ຣາຊາ ຕສ຺ສາ ຣູປມທມຕ຺ຕຠາວໍ ຎຕ຺ວາ ເວຬຸວນວຓ຺ຓນາປຏິສໍຍຸຕ຺ຕານິ ຄີຕານິ ກາເຣຕ຺ວາ ນຏາທີນໍ ທາເປສິ. ເຕສໍ ຕານິ ຄາຍນ຺ຕານໍ ສທ຺ທໍ ສຸຕ຺ວາ ຕສ຺ສາ ເວຬຸວນໍ ອທິຏ຺ຐປຸພ຺ພໍ ວິຍ ອສຸຕປຸພ຺ພໍ ວິຍ ຈ ອໂຫສິ. ສາ ‘‘ກຕຣໍ ອຸຍ຺ຍານໍ ສນ຺ຘາຍ ຄາຍຖາ’’ຕິ ປຸຈ຺ຉິຕ຺ວາ, ‘‘ເທວີ, ຕຸມ຺ຫາກໍ ເວຬຸວນຸຍ຺ຍານເມວາ’’ຕິ ວຸຕ຺ເຕ ອຸຍ຺ຍານໍ ຄນ຺ຕຸກາມາ ອໂຫສິ. ສຕ຺ຖາ ຕສ຺ສາ ອາຄມນໍ ຎຕ຺ວາ ປຣິສມຊ຺ເຌ ນິສີທິຕ຺ວາ ຘມ຺ມໍ ເທເສນ຺ໂຕວ ຕາລວຓ຺ຏໍ ອາທາຍ ອຕ຺ຕໂນ ປສ຺ເສ ຐຕ຺ວາ ພີຊມານໍ ອຠິຣູປໍ ອິຕ຺ຖິໍ ນິມ຺ມິນິ. ເຂມາ, ເທວີປິ ປວິສມານາວ ຕໍ ອິຕ຺ຖິໍ ທິສ຺ວາ ຈິນ຺ເຕສິ – ‘‘ສມ຺ມາສມ຺ພຸທ຺ໂຘ ຣູປສ຺ສ ໂທສໍ ກເຖຕີຕິ ວທນ຺ຕິ, ອຍຎ຺ຈສ຺ສ ສນ຺ຕິເກ ອິຕ຺ຖີ ພີຊຍມານາ ຐິຕາ, ນາຫໍ ອິມິສ຺ສາ ກລຠາຄມ຺ປິ ອຸເປມິ, ນ ມຍາ ອີທິສໍ ອິຕ຺ຖິຣູປໍ ທິຏ຺ຐປຸພ຺ພໍ, ສຕ຺ຖາຣໍ ອຠູເຕນ ອພ຺ຠາຈິກ຺ຂນ຺ຕິ ມຎ຺ເຎ’’ຕິ ຈິນ຺ເຕຕ຺ວາ ຕຖາຄຕສ຺ສ ກຖາສທ຺ທມ຺ປິ ອນິສາເມຕ຺ວາ ຕເມວ ອິຕ຺ຖິໍ ໂອໂລກຍມານາ ອຏ຺ຐາສິ. ສຕ຺ຖາ ຕສ຺ສາ ຕສ຺ມິໍ ຣູເປ ອຸປ຺ປນ຺ນພຫຸມານຕໍ ຎຕ຺ວາ ຕໍ ຣູປໍ ປຐມວຍາທິວເສນ ທສ຺ເສຕ຺ວາ ເຫຏ຺ຐາ ວຸຕ຺ຕນເຍເນວ ປຣິໂຍສາເນ ອຏ຺ຐິມຕ຺ຕາວສານໍ ກຕ຺ວາ ທສ຺ເສສິ. ເຂມາ ຕໍ ທິສ຺ວາ ‘‘ເອວຣູປມ຺ປິ ນາເມຕໍ ຣູປໍ ມຸຫຸຕ຺ເຕເນວ ຂຍວຍໍ ສມ຺ປຕ຺ຕໍ, ນຕ຺ຖິ ວຕ ອິມສ຺ມິໍ ຣູເປ ສາໂຣ’’ຕິ ຈິນ຺ເຕສິ. ສຕ຺ຖາ ຕສ຺ສາ ຈິຕ຺ຕາຈາຣໍ ໂອໂລເກຕ຺ວາ, ‘‘ເຂເມ, ຕ຺ວໍ ‘ອິມສ຺ມິໍ ຣູເປ ສາໂຣ ອຕ຺ຖີ’ຕິ ຈິນ຺ເຕສິ, ປສ຺ສ ທານິສ຺ສ ອສາຣຠາວ’’ນ຺ຕິ ວຕ຺ວາ ອິມໍ ຄາຖມາຫ –

‘‘ອາຕຸຣໍ ອສຸຈິໍ ປູຕິໍ, ປສ຺ສ ເຂເມ ສມຸສ຺ສຍໍ;

ອຸຄ຺ຆຣນ຺ຕໍ ປຄ຺ຆຣນ຺ຕໍ, ພາລານໍ ອຠິປຕ຺ຖິຕ’’ນ຺ຕິ. (ອປ. ເຖຣີ ໒.໒.໓໕໔);

ສາ ຄາຖາປຣິໂຍສາເນ ໂສຕາປຕ຺ຕິຜເລ ປຕິຏ຺ຐຫິ. ອຖ ນໍ ສຕ຺ຖາ, ‘‘ເຂເມ, ອິເມ ສຕ຺ຕາ ຣາຄຣຕ຺ຕາ ໂທສປທຸຏ຺ຐາ ໂມຫມູຬ຺ຫາ ອຕ຺ຕໂນ ຕຓ຺ຫາໂສຕໍ ສມຕິກ຺ກມິຕຸໍ ນ ສກ຺ໂກນ຺ຕິ, ຕຕ຺ເຖວ ລຄ຺ຄນ຺ຕີ’’ຕິ ວຕ຺ວາ ຘມ຺ມໍ ເທເສນ຺ໂຕ ອິມໍ ຄາຖມາຫ –

໓໔໗. ‘‘ເຍ ຣາຄຣຕ຺ຕານຸປຕນ຺ຕິ ໂສຕໍ,

ສຍໍ ກຕໍ ມກ຺ກຏໂກວ ຊາລໍ;

ເອຕມ຺ປິ ເຉຕ຺ວານ ວຊນ຺ຕິ ຘີຣາ,

ອນເປກ຺ຂິໂນ ສພ຺ພທຸກ຺ຂໍ ປຫາຍາ’’ຕິ.

ຕຕ຺ຖ ມກ຺ກຏໂກວ ຊາລນ຺ຕິ ຍຖາ ນາມ ມກ຺ກຏໂກ ສຸຕ຺ຕຊາລໍ ກຕ຺ວາ ມຊ຺ເຌ ຐາເນ ນາຠິມຓ຺ຑເລ ນິປນ຺ໂນ ປຣິຍນ຺ເຕ ປຕິຕໍ ປຏງ຺ຄໍ ວາ ມກ຺ຂິກໍ ວາ ເວເຄນ ຄນ຺ຕ຺ວາ ວິຊ຺ຌິຕ຺ວາ ຕສ຺ສ ຣສໍ ປິວິຕ຺ວາ ປຸນ ຄນ຺ຕ຺ວາ ຕສ຺ມິໍເຍວ ຐາເນ ນິປຊ຺ຊຕິ, ເອວເມວ ເຍ ສຕ຺ຕາ ຣາຄຣຕ຺ຕາ ໂທສປທຸຏ຺ຐາ ໂມຫມູຬ຺ຫາ ສຍໍກຕໍ ຕຓ຺ຫາໂສຕໍ ອນຸປຕນ຺ຕິ, ເຕ ຕໍ ສມຕິກ຺ກມິຕຸໍ ນ ສກ຺ໂກນ຺ຕິ, ເອວໍ ທຸຣຕິກ຺ກມໍ. ເອຕມ຺ປິ ເຉຕ຺ວານ ວຊນ຺ຕິ ຘີຣາຕິ ປຓ຺ຑິຕາ ເອຕໍ ພນ຺ຘນໍ ເຉຕ຺ວາ ອນເປກ຺ຂິໂນ ນິຣາລຍາ ຫຸຕ຺ວາ ອຣຫຕ຺ຕມຄ຺ເຄນ ສພ຺ພທຸກ຺ຂໍ ປຫາຍ ວຊນ຺ຕິ, ຄຈ຺ຉນ຺ຕີຕິ ອຕ຺ໂຖ.

ເທສນາວສາເນ ເຂມາ ອຣຫຕ຺ເຕ ປຕິຏ຺ຐຫິ, ມຫາຊນສ຺ສາປິ ສາຕ຺ຖິກາ ຘມ຺ມເທສນາ ອໂຫສິ. ສຕ຺ຖາ ຣາຊານໍ ອາຫ – ‘‘ມຫາຣາຊ, ເຂມາຍ ປພ຺ພຊິຕຸໍ ວາ ປຣິນິພ຺ພາຍິຕຸໍ ວາ ວຏ຺ຏຕີ’’ຕິ. ຠນ຺ເຕ, ປພ຺ພາເຊຖ ນໍ, ອລໍ ປຣິນິພ຺ພາເນນາຕິ. ສາ ປພ຺ພຊິຕ຺ວາ ອຄ຺ຄສາວິກາ ອໂຫສີຕິ.

ເຂມາເຖຣີວຕ຺ຖຸ ປຎ຺ຈມໍ.