໑໑. ສປ຺ປທາສຕ຺ເຖຣວຕ຺ຖຸ

ໂຍ ຈ ວສ຺ສສຕໍ ຊີເວຕິ ອິມໍ ຘມ຺ມເທສນໍ ສຕ຺ຖາ ເຊຕວເນ ວິຫຣນ຺ໂຕ ສປ຺ປທາສຕ຺ເຖຣໍ ອາຣພ຺ຠ ກເຖສິ.

ສາວຕ຺ຖິຍໍ ກິເຣໂກ ກຸລປຸຕ຺ໂຕ ສຕ຺ຖຸ ຘມ຺ມເທສນໍ ສຸຕ຺ວາ ປພ຺ພຊິຕ຺ວາ ລທ຺ຘູປສມ຺ປໂທ ອປເຣນ ສມເຍນ ອຸກ຺ກຓ຺ຐິຕ຺ວາ ‘‘ມາທິສສ຺ສ ກຸລປຸຕ຺ຕສ຺ສ ຄິຫິຠາໂວ ນາມ ອຍຸຕ຺ໂຕ, ປພ຺ພຊ຺ຊາຍ ຐຕ຺ວາ ມຣຓມ຺ຫິ ເມ ເສຍ຺ໂຍ’’ຕິ ຈິນ຺ເຕຕ຺ວາ ອຕ຺ຕໂນ ມຣຓູປາຍໍ ຈິນ຺ເຕນ຺ໂຕ ວິຈຣຕິ. ອເຖກທິວສໍ ປາໂຕວ ກຕຠຕ຺ຕກິຈ຺ຈາ ຠິກ຺ຂູ ວິຫາຣໍ ຄນ຺ຕ຺ວາ ອຄ຺ຄິສາລາຍ ສປ຺ປໍ ທິສ຺ວາ ຕໍ ເອກສ຺ມິໍ ກຸເຏ ປກ຺ຂິປິຕ຺ວາ ກຸຏໍ ປິທຫິຕ຺ວາ ອາທາຍ ວິຫາຣາ ນິກ຺ຂມິໍສຸ. ອຸກ຺ກຓ຺ຐິຕຠິກ຺ຂຸປິ ຠຕ຺ຕກິຈ຺ຈໍ ກຕ຺ວາ ອາຄຈ຺ຉນ຺ໂຕ ເຕ ຠິກ຺ຂູ ທິສ຺ວາ ‘‘ກິໍ ອິທໍ, ອາວຸໂສ’’ຕິ ປຸຈ຺ຉິຕ຺ວາ ‘‘ສປ຺ໂປ, ອາວຸໂສ’’ຕິ ວຸຕ຺ເຕ ອິມິນາ ‘‘ກິໍ ກຣິສ຺ສຖາ’’ຕິ? ‘‘ຉຑ຺ເຑສ຺ສາມ ນ’’ນ຺ຕິ. ເຕສໍ ວຈນໍ ສຸຕ຺ວາ ‘‘ອິມິນາ ອຕ຺ຕານໍ ຑໍສາເປຕ຺ວາ ມຣິສ຺ສາມີ’’ຕິ ‘‘ອາຫຣຖ, ອຫໍ ຕໍ ຉຑ຺ເຑສ຺ສາມີ’’ຕິ ເຕສໍ ຫຕ຺ຖໂຕ ກຸຏໍ ຄເຫຕ຺ວາ ເອກສ຺ມິໍ ຐາເນ ນິສິນ຺ໂນ ເຕນ ສປ຺ເປນ ອຕ຺ຕານໍ ຑໍສາເປຕິ, ສປ຺ໂປ ຑໍສິຕຸໍ ນ ອິຈ຺ຉຕິ. ໂສ ກຸເຏ ຫຕ຺ຖໍ ໂອຕາເຣຕ຺ວາ ອິໂຕ ຈິໂຕ ຈ ອາໂລເລຕິ, ໂຆຣສປ຺ປສ຺ສ ມຸຂໍ ວິວຣິຕ຺ວາ ອງ຺ຄຸລິໍ ປກ຺ຂິປຕິ, ເນວ ນໍ ສປ຺ໂປ ຑໍສິ. ໂສ ‘‘ນາຍໍ ອາສີວິໂສ, ຆຣສປ຺ໂປ ເອໂສ’’ຕິ ຕໍ ປຫາຍ ວິຫາຣໍ ອຄມາສິ. ອຖ ນໍ ຠິກ຺ຂູ ‘‘ຉຑ຺ຑິໂຕ ເຕ, ອາວຸໂສ, ສປ຺ໂປ’’ຕິ ອາຫໍສຸ. ‘‘ນ ໂສ, ອາວຸໂສ, ໂຆຣສປ຺ໂປ, ຆຣສປ຺ໂປ ເອໂສ’’ຕິ. ‘‘ໂຆຣສປ຺ໂປເຍວາວຸໂສ, ມຫນ຺ຕໍ ຜຓໍ ກຕ຺ວາ ສຸສຸຍນ຺ໂຕ ທຸກ຺ເຂນ ອມ຺ເຫຫິ ຄຫິໂຕ, ກິໍ ກາຣຓາ ເອວໍ ຕ຺ວໍ ວເທສີ’’ຕິ ອາຫໍສຸ. ‘‘ອຫໍ, ອາວຸໂສ, ເຕນ ອຕ຺ຕານໍ ຑໍສາເປນ຺ໂຕປິ ມຸເຂ ອງ຺ຄຸລິໍ ປກ຺ຂິເປນ຺ໂຕປິ ຕໍ ຑໍສາເປຕຸໍ ນາສກ຺ຂິ’’ນ຺ຕິ. ຕໍ ສຸຕ຺ວາ ຠິກ຺ຂູ ຕຸຓ຺ຫີ ອເຫສຸໍ.

ອເຖກທິວສໍ ນ຺ຫາປິໂຕ ທ຺ເວ ຕໂຍ ຂຸເຣ ອາທາຍ ວິຫາຣໍ ຄນ຺ຕ຺ວາ ເອກໍ ຠູມິຍໍ ຐເປຕ຺ວາ ເອເກນ ຠິກ຺ຂູນໍ ເກເສ ໂອຫາເຣຕິ. ໂສ ຠູມິຍໍ ຐປິຕໍ ຂຸຣໍ ຄເຫຕ຺ວາ ‘‘ອິມິນາ ຄີວໍ ຉິນ຺ທິຕ຺ວາ ມຣິສ຺ສາມີ’’ຕິ ເອກສ຺ມິໍ ຣຸກ຺ເຂ ຄີວໍ ອຸປນິຘາຍ ຂຸຣຘາຣໍ ຄລນາຬິຍໍ ກຕ຺ວາ ຐິໂຕ ອຸປສມ຺ປທາມາຬໂຕ ປຏ຺ຐາຍ ອຕ຺ຕໂນ ສີລໍ ອາວຊ຺ເຊນ຺ໂຕ ວິມລຈນ຺ທມຓ຺ຑລໍ ວິຍ ສຸໂຘຕມຓິຂນ຺ຘມິວ ຈ ນິມ຺ມລໍ ສີລໍ ອທ຺ທສ. ຕສ຺ສ ຕໍ ໂອໂລເກນ຺ຕສ຺ສ ສກລສຣີຣໍ ຜຣນ຺ຕີ ປີຕິ ອຸປ຺ປຊ຺ຊິ. ໂສ ປີຕິໍ ວິກ຺ຂມ຺ເຠຕ຺ວາ ວິປສ຺ສນໍ ວຑ຺ເຒນ຺ໂຕ ສຫ ປຏິສມ຺ຠິທາຫິ ອຣຫຕ຺ຕໍ ປຕ຺ວາ ຂຸຣໍ ອາທາຍ ວິຫາຣມຊ຺ຌໍ ປາວິສິ. ອຖ ນໍ ຠິກ຺ຂູ ‘‘ກຫໍ ຄໂຕສິ, ອາວຸໂສ’’ຕິ ປຸຈ຺ຉິໍສຸ. ‘‘‘ອິມິນາ ຂຸເຣນ ຄລນາຬິໍ ຉິນ຺ທິຕ຺ວາ ມຣິສ຺ສາມີ’ຕິ ຄໂຕມ຺ຫິ, ອາວຸໂສ’’ຕິ. ອຖ ‘‘ກສ຺ມາ ນ ມໂຕສີ’’ຕິ? ອິທານິມ຺ຫິ ສຕ຺ຖໍ ອາຫຣິຕຸໍ ອຠພ຺ໂພ ຊາໂຕ. ອຫຎ຺ຫິ ‘‘ອິມິນາ ຂຸເຣນ ຄລນາຬິໍ ຉິນ຺ທິສ຺ສາມີ’’ຕິ ຎາຓຂຸເຣນ ສພ຺ພກິເລເສ ຉິນ຺ທິນ຺ຕິ. ຠິກ຺ຂູ ‘‘ອຍໍ ອຠູເຕນ ອຎ຺ຎໍ ພ຺ຍາກໂຣຕີ’’ຕິ ຠຄວໂຕ ອາໂຣເຈສຸໍ. ຠຄວາ ເຕສໍ ກຖໍ ສຸຕ຺ວາ ອາຫ – ‘‘ນ, ຠິກ຺ຂເວ, ຂີຓາສວາ ນາມ ສຫຕ຺ຖາ ອຕ຺ຕານໍ ຊີວິຕາ ໂວໂຣເປນ຺ຕີ’’ຕິ. ຠນ຺ເຕ, ຕຸມ຺ເຫ ອິມໍ ‘‘ຂີຓາສໂວ’’ຕິ ວທຖ, ເອວໍ ອຣຫຕ຺ຕູປນິສ຺ສຍສມ຺ປນ຺ໂນ ປນາຍໍ ກສ຺ມາ ອຸກ຺ກຓ຺ຐຕິ, ກິມສ຺ສ ອຣຫຕ຺ຕູປນິສ຺ສຍກາຣຓໍ ‘‘ກສ຺ມາ ໂສ ສປ຺ໂປ ເອຕໍ ນ ຑໍສຕີ’’ຕິ? ‘‘ຠິກ຺ຂເວ, ໂສ ຕາວ ສປ຺ໂປ ອິມສ຺ສ ອິໂຕ ຕຕິເຍ ອຕ຺ຕຠາເວ ທາໂສ ອໂຫສິ, ໂສ ອຕ຺ຕໂນ ສາມິກສ຺ສ ສຣີຣໍ ຑໍສິຕຸໍ ນ ວິສຫຕີ’’ຕິ. ເອວໍ ຕາວ ເນສໍ ສຕ຺ຖາ ເອກໍ ກາຣຓໍ ອາຈິກ຺ຂິ. ຕໂຕ ປຏ຺ຐາຍ ຈ ໂສ ຠິກ຺ຂຸ ສປ຺ປທາໂສ ນາມ ຊາໂຕ.

ກສ຺ສປສມ຺ມາສມ຺ພຸທ຺ຘກາເລ ກິເຣໂກ ກຸລປຸຕ຺ໂຕ ສຕ຺ຖຸ ຘມ຺ມກຖໍ ສຸຕ຺ວາ ອຸປ຺ປນ຺ນສໍເວໂຄ ປພ຺ພຊິຕ຺ວາ ລທ຺ຘູປສມ຺ປໂທ ອປເຣນ ສມເຍນ ອນຠິຣຕິຍາ ອຸປ຺ປນ຺ນາຍ ເອກສ຺ສ ສຫາຍກສ຺ສ ຠິກ຺ຂຸໂນ ອາໂຣເຈສິ. ໂສ ຕສ຺ສ ອຠິຓ຺ຫໍ ຄິຫິຠາເວ ອາທີນວໍ ກເຖສິ. ຕໍ ສຸຕ຺ວາ ອິຕໂຣ ສາສເນ ອຠິຣມິຕ຺ວາ ປຸພ຺ເພ ອນຠິຣຕກາເລ ມລຄ຺ຄຫິເຕ ສມຓປຣິກ຺ຂາເຣ ເອກສ຺ມິໍ ໂສຓ຺ຑິຕີເຣ ນິມ຺ມເລ ກໂຣນ຺ໂຕ ນິສີທິ. ສຫາຍໂກປິສ຺ສ ສນ຺ຕິເກເຍວ ນິສິນ຺ໂນ. ອຖ ນໍ ໂສ ເອວມາຫ – ‘‘ອຫໍ, ອາວຸໂສ, ອຸປ຺ປພ຺ພຊນ຺ໂຕ ອິເມ ປຣິກ຺ຂາເຣ ຕຸຍ຺ຫໍ ທາຕຸກາໂມ ອໂຫສິ’’ນ຺ຕິ. ໂສ ໂລຠໍ ອຸປ຺ປາເທຕ຺ວາ ຈິນ຺ເຕສິ – ‘‘ອິມິນາ ມຍ຺ຫໍ ປພ຺ພຊິເຕນ ວາ ອຸປ຺ປພ຺ພຊິເຕນ ວາ ໂກ ອຕ຺ໂຖ, ອິທານິ ປຣິກ຺ຂາເຣ ຄຓ຺ຫິສ຺ສາມີ’’ຕິ. ໂສ ຕໂຕ ປຏ຺ຐາຍ ‘‘ກິໍ ທານາວຸໂສ, ອມ຺ຫາກໍ ຊີວິເຕນ, ເຍ ມຍໍ ກປາລຫຕ຺ຖາ ປຣກຸເລສຸ ຠິກ຺ຂາຍ ຈຣາມ, ປຸຕ຺ຕທາເຣຫິ ສທ຺ຘິໍ ອາລາປສລ຺ລາປໍ ນ ກໂຣມາ’’ຕິອາທີນິ ວທນ຺ໂຕ ຄິຫິຠາວສ຺ສ ຄຸຓໍ ກເຖສິ. ໂສ ຕສ຺ສ ກຖໍ ສຸຕ຺ວາ ປຸນ ອຸກ຺ກຓ຺ຐິໂຕ ຫຸຕ຺ວາ ຈິນ຺ເຕສິ – ‘‘ອຍໍ ມຍາ ‘ອຸກ຺ກຓ຺ຐິໂຕມ຺ຫີ’ຕິ ວຸຕ຺ເຕ ປຐມໍ ຄິຫິຠາເວ ອາທີນວໍ ກເຖຕ຺ວາ ອິທານິ ອຠິຓ຺ຫໍ ຄຸຓໍ ກເຖຕິ, ‘ກິໍ ນຸ ໂຂ ກາຣຓ’’’ນ຺ຕິ ຈິນ຺ເຕນ຺ໂຕ ‘‘ອິເມສຸ ສມຓປຣິກ຺ຂາເຣສຸ ໂລເຠນາ’’ຕິ ຎຕ຺ວາ ສຍເມວ ອຕ຺ຕໂນ ຈິຕ຺ຕໍ ນິວຕ຺ເຕສິ. ເອວມສ຺ສ ກສ຺ສປສມ຺ມາສມ຺ພຸທ຺ຘກາເລ ເອກສ຺ສ ຠິກ຺ຂຸໂນ ອຸກ຺ກຓ຺ຐາປິຕຕ຺ຕາ ອິທານິ ອນຠິຣຕິ ອຸປ຺ປນ຺ນາ. ໂຍ ປນ ເຕເນວ ຕທາ ວີສຕິ ວສ຺ສສຫສ຺ສານິ ສມຓຘມ຺ໂມ ກໂຕ, ສ຺ວສ຺ສ ເອຕຣຫິ ອຣຫຕ຺ຕູປນິສ຺ສໂຍ ຊາໂຕຕິ.

ອິມມຕ຺ຖໍ ເຕ ຠິກ຺ຂູ ຠຄວໂຕ ສນ຺ຕິກາ ສຸຕ຺ວາ ອຸຕ຺ຕຣິໍ ປຸຈ຺ຉິໍສຸ – ‘‘ຠນ຺ເຕ, ອຍໍ ກິຣ ຠິກ຺ຂຸ ຂຸຣຘາຣໍ ຄລນາຬິຍໍ ກຕ຺ວາ ຐິໂຕວ ອຣຫຕ຺ຕໍ ປາປຸຓາຕິ, ອຸປ຺ປຊ຺ຊິສ຺ສຕິ ນຸ ໂຂ ເອຕ຺ຕເກນ ຂເຓນ ອຣຫຕ຺ຕມຄ຺ໂຄ’’ຕິ. ‘‘ອາມ, ຠິກ຺ຂເວ, ອາຣທ຺ຘວີຣິຍສ຺ສ ຠິກ຺ຂຸໂນ ປາທໍ ອຸກ຺ຂິປິຕ຺ວາ ຠູມິຍໍ ຐເປນ຺ຕສ຺ສ ປາເທ ຠູມິຍໍ ອສມ຺ປຕ຺ເຕເຍວ ອຣຫຕ຺ຕມຄ຺ໂຄ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ. ກຸສີຕສ຺ສ ປຸຄ຺ຄລສ຺ສ ຫິ ວສ຺ສສຕໍ ຊີວນໂຕ ອາຣທ຺ຘວີຣິຍສ຺ສ ຂຓມຕ຺ຕມ຺ປິ ຊີວິຕໍ ເສຍ຺ໂຍ’’ຕິ ວຕ຺ວາ ອນຸສນ຺ຘິໍ ຆເຏຕ຺ວາ ອິມໍ ຄາຖມາຫ –

໑໑໒. ‘‘ໂຍ ຈ ວສ຺ສສຕໍ ຊີເວ, ກຸສີໂຕ ຫີນວີຣິໂຍ;

ເອກາຫໍ ຊີວິກໍ ເສຍ຺ໂຍ, ວີຣິຍມາຣຠໂຕ ທຬ຺ຫ’’ນ຺ຕິ.

ຕຕ຺ຖ ກຸສີໂຕຕິ ກາມວິຕກ຺ກາທີຫິ ຕີຫິ ວິຕກ຺ເກຫິ ວີຕິນາເມນ຺ໂຕ ປຸຄ຺ຄໂລ. ຫີນວີຣິໂຍຕິ ນິພ຺ພີຣິໂຍ. ວີຣິຍມາຣຠໂຕ ທຬ຺ຫນ຺ຕິ ທຸວິຘຊ຺ຌານນິພ຺ພຕ຺ຕນສມຕ຺ຖໍ ຖິຣໍ ວີຣິຍໍ ອາຣຠນ຺ຕສ຺ສ. ເສສໍ ປຸຣິມສທິສເມວ.

ເທສນາວສາເນ ພຫູ ໂສຕາປຕ຺ຕິຜລາທີນິ ປາປຸຓິໍສູຕິ.

ສປ຺ປທາສຕ຺ເຖຣວຕ຺ຖຸ ເອກາທສມໍ.