໘. ອາຍຸວຑ຺ຒນກຸມາຣວຕ຺ຖຸ

ອຠິວາທນສີລິສ຺ສາຕິ ອິມໍ ຘມ຺ມເທສນໍ ສຕ຺ຖາ ທີຆລງ຺ຆິກໍ ນິສ຺ສາຍ ອຣຎ຺ຎກຸຏິຍໍ ວິຫຣນ຺ໂຕ ທີຆາຍຸກຸມາຣໍ ອາຣພ຺ຠ ກເຖສິ.

ທີຆລງ຺ຆິກນຄຣວາສິໂນ ກິຣ ທ຺ເວ ພ຺ຣາຫ຺ມຓາ ພາຫິຣກປພ຺ພຊ຺ຊໍ ປພ຺ພຊິຕ຺ວາ ອຏ຺ຐຈຕ຺ຕາລີສ ວສ຺ສານິ ຕປຈຣຓໍ ກຣິໍສຸ. ເຕສຸ ເອໂກ ‘‘ປເວຓິ ເມ ນສ຺ສິສ຺ສຕິ, ວິພ຺ຠມິສ຺ສາມີ’’ຕິ ຈິນ຺ເຕຕ຺ວາ ອຕ຺ຕນາ ກຕໍ ຕປໍ ປເຣສໍ ວິກ຺ກິຓິຕ຺ວາ ໂຄສເຕນ ເຈວ ກຫາປຓສເຕນ ຈ ສທ຺ຘິໍ ຠຣິຍໍ ລຠິຕ຺ວາ ກຸຏຸມ຺ພໍ ສຓ຺ຐເປສິ. ອຖສ຺ສ ຠຣິຍາ ປຸຕ຺ຕໍ ວິຊາຍິ. ອິຕໂຣ ປນສ຺ສ ສຫາຍໂກ ປວາສໍ ຄນ຺ຕ຺ວາ ປຸນເທວ ຕໍ ນຄຣໍ ປຈ຺ຈາຄມິ. ໂສ ຕສ຺ສ ອາຄຕຠາວໍ ສຸຕ຺ວາ ປຸຕ຺ຕທາຣໍ ອາທາຍ ສຫາຍກສ຺ສ ທສ຺ສນຕ຺ຖາຍ ອຄມາສິ. ຄນ຺ຕ຺ວາ ປຸຕ຺ຕໍ ມາຕຸ ຫຕ຺ເຖ ທຕ຺ວາ ສຍໍ ຕາວ ວນ຺ທິ, ມາຕາປິ ປຸຕ຺ຕໍ ປິຕຸ ຫຕ຺ເຖ ທຕ຺ວາ ວນ຺ທິ. ໂສ ‘‘ທີຆາຍຸກາ ໂຫຖາ’’ຕິ ອາຫ, ປຸຕ຺ເຕ ປນ ວນ຺ທາປິເຕ ຕຸຓ຺ຫີ ອໂຫສິ. ອຖ ນໍ ‘‘ກສ຺ມາ, ຠນ຺ເຕ, ອມ຺ເຫຫິ ວນ຺ທິເຕ ‘ທີຆາຍຸກາ ໂຫຖາ’ຕິ ວຕ຺ວາ ອິມສ຺ສ ວນ຺ທນກາເລ ກິຎ຺ຈິ ນ ວເທຖາ’’ຕິ ອາຫ. ‘‘ອິມສ຺ເສໂກ ອນ຺ຕຣາໂຍ ອຕ຺ຖິ, ພ຺ຣາຫ຺ມຓາ’’ຕິ. ‘‘ກິຕ຺ຕກໍ ຊີວິສ຺ສຕິ, ຠນ຺ເຕ’’ຕິ? ‘‘ສຕ຺ຕາຫໍ, ພ຺ຣາຫ຺ມຓາ’’ຕິ. ‘‘ປຏິພາຫນກາຣຓໍ ອຕ຺ຖິ, ຠນ຺ເຕ’’ຕິ? ‘‘ນາຫໍ ປຏິພາຫນກາຣຓໍ ຊານາມີ’’ຕິ. ‘‘ໂກ ປນ ຊາເນຍ຺ຍ, ຠນ຺ເຕ’’ຕິ? ‘‘ສມໂຓ ໂຄຕໂມ ຊາເນຍ຺ຍ, ຕສ຺ສ ສນ຺ຕິກໍ ຄນ຺ຕ຺ວາ ປຸຈ຺ຉາຫີ’’ຕິ. ‘‘ຕຕ຺ຖ ຄຈ຺ຉນ຺ໂຕ ຕປປຣິຫານິໂຕ ຠາຍາມີ’’ຕິ. ‘‘ສເຈ ເຕ ປຸຕ຺ຕສິເນໂຫ ອຕ຺ຖິ, ຕປປຣິຫານິໍ ອຈິນ຺ເຕຕ຺ວາ ຕສ຺ສ ສນ຺ຕິກໍ ຄນ຺ຕ຺ວາ ປຸຈ຺ຉາຫີ’’ຕິ.

ໂສ ສຕ຺ຖຸ ສນ຺ຕິກໍ ຄນ຺ຕ຺ວາ ສຍໍ ຕາວ ວນ຺ທິ. ສຕ຺ຖາ ‘‘ທີຆາຍຸໂກ ໂຫຫີ’’ຕິ ອາຫ, ປຊາປຕິຍາ ວນ຺ທນກາເລປິ ຕສ຺ສາ ຕເຖວ ວຕ຺ວາ ປຸຕ຺ຕສ຺ສ ວນ຺ທາປນກາເລ ຕຸຓ຺ຫີ ອໂຫສິ. ໂສ ປຸຣິມນເຍເນວ ສຕ຺ຖາຣໍ ປຸຈ຺ຉິ, ສຕ຺ຖາປິ ຕເຖວ ພ຺ຍາກາສິ. ໂສ ກິຣ ພ຺ຣາຫ຺ມໂຓ ສພ຺ພຎ຺ຎຸຕຎ຺ຎາຓໍ ອປຏິວິຊ຺ຌິຕ຺ວາວ ອຕ຺ຕໂນ ມນ຺ຕໍ ສພ຺ພຎ຺ຎຸຕຎ຺ຎາເຓນ ສໍສນ຺ເທສິ, ປຏິພາຫນູປາຍໍ ປນ ນ ຊານາຕິ. ພ຺ຣາຫ຺ມໂຓ ສຕ຺ຖາຣໍ ປຸຈ຺ຉິ – ‘‘ອຕ຺ຖິ ປນ, ຠນ຺ເຕ, ປຏິພາຫນູປາໂຍ’’ຕິ? ‘‘ຠເວຍ຺ຍ, ພ຺ຣາຫ຺ມຓາ’’ຕິ. ‘‘ກິໍ ຠເວຍ຺ຍາ’’ຕິ? ‘‘ສເຈ ຕ຺ວໍ ອຕ຺ຕໂນ ເຄຫທ຺ວາເຣ ມຓ຺ຑປໍ ກາເຣຕ຺ວາ ຕສ຺ສ ມຊ຺ເຌ ປີຐິກໍ ກາເຣຕ຺ວາ ຕໍ ປຣິກ຺ຂິປນ຺ໂຕ ອຏ຺ຐ ວາ ໂສຬສ ວາ ອາສນານິ ປຎ຺ຎາເປຕ຺ວາ ເຕສຸ ມມ ສາວເກ ນິສີທາເປຕ຺ວາ ສຕ຺ຕາຫໍ ນິຣນ຺ຕຣໍ ປຣິຕ຺ຕໍ ກາຕຸໍ ສກ຺ກຸເຓຍ຺ຍາສິ, ເອວມສ຺ສ ອນ຺ຕຣາໂຍ ນສ຺ເສຍ຺ຍາ’’ຕິ. ‘‘ໂຠ ໂຄຕມ, ມຍາ ມຓ຺ຑປາທີນິ ສກ຺ກາ ກາຕຸໍ, ຕຸມ຺ຫາກໍ ປນ ສາວເກ ກຖໍ ລຈ຺ຉາມີ’’ຕິ? ‘‘ຕຍາ ເອຕ຺ຕເກ ກເຕ ອຫໍ ມມ ສາວເກ ປຫິຓິສ຺ສາມີ’’ຕິ. ‘‘ສາຘຸ, ໂຠ ໂຄຕມາ’’ຕິ ໂສ ອຕ຺ຕໂນ ເຄຫທ຺ວາເຣ ສພ຺ພໍ ກິຈ຺ຈໍ ນິຏ຺ຐາເປຕ຺ວາ ສຕ຺ຖຸ ສນ຺ຕິກໍ ອຄມາສິ. ສຕ຺ຖາ ຠິກ຺ຂູ ປຫິຓິ, ເຕ ຄນ຺ຕ຺ວາ ຕຕ຺ຖ ນິສີທິໍສຸ, ທາຣກມ຺ປິ ປີຐິກາຍໍ ນິປຊ຺ຊາເປສຸໍ, ຠິກ຺ຂູ ສຕ຺ຕຣຕ຺ຕິນ຺ທິວໍ ນິຣນ຺ຕຣໍ ປຣິຕ຺ຕໍ ຠຓິໍສຸ, ສຕ຺ຕເມ ທິວເສ ສາຍໍ ສຕ຺ຖາ ອາຄຈ຺ຉິ. ຕສ຺ມິໍ ອາຄເຕ ສພ຺ພຈກ຺ກວາຬເທວຕາ ສນ຺ນິປຕິໍສຸ. ເອໂກ ປນ ອວຣຸທ຺ຘໂກ ນາມ ຍກ຺ໂຂ ທ຺ວາທສ ສໍວຈ຺ຉຣານິ ເວສ຺ສວຓໍ ອຸປຏ຺ຐຫິຕ຺ວາ ຕສ຺ສ ສນ຺ຕິກາ ວຣໍ ລຠນ຺ໂຕ ‘‘ອິໂຕ ສຕ຺ຕເມ ທິວເສ ອິມໍ ທາຣກໍ ຄຓ຺ເຫຍ຺ຍາສີ’’ຕິ ລຠິ. ຕສ຺ມາ ໂສປິ ອາຄນ຺ຕ຺ວາ ອຏ຺ຐາສິ.

ສຕ຺ຖຣິ ປນ ຕຕ຺ຖ ຄເຕ ມເຫສກ຺ຂາສຸ ເທວຕາສຸ ສນ຺ນິປຕິຕາສຸ ອປ຺ເປສກ຺ຂາ ເທວຕາ ໂອສກ຺ກິຕ຺ວາ ໂອສກ຺ກິຕ຺ວາ ໂອກາສໍ ອລຠມານາ ທ຺ວາທສ ໂຍຊນານິ ປຏິກ຺ກມິໍສຸ. ອວຣຸທ຺ຘໂກປິ ຕເຖວ ປຏິກ຺ກມິ, ສຕ຺ຖາປິ ສພ຺ພຣຕ຺ຕິໍ ປຣິຕ຺ຕມກາສິ. ສຕ຺ຕາເຫ ວີຕິວຕ຺ເຕ ອວຣຸທ຺ຘໂກ ທາຣກໍ ນ ລຠິ. ອຏ຺ຐເມ ປນ ທິວເສ ອຣຸເຓ ອຸຄ຺ຄຕມຕ຺ເຕ ທາຣກໍ ອາເນຕ຺ວາ ສຕ຺ຖາຣໍ ວນ຺ທາເປສຸໍ. ສຕ຺ຖາ ‘‘ທີຆາຍຸໂກ ໂຫຫີ’’ຕິ ອາຫ. ‘‘ກີວຈິຣໍ ປນ, ໂຠ ໂຄຕມ, ທາຣໂກ ຐສ຺ສຕີ’’ຕິ? ‘‘ວີສວສ຺ສສຕໍ, ພ຺ຣາຫ຺ມຓາ’’ຕິ. ອຖສ຺ສ ‘‘ອາຍຸວຑ຺ຒນກຸມາໂຣ’’ຕິ ນາມໍ ກຣິໍສຸ. ໂສ ວຸທ຺ຘິມນ຺ວາຍ ປຎ຺ຈຫິ ອຸປາສກສເຕຫິ ປຣິວຸໂຕ ວິຈຣິ. ອເຖກທິວສໍ ຘມ຺ມສຠາຍໍ ຠິກ຺ຂູ ກຖໍ ສມຸຏ຺ຐາເປສຸໍ ‘‘ປສ຺ສຖາວຸໂສ, ອາຍຸວຑ຺ຒນກຸມາເຣນ ກິຣ ສຕ຺ຕເມ ທິວເສ ມຣິຕພ຺ພໍ ອຠວິສ຺ສ, ໂສ ອິທານິ ວີສວສ຺ສສຕຏ຺ຐາຍີ ຫຸຕ຺ວາ ປຎ຺ຈຫິ ອຸປາສກສເຕຫິ ປຣິວຸໂຕ ວິຈຣຕິ, ອຕ຺ຖິ ມຎ຺ເຎ ອິເມສໍ ສຕ຺ຕານໍ ອາຍຸວຑ຺ຒນກາຣຓ’’ນ຺ຕິ. ສຕ຺ຖາ ອາຄນ຺ຕ຺ວາ ‘‘ກາຍ ນຸຕ຺ຖ, ຠິກ຺ຂເວ, ເອຕຣຫິ ກຖາຍ ສນ຺ນິສິນ຺ນາ’’ຕິ ປຸຈ຺ຉິຕ຺ວາ ‘‘ອິມາຍ ນາມາ’’ຕິ ວຸຕ຺ເຕ, ‘‘ຠິກ຺ຂເວ, ນ ເກວລໍ ອາຍຸວຑ຺ຒນເມວ, ອິເມ ປນ ສຕ຺ຕາ ຄຸຓວນ຺ເຕ ວນ຺ທນ຺ຕາ ອຠິວາເທນ຺ຕາ ຈຕູຫິ ກາຣເຓຫິ ວຑ຺ຒນ຺ຕິ, ປຣິສ຺ສຍໂຕ ມຸຈ຺ຈນ຺ຕິ, ຍາວຕາຍຸກເມວ ຕິຏ຺ຐນ຺ຕີ’’ຕິ ວຕ຺ວາ ອນຸສນ຺ຘິໍ ຆເຏຕ຺ວາ ຘມ຺ມໍ ເທເສນ຺ໂຕ ອິມໍ ຄາຖມາຫ –

໑໐໙. ‘‘ອຠິວາທນສີລິສ຺ສ, ນິຈ຺ຈໍ ວຸຑ຺ຒາປຈາຍິໂນ;

ຈຕ຺ຕາໂຣ ຘມ຺ມາ ວຑ຺ຒນ຺ຕິ, ອາຍຸ ວຓ຺ໂຓ ສຸຂໍ ພລ’’ນ຺ຕິ.

ຕຕ຺ຖ ອຠິວາທນສີລິສ຺ສາຕິ ວນ຺ທນສີລິສ຺ສ, ອຠິຓ຺ຫໍ ວນ຺ທນກິຈ຺ຈປສຸຕສ຺ສາຕິ ອຕ຺ໂຖ. ວຸຑ຺ຒາປຈາຍິໂນຕິ ຄິຫິສ຺ສ ວາ ຕທຫຸປພ຺ພຊິເຕ ທຫຣສາມເຓເຣປິ, ປພ຺ພຊິຕສ຺ສ ວາ ປນ ປພ຺ພຊ຺ຊາຍ ວາ ອຸປສມ຺ປທາຍ ວາ ວຸຑ຺ຒຕເຣ ຄຸຓວຸຑ຺ເຒ ອປຈາຍມານສ຺ສ, ອຠິວາທເນນ ວາ ນິຈ຺ຈໍ ປູເຊນ຺ຕສ຺ສາຕິ ອຕ຺ໂຖ. ຈຕ຺ຕາໂຣ ຘມ຺ມາ ວຑ຺ຒນ຺ຕີຕິ ອາຍຸມ຺ຫິ ວຑ຺ຒມາເນ ຍຕ຺ຕກໍ ກາລໍ ຕໍ ວຑ຺ຒຕິ, ຕຕ຺ຕກໍ ອິຕເຣປິ ວຑ຺ຒນ຺ຕິເຍວ. ເຍນ ຫິ ປຎ຺ຎາສວສ຺ສອາຍຸສໍວຕ຺ຕນິກໍ ກຸສລໍ ກຕໍ, ປຎ຺ຈວີສຕິວສ຺ສກາເລ ຈສ຺ສ ຊີວິຕນ຺ຕຣາໂຍ ອຸປ຺ປຊ຺ເຊຍ຺ຍ, ໂສ ອຠິວາທນສີລຕາຍ ປຏິປ຺ປສ຺ສມ຺ຠຕິ, ໂສ ຍາວຕາຍຸກເມວ ຕິຏ຺ຐຕິ, ວຓ຺ຓາທໂຍປິສ຺ສ ອາຍຸນາວ ສທ຺ຘິໍ ວຑ຺ຒນ຺ຕິ. ອິໂຕ ອຸຕ຺ຕຣິປິ ເອເສວ ນໂຍ. ອນນ຺ຕຣາເຍນ ປວຕ຺ຕສ຺ສາຍຸໂນ ວຑ຺ຒນໍ ນາມ ນຕ຺ຖິ.

ເທສນາວສາເນ ອາຍຸວຑ຺ຒນກຸມາໂຣ ປຎ຺ຈຫິ ອຸປາສກສເຕຫິ ສທ຺ຘິໍ ໂສຕາປຕ຺ຕິຜເລ ປຕິຏ຺ຐຫິ, ອຎ຺ເຎປິ ພຫູ ໂສຕາປຕ຺ຕິຜລາທີນິ ປາປຸຓິໍສູຕິ.

ອາຍຸວຑ຺ຒນກຸມາຣວຕ຺ຖຸ ອຏ຺ຐມໍ.