໘. ກາລຕ຺ເຖຣວຕ຺ຖຸ

ໂຍ ສາສນນ຺ຕິ ອິມໍ ຘມ຺ມເທສນໍ ສຕ຺ຖາ ເຊຕວເນ ວິຫຣນ຺ໂຕ ກາລຕ຺ເຖຣໍ ອາຣພ຺ຠ ກເຖສິ.

ສາວຕ຺ຖິຍໍ ກິເຣກາ ອິຕ຺ຖີ ມາຕຸຏ຺ຐາເນ ຐຕ຺ວາ ຕໍ ເຖຣໍ ອຸປຏ຺ຐຫິ. ຕສ຺ສາ ປຏິວິສ຺ສກເຄເຫ ມນຸສ຺ສາ ສຕ຺ຖຸ ສນ຺ຕິເກ ຘມ຺ມໍ ສຸຕ຺ວາ ອາຄນ຺ຕ຺ວາ ‘‘ອໂຫ ພຸທ຺ຘາ ນາມ ອຈ຺ຉຣິຍາ, ອໂຫ ຘມ຺ມເທສນາ ມຘຸຣາ’’ຕິ ປສໍສນ຺ຕິ. ສາ ອິຕ຺ຖີ ເຕສໍ ກຖໍ ສຸຕ຺ວາ, ‘‘ຠນ຺ເຕ, ອຫມ຺ປິ ສຕ຺ຖຸ ຘມ຺ມເທສນໍ ໂສຕຸກາມາ’’ຕິ ຕສ຺ສ ອາໂຣເຈສິ. ໂສ ‘‘ຕຕ຺ຖ ມາ ຄມີ’’ຕິ ຕໍ ນິວາເຣສິ. ສາ ປຸນທິວເສ ປຸນທິວເສປີຕິ ຍາວຕຕິຍໍ ເຕນ ນິວາຣິຍມານາປິ ໂສຕຸກາມາວ ອໂຫສິ. ກສ຺ມາ ໂສ ປເນຕໍ ນິວາເຣສີຕິ? ເອວໍ ກິຣສ຺ສ ອໂຫສິ – ‘‘ສຕ຺ຖຸ ສນ຺ຕິເກ ຘມ຺ມໍ ສຸຕ຺ວາ ມຍິ ຠິຊ຺ຊິສ຺ສຕີ’’ຕິ. ສາ ເອກທິວສໍ ປາໂຕວ ຠຸຕ຺ຕປາຕຣາສາ ອຸໂປສຖໍ ສມາທິຍິຕ຺ວາ, ‘‘ອມ຺ມ, ສາຘຸກໍ ອຍ຺ຍໍ ປຣິວິເສຍ຺ຍາສີ’’ຕິ ຘີຕຣໍ ອາຓາເປຕ຺ວາ ວິຫາຣໍ ອຄມາສິ. ຘີຕາປິສ຺ສາ ຕໍ ຠິກ຺ຂຸໍ ອາຄຕກາເລ ປຣິວິສິຕ຺ວາ ‘‘ກຸຫິໍ ມຫາອຸປາສິກາ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕາ ‘‘ຘມ຺ມສ຺ສວນາຍ ວິຫາຣໍ ຄຕາ’’ຕິ ອາຫ. ໂສ ຕໍ ສຸຕ຺ວາວ ກຸຈ຺ຉິຍໍ ອຸຏ຺ຐິເຕນ ຑາເຫນ ສນ຺ຕປ຺ປມາໂນ ‘‘ອິທານິ ສາ ມຍິ ຠິນ຺ນາ’’ຕິ ເວເຄນ ຄນ຺ຕ຺ວາ ສຕ຺ຖຸ ສນ຺ຕິເກ ຘມ຺ມໍ ສຸຓມານໍ ທິສ຺ວາ ສຕ຺ຖາຣໍ ອາຫ, ‘‘ຠນ຺ເຕ, ອຍໍ ອິຕ຺ຖີ ທນ຺ຘາ ສຸຂຸມໍ ຘມ຺ມກຖໍ ນ ຊານາຕິ, ອິມິສ຺ສາ ຂນ຺ຘາທິປຏິສໍຍຸຕ຺ຕໍ ສຸຂຸມໍ ຘມ຺ມກຖໍ ອກເຖຕ຺ວາ ທານກຖໍ ວາ ສີລກຖໍ ວາ ກເຖຕຸໍ ວຏ຺ຏຕີ’’ຕິ. ສຕ຺ຖາ ຕສ຺ສຊ຺ຌາສຍໍ ວິທິຕ຺ວາ ‘‘ຕ຺ວໍ ທຸປ຺ປຎ຺ໂຎ ປາປິກໍ ທິຏ຺ຐິໍ ນິສ຺ສາຍ ພຸທ຺ຘານໍ ສາສນໍ ປຏິກ຺ໂກສສິ. ອຕ຺ຕຆາຕາເຍວ ວາຍມສີ’’ຕິ ວຕ຺ວາ ອິມໍ ຄາຖມາຫ –

໑໖໔. ‘‘ໂຍ ສາສນໍ ອຣຫຕໍ, ອຣິຍານໍ ຘມ຺ມຊີວິນໍ;

ປຏິກ຺ໂກສຕິ ທຸມ຺ເມໂຘ, ທິຏ຺ຐິໍ ນິສ຺ສາຍ ປາປິກໍ;

ຜລານິ ກຏ຺ຐກສ຺ເສວ, ອຕ຺ຕຆາຕາຍ ຜລ຺ລຕີ’’ຕິ.

ຕສ຺ສຕ຺ໂຖ – ໂຍ ທຸມ຺ເມໂຘ ປຸຄ຺ຄໂລ ອຕ຺ຕໂນ ສກ຺ກາຣຫານິຠເຍນ ປາປິກໍ ທິຏ຺ຐິໍ ນິສ຺ສາຍ ‘‘ຘມ຺ມໍ ວາ ໂສສ຺ສາມ, ທານໍ ວາ ທສ຺ສາມາ’’ຕິ ວທນ຺ເຕ ປຏິກ຺ໂກສນ຺ໂຕ ອຣຫຕໍ ອຣິຍານໍ ຘມ຺ມຊີວິນໍ ພຸທ຺ຘານໍ ສາສນໍ ປຏິກ຺ໂກສຕິ, ຕສ຺ສ ຕໍ ປຏິກ຺ໂກສນໍ ສາ ຈ ປາປິກາ ທິຏ຺ຐິ ເວຬຸສງ຺ຂາຕສ຺ສ ກຏ຺ຐກສ຺ສ ຜລານິ ວິຍ ໂຫຕິ. ຕສ຺ມາ ຍຖາ ກຏ຺ຐໂກ ຜລານິ ຄຓ຺ຫນ຺ໂຕ ອຕ຺ຕຆາຕາຍ ຜລ຺ລຕິ, ອຕ຺ຕໂນ ຆາຕຕ຺ຖເມວ ຜລຕິ, ເອວໍ ໂສປິ ອຕ຺ຕຆາຕາຍ ຜລ຺ລຕີຕິ. ວຸຕ຺ຕມ຺ປິ ເຈຕໍ –

‘‘ຜລໍ ເວ ກທລິໍ ຫນ຺ຕິ, ຜລໍ ເວຬຸໍ ຜລໍ ນຬໍ;

ສກ຺ກາໂຣ ກາປຸຣິສໍ ຫນ຺ຕິ, ຄພ຺ໂຠ ອສ຺ສຕຣິໍ ຍຖາ’’ຕິ. (ຈູຬວ. ໓໓໕; ອ. ນິ. ໔.໖໘);

ເທສນາວສາເນ ອຸປາສິກາ ໂສຕາປຕ຺ຕິຜເລ ປຕິຏ຺ຐຫິ, ສມ຺ປຕ຺ຕປຣິສາຍປິ ສາຕ຺ຖິກາ ຘມ຺ມເທສນາ ອໂຫສີຕິ.

ກາລຕ຺ເຖຣວຕ຺ຖຸ ອຏ຺ຐມໍ.