໑໐. ອຸປ຺ປລວຓ຺ຓຕ຺ເຖຣີວຕ຺ຖຸ

ມຘຸວາ ມຎ຺ຎຕີຕິ ອິມໍ ຘມ຺ມເທສນໍ ສຕ຺ຖາ ເຊຕວເນ ວິຫຣນ຺ໂຕ ອຸປ຺ປລວຓ຺ຓຕ຺ເຖຣິໍ ອາຣພ຺ຠ ກເຖສິ.

ສາ ກິຣ ປທຸມຸຕ຺ຕຣພຸທ຺ຘສ຺ສ ປາທມູເລ ປຕ຺ຖນໍ ປຏ຺ຐເປຕ຺ວາ ກປ຺ປສຕສຫສ຺ສໍ ປຸຎ຺ຎານິ ກຸຣຸມານາ ເທເວສຸ ຈ ມນຸສ຺ເສສຸ ຈ ສໍສຣນ຺ຕີ ອິມສ຺ມິໍ ພຸທ຺ຘຸປ຺ປາເທ ເທວໂລກໂຕ ຈວິຕ຺ວາ ສາວຕ຺ຖິຍໍ ເສຏ຺ຐິກຸເລ ປຏິສນ຺ຘິໍ ຄຓ຺ຫິ. ນີລຸປ຺ປລຄພ຺ຠສມານວຓ຺ຓຕາຍ ຈສ຺ສາ ອຸປ຺ປລວຓ຺ຓາຕ຺ເວວ ນາມໍ ອກໍສຸ. ອຖສ຺ສາ ວຍປ຺ປຕ຺ຕກາເລ ສກລຊມ຺ພຸທີເປ ຣາຊາໂນ ຈ ເສຏ຺ຐິໂນ ຈ ເສຏ຺ຐິສ຺ສ ສນ຺ຕິກໍ ສາສນໍ ປຫິຓິໍສຸ – ‘‘ຘີຕຣໍ ອມ຺ຫາກໍ ເທຕູ’’ຕິ. ອປຫິຓນ຺ໂຕ ນາມ ນາໂຫສິ. ຕໂຕ ເສຏ຺ຐິ ຈິນ຺ເຕສິ – ‘‘ອຫໍ ສພ຺ເພສໍ ມນໍ ຄເຫຕຸໍ ນ ສກ຺ຂິສ຺ສາມິ, ອຸປາຍໍ ປເນກໍ ກຣິສ຺ສາມີ’’ຕິ ຘີຕຣໍ ປກ຺ໂກສາເປຕ຺ວາ, ‘‘ອມ຺ມ, ປພ຺ພຊິຕຸໍ ສກ຺ຂິສ຺ສສີ’’ຕິ ອາຫ. ຕສ຺ສາ ປຈ຺ຉິມຠວິກຕ຺ຕາ ຕໍ ວຈນໍ ສີເສ ອາສິຕ຺ຕໍ ສຕປາກເຕລໍ ວິຍ ອໂຫສິ. ຕສ຺ມາ ປິຕຣໍ ‘‘ປພ຺ພຊິສ຺ສາມິ, ຕາຕາ’’ຕິ ອາຫ. ໂສ ຕສ຺ສາ ມຫນ຺ຕໍ ສກ຺ກາຣໍ ກຕ຺ວາ ຠິກ຺ຂຸນີອຸປສ຺ສຍໍ ເນຕ຺ວາ ປພ຺ພາເຊສິ. ຕສ຺ສາ ອຈິຣປພ຺ພຊິຕາຍ ເອວ ອຸໂປສຖາຄາເຣ ກາລວາໂຣ ປາປຸຓິ. ສາ ທີປໍ ຊາເລຕ຺ວາ ອຸໂປສຖາຄາຣໍ ສມ຺ມຊ຺ຊິຕ຺ວາ ທີປສິຂາຍ ນິມິຕ຺ຕໍ ຄຓ຺ຫິຕ຺ວາ ຐິຕາວ ປຸນປ຺ປຸນໍ ໂອໂລກຍມານາ ເຕໂຊກສິຓາຣມ຺ມຓໍ ຌານໍ ນິພ຺ພຕ຺ເຕຕ຺ວາ ຕເມວ ປາທກໍ ກຕ຺ວາ ອຣຫຕ຺ຕໍ ປາປຸຓິ ສທ຺ຘິໍ ປຏິສມ຺ຠິທາຫິ ເຈວ ອຠິຎ຺ຎາຫິ ຈ.

ສາ ອປເຣນ ສມເຍນ ຊນປທຈາຣິກໍ ຈຣິຕ຺ວາ ປຈ຺ຈາຄນ຺ຕ຺ວາ ອນ຺ຘວນໍ ປາວິສິ. ຕທາ ຠິກ຺ຂຸນີນໍ ອຣຎ຺ຎວາໂສ ອປ຺ປຏິກ຺ຂິຕ຺ໂຕ ໂຫຕິ. ອຖສ຺ສາ ຕຕ຺ຖ ກຸຏິກໍ ກຕ຺ວາ ມຎ຺ຈກໍ ປຎ຺ຎາເປຕ຺ວາ ສາຓິຍາ ປຣິກ຺ຂິປິໍສຸ. ສາ ສາວຕ຺ຖິຍໍ ປິຓ຺ຑາຍ ປວິສິຕ຺ວາ ນິກ຺ຂມິ. ມາຕຸລປຸຕ຺ໂຕ ປນສ຺ສາ ນນ຺ທມາຓໂວ ນາມ ຄິຫິກາລໂຕ ປຏ຺ຐາຍ ປຏິພທ຺ຘຈິຕ຺ໂຕ. ໂສ ຕສ຺ສາ ອາຄຕຠາວໍ ສຸຕ຺ວາ ເຖຣິຍາ ອາຄມນໂຕ ປຸເຣຕຣເມວ ອນ຺ຘວນໍ ຄນ຺ຕ຺ວາ ຕໍ ກຸຏິກໍ ປວິສິຕ຺ວາ ເຫຏ຺ຐາມຎ຺ຈເກ ນິລີໂນ ເຖຣິຍາ ອາຄນ຺ຕ຺ວາ ກຸຏິກໍ ປວິສິຕ຺ວາ ທ຺ວາຣໍ ປິຘາຍ ມຎ຺ຈເກ ນິສິນ຺ນມຕ຺ຕາຍ ພຫິ ອາຕປໂຕ ອາຄຕຕ຺ຕາ ຈກ຺ຂຸປເຖ ອນ຺ຘກາເຣ ອວິຄເຕເຍວ ເຫຏ຺ຐາມຎ຺ຈກໂຕ ນິກ຺ຂມິຕ຺ວາ ມຎ຺ຈກໍ ອຠິຣຸຍ຺ຫ ‘‘ມາ ນສ຺ສິ ພາລ, ມາ ນສ຺ສິ ພາລາ’’ຕິ ເຖຣິຍາ ວາຣິຍມາໂນເຍວ ອຠິຠວິຕ຺ວາ ອຕ຺ຕນາ ປຕ຺ຖິຕກມ຺ມໍ ກຕ຺ວາ ປາຍາສິ. ອຖສ຺ສ ອຄຸຓໍ ຘາເຣຕຸໍ ອສກ຺ໂກນ຺ຕີ ວິຍ ມຫາປຖວີ ທ຺ເວຘາ ຠິຊ຺ຊິ. ໂສ ປຖວິໍ ປວິຏ຺ໂຐ ຄນ຺ຕ຺ວາ ມຫາອວີຈິມ຺ຫິ ເອວ ນິພ຺ພຕ຺ຕິ. ເຖຣີປິ ຕມຕ຺ຖໍ ຠິກ຺ຂຸນີນໍ ອາໂຣເຈສິ. ຠິກ຺ຂຸນິໂຍ ຠິກ຺ຂູນໍ ເອຕມຕ຺ຖໍ ອາໂຣເຈສຸໍ. ຠິກ຺ຂູ ຠຄວໂຕ ອາໂຣຈຍິໍສຸ. ຕໍ ສຸຕ຺ວາ ສຕ຺ຖາ ຠິກ຺ຂູ ອາມນ຺ເຕຕ຺ວາ, ‘‘ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸຠິກ຺ຂູນີ ອຸປາສກອຸປາສິກາສຸ ໂຍ ໂກຈິ ພາໂລ ປາປກມ຺ມໍ ກໂຣນ຺ໂຕ ມຘຸສກ຺ຂຣາທີສຸ ກິຎ຺ຈິ ເທວ ມຘຸຣຣສໍ ຂາທມາໂນ ປຸຣິໂສ ວິຍ ຕຸຏ຺ຐຫຏ຺ໂຐ ອຸທຄ຺ຄຸທຄ຺ໂຄ ວິຍ ກໂຣຕີ’’ຕິ ອນຸສນ຺ຘິໍ ຆເຏຕ຺ວາ ຘມ຺ມໍ ເທເສນ຺ໂຕ ອິມໍ ຄາຖມາຫ –

໖໙. ‘‘ມຘຸວາ ມຎ຺ຎຕິ ພາໂລ, ຍາວ ປາປໍ ນ ປຈ຺ຈຕິ;

ຍທາ ຈ ປຈ຺ຈຕິ ປາປໍ, ພາໂລ ທຸກ຺ຂໍ ນິຄຈ຺ຉຕີ’’ຕິ.

ຕຕ຺ຖ ມຘຸວາຕິ ພາລສ຺ສ ຫິ ປາປໍ ອກຸສລກມ຺ມໍ ກໂຣນ຺ຕສ຺ສ ຕໍ ກມ຺ມໍ ມຘຸ ວິຍ ມຘຸຣຣສໍ ວິຍ ອິຏ຺ຐໍ ກນ຺ຕໍ ມນາປໍ ວິຍ ອຸປຏ຺ຐາຕິ. ອິຕິ ນໍ ໂສ ມຘຸໍວ ມຎ຺ຎຕິ. ຍາວາຕິ ຍຕ຺ຕກໍ ກາລໍ. ປາປໍ ນ ປຈ຺ຈຕີຕິ ທິຏ຺ຐຘມ຺ເມ ວາ ສມ຺ປຣາເຍ ວາ ວິປາກໍ ນ ເທຕິ, ຕາວ ນໍ ເອວໍ ມຎ຺ຎຕິ. ຍທາ ຈາຕິ ຍທາ ປນສ຺ສ ທິຏ຺ຐຘມ຺ເມ ວາ ວິວິຘາ ກມ຺ມກາຣຓາ ກຍິຣມານສ຺ສ, ສມ຺ປຣາເຍ ວາ ນິຣຍາທີສຸ ມຫາທຸກ຺ຂໍ ອນຸຠວນ຺ຕສ຺ສ ຕໍ ປາປໍ ປຈ຺ຈຕິ, ອຖ ໂສ ພາໂລ ທຸກ຺ຂໍ ນິຄຈ຺ຉຕິ ວິນ຺ທຕິ ປຏິລຠຕີຕິ.

ເທສນາວສາເນ ພຫູ ໂສຕາປຕ຺ຕິຜລາທີນິ ປາປຸຓິໍສຸ.

ອປເຣນ ປນ ສມເຍນ ຘມ຺ມສຠາຍໍ ມຫາຊໂນ ກຖໍ ສມຸຏ຺ຐາເປສິ ‘‘ຂີຓາສວາປິ ມຎ຺ເຎ ກາມສຸຂໍ ສາທິຍນ຺ຕິ, ກາມໍ ເສວນ຺ຕິ, ກິໍ ນ ເສວິສ຺ສນ຺ຕິ, ນ ຫິ ເອເຕ ໂກຬາປຣຸກ຺ຂາ, ນ ຈ ວມ຺ມິກາ ອລ຺ລມໍສສຣີຣາວ, ຕສ຺ມາ ເອເຕປິ ກາມສຸຂໍ ສາທິຍນ຺ຕິ, ກາມໍ ເສວນ຺ຕີ’’ຕິ. ສຕ຺ຖາ ອາຄນ຺ຕ຺ວາ ‘‘ກາຍ ນຸຕ຺ຖ, ຠິກ຺ຂເວ, ເອຕຣຫິ ກຖາຍ ສນ຺ນິສິນ຺ນາ’’ຕິ ປຸຈ຺ຉິຕ຺ວາ ‘‘ອິມາຍ ນາມາ’’ຕິ ວຸຕ຺ເຕ, ‘‘ນ, ຠິກ຺ຂເວ, ຂີຓາສວາ ກາມສຸຂໍ ສາທິຍນ຺ຕິ, ນ ກາມໍ ເສວນ຺ຕິ. ຍຖາ ຫິ ປທຸມປຕ຺ເຕ ປຕິຕໍ ອຸທກພິນ຺ທຸ, ນ ວິລິມ຺ປຕິ, ນ ສຓ຺ຐາຕິ, ວິນິວຕ຺ເຕຕ຺ວາ ປຕເຕວ, ຍຖາ ຈ ອາຣຄ຺ເຄ ສາສໂປ ນ ວິລິມ຺ປຕິ, ນ ສຓ຺ຐາຕິ, ວິນິວຕ຺ເຕຕ຺ວາ ປຕເຕວ, ເອວໍ ຂີຓາສວສ຺ສ ຈິຕ຺ເຕ ທຸວິໂຘປິ ກາໂມ ນ ວິລິມ຺ປຕິ, ນ ສຓ຺ຐາຕີ’’ຕິ ອນຸສນ຺ຘິໍ ຆເຏຕ຺ວາ ຘມ຺ມໍ ເທເສນ຺ໂຕ ອິມໍ ພ຺ຣາຫ຺ມຓວຄ຺ເຄ ຄາຖມາຫ –

‘‘ວາຣິ ໂປກ຺ຂຣປຕ຺ເຕວ, ອາຣຄ຺ເຄຣິວ ສາສໂປ;

ໂຍ ນ ລິມ຺ປຕິ ກາເມສຸ, ຕມຫໍ ພ຺ຣູມິ ພ຺ຣາຫ຺ມຓ’’ນ຺ຕິ. (ຘ. ປ. ໔໐໑);

ອິມິສ຺ສາ ອຕ຺ໂຖ ພ຺ຣາຫ຺ມຓວຄ຺ເຄເຍວ ອາວິ ຠວິສ຺ສຕິ. ສຕ຺ຖາ ປນ ຣາຊານໍ ປເສນທິໂກສລໍ ປກ຺ໂກສາເປຕ຺ວາ, ‘‘ມຫາຣາຊ, ອິມສ຺ມິໍ ສາສເນ ຍເຖວ ກຸລປຸຕ຺ຕາ, ເອວໍ ກຸລຘີຕໂຣປິ ມຫນ຺ຕໍ ຎາຕິຄຓຎ຺ຈ ໂຠຄກ຺ຂນ຺ຘຎ຺ຈ ປຫາຍ ປພ຺ພຊິຕ຺ວາ ອຣຎ຺ເຎ ວິຫຣນ຺ຕິ. ຕາ ເອວໍ ວິຫຣມານາ ຣາຄຣຕ຺ຕາ ປາປປຸຄ຺ຄລາ ໂອມານາຕິມານວເສນ ວິເຫເຐນ຺ຕິປິ, ພ຺ຣຫ຺ມຈຣິຍນ຺ຕຣາຍມ຺ປິ ປາເປນ຺ຕິ, ຕສ຺ມາ ຠິກ຺ຂຸນິສງ຺ຆສ຺ສ ອນ຺ໂຕນຄເຣ ວສນຏ຺ຐານໍ ກາຕຸໍ ວຏ຺ຏຕີ’’ຕິ. ຣາຊາ ‘‘ສາຘູ’’ຕິ ສມ຺ປຏິຈ຺ຉິຕ຺ວາ ນຄຣສ຺ສ ເອກປສ຺ເສ ຠິກ຺ຂຸນິສງ຺ຆສ຺ສ ວສນຏ຺ຐານໍ ກາຣາເປສິ. ຕໂຕ ປຏ຺ຐາຍ ຠິກ຺ຂຸນິໂຍ ອນ຺ໂຕຄາເມເຍວ ວສນ຺ຕີຕິ.

ອຸປ຺ປລວຓ຺ຓຕ຺ເຖຣີວຕ຺ຖຸ ທສມໍ.