໘. ມາຣວຕ຺ຖຸ

ອຕ຺ຖມ຺ຫີຕິ ອິມໍ ຘມ຺ມເທສນໍ ສຕ຺ຖາ ຫິມວນ຺ຕປເທເສ ອຣຎ຺ຎກຸຏິກາຍໍ ວິຫຣນ຺ໂຕ ມາຣໍ ອາຣພ຺ຠ ກເຖສິ.

ຕສ຺ມິໍ ກິຣ ກາເລ ຣາຊາໂນ ມນຸສ຺ເສ ປີເຬຕ຺ວາ ຣຊ຺ຊໍ ກາເຣນ຺ຕິ. ອຖ ຠຄວາ ອຘມ຺ມິກຣາຊູນໍ ຣຊ຺ເຊ ທຓ຺ຑກຣຓປີຬິເຕ ມນຸສ຺ເສ ທິສ຺ວາ ກາຣຸຎ຺ເຎນ ເອວໍ ຈິນ຺ເຕສິ – ‘‘ສກ຺ກາ ນຸ ໂຂ ຣຊ຺ຊໍ ກາເຣຕຸໍ ອຫນໍ ອຆາຕຍໍ, ອຊິນໍ ອຊາປຍໍ, ອໂສຈໍ ອໂສຈາປຍໍ ຘມ຺ເມນາ’’ຕິ, ມາໂຣ ປາປິມາ ຕໍ ຠຄວໂຕ ປຣິວິຕກ຺ກໍ ຎຕ຺ວາ ‘‘ສມໂຓ ໂຄຕໂມ ‘ສກ຺ກາ ນຸ ໂຂ ຣຊ຺ຊໍ ກາເຣຕຸ’ນ຺ຕິ ຈິນ຺ເຕສິ, ອິທານິ ຣຊ຺ຊໍ ກາເຣຕຸກາໂມ ຠວິສ຺ສຕິ, ຣຊ຺ຊຎ຺ຈ ນາເມຕໍ ປມາທຏ຺ຐານໍ, ຕໍ ກາເຣນ຺ເຕ ສກ຺ກາ ໂອກາສໍ ລຠິຕຸໍ, ຄຈ຺ຉາມິ ອຸສ຺ສາຫມສ຺ສ ຊເນສ຺ສາມີ’’ຕິ ຈິນ຺ເຕຕ຺ວາ ສຕ຺ຖາຣໍ ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ອາຫ – ‘‘ກາເຣຕຸ, ຠນ຺ເຕ, ຠຄວາ ຣຊ຺ຊໍ, ກາເຣຕຸ ສຸຄໂຕ ຣຊ຺ຊໍ ອຫນໍ ອຆາຕຍໍ, ອຊິນໍ ອຊາປຍໍ, ອໂສຈໍ ອໂສຈາປຍໍ ຘມ຺ເມນາ’’ຕິ. ອຖ ນໍ ສຕ຺ຖາ ‘‘ກິໍ ປນ ເມ ຕ຺ວໍ, ປາປິມ, ປສ຺ສສິ, ຍໍ ມໍ ຕ຺ວໍ ເອວໍ ວເທສີ’’ຕິ ວຕ຺ວາ ‘‘ຠຄວຕາ ໂຂ, ຠນ຺ເຕ, ຈຕ຺ຕາໂຣ ອິທ຺ຘິປາທາ ສຸຠາວິຕາ. ອາກງ຺ຂມາໂນ ຫິ ຠຄວາ ຫິມວນ຺ຕໍ ປພ຺ພຕຣາຊໍ ‘ສຸວຓ຺ຓ’ນ຺ຕິ ອຘິມຸຈ຺ເຈຍ຺ຍ, ຕຎ຺ຈ ສຸວຓ຺ຓເມວ ອສ຺ສ, ອຫມ຺ປິ ໂຂ ຘເນນ ຘນກຣຓີຍໍ ກຣິສ຺ສາມິ, ຕຸມ຺ເຫ ຘມ຺ເມນ ຣຊ຺ຊໍ ກາເຣສ຺ສຖາ’’ຕິ ເຕນ ວຸຕ຺ເຕ –

‘‘ປພ຺ພຕສ຺ສ ສຸວຓ຺ຓສ຺ສ, ຊາຕຣູປສ຺ສ ເກວໂລ;

ທ຺ວິຕ຺ຕາວ ນາລເມກສ຺ສ, ອິຕິ ວິທ຺ວາ ສມຎ຺ຈເຣ.

‘‘ໂຍ ທຸກ຺ຂມທກ຺ຂິ ຍໂຕນິທານໍ,

ກາເມສຸ ໂສ ຊນ຺ຕຸ ກຖໍ ນເມຍ຺ຍ;

ອຸປຘິໍ ວິທິຕ຺ວາ ສງ຺ໂຄຕິ ໂລເກ,

ຕສ຺ເສວ ຊນ຺ຕຸ ວິນຍາຍ ສິກ຺ເຂ’’ຕິ. (ສໍ. ນິ. ໑.໑໕໖) –

ອິມາຫິ ຄາຖາຫິ ສໍເວເຊຕ຺ວາ ‘‘ອຎ຺ໂຎ ເອວ ໂຂ, ປາປິມ, ຕວ ໂອວາໂທ, ອຎ຺ໂຎ ມມ, ຕຍາ ສທ຺ຘິໍ ຘມ຺ມສໍສນ຺ທນາ ນາມ ນຕ຺ຖິ, ອຫຎ຺ຫິ ເອວໍ ໂອວທາມີ’’ຕິ ວຕ຺ວາ ອິມາ ຄາຖາ ອຠາສິ –

໓໓໑. ‘‘ອຕ຺ຖມ຺ຫິ ຊາຕມ຺ຫິ ສຸຂາ ສຫາຍາ,

ຕຸຏ຺ຐີ ສຸຂາ ຍາ ອິຕຣີຕເຣນ;

ປຸຎ຺ຎໍ ສຸຂໍ ຊີວິຕສງ຺ຂຍມ຺ຫິ,

ສພ຺ພສ຺ສ ທຸກ຺ຂສ຺ສ ສຸຂໍ ປຫານໍ.

໓໓໒. ‘‘ສຸຂາ ມຕ຺ເຕຍ຺ຍຕາ ໂລເກ,

ອໂຖ ເປຕ຺ເຕຍ຺ຍຕາ ສຸຂາ;

ສຸຂາ ສາມຎ຺ຎຕາ ໂລເກ,

ອໂຖ ພ຺ຣຫ຺ມຎ຺ຎຕາ ສຸຂາ.

໓໓໓. ‘‘ສຸຂໍ ຍາວ ຊຣາສີລໍ, ສຸຂາ ສທ຺ຘາ ປຕິຏ຺ຐິຕາ;

ສຸໂຂ ປຎ຺ຎາຍ ປຏິລາໂຠ, ປາປານໍ ອກຣຓໍ ສຸຂ’’ນ຺ຕິ.

ຕຕ຺ຖ ອຕ຺ຖມ຺ຫີຕິ ປພ຺ພຊິຕສ຺ສາປິ ຫິ ຈີວຣກຣຓາທິເກ ວາ ອຘິກຣຓວູປສມາທິເກ ວາ ຄິຫິໂນປິ ກສິກມ຺ມາທິເກ ວາ ພລວປກ຺ຂສນ຺ນິສ຺ສິເຕຫິ ອຠິຠວນາທິເກ ວາ ກິຈ຺ເຈ ອຸປ຺ປນ຺ເນ ເຍ ຕໍ ກິຈ຺ຈໍ ນິປ຺ຜາເທຕຸໍ ວາ ວູປສເມຕຸໍ ວາ ສກ຺ໂກນ຺ຕິ, ເອວຣູປາ ສຸຂາ ສຫາຍາຕິ ອຕ຺ໂຖ. ຕຸຏ຺ຐີ ສຸຂາຕິ ຍສ຺ມາ ປນ ຄິຫິໂນປິ ສເກນ ອສນ຺ຕຸຏ຺ຐາ ສນ຺ຘິຈ຺ເຉທາທີນິ ອາຣຠນ຺ຕິ, ປພ຺ພຊິຕາປິ ນານປ຺ປກາຣໍ ອເນສນໍ. ອິຕິ ເຕ ສຸຂໍ ນ ວິນ຺ທນ຺ຕິເຍວ. ຕສ຺ມາ ຍາ ອິຕຣີຕເຣນ ປຣິຕ຺ເຕນ ວາ ວິປຸເລນ ວາ ອຕ຺ຕໂນ ສນ຺ຕເກນ ສນ຺ຕຸຏ຺ຐິ, ອຍເມວ ສຸຂາຕິ ອຕ຺ໂຖ. ປຸຎ຺ຎນ຺ຕິ ມຣຓກາເລ ປນ ຍຖາຊ຺ຌາສເຍນ ປຕ຺ຖຣິຕ຺ວາ ກຕປຸຎ຺ຎກມ຺ມເມວ ສຸຂໍ. ສພ຺ພສ຺ສາຕິ ສກລສ຺ສປິ ປນ ວຏ຺ຏທຸກ຺ຂສ຺ສ ປຫານສງ຺ຂາຕໍ ອຣຫຕ຺ຕເມວ ອິມສ຺ມິໍ ໂລເກ ສຸຂໍ ນາມ.

ມຕ຺ເຕຍ຺ຍຕາຕິ ມາຕຣິ ສມ຺ມາ ປຏິປຕ຺ຕິ. ເປຕ຺ເຕຍ຺ຍຕາຕິ ປິຕຣິ ສມ຺ມາ ປຏິປຕ຺ຕິ. ອຸຠເຍນປິ ມາຕາປິຕູນໍ ອຸປຏ຺ຐານເມວ ກຖິຕໍ. ມາຕາປິຕໂຣ ຫິ ປຸຕ຺ຕານໍ ອນຸປຏ຺ຐຫນຠາວໍ ຎຕ຺ວາ ອຕ຺ຕໂນ ສນ຺ຕກໍ ຠູມິຍໍ ວາ ນິທຫນ຺ຕິ, ປເຣສໍ ວາ ວິສ຺ສຊ຺ເຊນ຺ຕິ, ‘‘ມາຕາປິຕໂຣ ນ ອຸປຏ຺ຐຫນ຺ຕີ’’ຕິ ເນສໍ ນິນ຺ທາປິ ວຑ຺ຒຕິ, ກາຍສ຺ສ ເຠທາ ຄູຖນິຣເຍປິ ນິພ຺ພຕ຺ຕນ຺ຕິ. ເຍ ປນ ມາຕາປິຕໂຣ ສກ຺ກຈ຺ຈໍ ອຸປຏ຺ຐຫນ຺ຕິ, ເຕ ເຕສໍ ສນ຺ຕກໍ ຘນມ຺ປິ ປາປຸຓນ຺ຕິ, ປສໍສມ຺ປິ ລຠນ຺ຕິ, ກາຍສ຺ສ ເຠທາ ສຄ຺ເຄ ນິພ຺ພຕ຺ຕນ຺ຕິ. ຕສ຺ມາ ອຸຠຍມ຺ເປຕໍ ສຸຂນ຺ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ. ສາມຎ຺ຎຕາຕິ ປພ຺ພຊິເຕສຸ ສມ຺ມາ ປຏິປຕ຺ຕິ. ພ຺ຣຫ຺ມຎ຺ຎຕາຕິ ພາຫິຕປາເປສຸ ພຸທ຺ຘປຈ຺ເຈກພຸທ຺ຘສາວເກສຸ ສມ຺ມາ ປຏິປຕ຺ຕິເຍວ. ອຸຠເຍນປິ ເຕສໍ ຈຕູຫິ ປຈ຺ຈເຍຫິ ປຏິຊຄ຺ຄນຠາໂວ ກຖິໂຕ, ອິທມ຺ປິ ໂລເກ ສຸຂໍ ນາມ ກຖິກໍ.

ສີລນ຺ຕິ ມຓິກຸຓ຺ຑລຣຕ຺ຕວຕ຺ຖາທໂຍ ຫິ ອລງ຺ກາຣາ ຕສ຺ມິໍ ຕສ຺ມິໍ ວເຍ ຐິຕານໍເຍວ ໂສຠນ຺ຕິ. ນ ທຫຣານໍ ອລງ຺ກາໂຣ ມຫລ຺ລກກາເລ, ມຫລ຺ລການໍ ວາ ອລງ຺ກາໂຣ ທຫຣກາເລ ໂສຠຕິ, ‘‘ອຸມ຺ມຕ຺ຕໂກ ເອສ ມຎ຺ເຎ’’ຕິ ຄຣຫຸປ຺ປາທເນນ ປນ ໂທສເມວ ຊເນຕິ. ປຎ຺ຈສີລທສສີລາທິເຠທໍ ປນ ສີລໍ ທຫຣສ຺ສາປິ ມຫລ຺ລກສ຺ສາປິ ສພ຺ພວເຍສຸ ໂສຠຕິເຍວ, ‘‘ອໂຫ ວຕາຍໍ ສີລວາ’’ຕິ ປສໍສຸປ຺ປາທເນນ ໂສມນສ຺ສເມວ ອາວຫຕິ. ເຕນ ວຸຕ຺ຕໍ – ສຸຂໍ ຍາວ ຊຣາ ສີລນ຺ຕິ. ສທ຺ຘາ ປຕິຏ຺ຐິຕາຕິ ໂລກິຍໂລກຸຕ຺ຕຣໂຕ ທຸວິຘາປິ ສທ຺ຘາ ນິຈ຺ຈລາ ຫຸຕ຺ວາ ປຕິຏ຺ຐິຕາ. ສຸໂຂ ປຎ຺ຎາຍ ປຏິລາໂຠຕິ ໂລກິຍໂລກຸຕ຺ຕຣປຎ຺ຎາຍ ປຏິລາໂຠ ສຸໂຂ. ປາປານໍ ອກຣຓນ຺ຕິ ເສຕຸຆາຕວເສນ ປນ ປາປານໍ ອກຣຓໍ ອິມສ຺ມິໍ ໂລເກ ສຸຂນ຺ຕິ ອຕ຺ໂຖ.

ເທສນາວສາເນ ພຫູນໍ ເທວຕານໍ ຘມ຺ມາຠິສມໂຍ ອໂຫສີຕິ.

ມາຣວຕ຺ຖຸ ອຏ຺ຐມໍ.

ນາຄວຄ຺ຄວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.

ເຕວີສຕິໂມ ວຄ຺ໂຄ.