໔. ສງ຺ຆຣກ຺ຂິຕຠາຄິເນຍ຺ຍຕ຺ເຖຣວຕ຺ຖຸ

ທູຣງ຺ຄມນ຺ຕິ ອິມໍ ຘມ຺ມເທສນໍ ສຕ຺ຖາ ສາວຕ຺ຖິຍໍ ວິຫຣນ຺ໂຕ ສງ຺ຆຣກ຺ຂິຕໍ ນາມ ຠິກ຺ຂຸໍ ອາຣພ຺ຠ ກເຖສິ.

ສາວຕ຺ຖິຍໍ ກິເຣໂກ ກຸລປຸຕ຺ໂຕ ສຕ຺ຖຸ ຘມ຺ມເທສນໍ ສຸຕ຺ວາ ນິກ຺ຂມິຕ຺ວາ ປພ຺ພຊິໂຕ ລທ຺ຘູປສມ຺ປໂທ ສງ຺ຆຣກ຺ຂິຕຕ຺ເຖໂຣ ນາມ ຫຸຕ຺ວາ ກຕິປາເຫເນວ ອຣຫຕ຺ຕໍ ປາປຸຓິ. ຕສ຺ສ ກນິຏ຺ຐຠຄິນີ ປຸຕ຺ຕໍ ລຠິຕ຺ວາ ເຖຣສ຺ສ ນາມໍ ອກາສິ. ໂສ ຠາຄິເນຍ຺ຍສງ຺ຆຣກ຺ຂິໂຕ ນາມ ຫຸຕ຺ວາ ວຍປ຺ປຕ຺ໂຕ ເຖຣສ຺ເສວ ສນ຺ຕິເກ ປພ຺ພຊິຕ຺ວາ ລທ຺ຘູປສມ຺ປໂທ ອຎ຺ຎຕຣສ຺ມິໍ ຄາມກາຣາເມ ວສ຺ສໍ ອຸປຄນ຺ຕ຺ວາ, ‘‘ເອກໍ ສຕ຺ຕຫຕ຺ຖໍ, ເອກໍ ອຏ຺ຐຫຕ຺ຖ’’ນ຺ຕິ ທ຺ເວ ວສ຺ສາວາສິກສາຏເກ ລຠິຕ຺ວາ ອຏ຺ຐຫຕ຺ຖໍ ‘‘ອຸປຊ຺ຌາຍສ຺ສ ເມ ຠວິສ຺ສຕີ’’ຕິ ສລ຺ລກ຺ເຂຕ຺ວາ ‘‘ສຕ຺ຕຫຕ຺ຖໍ ມຍ຺ຫໍ ຠວິສ຺ສຕີ’’ຕິ ຈິນ຺ເຕຕ຺ວາ ວຸຏ຺ຐວສ຺ໂສ ‘‘ອຸປຊ຺ຌາຍໍ ປສ຺ສິສ຺ສາມີ’’ຕິ ອາຄຈ຺ຉນ຺ໂຕ ອນ຺ຕຣາມຄ຺ເຄ ປິຓ຺ຑາຍ ຈຣນ຺ໂຕ ອາຄນ຺ຕ຺ວາ ເຖເຣ ວິຫາຣໍ ອນາຄເຕເຍວ ວິຫາຣໍ ປວິສິຕ຺ວາ ເຖຣສ຺ສ ທິວາຏ຺ຐານໍ ສມ຺ມຊ຺ຊິຕ຺ວາ ປາໂທທກໍ ອຸປຏ຺ຐເປຕ຺ວາ ອາສນໍ ປຎ຺ຎເປຕ຺ວາ ອາຄມນມຄ຺ຄໍ ໂອໂລເກນ຺ໂຕ ນິສີທິ. ອຖສ຺ສາຄມນຠາວໍ ທິສ຺ວາ ປຈ຺ຈຸຄ຺ຄມນໍ ກຕ຺ວາ ປຕ຺ຕຈີວຣໍ ປຏິຄ຺ຄເຫຕ຺ວາ, ‘‘ນິສີທຖ, ຠນ຺ເຕ’’ຕິ ເຖຣໍ ນິສີທາເປຕ຺ວາ ຕາລວຓ຺ຏໍ ອາທາຍ ພີຊິຕ຺ວາ ປານີຍໍ ທຕ຺ວາ ປາເທ ໂຘວິຕ຺ວາ ຕໍ ສາຏກໍ ອາເນຕ຺ວາ ປາທມູເລ ຐເປຕ຺ວາ, ‘‘ຠນ຺ເຕ, ອິມໍ ປຣິຠຸຎ຺ຊຖາ’’ຕິ ວຕ຺ວາ ພີຊຍມາໂນ ອຏ຺ຐາສິ.

ອຖ ນໍ ເຖໂຣ ອາຫ – ‘‘ສງ຺ຆຣກ຺ຂິຕ, ມຍ຺ຫໍ ຈີວຣໍ ປຣິປຸຓ຺ຓໍ, ຕ຺ວເມວ ປຣິຠຸຎ຺ຊາ’’ຕິ. ‘‘ຠນ຺ເຕ, ມຍາ ລທ຺ຘກາລໂຕ ປຏ຺ຐາຍ ອຍໍ ຕຸມ຺ຫາກເມວ ສລ຺ລກ຺ຂິໂຕ, ປຣິໂຠຄໍ ກໂຣຖາ’’ຕິ. ‘‘ໂຫຕຸ, ສງ຺ຆຣກ຺ຂິຕ, ປຣິປຸຓ຺ຓໍ ເມ ຈີວຣໍ, ຕ຺ວເມວ ປຣິຠຸຎ຺ຊາ’’ຕິ. ‘‘ຠນ຺ເຕ, ມາ ເອວໍ ກໂຣຖ, ຕຸມ຺ເຫຫິ ປຣິຠຸຕ຺ເຕ ມຍ຺ຫໍ ມຫປ຺ຜລໍ ຠວິສ຺ສຕີ’’ຕິ. ອຖ ນໍ ຕສ຺ສ ປຸນປ຺ປຸນໍ ກເຖນ຺ຕສ຺ສປິ ເຖໂຣ ນ ອິຈ຺ຉິເຍວ.

ເອວໍ ໂສ ພີຊຍມາໂນ ຐິໂຕວ ຈິນ຺ເຕສິ – ‘‘ອຫໍ ເຖຣສ຺ສ ຄິຫິກາເລ ຠາຄິເນຍ຺ໂຍ, ປພ຺ພຊິຕກາເລ ສທ຺ຘິວິຫາຣິໂກ, ເອວມ຺ປິ ມຍາ ສທ຺ຘິໍ ອຸປຊ຺ຌາໂຍ ປຣິໂຠຄໍ ນ ກຕ຺ຕຸກາໂມ. ອິມສ຺ມິໍ ມຍາ ສທ຺ຘິໍ ປຣິໂຠຄໍ ອກໂຣນ຺ເຕ ກິໍ ເມ ສມຓຠາເວນ, ຄິຫິ ຠວິສ຺ສາມີ’’ຕິ. ອຖສ຺ສ ເອຕທໂຫສິ – ‘‘ທຸສ຺ສຓ຺ຐາປິໂຕ ຆຣາວາໂສ, ກິໍ ນຸ ໂຂ ກຕ຺ວາ ຄິຫິຠູໂຕ ຊີວິສ຺ສາມີ’’ຕິ. ຕໂຕ ຈິນ຺ເຕສິ – ‘‘ອຏ຺ຐຫຕ຺ຖສາຏກໍ ວິກ຺ກິຓິຕ຺ວາ ເອກໍ ເອຬິກໍ ຄຓ຺ຫິສ຺ສາມິ, ເອຬິກາ ນາມ ຂິປ຺ປໍ ວິຊາຍຕິ, ສ຺ວາຫໍ ວິຊາຕໍ ວິຊາຕໍ ວິກ຺ກິຓິຕ຺ວາ ມູລໍ ກຣິສ຺ສາມິ, ມູເລ ພຫູ ກຕ຺ວາ ເອກໍ ປຊາປຕິໍ ອາເນສ຺ສາມິ, ສາ ເອກໍ ປຸຕ຺ຕໍ ວິຊາຍິສ຺ສຕິ. ອຖສ຺ສ ມມ ມາຕຸລສ຺ສ ນາມໍ ກຕ຺ວາ ຈູຬຍານເກ ນິສີທາເປຕ຺ວາ ມມ ປຸຕ຺ຕຎ຺ຈ ຠຣິຍຎ຺ຈ ອາທາຍ ມາຕຸລໍ ວນ຺ທິຕຸໍ ອາຄມິສ຺ສາມິ, ອາຄຈ຺ຉນ຺ເຕ ອນ຺ຕຣາມຄ຺ເຄ ມມ ຠຣິຍໍ ເອວໍ ວກ຺ຂາມິ – ‘ອາເນຫິ ຕາວ ເມ ປຸຕ຺ຕໍ ວຫິສ຺ສາມິນ’ນ຺ຕິ. ສາ ‘ກິໍ ເຕ ປຸຕ຺ເຕນ, ເອຫິ, ອິມໍ ຍານກໍ ປາເຊຫີ’ຕິ ວຕ຺ວາ ປຸຕ຺ຕໍ ຄເຫຕ຺ວາ, ‘ອຫໍ ເນສ຺ສາມິ ນ’ນ຺ຕິ ເນຕ຺ວາ ສນ຺ຘາເຣຕຸໍ ອສກ຺ໂກນ຺ຕີ ຈກ຺ກປເຖ ຉຑ຺ເຑສ຺ສຕິ. ອຖສ຺ສ ສຣີຣໍ ອຠິຣຸຫິຕ຺ວາ ຈກ຺ກໍ ຄມິສ຺ສຕິ, ອຖ ນໍ ‘ຕ຺ວໍ ມມ ປຸຕ຺ຕໍ ເນວ ມຍ຺ຫໍ ອທາສິ, ນໍ ສນ຺ຘາເຣຕຸໍ ນາສກ຺ຂິ ນາສິໂຕສ຺ມິ ຕຍາ’ຕິ ວຕ຺ວາ ປໂຕທຍຏ຺ຐິຍາ ປິຏ຺ຐິຍໍ ປຫຣິສ຺ສາມີ’’ຕິ.

ໂສ ເອວໍ ຈິນ຺ເຕນ຺ໂຕວ ຐຕ຺ວາ ພີຊຍມາໂນ ເຖຣສ຺ສ ສີເສ ຕາລວຓ຺ເຏນ ປຫຣິ. ເຖໂຣ ‘‘ກິໍ ນຸ ໂຂ ອຫໍ ສງ຺ຆຣກ຺ຂິເຕນ ສີເສ ປຫໂຕ’’ຕິ ອຸປຘາເຣນ຺ໂຕ ເຕນ ຈິນ຺ຕິຕຈິນ຺ຕິຕໍ ສພ຺ພໍ ຎຕ຺ວາ, ‘‘ສງ຺ຆຣກ຺ຂິຕ, ມາຕຸຄາມສ຺ສ ປຫາຣໍ ທາຕຸໍ ນາສກ຺ຂິ, ໂກ ເອຕ຺ຖ ມຫລ຺ລກຕ຺ເຖຣສ຺ສ ໂທໂສ’’ຕິ ອາຫ. ໂສ ‘‘ອໂຫ ນຏ຺ໂຐມ຺ຫິ, ຎາຕໍ ກິຣ ເມ ອຸປຊ຺ຌາເຍນ ຈິນ຺ຕິຕຈິນ຺ຕິຕໍ, ກິໍ ເມ ສມຓຠາເວນາ’’ຕິ ຕາລວຓ຺ຏໍ ຉຑ຺ເຑຕ຺ວາ ປລາຍິຕຸໍ ອາຣທ຺ໂຘ.

ອຖ ນໍ ທຫຣາ ຈ ສາມເຓຣາ ຈ ອນຸພນ຺ຘິຕ຺ວາ ອາທາຍ ສຕ຺ຖຸ ສນ຺ຕິກໍ ອຄມໍສຸ. ສຕ຺ຖາ ເຕ ຠິກ຺ຂູ ທິສ຺ວາວ ‘‘ກິໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ອາຄຕຕ຺ຖ, ເອໂກ ໂວ ຠິກ຺ຂຸ ລທ຺ໂຘ’’ຕິ ປຸຈ຺ຉິ. ‘‘ອາມ, ຠນ຺ເຕ, ອິມໍ ທຫຣໍ ອຸກ຺ກຓ຺ຐິຕ຺ວາ ປລາຍນ຺ຕໍ ຄເຫຕ຺ວາ ຕຸມ຺ຫາກໍ ສນ຺ຕິກໍ ອາຄຕມ຺ຫາ’’ຕິ. ‘‘ເອວໍ ກິຣ ຠິກ຺ຂູ’’ຕິ? ‘‘ອາມ, ຠນ຺ເຕ’’ຕິ. ‘‘ກິມຕ຺ຖໍ ເຕ ຠິກ຺ຂຸ ເອວໍ ຠາຣິຍໍ ກມ຺ມໍ ກຕໍ, ນນຸ ຕ຺ວໍ ອາຣທ຺ຘວີຣິຍສ຺ສ ເອກສ຺ສ ພຸທ຺ຘສ຺ສ ປຸຕ຺ໂຕ, ມາທິສສ຺ສ ນາມ ພຸທ຺ຘສ຺ສ ສາສເນ ປພ຺ພຊິຕ຺ວາ ອຕ຺ຕານໍ ທເມຕ຺ວາ ໂສຕາປນ຺ໂນຕິ ວາ ສກທາຄາມີຕິ ວາ ອນາຄາມີຕິ ວາ ອຣຫາຕິ ວາ ວທາເປຕຸໍ ນາສກ຺ຂິ, ກິມຕ຺ຖໍ ເອວໍ ຠາຣິຍໍ ກມ຺ມມກາສີ’’ຕິ? ‘‘ອຸກ຺ກຓ຺ຐິໂຕສ຺ມິ, ຠນ຺ເຕ’’ຕິ. ‘‘ກິໍ ກາຣຓາ ອຸກ຺ກຓ຺ຐິໂຕສີ’’ຕິ? ໂສ ເອວໍ ວສ຺ສາວາສິກສາຏການໍ ລທ຺ຘທິວສໂຕ ປຏ຺ຐາຍ ຍາວ ເຖຣສ຺ສ ຕາລວຓ຺ເຏນ ປຫາຣາ ສພ຺ພໍ ຕໍ ປວຕ຺ຕິໍ ອາໂຣເຈຕ຺ວາ, ‘‘ອິມິນາ ກາຣເຓນ ປລາໂຕສ຺ມິ, ຠນ຺ເຕ’’ຕິ ອາຫ. ອຖ ນໍ ສຕ຺ຖາ ‘‘ເອຫິ ຠິກ຺ຂຸ, ມາ ຈິນ຺ຕຍິ ຈິຕ຺ຕໍ ນາເມຕໍ ທູເຣ ໂຫນ຺ຕມ຺ປິ ອາຣມ຺ມຓໍ ສມ຺ປຏິຈ຺ຉນກຊາຕິກໍ, ຣາຄໂທສໂມຫພນ຺ຘນາ ມຸຈ຺ຈນຕ຺ຖາຍ ວາຍມິຕຸໍ ວຏ຺ຏຕີ’’ຕິ ວຕ຺ວາ ອິມໍ ຄາຖມາຫ –

໓໗. ‘‘ທູຣງ຺ຄມໍ ເອກຈຣໍ, ອສຣີຣໍ ຄຸຫາສຍໍ;

ເຍ ຈິຕ຺ຕໍ ສໍຍເມສ຺ສນ຺ຕິ, ໂມກ຺ຂນ຺ຕິ ມາຣພນ຺ຘນາ’’ຕິ.

ຕຕ຺ຖ ທູຣງ຺ຄມນ຺ຕິ ຈິຕ຺ຕສ຺ສ ຫິ ມກ຺ກຏສຸຕ຺ຕມຕ຺ຕກມ຺ປິ ປຸຣຕ຺ຖິມາທິທິສາຠາເຄນ ຄມນາຄມນໍ ນາມ ນຕ຺ຖິ, ທູເຣ ສນ຺ຕມ຺ປິ ປນ ອາຣມ຺ມຓໍ ສມ຺ປຏິຈ຺ຉຕີຕິ ທູຣງ຺ຄມໍ ນາມ ຊາຕໍ. ສຕ຺ຕຏ຺ຐຈິຕ຺ຕານິ ປນ ເອກໂຕ ກຓ຺ຓິກພທ຺ຘານິ ເອກກ຺ຂເຓ ອຸປ຺ປຊ຺ຊິຕຸໍ ສມຕ຺ຖານິ ນາມ ນຕ຺ຖິ. ອຸປ຺ປຕ຺ຕິກາເລ ເອເກກເມວ ຈິຕ຺ຕໍ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ, ຕສ຺ມິໍ ນິຣຸທ຺ເຘ ປຸນ ເອເກກເມວ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕີຕິ ເອກຈຣໍ ນາມ ຊາຕໍ. ຈິຕ຺ຕສ຺ສ ສຣີຣສຓ຺ຐານໍ ວາ ນີລາທິປ຺ປກາໂຣ ວຓ຺ຓເຠໂທ ວາ ນຕ຺ຖີຕິ ອສຣີຣໍ ນາມ ຊາຕໍ. ຄຸຫາ ນາມ ຈຕຸມຫາຠູຕຄຸຫາ, ອິທຎ຺ຈ ຫທຍຣູປໍ ນິສ຺ສາຍ ປວຕ຺ຕຕີຕິ ຄຸຫາສຍໍ ນາມ ຊາຕໍ. ເຍ ຈິຕ຺ຕນ຺ຕິ ເຍ ເກຈິ ປຸຣິສາ ວາ ອິຕ຺ຖິໂຍ ວາ ຄຫຏ຺ຐາ ວາ ປພ຺ພຊິຕາ ວາ ອນຸປ຺ປຊ຺ຊນກກິເລສສ຺ສ ອຸປ຺ປຊ຺ຊິຕຸໍ ອເທນ຺ຕາ ສຕິສມ຺ໂມເສນ ອຸປ຺ປນ຺ນກິເລສໍ ປຊຫນ຺ຕາ ຈິຕ຺ຕໍ ສໍຍເມສ຺ສນ຺ຕິ ສໍຍຕໍ ອວິກ຺ຂິຕ຺ຕໍ ກຣິສ຺ສນ຺ຕິ. ໂມກ຺ຂນ຺ຕິ ມາຣພນ຺ຘນາຕິ ສພ຺ເພເຕ ກິເລສພນ຺ຘນາຠາເວນ ມາຣພນ຺ຘນສງ຺ຂາຕາ ເຕຠູມກວຏ຺ຏາ ມຸຈ຺ຈິສ຺ສນ຺ຕີຕິ.

ເທສນາປຣິໂຍສາເນ ຠາຄິເນຍ຺ຍສງ຺ຆຣກ຺ຂິຕຕ຺ເຖໂຣ ໂສຕາປຕ຺ຕິຜລໍ ປາປຸຓິ, ອຎ຺ເຎປິ ພຫູ ໂສຕາປນ຺ນາທໂຍ ຊາຕາ, ມຫາຊນສ຺ສ ສາຕ຺ຖິກາ ຘມ຺ມເທສນາ ອໂຫສີຕິ.

ສງ຺ຆຣກ຺ຂິຕຠາຄິເນຍ຺ຍຕ຺ເຖຣວຕ຺ຖຸ ຈຕຸຕ຺ຖໍ.