໙. ສໍກິຈ຺ຈສາມເຓຣວຕ຺ຖຸ

ໂຍ ຈ ວສ຺ສສຕໍ ຊີເວຕິ ອິມໍ ຘມ຺ມເທສນໍ ສຕ຺ຖາ ເຊຕວເນ ວິຫຣນ຺ໂຕ ສໍກິຈ຺ຈສາມເຓຣໍ ອາຣພ຺ຠ ກເຖສິ.

ສາວຕ຺ຖິຍໍ ກິຣ ຕິໍສມຕ຺ຕາ ກຸລປຸຕ຺ຕາ ສຕ຺ຖຸ ຘມ຺ມກຖໍ ສຸຕ຺ວາ ສາສເນ ອຸຣໍ ທຕ຺ວາ ປພ຺ພຊິໍສຸ. ເຕ ອຸປສມ຺ປທາຍ ປຎ຺ຈວສ຺ສາ ຫຸຕ຺ວາ ສຕ຺ຖາຣໍ ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ຄນ຺ຖຘຸຣໍ ວິປສ຺ສນາຘຸຣນ຺ຕິ ທ຺ເວ ຘຸຣານີຕິ ສຸຕ຺ວາ ‘‘ມຍໍ ມຫລ຺ລກກາເລ ປພ຺ພຊິຕາ’’ຕິ ຄນ຺ຖຘຸເຣ ອຸສ຺ສາຫໍ ອກຕ຺ວາ ວິປສ຺ສນາຘຸຣໍ ປູເຣຕຸກາມາ ຍາວ ອຣຫຕ຺ຕາ ກມ຺ມຏ຺ຐານໍ ກຖາເປຕ຺ວາ, ‘‘ຠນ຺ເຕ, ເອກໍ ອຣຎ຺ຎາຍຕນໍ ຄມິສ຺ສາມາ’’ຕິ ສຕ຺ຖາຣໍ ອາປຸຈ຺ຉິໍສຸ. ສຕ຺ຖາ ‘‘ກຕຣໍ ຐານໍ ຄມິສ຺ສຖາ’’ຕິ ປຸຈ຺ຉິຕ຺ວາ ‘‘ອສຸກໍ ນາມາ’’ຕິ ວຸຕ຺ເຕ ‘‘ຕຕ຺ຖ ເຕສໍ ເອກໍ ວິຆາສາທໍ ນິສ຺ສາຍ ຠຍໍ ອຸປ຺ປຊ຺ຊິສ຺ສຕິ, ຕຎ຺ຈ ປນ ສໍກິຈ຺ຈສາມເຓເຣ ຄເຕ ວູປສມິສ຺ສຕິ, ອຖ ເນສໍ ປພ຺ພຊິຕກິຈ຺ຈໍ ປາຣິປູຣິໍ ຄມິສ຺ສຕີ’’ຕິ ອຎ຺ຎາສິ.

ສໍກິຈ຺ຈສາມເຓໂຣ ນາມ ສາຣິປຸຕ຺ຕຕ຺ເຖຣສ຺ສ ສາມເຓໂຣ ສຕ຺ຕວສ຺ສິໂກ ຊາຕິຍາ. ຕສ຺ສ ກິຣ ມາຕາ ສາວຕ຺ຖິຍໍ ອຑ຺ຒກຸລສ຺ສ ຘີຕາ. ສາ ຕສ຺ມິໍ ກຸຈ຺ຉິຄເຕ ເອເກນ ພ຺ຍາຘິນາ ຕງ຺ຂຓຎ຺ເຎວ ກາລມກາສິ. ຕສ຺ສາ ຌາປິຍມານາຍ ຐເປຕ຺ວາ ຄພ຺ຠມໍສໍ ເສສໍ ຌາຍິ. ອຖສ຺ສາ ຄພ຺ຠມໍສໍ ຈິຕກໂຕ ໂອຕາເຣຕ຺ວາ ທ຺ວີສຸ ຕີສຸ ຐາເນສຸ ສູເລຫິ ວິຊ຺ຌິໍສຸ. ສູລໂກຏິ ທາຣກສ຺ສ ອກ຺ຂິໂກຏິໍ ປຫຣິ. ເອວໍ ຄພ຺ຠມໍສໍ ວິຊ຺ຌິຕ຺ວາ ອງ຺ຄາຣຣາສິມ຺ຫິ ຂິປິຕ຺ວາ ອງ຺ຄາເຣເຫວ ປຏິຈ຺ຉາເທຕ຺ວາ ປກ຺ກມິໍສຸ. ຄພ຺ຠມໍສໍ ຌາຍິ, ອງ຺ຄາຣມຕ຺ຖເກ ປນ ສຸວຓ຺ຓພິມ຺ພສທິໂສ ທາຣໂກ ປທຸມຄພ຺ເຠ ນິປນ຺ໂນ ວິຍ ອໂຫສິ. ປຈ຺ຉິມຠວິກສ຺ສ ສຕ຺ຕສ຺ສ ຫິ ສິເນຣຸນາ ໂອຕ຺ຖຣິຍມານສ຺ສປິ ອຣຫຕ຺ຕໍ ອປ຺ປຕ຺ວາ ຊີວິຕກ຺ຂໂຍ ນາມ ນຕ຺ຖິ. ປຸນທິວເສ ‘‘ຈິຕກໍ ນິພ຺ພາເປສ຺ສາມາ’’ຕິ ອາຄຕາ ຕຖານິປນ຺ນໍ ທາຣກໍ ທິສ຺ວາ ອຈ຺ຉຣິຍພ຺ຠຸຕຈິຕ຺ຕຊາຕາ ‘‘ກຖຎ຺ຫິ ນາມ ເອຕ຺ຕເກສຸ ທາຣູສຸ ຂີຍມາເນສຸ ສກລສຣີເຣ ຌາປິຍມາເນ ທາຣໂກ ນ ຌາຍິ, ກິໍ ນຸ ໂຂ ຠວິສ຺ສຕີ’’ຕິ ທາຣກໍ ອາທາຍ ອນ຺ໂຕຄາມໍ ຄນ຺ຕ຺ວາ ເນມິຕ຺ຕເກ ປຸຈ຺ຉິໍສຸ. ເນມິຕ຺ຕກາ ‘‘ສເຈ ອຍໍ ທາຣໂກ ອຄາຣໍ ອຊ຺ຌາວສ຺ສິສ຺ສຕິ, ຍາວ ສຕ຺ຕມາ ກຸລປຣິວຏ຺ຏາ ຎາຕກາ ທຸຄ຺ຄຕາ ຠວິສ຺ສນ຺ຕິ? ສເຈ ປພ຺ພຊິສ຺ສຕິ, ປຎ຺ຈຫິ ສມຓສເຕຫິ ປຣິວຸໂຕ ວິຈຣິສ຺ສຕີ’’ຕິ ອາຫໍສຸ. ຕສ຺ສ ສງ຺ກຸນາ ອກ຺ຂິໂກຏິຍາ ຠິນ຺ນຕ຺ຕາ ສໍກິຈ຺ຈນ຺ຕິ ນາມໍ ກຣິໍສຸ. ໂສ ອປເຣນ ສມເຍນ ສໍກິຈ຺ໂຈຕິ ປຎ຺ຎາຍິ. ອຖ ນໍ ຎາຕກາ ‘‘ໂຫຕຸ, ວຑ຺ຒິຕກາເລ ອມ຺ຫາກໍ ອຍ຺ຍສ຺ສ ສາຣິປຸຕ຺ຕສ຺ສ ສນ຺ຕິເກ ປພ຺ພາເຊສ຺ສາມາ’’ຕິ ໂປສິໍສຸ. ໂສ ສຕ຺ຕວສ຺ສິກກາເລ ‘‘ຕວ ມາຕຸກຸຈ຺ຉິຍໍ ວສນກາເລ ມາຕາ ເຕ ກາລມກາສິ, ຕສ຺ສາ ສຣີເຣ ຌາປິຍມາເນປິ ຕ຺ວໍ ນ ຌາຍີ’’ຕິ ກຸມາຣການໍ ກຖໍ ສຸຕ຺ວາ ‘‘ອຫໍ ກິຣ ເອວຣູປາ ຠຍາ ມຸຕ຺ໂຕ, ກິໍ ເມ ຆຣາວາເສນ, ປພ຺ພຊິສ຺ສາມີ’’ຕິ ຎາຕການໍ ອາໂຣເຈສິ. ເຕ ‘‘ສາຘຸ, ຕາຕາ’’ຕິ ສາຣິປຸຕ຺ຕຕ຺ເຖຣສ຺ສ ສນ຺ຕິກໍ ເນຕ຺ວາ, ‘‘ຠນ຺ເຕ, ອິມໍ ປພ຺ພາເຊຖາ’’ຕິ ອທໍສຸ. ເຖໂຣ ຕຈປຎ຺ຈກກມ຺ມຏ຺ຐານໍ ທຕ຺ວາ ປພ຺ພາເຊສິ. ໂສ ຂຸຣຄ຺ເຄເຍວ ສຫ ປຏິສມ຺ຠິທາຫິ ອຣຫຕ຺ຕໍ ປາປຸຓິ. ອຍໍ ສໍກິຈ຺ຈສາມເຓໂຣ ນາມ.

ສຕ຺ຖາ ‘‘ເອຕສ຺ມິໍ ຄເຕ ຕໍ ຠຍໍ ວູປສມິສ຺ສຕິ, ອຖ ເນສໍ ປພ຺ພຊິຕກິຈ຺ຈໍ ປາຣິປູຣິໍ ຄມິສ຺ສຕີ’’ຕິ ຎຕ຺ວາ, ‘‘ຠິກ຺ຂເວ, ຕຸມ຺ຫາກໍ ເຊຏ຺ຐຠາຕິກໍ ສາຣິປຸຕ຺ຕຕ຺ເຖຣໍ ໂອໂລເກຕ຺ວາ ຄຈ຺ຉຖາ’’ຕິ ອາຫ. ເຕ ‘‘ສາຘູ’’ຕິ ວຕ຺ວາ ເຖຣສ຺ສ ສນ຺ຕິກໍ ຄນ຺ຕ຺ວາ ‘‘ກິໍ, ອາວຸໂສ’’ຕິ ວຸຕ຺ເຕ ມຍໍ ສຕ຺ຖຸ ສນ຺ຕິເກ ກມ຺ມຏ຺ຐານໍ ຄເຫຕ຺ວາ ອຣຎ຺ຎໍ ປວິສິຕຸກາມາ ຫຸຕ຺ວາ ອາປຸຈ຺ຉິມ຺ຫາ, ອຖ ໂນ ສຕ຺ຖາ ເອວມາຫ – ‘‘ຕຸມ຺ຫາກໍ ເຊຏ຺ຐຠາຕິກໍ ໂອໂລເກຕ຺ວາ ຄຈ຺ຉຖາ’’ຕິ? ‘‘ເຕນມ຺ຫາ ອິຘາຄຕາ’’ຕິ. ເຖໂຣ ‘‘ສຕ຺ຖາຣາ ອິເມ ເອກໍ ກາຣຓໍ ທິສ຺ວາ ອິຘ ປຫິຕາ ຠວິສ຺ສນ຺ຕິ, ກິໍ ນຸ ໂຂ ເອຕ’’ນ຺ຕິ ອາວຊ຺ເຊນ຺ໂຕ ຕມຕ຺ຖໍ ຎຕ຺ວາ ອາຫ – ‘‘ອຕ຺ຖິ ປນ ໂວ, ອາວຸໂສ, ສາມເຓໂຣ’’ຕິ? ‘‘ນຕ຺ຖິ, ອາວຸໂສ’’ຕິ. ‘‘ສເຈ ນຕ຺ຖິ, ອິມໍ ສໍກິຈ຺ຈສາມເຓຣໍ ຄເຫຕ຺ວາ ຄຈ຺ຉຖາ’’ຕິ. ‘‘ອລໍ, ອາວຸໂສ, ສາມເຓຣໍ ນິສ຺ສາຍ ໂນ ປລິໂພໂຘ ຠວິສ຺ສຕິ, ກິໍ ອຣຎ຺ເຎ ວສນ຺ຕານໍ ສາມເຓເຣນາ’’ຕິ? ‘‘ນາວຸໂສ, ອິມໍ ນິສ຺ສາຍ ຕຸມ຺ຫາກໍ ປລິໂພໂຘ, ອປິຈ ໂຂ ປນ ຕຸມ຺ເຫ ນິສ຺ສາຍ ອິມສ຺ສ ປລິໂພໂຘ ຠວິສ຺ສຕິ. ສຕ຺ຖາປິ ຕຸມ຺ເຫ ມມ ສນ຺ຕິກໍ ປຫິຓນ຺ໂຕ ຕຸມ຺ເຫຫິ ສທ຺ຘິໍ ສາມເຓຣສ຺ສ ປຫິຓນໍ ປຈ຺ຈາສີສນ຺ໂຕ ປຫິຓິ, ອິມໍ ຄເຫຕ຺ວາ ຄຈ຺ຉຖາ’’ຕິ. ເຕ ‘‘ສາຘູ’’ຕິ ອຘິວາເສຕ຺ວາ ສາມເຓເຣນ ສທ຺ຘິໍ ເອກຕິໍສ ຊນາ ເຖຣໍ ອປໂລເກຕ຺ວາ ວິຫາຣາ ນິກ຺ຂມ຺ມ ຈາຣິກໍ ຈຣນ຺ຕາ ວີສໂຍຊນສຕມຕ຺ຖເກ ເອກໍ ສຫສ຺ສກຸລໍ ຄາມໍ ປາປຸຓິໍສຸ.

ມນຸສ຺ສາ ເຕ ທິສ຺ວາ ປສນ຺ນຈິຕ຺ຕາ ສກ຺ກຈ຺ຈໍ ປຣິວິສິຕ຺ວາ, ‘‘ຠນ຺ເຕ, ກຕ຺ຖ ຄມິສ຺ສຖາ’’ຕິ ປຸຈ຺ຉິຕ຺ວາ ‘‘ຍຖາຜາສຸກຏ຺ຐານໍ, ອາວຸໂສ’’ຕິ ວຸຕ຺ເຕ ປາທມູເລ ນິປຊ຺ຊິຕ຺ວາ ‘‘ມຍໍ, ຠນ຺ເຕ, ອຍ຺ເຍສຸ ອິມໍ ຐານໍ ນິສ຺ສາຍ ອນ຺ໂຕວສ຺ສໍ ວສນ຺ເຕສຸ ປຎ຺ຈສີລໍ ສມາທາຍ ອຸໂປສຖກມ຺ມໍ ກຣິສ຺ສາມາ’’ຕິ ຍາຈິໍສຸ. ເຖຣາ ອຘິວາເສສຸໍ. ອຖ ເນສໍ ມນຸສ຺ສາ ຣຕ຺ຕິຏ຺ຐານທິວາຏ຺ຐານຈງ຺ກມນປຓ຺ຓສາລາໂຍ ສໍວິທຫິຕ຺ວາ ‘‘ອຊ຺ຊ ມຍໍ, ສ຺ເວ ມຍ’’ນ຺ຕິ ອຸສ຺ສາຫປ຺ປຕ຺ຕາ ອຸປຏ຺ຐານມກໍສຸ. ເຖຣາ ວສ຺ສູປນາຍິກທິວເສ ກຕິກວຕ຺ຕໍ ກຣິໍສຸ, ‘‘ອາວຸໂສ, ອມ຺ເຫຫິ ຘຣມານກພຸທ຺ຘສ຺ສ ສນ຺ຕິເກ ກມ຺ມຏ຺ຐານໍ ຄຫິຕໍ, ນ ໂຂ ປນ ສກ຺ກາ ອຎ຺ຎຕ຺ຣ ປຏິປຕ຺ຕິສມ຺ປທາຍ ພຸທ຺ເຘ ອາຣາເຘຕຸໍ, ອມ຺ຫາກຎ຺ຈ ອປາຍທ຺ວາຣານິ ວິວຏາເນວ, ຕສ຺ມາ ອຎ຺ຎຕ຺ຣ ປາໂຕ ຠິກ຺ຂາຈາຣເວລໍ, ສາຍໍ ເຖຣູປຏ຺ຐານເວລຎ຺ຈ ເສສກາເລ ທ຺ເວ ເອກຏ຺ຐາເນ ນ ຠວິສ຺ສາມ, ຍສ຺ສ ອຜາສຸກໍ ຠວິສ຺ສຕິ, ເຕນ ຆຓ຺ຑິຍາ ປຫຏາຍ ຕສ຺ສ ສນ຺ຕິກໍ ຄນ຺ຕ຺ວາ ເຠສຊ຺ຊໍ ກຣິສ຺ສາມ, ອິໂຕ ອຎ຺ຎສ຺ມິໍ ຣຕ຺ຕິຠາເຄ ວາ ທິວສຠາເຄ ວາ ອປ຺ປມຕ຺ຕາ ກມ຺ມຏ຺ຐານມນຸຍຸຎ຺ຊິສ຺ສາມາ’’ຕິ.

ເຕສຸ ເອວໍ ກຕິກໍ ກຕ຺ວາ ວິຫຣນ຺ເຕສຸ ເອໂກ ທຸຄ຺ຄຕປຸຣິໂສ ຘີຕຣໍ ອຸປນິສ຺ສາຍ ຊີວນ຺ໂຕ ຕສ຺ມິໍ ຐາເນ ທຸພ຺ຠິກ຺ເຂ ອຸປ຺ປນ຺ເນ ອປຣໍ ຘີຕຣໍ ອຸປນິສ຺ສາຍ ຊີວິຕຸກາໂມ ມຄ຺ຄໍ ປຏິປຊ຺ຊິ. ເຖຣາປິ ຄາເມ ປິຓ຺ຑາຍ ຈຣິຕ຺ວາ ວສນຏ຺ຐານໍ ອາຄຈ຺ຉນ຺ຕາ ອນ຺ຕຣາມຄ຺ເຄ ເອກິສ຺ສາ ນທິຍາ ນ຺ຫຕ຺ວາ ວາລຸກປຸລິເນ ນິສີທິຕ຺ວາ ຠຕ຺ຕກິຈ຺ຈໍ ກຣິໍສຸ. ຕສ຺ມິໍ ຂເຓ ໂສ ປຸຣິໂສ ຕໍ ຐານໍ ປຕ຺ວາ ເອກມນ຺ຕໍ ອຏ຺ຐາສິ. ອຖ ນໍ ເຖຣາ ‘‘ກຫໍ ຄຈ຺ຉສີ’’ຕິ ປຸຈ຺ຉິໍສຸ. ໂສ ຕມຕ຺ຖໍ ອາໂຣເຈສິ. ເຖຣາ ຕສ຺ມິໍ ກາຣຸຎ຺ຎໍ ອຸປ຺ປາເທຕ຺ວາ, ‘‘ອຸປາສກ, ອຕິວິຍ ຉາໂຕສິ, ຄຈ຺ຉ, ປຓ຺ຓໍ ອາຫຣ, ເອກເມກໍ ເຕ ຠຕ຺ຕປິຓ຺ຑໍ ທສ຺ສາມາ’’ຕິ ວຕ຺ວາ ເຕນ ປຓ຺ເຓ ອາຫເຏ ອຕ຺ຕນາ ອຕ຺ຕນາ ຠຸຎ຺ຊນນິຍາເມເນວ ສູປພ຺ຍຎ຺ຊເນຫິ ສນ຺ນຫິຕ຺ວາ ເອກເມກໍ ປິຓ຺ຑໍ ອທໍສຸ. ເອຕເທວ ກິຣ ວຕ຺ຕໍ, ຍໍ ໂຠຊນກາເລ ອາຄຕສ຺ສ ຠຕ຺ຕໍ ທທມາເນນ ຠິກ຺ຂຸນາ ອຄ຺ຄຠຕ຺ຕໍ ອທຕ຺ວາ ອຕ຺ຕນາ ຠຸຎ຺ຊນນິຍາເມເນວ ໂຖກໍ ວາ ພຫຸໍ ວາ ທາຕພ຺ພໍ. ຕສ຺ມາ ເຕປິ ຕຖາ ອທໍສຸ. ໂສ ກຕຠຕ຺ຕກິຈ຺ໂຈ ເຖເຣ ວນ຺ທິຕ຺ວາ ປຸຈ຺ຉິ – ‘‘ກິໍ, ຠນ຺ເຕ, ອຍ຺ຍາ, ເກນຈິ ນິມນ຺ຕິຕາ’’ຕິ? ‘‘ນຕ຺ຖິ, ອຸປາສກ, ນິມນ຺ຕນໍ, ມນຸສ຺ສາ ເທວສິກໍ ເອວຣູປເມວ ອາຫາຣໍ ເທນ຺ຕີ’’ຕິ. ໂສ ຈິນ຺ເຕສິ – ‘‘ມຍໍ ນິຈ຺ຈກາລໍ ອຸຏ຺ຐາຍ ສມຸຏ຺ຐາຍ ກມ຺ມໍ ກໂຣນ຺ຕາປິ ເອວຣູປໍ ອາຫາຣໍ ລທ຺ຘຸໍ ນ ສກ຺ໂກມ, ກິໍ ເມ ອຎ຺ຎຕ຺ຖ ຄເຕນ, ອິເມສໍ ສນ຺ຕິເກເຍວ ຊີວິສ຺ສາມີ’’ຕິ. ອຖ ເນ ອາຫ – ‘‘ອຫໍ ວຕ຺ຕປຏິວຕ຺ຕໍ ກຕ຺ວາ ອຍ຺ຍານໍ ສນ຺ຕິເກ ວສິຕຸໍ ອິຈ຺ຉາມີ’’ຕິ. ‘‘ສາຘຸ, ອຸປາສກາ’’ຕິ. ໂສ ເຕຫິ ສທ຺ຘິໍ ເຕສໍ ວສນຏ຺ຐານໍ ຄນ຺ຕ຺ວາ ສາຘຸກໍ ວຕ຺ຕປຏິວຕ຺ຕໍ ກໂຣນ຺ໂຕ ຠິກ຺ຂູ ອຕິວິຍ ອາຣາເຘຕ຺ວາ ທ຺ເວມາສຈ຺ຈເຍນ ຘີຕຣໍ ທຏ຺ຐຸກາໂມ ຫຸຕ຺ວາ ‘‘ສເຈ, ອຍ຺ເຍ, ອາປຸຈ຺ຉິສ຺ສາມິ, ນ ມໍ ວິສ຺ສຊ຺ຊິສ຺ສນ຺ຕິ, ອນາປຸຈ຺ຉາ ຄມິສ຺ສາມີ’’ຕິ ເຕສໍ ອນາຈິກ຺ຂິຕ຺ວາວ ນິກ຺ຂມິ. ເອຕ຺ຕກເມວ ກິຣສ຺ສ ໂອຬາຣິກໍ ຂລິຕໍ ອໂຫສິ, ຍໍ ຠິກ຺ຂູນໍ ອນາໂຣເຈຕ຺ວາ ປກ຺ກາມິ.

ຕສ຺ສ ປນ ຄມນມຄ຺ເຄ ເອກາ ອຏວີ ອຕ຺ຖິ. ຕຕ຺ຖ ປຎ຺ຈສຕານໍ ໂຈຣານໍ ‘‘ໂຍ ອິມໍ ອຏວິໍ ປວິສຕິ, ຕໍ ມາເຣຕ຺ວາ ຕສ຺ສ ມໍສໂລຫິເຕນ ຕຸຍ຺ຫໍ ພລິກມ຺ມໍ ກຣິສ຺ສາມາ’’ຕິ ເທວຕາຍ ອາຍາຈນໍ ກຕ຺ວາ ວສນ຺ຕານໍ ສຕ຺ຕໂມ ທິວໂສ ໂຫຕິ. ຕສ຺ມາ ສຕ຺ຕເມ ທິວເສ ໂຈຣເຊຏ຺ຐໂກ ຣຸກ຺ຂໍ ອາຣຸຍ຺ຫ ໂອໂລເກນ຺ໂຕ ຕໍ ອາຄຈ຺ຉນ຺ຕໍ ທິສ຺ວາ ໂຈຣານໍ ສຎ຺ຎມທາສິ. ເຕ ຕສ຺ສ ອຏວິມຊ຺ຌໍ ປວິຏ຺ຐຠາວໍ ຎຕ຺ວາ ປຣິກ຺ຂິປິຕ຺ວາ ຕໍ ຄຓ຺ຫິຕ຺ວາ ຄາຬ຺ຫພນ຺ຘນໍ ກຕ຺ວາ ອຣຓິສຫິເຕນ ອຄ຺ຄິໍ ນິພ຺ພຕ຺ເຕຕ຺ວາ ທາຣູນິ ສງ຺ກຑ຺ຒິຕ຺ວາ ມຫນ຺ຕໍ ອຄ຺ຄິກ຺ຂນ຺ຘໍ ກຕ຺ວາ ສູລານິ ຕຈ຺ຉິໍສຸ. ໂສ ເຕສໍ ຕໍ ກິຣິຍໍ ທິສ຺ວາ, ‘‘ສາມິ, ອິມສ຺ມິໍ ຐາເນ ເນວ ສູກຣາ, ນ ມິຄາທໂຍ ທິສ຺ສນ຺ຕິ, ກິໍ ກາຣຓາ ອິທໍ ກໂຣຖາ’’ຕິ ປຸຈ຺ຉິ. ‘‘ຕໍ ມາເຣຕ຺ວາ ຕວ ມໍສໂລຫິເຕນ ເທວຕາຍ ພລິກມ຺ມໍ ກຣິສ຺ສາມາ’’ຕິ. ໂສ ມຣຓຠຍຕຊ຺ຊິໂຕ ຠິກ຺ຂູນໍ ຕໍ ອຸປກາຣໍ ອຈິນ຺ເຕຕ຺ວາ ເກວລໍ ອຕ຺ຕໂນ ຊີວິຕເມວ ຣກ຺ຂມາໂນ ເອວມາຫ – ‘‘ສາມິ, ອຫໍ ວິຆາສາໂທ, ອຸຈ຺ຉິຏ຺ຐຠຕ຺ຕໍ ຠຸຎ຺ຊິຕ຺ວາ ວຑ຺ຒິໂຕ, ວິຆາສາໂທ ນາມ ກາຬກຓ຺ຓິໂກ, ອຍ຺ຍາ ປນ ຍໂຕ ຕໂຕ ນິກ຺ຂມິຕ຺ວາ ປພ຺ພຊິຕາປິ ຂຕ຺ຕິຍາວ, ອສຸກສ຺ມິໍ ຐາເນ ເອກຕິໍສ ຠິກ຺ຂູ ວສນ຺ຕິ, ເຕ ມາເຣຕ຺ວາ ພລິກມ຺ມໍ ກໂຣຖ, ອຕິວິຍ ໂວ ເທວຕາ ຕຸສ຺ສິສ຺ສຕີ’’ຕິ. ຕໍ ສຸຕ຺ວາ ໂຈຣາ ‘‘ຠທ຺ທກໍ ເອສ ວເທຕິ, ກິໍ ອິມິນາ ກາຬກຓ຺ຓິນາ, ຂຕ຺ຕິເຍ ມາເຣຕ຺ວາ ພລິກມ຺ມໍ ກຣິສ຺ສາມາ’’ຕິ ຈິນ຺ເຕຕ຺ວາ ‘‘ເອຫິ, ເນສໍ ວສນຏ຺ຐານໍ ທສ຺ເສຫີ’’ຕິ ຕເມວ ມຄ຺ຄເທສກໍ ກຕ຺ວາ ຕໍ ຐານໍ ປຕ຺ວາ ວິຫາຣມຊ຺ເຌ ຠິກ຺ຂູ ອທິສ຺ວາ ‘‘ກຫໍ ຠິກ຺ຂູ’’ຕິ ນໍ ປຸຈ຺ຉິໍສຸ. ໂສ ທ຺ເວ ມາເສ ວສິຕຕ຺ຕາ ເຕສໍ ກຕິກວຕ຺ຕໍ ຊານນ຺ໂຕ ເອວມາຫ – ‘‘ອຕ຺ຕໂນ ທິວາຏ຺ຐານຣຕ຺ຕິຏ຺ຐາເນສຸ ນິສິນ຺ນາ, ເອຕໍ ຆຓ຺ຑິໍ ປຫຣຖ, ຆຓ຺ຑິສທ຺ເທນ ສນ຺ນິປຕິສ຺ສນ຺ຕີ’’ຕິ. ໂຈຣເຊຏ຺ຐໂກ ຆຓ຺ຑິໍ ປຫຣິ.

ຠິກ຺ຂູ ຆຓ຺ຑິສທ຺ທໍ ສຸຕ຺ວາ ‘‘ອກາເລ ຆຓ຺ຑິ ປຫຏາ, ກສ຺ສຈິ ອຜາສຸກໍ ຠວິສ຺ສຕີ’’ຕິ ອາຄນ຺ຕ຺ວາ ວິຫາຣມຊ຺ເຌ ປຏິປາຏິຍາ ປຎ຺ຎຕ຺ເຕສຸ ປາສາຓຜລເກສຸ ນິສີທິໍສຸ. ສງ຺ຆຕ຺ເຖໂຣ ໂຈເຣ ໂອໂລເກຕ຺ວາ ປຸຈ຺ຉິ – ‘‘ອຸປາສກາ ເກນາຍໍ ຆຓ຺ຑິ ປຫຏາ’’ຕິ? ໂຈຣເຊຏ຺ຐໂກ ອາຫ – ‘‘ມຍາ, ຠນ຺ເຕ’’ຕິ. ‘‘ກິໍ ກາຣຓາ’’ຕິ? ‘‘ອມ຺ເຫຫິ ອຏວິເທວຕາຍ ອາຍາຈິຕໍ ອຕ຺ຖິ, ຕສ຺ສາ ພລິກມ຺ມກຣຓຕ຺ຖາຍ ເອກໍ ຠິກ຺ຂຸໍ ຄເຫຕ຺ວາ ຄມິສ຺ສາມາ’’ຕິ. ຕໍ ສຸຕ຺ວາ ມຫາເຖໂຣ ຠິກ຺ຂູ ອາຫ – ‘‘ອາວຸໂສ, ຠາຕິການໍ ອຸປ຺ປນ຺ນກິຈ຺ຈໍ ນາມ ເຊຏ຺ຐຠາຕິເກນ ນິຕ຺ຖຣິຕພ຺ພໍ, ອຫໍ ອຕ຺ຕໂນ ຊີວິຕໍ ຕຸມ຺ຫາກໍ ປຣິຈ຺ຈຊິຕ຺ວາ ອິເມຫິ ສທ຺ຘິໍ ຄມິສ຺ສາມິ, ມາ ສພ຺ເພສໍ ອນ຺ຕຣາໂຍ ໂຫຕຸ, ອປ຺ປມຕ຺ຕາ ສມຓຘມ຺ມໍ ກໂຣຖາ’’ຕິ. ອນຸເຖໂຣ ອາຫ – ‘‘ຠນ຺ເຕ, ເຊຏ຺ຐຠາຕຸ ກິຈ຺ຈໍ ນາມ ກນິຏ຺ຐສ຺ສ ຠາໂຣ, ອຫໍ ຄມິສ຺ສາມິ, ຕຸມ຺ເຫ ອປ຺ປມຕ຺ຕາ ໂຫຖາ’’ຕິ. ອິມິນາ ອຸປາເຍນ ‘‘ອຫເມວ ອຫເມວາ’’ຕິ ວຕ຺ວາ ປຏິປາຏິຍາ ຕິໍສປິ ຊນາ ອຸຏ຺ຐຫິໍສຸ, ເອວໍ ເຕ ເນວ ເອກິສ຺ສາ ມາຕຸຍາ ປຸຕ຺ຕາ, ນ ເອກສ຺ສ ປິຕຸໂນ, ນາປິ ວີຕຣາຄາ, ອຖ ຈ ປນ ອວເສສານໍ ອຕ຺ຖາຍ ປຏິປາຏິຍາ ຊີວິຕໍ ປຣິຈ຺ຈຊິໍສຸ. ເຕສຸ ເອໂກປິ ‘‘ຕ຺ວໍ ຍາຫີ’’ຕິ ວຕ຺ຕຸໍ ສມຕ຺ໂຖ ນາມ ນາໂຫສິ.

ສໍກິຈ຺ຈສາມເຓໂຣ ເຕສໍ ກຖໍ ສຸຕ຺ວາ, ‘‘ຠນ຺ເຕ, ຕຸມ຺ເຫ ຕິຏ຺ຐຖ, ອຫໍ ຕຸມ຺ຫາກໍ ຊີວິຕໍ ປຣິຈ຺ຈຊິຕ຺ວາ ຄມິສ຺ສາມີ’’ຕິ ອາຫ. ເຕ ອາຫໍສຸ – ‘‘ອາວຸໂສ, ມຍໍ ສພ຺ເພ ເອກໂຕ ມາຣິຍມານາປິ ຕໍ ເອກກໍ ນ ວິສ຺ສຊ຺ເຊສ຺ສາມາ’’ຕິ. ‘‘ກິໍ ກາຣຓາ, ຠນ຺ເຕ’’ຕິ? ‘‘‘ອາວຸໂສ, ຕ຺ວໍ ຘມ຺ມເສນາປຕິສາຣິປຸຕ຺ຕຕ຺ເຖຣສ຺ສ ສາມເຓໂຣ, ສເຈ ຕໍ ວິສ຺ສຊ຺ເຊສ຺ສາມ, ສາມເຓຣໍ ເມ ອາທາຍ ຄນ຺ຕ຺ວາ ໂຈຣານໍ ນິຍ຺ຍາທິໍສູ’ຕິ ເຖໂຣ ໂນ ຄຣຫິສ຺ສຕິ, ຕໍ ນິນ຺ທໍ ນິຕ຺ຖຣິຕຸໍ ນ ສກ຺ຂິສ຺ສາມ, ເຕນ ຕໍ ນ ວິສ຺ສຊ຺ເຊສ຺ສາມາ’’ຕິ. ‘‘ຠນ຺ເຕ, ສມ຺ມາສມ຺ພຸທ຺ໂຘ ຕຸມ຺ເຫ ມມ ອຸປຊ຺ຌາຍສ຺ສ ສນ຺ຕິກໍ ປຫິຓນ຺ໂຕປິ, ມມ ອຸປຊ຺ຌາໂຍ ມໍ ຕຸມ຺ເຫຫິ ສທ຺ຘິໍ ປຫິຓນ຺ໂຕປິ ອິທເມວ ກາຣຓໍ ທິສ຺ວາ ປຫິຓິ, ຕິຏ຺ຐຖ ຕຸມ຺ເຫ, ອຫເມວ ຄມິສ຺ສາມີ’’ຕິ ໂສ ຕິໍສ ຠິກ຺ຂູ ວນ຺ທິຕ຺ວາ ‘‘ສເຈ, ຠນ຺ເຕ, ເມ ໂທໂສ ອຕ຺ຖິ, ຂມຖາ’’ຕິ ວຕ຺ວາ ນິກ຺ຂມິ. ຕທາ ຠິກ຺ຂູນໍ ມຫາສໍເວໂຄ ອຸປ຺ປຊ຺ຊິ, ອກ຺ຂີນິ ອສ຺ສຸປຸຓ຺ຓານິ ຫທຍມໍສໍ ປເວຘິ. ມຫາເຖໂຣ ໂຈເຣ ອາຫ – ‘‘ອຸປາສກາ ອຍໍ ທຫຣໂກ ຕຸມ຺ເຫ ອຄ຺ຄິໍ ກໂຣນ຺ເຕ, ສູລານິ ຕຈ຺ຉນ຺ເຕ, ປຓ຺ຓານິ ອຕ຺ຖຣນ຺ເຕ ທິສ຺ວາ ຠາຍິສ຺ສຕິ, ອິມໍ ເອກມນ຺ເຕ ຐເປຕ຺ວາ ຕານິ ກິຈ຺ຈານິ ກເຣຍ຺ຍາຖາ’’ຕິ. ໂຈຣາ ສາມເຓຣໍ ອາທາຍ ຄນ຺ຕ຺ວາ ເອກມນ຺ເຕ ຐເປຕ຺ວາ ສພ຺ພກິຈ຺ຈານິ ກຣິໍສຸ.

ກິຈ຺ຈປຣິໂຍສາເນ ໂຈຣເຊຏ຺ຐໂກ ອສິໍ ອພ຺ພາຫິຕ຺ວາ ສາມເຓຣໍ ອຸປສງ຺ກມິ. ສາມເຓໂຣ ນິສີທມາໂນ ຌານໍ ສມາປຊ຺ຊິຕ຺ວາວ ນິສີທິ. ໂຈຣເຊຏ຺ຐໂກ ອສິໍ ປຣິວຕ຺ເຕຕ຺ວາ ສາມເຓຣສ຺ສ ຂນ຺ເຘ ປາເຕສິ, ອສິ ນມິຕ຺ວາ ຘາຣາຍ ຘາຣໍ ປຫຣິ, ໂສ ‘‘ນ ສມ຺ມາ ປຫຣິ’’ນ຺ຕິ ມຎ຺ຎມາໂນ ປຸນ ຕໍ ອຸຊຸກໍ ກຕ຺ວາ ປຫຣິ. ອສິ ຕາລປຓ຺ຓໍ ວິຍ ເວຐຍມາໂນ ຖຣຸມູລໍ ອຄມາສິ. ສາມເຓຣຎ຺ຫິ ຕສ຺ມິໍ ກາເລ ສິເນຣຸນາ ອວຕ຺ຖຣນ຺ໂຕປິ ມາເຣຕຸໍ ສມຕ຺ໂຖ ນາມ ນຕ຺ຖິ, ປເຄວ ອສິນາ. ຕໍ ປາຏິຫາຣິຍໍ ທິສ຺ວາ ໂຈຣເຊຏ຺ຐໂກ ຈິນ຺ເຕສິ – ‘‘ປຸພ຺ເພ ເມ ອສິ ສິລາຖມ຺ຠໍ ວາ ຂທິຣຂາຓຸໍ ວາ ກຬີຣໍ ວິຍ ຉິນ຺ທຕິ, ອິທານິ ເອກວາຣໍ ນມິ, ເອກວາຣໍ ຕາລປຕ຺ຕເວຐໂກ ວິຍ ຊາໂຕ. ອຍໍ ນາມ ອສິ ອເຈຕນາ ຫຸຕ຺ວາປິ ອິມສ຺ສ ຄຸຓໍ ຊານາຕິ, ອຫໍ ສເຈຕໂນປິ ນ ຊານາມີ’’ຕິ. ໂສ ອສິໍ ຠູມິຍໍ ຂິປິຕ຺ວາ ຕສ຺ສ ປາທມູເລ ອຸເຣນ ນິປຊ຺ຊິຕ຺ວາ, ‘‘ຠນ຺ເຕ, ມຍໍ ຘນກາຣຓາ ອຏວິໍ ປວິຏ຺ຐາມ຺ຫາ, ອມ຺ເຫ ທູຣໂຕວ ທິສ຺ວາ ສຫສ຺ສມຕ຺ຕາປິ ມນຸສ຺ສາ ປເວຘນ຺ຕິ, ທ຺ເວ ຕິສ຺ໂສ ກຖາ ກເຖຕຸໍ ນ ສກ຺ໂກນ຺ຕິ. ຕວ ປນ ສນ຺ຕາສມຕ຺ຕມ຺ປິ ນຕ຺ຖິ, ອຸກ຺ກາມຸເຂ ສຸວຓ຺ຓໍ ວິຍ ສຸປຸປ຺ຜິຕກຓິກາຣໍ ວິຍ ຈ ເຕ ມຸຂໍ ວິໂຣຈຕິ, ກິໍ ນຸ ໂຂ ກາຣຓ’’ນ຺ຕິ ປຸຈ຺ຉນ຺ໂຕ ອິມໍ ຄາຖມາຫ –

‘‘ຕສ຺ສ ເຕ ນຕ຺ຖິ ຠີຕຕ຺ຕໍ, ຠິຍ຺ໂຍ ວຓ຺ໂຓ ປສີທຕິ;

ກສ຺ມາ ນ ປຣິເທເວສິ, ເອວຣູເປ ມຫພ຺ຠເຍ’’ຕິ. (ເຖຣຄາ. ໗໐໖);

ສາມເຓໂຣ ຌານາ ວຸຏ຺ຐາຍ ຕສ຺ສ ຘມ຺ມໍ ເທເສນ຺ໂຕ, ‘‘ອາວຸໂສ ຄາມຓິ, ຂີຓາສວສ຺ສ ອຕ຺ຕຠາໂວ ນາມ ສີເສ ຐປິຕຠາໂຣ ວິຍ ໂຫຕິ, ໂສ ຕສ຺ມິໍ ຠິຊ຺ຊນ຺ເຕ ວາ ນສ຺ສນ຺ເຕ ວາ ຕຸສ຺ສເຕວ, ນ ຠາຍຕີ’’ຕິ ວຕ຺ວາ ອິມາ ຄາຖາ ອຠາສິ –

‘‘ນຕ຺ຖິ ເຈຕສິກໍ ທຸກ຺ຂໍ, ອນເປກ຺ຂສ຺ສ ຄາມຓິ;

ອຕິກ຺ກນ຺ຕາ ຠຍາ ສພ຺ເພ, ຂີຓສໍໂຍຊນສ຺ສ ເວ.

‘‘ຂີຓາຍ ຠວເນຕ຺ຕິຍາ, ທິຏ຺ເຐ ຘມ຺ເມ ຍຖາຕເຖ;

ນ ຠຍໍ ມຣເຓ ໂຫຕິ, ຠາຣນິກ຺ເຂປເນ ຍຖາ’’ຕິ. (ເຖຣຄາ. ໗໐໗-໗໐໘);

ໂສ ຕສ຺ສ ກຖໍ ສຸຕ຺ວາ ປຎ຺ຈ ໂຈຣສຕານິ ໂອໂລເກຕ຺ວາ ອາຫ – ‘‘ຕຸມ຺ເຫ ກິໍ ກຣິສ຺ສຖາ’’ຕິ? ‘‘ຕຸມ຺ເຫ ປນ, ສາມີ’’ຕິ. ‘‘ມມ ຕາວ, ໂຠ, ‘ເອວຣູປໍ ປາຏິຫາຣິຍໍ ທິສ຺ວາ ອຄາຣມຊ຺ເຌ ກມ຺ມໍ ນຕ຺ຖິ, ອຍ຺ຍສ຺ສ ສນ຺ຕິເກ ປພ຺ພຊິສ຺ສາມີ’ຕິ. ມຍມ຺ປິ ຕເຖວ ກຣິສ຺ສາມາ’’ຕິ. ‘‘ສາຘຸ, ຕາຕາ’’ຕິ ຕໂຕ ປຎ຺ຈສຕາປິ ໂຈຣາ ສາມເຓຣໍ ວນ຺ທິຕ຺ວາ ປພ຺ພຊ຺ຊໍ ຍາຈິໍສຸ. ໂສ ເຕສໍ ອສິຘາຣາຫິ ເອວ ເກເສ ເຈວ ວຕ຺ຖທສາ ຈ ຉິນ຺ທິຕ຺ວາ ຕມ຺ພມຕ຺ຕິກາຍ ຣຊິຕ຺ວາ ຕານິ ກາສາຍານິ ອຈ຺ຉາທາເປຕ຺ວາ ທສສຸ ສີເລສຸ ປຕິຏ຺ຐາເປຕ຺ວາ ເຕ ອາທາຍ ຄຈ຺ຉນ຺ໂຕ ຈິນ຺ເຕສິ – ‘‘ສຈາຫໍ ເຖເຣ ອທິສ຺ວາວ ຄມິສ຺ສາມິ, ເຕ ສມຓຘມ຺ມໍ ກາຕຸໍ ນ ສກ຺ຂິສ຺ສນ຺ຕິ. ໂຈຣານຎ຺ຫິ ມໍ ຄເຫຕ຺ວາ ນິກ຺ຂນ຺ຕກາລໂຕ ປຏ຺ຐາຍ ເຕສຸ ເອໂກປິ ອສ຺ສູນິ ສນ຺ຘາເຣຕຸໍ ນາສກ຺ຂິ, ‘ມາຣິໂຕ ນຸ ໂຂ ສາມເຓໂຣ, ໂນ’ຕິ ຈິນ຺ເຕນ຺ຕານໍ ກມ຺ມຏ຺ຐານໍ ອຠິມຸຂໍ ນ ຠວິສ຺ສຕິ, ຕສ຺ມາ ທິສ຺ວາວ ເນ ຄມິສ຺ສາມີ’’ຕິ. ໂສ ປຎ຺ຈສຕຠິກ຺ຂຸປຣິວາໂຣ ຕຕ຺ຖ ຄນ຺ຕ຺ວາ ອຕ຺ຕໂນ ທສ຺ສເນນ ປຏິລທ຺ຘອສ຺ສາເສຫິ ເຕຫິ ‘‘ກິໍ, ສປ຺ປຸຣິສ, ສໍກິຈ຺ຈ, ລທ຺ຘໍ ເຕ ຊີວິຕ’’ນ຺ຕິ ວຸຕ຺ເຕ, ‘‘ອາມ, ຠນ຺ເຕ, ອິເມ ມໍ ມາເຣຕຸກາມາ ຫຸຕ຺ວາ ມາເຣຕຸໍ ອສກ຺ໂກນ຺ຕາ ມມ ຄຸເຓ ປສີທິຕ຺ວາ ຘມ຺ມໍ ສຸຕ຺ວາ ປພ຺ພຊິຕາ, ອຫໍ ‘ຕຸມ຺ເຫ ທິສ຺ວາວ ຄມິສ຺ສາມີ’ຕິ ອາຄໂຕ, ອປ຺ປມຕ຺ຕາ ສມຓຘມ຺ມໍ ກໂຣຖ, ອຫໍ ສຕ຺ຖຸ ສນ຺ຕິກໍ ຄມິສ຺ສາມີ’’ຕິ ເຕ ຠິກ຺ຂູ ວນ຺ທິຕ຺ວາ ອິຕເຣ ອາທາຍ ອຸປຊ຺ຌາຍສ຺ສ ສນ຺ຕິກໍ ຄນ຺ຕ຺ວາ ‘‘ກິໍ ສໍກິຈ຺ຈ, ອນ຺ເຕວາສິກາ ເຕ ລທ຺ຘາ’’ຕິ ວຸຕ຺ເຕ, ‘‘ອາມ, ຠນ຺ເຕ’’ຕິ ຕໍ ປວຕ຺ຕິໍ ອາໂຣເຈສິ. ເຖເຣນ ‘‘ຄຈ຺ຉ ສໍກິຈ຺ຈ, ສຕ຺ຖາຣໍ ປສ຺ສາຫີ’’ຕິ ວຸຕ຺ເຕ, ‘‘ສາຘູ’’ຕິ ເຖຣໍ ວນ຺ທິຕ຺ວາ ເຕ ອາທາຍ ສຕ຺ຖຸ ສນ຺ຕິກໍ ຄນ຺ຕ຺ວາ ສຕ຺ຖາຣາປິ ‘‘ກິໍ ສໍກິຈ຺ຈ, ອນ຺ເຕວາສິກາ ເຕ ລທ຺ຘາ’’ຕິ ວຸຕ຺ເຕ, ‘‘ອາມ, ຠນ຺ເຕ’’ຕິ ຕໍ ປວຕ຺ຕິໍ ອາໂຣເຈສິ. ສຕ຺ຖາ ‘‘ເອວໍ ກິຣ, ຠິກ຺ຂເວ’’ຕິ ປຸຈ຺ຉິຕ຺ວາ, ‘‘ອາມ, ຠນ຺ເຕ’’ຕິ ວຸຕ຺ເຕ, ‘‘ຠິກ຺ຂເວ, ຕຸມ຺ຫາກໍ ໂຈຣກມ຺ມໍ ກຕ຺ວາ ທຸສ຺ສີເລ ປຕິຏ຺ຐາຍ ວສ຺ສສຕໍ ຊີວນໂຕ ອິທານິ ສີເລ ປຕິຏ຺ຐາຍ ເອກທິວສມ຺ປິ ຊີວິຕໍ ເສຍ຺ໂຍ’’ຕິ ວຕ຺ວາ ອນຸສນ຺ຘິໍ ຆເຏຕ຺ວາ ຘມ຺ມໍ ເທເສນ຺ໂຕ ອິມໍ ຄາຖມາຫ –

໑໑໐. ‘‘ໂຍ ຈ ວສ຺ສສຕໍ ຊີເວ, ທຸສ຺ສີໂລ ອສມາຫິໂຕ;

ເອກາຫໍ ຊີວິຕໍ ເສຍ຺ໂຍ, ສີລວນ຺ຕສ຺ສ ຌາຍິໂນ’’ຕິ.

ຕຕ຺ຖ ທຸສ຺ສີໂລຕິ ນິສ຺ສີໂລ. ສີລວນ຺ຕສ຺ສາຕິ ທຸສ຺ສີລສ຺ສ ວສ຺ສສຕໍ ຊີວນໂຕ ສີລວນ຺ຕສ຺ສ ທ຺ວີຫິ ຌາເນຫິ ຌາຍິໂນ ເອກທິວສມ຺ປິ ເອກມຸຫຸຕ຺ຕມ຺ປິ ຊີວິຕໍ ເສຍ຺ໂຍ, ອຸຕ຺ຕມນ຺ຕິ ອຕ຺ໂຖ.

ເທສນາວສາເນ ເຕ ປຎ຺ຈສຕາປິ ຠິກ຺ຂູ ສຫ ປຏິສມ຺ຠິທາຫິ ອຣຫຕ຺ຕໍ ປາປຸຓິໍສຸ, ສມ຺ປຕ຺ຕມຫາຊນສ຺ສາປິ ສາຕ຺ຖິກາ ຘມ຺ມເທສນາ ອໂຫສີຕິ.

ອປເຣນ ສມເຍນ ສໍກິຈ຺ໂຈ ອຸປສມ຺ປທໍ ລຠິຕ຺ວາ ທສວສ຺ໂສ ຫຸຕ຺ວາ ສາມເຓຣໍ ຄຓ຺ຫິ. ໂສ ປນ ຕສ຺ເສວ ຠາຄິເນຍ຺ໂຍ ອຘິມຸຕ຺ຕສາມເຓໂຣ ນາມ. ອຖ ນໍ ເຖໂຣ ປຣິປຸຓ຺ຓວສ຺ສກາເລ ອາມນ຺ເຕຕ຺ວາ ‘‘ອຸປສມ຺ປທໍ ເຕ ກຣິສ຺ສາມິ, ຄຈ຺ຉ, ຎາຕການໍ ສນ຺ຕິເກ ວສ຺ສປຣິມາຓໍ ປຸຈ຺ຉິຕ຺ວາ ເອຫີ’’ຕິ ອຸຍ຺ໂຍເຊສິ. ໂສ ມາຕາປິຕູນໍ ສນ຺ຕິກໍ ຄຈ຺ຉນ຺ໂຕ ອນ຺ຕຣາມຄ຺ເຄ ປຎ຺ຈສເຕຫິ ໂຈເຣຫິ ພລິກມ຺ມຕ຺ຖາຍ ມາຣິຍມາໂນ ເຕສໍ ຘມ຺ມໍ ເທເສຕ຺ວາ ປສນ຺ນຈິຕ຺ເຕຫິ ເຕຫິ ‘‘ນ ເຕ ອິມສ຺ມິໍ ຐາເນ ອມ຺ຫາກໍ ອຕ຺ຖິຠາໂວ ກສ຺ສຈິ ອາໂຣເຈຕພ຺ໂພ’’ຕິ ວິສ຺ສຏ຺ໂຐ ປຏິປເຖ ມາຕາປິຕໂຣ ອາຄຈ຺ຉນ຺ເຕ ທິສ຺ວາ ຕເມວ ມຄ຺ຄໍ ປຏິປຊ຺ຊນ຺ຕານມ຺ປິ ເຕສໍ ສຈ຺ຈມນຸຣກ຺ຂນ຺ໂຕ ນາໂຣເຈສິ. ເຕສໍ ໂຈເຣຫິ ວິເຫຐິຍມານານໍ ‘‘ຕ຺ວມ຺ປິ ໂຈເຣຫິ ສທ຺ຘິໍ ເອກໂຕ ຫຸຕ຺ວາ ມຎ຺ເຎ, ອມ຺ຫາກໍ ນາໂຣເຈສີ’’ຕິ ປຣິເທວນ຺ຕານໍ ສທ຺ທໍ ສຸຕ຺ວາ ເຕ ມາຕາປິຕູນມ຺ປິ ອນາໂຣຈິຕຠາວໍ ຎຕ຺ວາ ປສນ຺ນຈິຕ຺ຕາ ປພ຺ພຊ຺ຊໍ ຍາຈິໍສຸ. ໂສປິ ສໍກິຈ຺ຈສາມເຓໂຣ ວິຍ ເຕ ສພ຺ເພ ປພ຺ພາເຊຕ຺ວາ ອຸປຊ຺ຌາຍສ຺ສ ສນ຺ຕິກໍ ອາເນຕ຺ວາ ເຕນ ສຕ຺ຖຸ ສນ຺ຕິກໍ ເປສິໂຕ ຄນ຺ຕ຺ວາ ຕໍ ປວຕ຺ຕິໍ ອາໂຣເຈສິ. ສຕ຺ຖາ ‘‘ເອວໍ ກິຣ, ຠິກ຺ຂເວ’’ຕິ ປຸຈ຺ຉິຕ຺ວາ, ‘‘ອາມ, ຠນ຺ເຕ’’ຕິ ວຸຕ຺ເຕ ປຸຣິມນເຍເນວ ອນຸສນ຺ຘິໍ ຆເຏຕ຺ວາ ຘມ຺ມໍ ເທເສນ຺ໂຕ ອິມເມວ ຄາຖມາຫ –

‘‘ໂຍ ຈ ວສ຺ສສຕໍ ຊີເວ, ທຸສ຺ສີໂລ ອສມາຫິໂຕ;

ເອກາຫໍ ຊີວິຕໍ ເສຍ຺ໂຍ, ສີລວນ຺ຕສ຺ສ ຌາຍິໂນ’’ຕິ.

ອິທມ຺ປິ ອຘິມຸຕ຺ຕສາມເຓຣວຕ຺ຖຸ ວຸຕ຺ຕນຍເມວາຕິ.

ສໍກິຈ຺ຈສາມເຓຣວຕ຺ຖຸ ນວມໍ.