໓. ຕິສ຺ສຕ຺ເຖຣວຕ຺ຖຸ

ອຍສາວ ມລນ຺ຕິ ອິມໍ ຘມ຺ມເທສນໍ ສຕ຺ຖາ ເຊຕວເນ ວິຫຣນ຺ໂຕ ຕິສ຺ສຕ຺ເຖຣໍ ນາມ ຠິກ຺ຂຸໍ ອາຣພ຺ຠ ກເຖສິ.

ເອໂກ ກິຣ ສາວຕ຺ຖິວາສີ ກຸລປຸຕ຺ໂຕ ປພ຺ພຊິຕ຺ວາ ລທ຺ຘູປສມ຺ປໂທ ຕິສ຺ສຕ຺ເຖໂຣຕິ ປຎ຺ຎາຍິ. ໂສ ອປຣຠາເຄ ຊນປທວິຫາເຣ ວສ຺ສູປຄໂຕ ອຏ຺ຐຫຕ຺ຖກໍ ຖູລສາຏກໍ ລຠິຕ຺ວາ ວຸຕ຺ຖວສ຺ໂສ ປວາເຣຕ຺ວາ ຕໍ ອາທາຍ ຄນ຺ຕ຺ວາ ຠຄິນິຍາ ຫຕ຺ເຖ ຐເປສິ. ສາ ‘‘ນ ເມ ເອໂສ ສາຏໂກ ຠາຕຸ ອນຸຈ຺ຉວິໂກ’’ຕິ ຕໍ ຕິຂິຓາຍ ວາສິຍາ ຉິນ຺ທິຕ຺ວາ ຫີຣຫີຣໍ ກຕ຺ວາ ອຸທຸກ຺ຂເລ ໂກຏ຺ເຏຕ຺ວາ ປວິເສຕ຺ວາ ໂປເຖຕ຺ວາ ວຏ຺ເຏຕ຺ວາ ສຸຂຸມສຸຕ຺ຕໍ ກນ຺ຕິຕ຺ວາ ສາຏກໍ ວາຍາເປສິ. ເຖໂຣປິ ສຸຕ຺ຕຎ຺ເຈວ ສູຈິໂຍ ຈ ສໍວິທຫິຕ຺ວາ ຈີວຣກາຣເກ ທຫຣສາມເຓເຣ ສນ຺ນິປາເຕຕ຺ວາ ຠຄິນິຍາ ສນ຺ຕິກໍ ຄນ຺ຕ຺ວາ ‘‘ຕໍ ເມ ສາຏກໍ ເທຖ, ຈີວຣໍ ກາເຣສ຺ສາມີ’’ຕິ ອາຫ. ສາ ນວຫຕ຺ຖໍ ສາຏກໍ ນີຫຣິຕ຺ວາ ກນິຏ຺ຐຠາຕິກສ຺ສ ຫຕ຺ເຖ ຐເປສິ. ໂສ ຕໍ ຄເຫຕ຺ວາ ວິຕ຺ຖາເຣຕ຺ວາ ໂອໂລເກຕ຺ວາ ‘‘ມມ ສາຏໂກ ຖູໂລ ອຏ຺ຐຫຕ຺ໂຖ, ອຍໍ ສຸຂຸໂມ ນວຫຕ຺ໂຖ. ນາຍໍ ມມ ສາຏໂກ, ຕຸມ຺ຫາກໍ ເອສ, ນ ເມ ອິມິນາ ອຕ຺ໂຖ, ຕເມວ ເມ ເທຖາ’’ຕິ ອາຫ. ‘‘ຠນ຺ເຕ, ຕຸມ຺ຫາກເມວ ເອໂສ, ຄຓ຺ຫຖ ນ’’ນ຺ຕິ? ໂສ ເນວ ອິຈ຺ຉິ. ອຖສ຺ສ ອຕ຺ຕນາ ກຕກິຈ຺ຈໍ ສພ຺ພໍ ອາໂຣເຈຕ຺ວາ, ‘‘ຠນ຺ເຕ, ຕຸມ຺ຫາກເມເວສ, ຄຓ຺ຫຖ ນ’’ນ຺ຕິ ອທາສິ. ໂສ ຕໍ ອາທາຍ ວິຫາຣໍ ຄນ຺ຕ຺ວາ ຈີວຣກມ຺ມໍ ປຏ຺ຐເປສິ.

ອຖສ຺ສ ຠຄິນີ ຈີວຣກາຣານໍ ອຕ຺ຖາຍ ຍາຄຸຠຕ຺ຕາທີນິ ສມ຺ປາເທສິ. ຈີວຣສ຺ສ ນິຏ຺ຐິຕທິວເສ ປນ ອຕິເຣກສກ຺ກາຣໍ ກາເຣສິ. ໂສ ຈີວຣໍ ໂອໂລເກຕ຺ວາ ຕສ຺ມິໍ ອຸປ຺ປນ຺ນສິເນໂຫ ‘‘ສ຺ເວ ທານິ ນໍ ປາຣຸປິສ຺ສາມີ’’ຕິ ສໍຫຣິຕ຺ວາ ຈີວຣວໍເສ ຐເປຕ຺ວາ ຕໍ ຣຕ຺ຕິໍ ຠຸຕ຺ຕາຫາຣໍ ຊິຣາເປຕຸໍ ອສກ຺ໂກນ຺ໂຕ ກາລໍ ກຕ຺ວາ ຕສ຺ມິໍເຍວ ຈີວເຣ ອູກາ ຫຸຕ຺ວາ ນິພ຺ພຕ຺ຕິ. ຠຄິນີປິສ຺ສ ກາລກິຣິຍໍ ສຸຕ຺ວາ ຠິກ຺ຂູນໍ ປາເທສຸ ປວຕ຺ຕມານາ ໂຣທິ. ຠິກ຺ຂູ ຕສ຺ສ ສຣີຣກິຈ຺ຈໍ ກຕ຺ວາ ຄິລານຸປຏ຺ຐາກສ຺ສ ອຠາເວນ ສງ຺ຆສ຺ເສວ ຕໍ ປາປຸຓາຕິ. ‘‘ຠາເຊສ຺ສາມ ນ’’ນ຺ຕິ ຕໍ ຈີວຣໍ ນີຫຣາເປສຸໍ. ສາ ອູກາ ‘‘ອິເມ ມມ ສນ຺ຕກໍ ວິລຸມ຺ປນ຺ຕີ’’ຕິ ວິຣວນ຺ຕີ ອິໂຕ ຈິໂຕ ຈ ສນ຺ຘາວິ. ສຕ຺ຖາ ຄນ຺ຘກຸຏິຍໍ ນິສິນ຺ໂນວ ທິພ຺ພາຍ ໂສຕຘາຕຸຍາ ຕໍ ສທ຺ທໍ ສຸຕ຺ວາ, ‘‘ອານນ຺ທ, ຕິສ຺ສສ຺ສ ຈີວຣໍ ອຠາເຊຕ຺ວາ ສຕ຺ຕາຫໍ ນິກ຺ຂິປິຕຸໍ ວເທຫີ’’ຕິ ອາຫ. ເຖໂຣ ຕຖາ ກາເຣສິ. ສາປິ ສຕ຺ຕເມ ທິວເສ ກາລໍ ກຕ຺ວາ ຕຸສິຕວິມາເນ ນິພ຺ພຕ຺ຕິ. ສຕ຺ຖາ ‘‘ອຏ຺ຐເມ ທິວເສ ຕິສ຺ສສ຺ສ ຈີວຣໍ ຠາເຊຕ຺ວາ ຄຓ຺ຫຖາ’’ຕິ ອາຓາເປສິ. ຠິກ຺ຂູ ຕຖາ ກຣິໍສຸ.

ຠິກ຺ຂູ ຘມ຺ມສຠາຍໍ ກຖໍ ສມຸຏ຺ຐາເປສຸໍ ‘‘ກສ຺ມາ ນຸ ໂຂ ສຕ຺ຖາ ຕິສ຺ສສ຺ສ ຈີວຣໍ ສຕ຺ຕ ທິວເສ ຐປາເປຕ຺ວາ ອຏ຺ຐເມ ທິວເສ ຄຓ຺ຫິຕຸໍ ອນຸຊານີ’’ຕິ. ສຕ຺ຖາ ອາຄນ຺ຕ຺ວາ ‘‘ກາຍ ນຸຕ຺ຖ, ຠິກ຺ຂເວ, ເອຕຣຫິ ກຖາຍ ສນ຺ນິສິນ຺ນາ’’ຕິ ປຸຈ຺ຉິຕ຺ວາ ‘‘ອິມາຍ ນາມາ’’ຕິ ວຸຕ຺ເຕ, ‘‘ຠິກ຺ຂເວ, ຕິສ຺ໂສ ອຕ຺ຕໂນ ຈີວເຣ ອູກາ ຫຸຕ຺ວາ ນິພ຺ພຕ຺ໂຕ, ຕຸມ຺ເຫຫິ ຕສ຺ມິໍ ຠາຊິຍມາເນ ‘ອິເມ ມມ ສນ຺ຕກໍ ວິລຸມ຺ປນ຺ຕີ’ຕິ ວິຣວນ຺ຕີ ອິໂຕ ຈິໂຕ ຈ ຘາວິ. ສາ ຕຸມ຺ເຫຫິ ຈີວເຣ ຄຍ຺ຫມາເນ ຕຸມ຺ເຫສຸ ມນໍ ປທຸສ຺ສິຕ຺ວາ ນິຣເຍ ນິພ຺ພຕ຺ເຕຍ຺ຍ, ເຕນ ຈາຫໍ ຈີວຣໍ ນິກ຺ຂິປາເປສິໍ. ອິທານິ ປນ ສາ ຕຸສິຕວິມາເນ ນິພ຺ພຕ຺ຕາ, ເຕນ ໂວ ມຍາ ຈີວຣຄຫຓໍ ອນຸຎ຺ຎາຕ’’ນ຺ຕິ ວຕ຺ວາ ປຸນ ເຕຫິ ‘‘ຠາຣິຍາ ວຕ ອຍໍ, ຠນ຺ເຕ, ຕຓ຺ຫາ ນາມາ’’ຕິ ວຸຕ຺ເຕ ‘‘ອາມ, ຠິກ຺ຂເວ, ອິເມສໍ ສຕ຺ຕານໍ ຕຓ຺ຫາ ນາມ ຠາຣິຍາ. ຍຖາ ອຍໂຕ ມລໍ ອຸຏ຺ຐຫິຕ຺ວາ ອຍເມວ ຂາທຕິ ວິນາເສຕິ ອປຣິໂຠຄໍ ກໂຣຕິ, ເອວເມວາຍໍ ຕຓ຺ຫາ ອິເມສໍ ສຕ຺ຕານໍ ອພ຺ຠນ຺ຕເຣ ອຸປ຺ປຊ຺ຊິຕ຺ວາ ເຕ ສຕ຺ເຕ ນິຣຍາທີສຸ ນິພ຺ພຕ຺ຕາເປຕິ, ວິນາສໍ ປາເປຕີ’’ຕິ ວຕ຺ວາ ອິມໍ ຄາຖມາຫ –

໒໔໐. ‘‘ອຍສາວ ມລໍ ສມຸຏ຺ຐິຕໍ,

ຕຕຸຏ຺ຐາຍ ຕເມວ ຂາທຕິ;

ເອວໍ ອຕິໂຘນຈາຣິນໍ,

ສານິ ກມ຺ມານິ ນຍນ຺ຕິ ທຸຄ຺ຄຕິ’’ນ຺ຕິ.

ຕຕ຺ຖ ອຍສາວາຕິ ອຍໂຕ ສມຸຏ຺ຐິຕໍ. ຕຕຸຏ຺ຐາຍາຕິ ຕໂຕ ອຸຏ຺ຐາຍ. ອຕິໂຘນຈາຣິນນ຺ຕິ ໂຘນາ ວຸຈ຺ຈຕິ ຈຕ຺ຕາໂຣ ປຈ຺ຈເຍ ‘‘ອິທມຕ຺ຖໍ ເອເຕ’’ຕິ ປຈ຺ຈເວກ຺ຂິຕ຺ວາ ປຣິຠຸຎ຺ຊນປຎ຺ຎາ, ຕໍ ອຕິກ຺ກມິຕ຺ວາ ຈຣນ຺ໂຕ ອຕິໂຘນຈາຣີ ນາມ. ອິທໍ ວຸຕ຺ຕໍ ໂຫຕິ – ຍຖາ ອຍໂຕ ມລໍ ສມຸຏ຺ຐາຍ ຕໂຕ ສມຸຏ຺ຐິຕໍ ຕເມວ ຂາທຕິ, ເອວເມວໍ ຈຕຸປຈ຺ຈເຍ ອປຈ຺ຈເວກ຺ຂິຕ຺ວາ ປຣິຠຸຎ຺ຊນ຺ຕໍ ອຕິໂຘນຈາຣິນໍ ສານິ ກມ຺ມານິ ອຕ຺ຕນິ ຐິຕຕ຺ຕາ ອຕ຺ຕໂນ ສນ຺ຕກາເນວ ຕານິ ກມ຺ມານິ ທຸຄ຺ຄຕິໍ ນຍນ຺ຕີຕິ.

ເທສນາວສາເນ ພຫູ ໂສຕາປຕ຺ຕິຜລາທີນິ ປາປຸຓິໍສູຕິ.

ຕິສ຺ສຕ຺ເຖຣວຕ຺ຖຸ ຕຕິຍໍ.