໒. ໂສມນສ຺ສຈຣິຍາວຓ຺ຓນາ

໗. ທຸຕິເຍ ອິນ຺ທປຕ຺ເຖ ປຸຣຸຕ຺ຕເມຕິ ເອວໍນາມເກ ນຄຣວເຣ. ກາມິໂຕຕິ ມາຕາປິຕຸອາທີຫິ ‘‘ອໂຫ ວຕ ເອໂກ ປຸຕ຺ໂຕ ອຸປ຺ປຊ຺ເຊຍ຺ຍາ’’ຕິ ເອວໍ ຈິຣກາເລ ປຕ຺ຖິໂຕ. ທຍິໂຕຕິ ປິຍາຍິໂຕ. ໂສມນສ຺ໂສຕິ ວິສ຺ສຸໂຕຕິ ‘‘ໂສມນສ຺ໂສ’’ຕິ ເອວໍ ປກາສນາໂມ.

໘. ສີລວາຕິ ທສກຸສລກມ຺ມປຖສີເລນ ເຈວ ອາຈາຣສີເລນ ຈ ສມນ຺ນາຄໂຕ. ຄຸຓສມ຺ປນ຺ໂນຕິ ສທ຺ຘາພາຫຸສຈ຺ຈາທິຄຸເຓຫິ ອຸເປໂຕ, ປຣິປຸຓ຺ໂຓ ວາ. ກລ຺ຍາຓປຏິຠານວາຕິ ຕໍຕໍອິຕິກຕ຺ຕພ຺ພສາຘເນນ ອຸປາຍໂກສລ຺ລສງ຺ຂາເຕນ ຈ ສຸນ຺ທເຣນ ປຏິຠາເນນ ສມນ຺ນາຄໂຕ. ວຸຑ຺ຒາປຈາຍີຕິ ມາຕາປິຕໂຣ ກຸເລ ເຊຏ຺ຐາຕິ ເອວໍ ເຍ ຊາຕິວຸຑ຺ຒາ, ເຍ ຈ ສີລາທິຄຸເຓຫິ ວຸຑ຺ຒາ, ເຕສໍ ອປຈາຍນສີໂລ. ຫິຣີມາຕິ ປາປຊິຄຸຈ຺ຉນລກ຺ຂຓາຍ ຫິຣິຍາ ສມນ຺ນາຄໂຕ. ສງ຺ຄເຫສຸ ຈ ໂກວິໂທຕິ ທານປິຍວຈນອຕ຺ຖຈຣິຍາສມານຕ຺ຕຕາສງ຺ຂາເຕຫິ ຈຕູຫິ ສງ຺ຄຫວຕ຺ຖູຫິ ຍຖາຣຫໍ ສຕ຺ຕານໍ ສງ຺ຄຓ຺ຫເນສຸ ກຸສໂລ. ເອວຣູໂປ ເຣຓຸສ຺ສ ນາມ ກຸຣຸຣາຊສ຺ສ ປຸຕ຺ໂຕ ໂສມນສ຺ໂສຕິ ວິສ຺ສຸໂຕ ຍທາ ໂຫມີຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ.

໙. ຕສ຺ສ ຣຎ຺ໂຎ ປຕິກໂຣຕິ ເຕນ ກຸຣຸຣາເຊນ ປຕິ ອຠິກ຺ຂຓໍ ອຸປກຕ຺ຕພ຺ພຠາເວນ ປຕິກໂຣ ວລ຺ລໂຠ. ກຸຫກຕາປໂສຕິ ອສນ຺ຕຄຸຓສມ຺ຠາວນລກ຺ຂເຓນ ໂກຫຎ຺ເຎນ ຊີວິຕກປ຺ປນໂກ ເອໂກ ຕາປໂສ, ຕສ຺ສ ຣຎ຺ໂຎ ສກ຺ກາຕພ຺ໂພ ອໂຫສິ. ອາຣາມນ຺ຕິ ຜລາຣາມໍ, ຍຕ຺ຖ ເອຬາລຸກລາພຸກຸມ຺ຠຓ຺ຑຕິປຸສາທິວລ຺ລິຜລານິ ເຈວ ຕຓ຺ຑຸເລຍ຺ຍກາທິສາກຎ຺ຈ ໂຣປີຍຕິ. ມາລາວຈ຺ຉນ຺ຕິ ຊາຕິອຕິມຸຕ຺ຕກາທິປຸປ຺ຜຄຈ຺ຉໍ, ເຕນ ປຸປ຺ຜາຣາມໍ ທສ຺ເສຕິ. ເອຕ຺ຖ ຈ ອາຣາມໍ ກຕ຺ວາ ຕຕ຺ຖ ມາລາວຈ຺ຉຎ຺ຈ ຍຖາວຸຕ຺ຕຜລວຈ຺ຉຎ຺ຈ ໂຣເປຕ຺ວາ ຕໂຕ ລທ຺ຘຘນໍ ສໍຫຣິຕ຺ວາ ຐເປນ຺ໂຕ ຊີວຕີຕິ ອຕ຺ໂຖ ເວທິຕພ຺ໂພ.

ຕຕ຺ຣາຍໍ ອນຸປຸພ຺ພິກຖາ – ຕທາ ມຫາຣກ຺ຂິໂຕ ນາມ ຕາປໂສ ປຎ຺ຈສຕຕາປສປຣິວາໂຣ ຫິມວນ຺ເຕ ວສິຕ຺ວາ ໂລຓມ຺ພິລເສວນຕ຺ຖາຍ ຊນປທຈາຣິກໍ ຈຣນ຺ໂຕ ອິນ຺ທປຕ຺ຖນຄຣໍ ປຕ຺ວາ ຣາຊຸຍ຺ຍາເນ ວສິຕ຺ວາ ສປຣິໂສ ປິຓ຺ຑາຍ ຈຣນ຺ໂຕ ຣາຊທ຺ວາຣໍ ປາປຸຓິ. ຣາຊາ ອິສິຄຓໍ ທິສ຺ວາ ອິຣິຍາປເຖ ປສນ຺ໂນ ອລງ຺ກຕມຫາຕເລ ນິສີທາເປຕ຺ວາ ປຓີເຕນາຫາເຣນ ປຣິວິສິຕ຺ວາ ‘‘ຠນ຺ເຕ, ອິມໍ ວສ຺ສາຣຕ຺ຕໍ ມມ ອຸຍ຺ຍາເນເຍວ ວສຖາ’’ຕິ ວຕ຺ວາ ເຕຫິ ສທ຺ຘິໍ ອຸຍ຺ຍານໍ ຄນ຺ຕ຺ວາ ວສນຏ຺ຐານານິ ກາເຣຕ຺ວາ ປພ຺ພຊິຕປຣິກ຺ຂາເຣ ທຕ຺ວາ ນິກ຺ຂມິ. ຕໂຕ ປຏ຺ຐາຍ ສພ຺ເພປິ ເຕ ຣາຊນິເວສເນ ຠຸຎ຺ຊນ຺ຕິ.

ຣາຊາ ປນ ອປຸຕ຺ຕໂກ ປຸຕ຺ເຕ ປຕ຺ເຖຕິ, ປຸຕ຺ຕາ ນຸປ຺ປຊ຺ຊນ຺ຕິ. ວສ຺ສາຣຕ຺ຕຈ຺ຈເຍນ ມຫາຣກ຺ຂິໂຕ ‘‘ຫິມວນ຺ຕໍ ຄມິສ຺ສາມາ’’ຕິ ຣາຊານໍ ອາປຸຈ຺ຉິຕ຺ວາ ຣຎ຺ຎາ ກຕສກ຺ກາຣສມ຺ມາໂນ ນິກ຺ຂມິຕ຺ວາ ອນ຺ຕຣາມຄ຺ເຄ ມຊ຺ຌນ຺ຫິກສມເຍ ມຄ຺ຄາ ໂອກ຺ກມ຺ມ ເອກສ຺ສ ສນ຺ທຈ຺ຉາຍສ຺ສ ຣຸກ຺ຂສ຺ສ ເຫຏ຺ຐາ ສປຣິໂສ ນິສີທິ. ຕາປສາ ກຖໍ ສມຸຏ຺ຐາເປສຸໍ – ‘‘ຣາຊາ ອປຸຕ຺ຕໂກ, ສາຘຸ ວຕສ຺ສ ສເຈ ຣາຊປຸຕ຺ຕໍ ລເຠຍ຺ຍາ’’ຕິ. ມຫາຣກ຺ຂິໂຕ ຕໍ ກຖໍ ສຸຕ຺ວາ ‘‘ຠວິສ຺ສຕິ ນຸ ໂຂ ຣຎ຺ໂຎ ປຸຕ຺ໂຕ, ອຸທາຫຸ ໂນ’’ຕິ ອຸປຘາເຣນ຺ໂຕ ‘‘ຠວິສ຺ສຕີ’’ຕິ ຎຕ຺ວາ ‘‘ມາ ຕຸມ຺ເຫ ຈິນ຺ຕຍິຕ຺ຖ, ອຊ຺ຊ ປຈ຺ຈູສກາເລ ເອໂກ ເທວປຸຕ຺ໂຕ ຈວິຕ຺ວາ ຣຎ຺ໂຎ ອຄ຺ຄມເຫສິຍາ ກຸຈ຺ຉິມ຺ຫິ ນິພ຺ພຕ຺ຕິສ຺ສຕີ’’ຕິ ອາຫ.

ຕໍ ສຸຕ຺ວາ ເອໂກ ກູຏຊຏິໂລ ‘‘ອິທານິ ຣາຊກຸລູປໂກ ຠວິສ຺ສາມີ’’ຕິ ຈິນ຺ເຕຕ຺ວາ ຕາປສານໍ ຄມນກາເລ ຄິລານາລຍໍ ກຕ຺ວາ ນິປຊ຺ຊິຕ຺ວາ ‘‘ເອຫິ ຄຈ຺ຉາມາ’’ຕິ ວຸຕ຺ເຕ ‘‘ນ ສກ຺ໂກມີ’’ຕິ ອາຫ. ມຫາຣກ຺ຂິໂຕ ຕສ຺ສ ນິປນ຺ນກາຣຓໍ ຎຕ຺ວາ ‘‘ຍທາ ສກ຺ໂກສິ, ຕທາ ອາຄຈ຺ເຉຍ຺ຍາສີ’’ຕິ ອິສິຄຓໍ ອາທາຍ ຫິມວນ຺ຕເມວ ຄໂຕ. ກຸຫໂກ ນິວຕ຺ຕິຕ຺ວາ ເວເຄນ ຄນ຺ຕ຺ວາ ຣາຊທ຺ວາເຣ ຐຕ຺ວາ ‘‘ມຫາຣກ຺ຂິຕສ຺ສ ອຸປຏ຺ຐາກຕາປໂສ ອາຄໂຕ’’ຕິ ຣຎ຺ໂຎ ອາໂຣຈາເປຕ຺ວາ ຣຎ຺ຎາ ເວເຄນ ປກ຺ໂກສາປິໂຕ ປາສາທໍ ອຠິຣຸຍ຺ຫ ປຎ຺ຎຕ຺ເຕ ອາສເນ ນິສີທິ. ຣາຊາ ຕໍ ວນ຺ທິຕ຺ວາ ເອກມນ຺ຕໍ ນິສິນ຺ໂນ ອິສີນໍ ອາໂຣຄ຺ຍໍ ປຸຈ຺ຉິຕ຺ວາ ‘‘ຠນ຺ເຕ, ອຕິຂິປ຺ປໍ ນິວຕ຺ຕິຕ຺ຖ, ເກນຕ຺ເຖນ ອາຄຕຕ຺ຖາ’’ຕິ ອາຫ.

ມຫາຣາຊ, ອິສິຄໂຓ ສຸຂນິສິນ຺ໂນ ‘‘ສາຘຸ ວຕສ຺ສ ສເຈ ຣຎ຺ໂຎ ວໍສານຸຣກ຺ຂໂກ ປຸຕ຺ໂຕ ອຸປ຺ປຊ຺ເຊຍ຺ຍາ’’ຕິ ກຖໍ ສມຸຏ຺ຐາເປສິ. ອຫໍ ຕໍ ກຖໍ ສຸຕ຺ວາ ‘‘ຠວິສ຺ສຕິ ນຸ ໂຂ ຣຎ຺ໂຎ ປຸຕ຺ໂຕ, ອຸທາຫຸ ໂນ’’ຕິ ທິພ຺ພຈກ຺ຂຸນາ ໂອໂລເກນ຺ໂຕ ‘‘ມຫິທ຺ຘິໂກ ເທວປຸຕ຺ໂຕ ຈວິຕ຺ວາ ອຄ຺ຄມເຫສິຍາ ສຸຘມ຺ມາຍ ກຸຈ຺ຉິມ຺ຫິ ນິພ຺ພຕ຺ຕິສ຺ສຕີ’’ຕິ ທິສ຺ວາ ‘‘ອຊານນ຺ຕາ ຄພ຺ຠໍ ນາເສຍ຺ຍຸໍ, ອາຈິກ຺ຂິສ຺ສາມິ ຕາວ ນ’’ນ຺ຕິ ຕຸມ຺ຫາກໍ ກຖນຕ຺ຖາຍ ອາຄໂຕ, ກຖິຕໍ ໂວ ມຍາ, ຄຈ຺ຉາມຫ’’ນ຺ຕິ. ຣາຊາ ‘‘ຠນ຺ເຕ, ນ ສກ຺ກາ ຄນ຺ຕຸ’’ນ຺ຕິ ຫຏ຺ຐຕຸຏ຺ໂຐ ປສນ຺ນຈິຕ຺ໂຕ ກຸຫກຕາປສໍ ອຸຍ຺ຍານໍ ເນຕ຺ວາ ວສນຏ຺ຐານໍ ສໍວິທຫິຕ຺ວາ ອທາສິ. ໂສ ຕໂຕ ປຏ຺ຐາຍ ຣາຊກຸເລ ຠຸຎ຺ຊນ຺ໂຕ ວສຕິ, ‘‘ທິພ຺ພຈກ຺ຂຸໂກ’’ຕ຺ເວວສ຺ສ ນາມໍ ອໂຫສິ.

ຕທາ ໂພຘິສຕ຺ໂຕ ຕາວຕິໍສຠວນໂຕ ຈວິຕ຺ວາ ຕຕ຺ຖ ປຏິສນ຺ຘິໍ ຄຓ຺ຫິ, ຊາຕສ຺ສ ຈ ນາມຄ຺ຄຫຓທິວເສ ‘‘ໂສມນສ຺ໂສ’’ຕິ ນາມໍ ກຣິໍສຸ. ໂສ ກຸມາຣປຣິຫາເຣນ ວຑ຺ຒຕິ. ກຸຫກຕາປໂສປິ ອຸຍ຺ຍານສ຺ສ ເອກປສ຺ເສ ນານປ຺ປກາຣໍ ສູເປຍ຺ຍສາກຎ຺ຈ ຜລວລ຺ລິອາທໂຍ ຈ ໂຣເປຕ຺ວາ ປຓ຺ຓິການໍ ຫຕ຺ເຖ ວິກ຺ກິຓນ຺ໂຕ ຘນໍ ສໍຫຣຕິ. ອຖ ໂພຘິສຕ຺ຕສ຺ສ ສຕ຺ຕວສ຺ສິກກາເລ ຣຎ຺ໂຎ ປຈ຺ຈນ຺ໂຕ ກຸປິໂຕ. ໂສ ‘‘ຕາຕ, ທິພ຺ພຈກ຺ຂຸຕາປເສ ມາ ປມຊ຺ຊາ’’ຕິ ກຸມາຣໍ ປຏິຈ຺ຉາເປຕ຺ວາ ປຈ຺ຈນ຺ຕໍ ວູປສເມຕຸໍ ຄໂຕ.

໑໐-໑໓. ອເຖກທິວສໍ ກຸມາໂຣ ‘‘ຊຏິລໍ ປສ຺ສິສ຺ສາມີ’’ຕິ ອຸຍ຺ຍານໍ ຄນ຺ຕ຺ວາ ກູຏຊຏິລໍ ເອກໍ ຄນ຺ຘິກກາສາວໍ ນິວາເສຕ຺ວາ ເອກໍ ປາຣຸປິຕ຺ວາ ອຸໂຠຫິ ຫຕ຺ເຖຫິ ທ຺ເວ ຆເຏ ຄເຫຕ຺ວາ ສາກວຕ຺ຖຸສ຺ມິໍ ອຸທກໍ ສິຎ຺ຈນ຺ຕໍ ທິສ຺ວາ ‘‘ອຍໍ ກູຏຊຏິໂລ ອຕ຺ຕໂນ ສມຓຘມ຺ມໍ ອກຕ຺ວາ ປຓ຺ຓິກກມ຺ມໍ ກໂຣຕີ’’ຕິ ຎຕ຺ວາ ‘‘ກິໍ ກໂຣສິ ປຓ຺ຓິກຄຫປຕິກາ’’ຕິ ຕໍ ລຊ຺ຊາເປຕ຺ວາ ອວນ຺ທິຕ຺ວາ ເອວ ນິກ຺ຂມິ.

ກູຏຊຏິໂລ ‘‘ອຍໍ ອິທາເນວ ເອວຣູໂປ, ປຈ຺ຉາ ‘ໂກ ຊານາຕິ ກິໍ ກຣິສ຺ສຕີ’ຕິ ອິທາເນວ ນໍ ນາເສຕຸໍ ວຏ຺ຏຕີ’’ຕິ ຈິນ຺ເຕຕ຺ວາ ຣຎ຺ໂຎ ອາຄມນກາເລ ປາສາຓຜລກໍ ເອກມນ຺ຕໍ ຂິປິຕ຺ວາ ປານີຍຆຏໍ ຠິນ຺ທິຕ຺ວາ ປຓ຺ຓສາລາຍ ຕິຓານິ ວິກິຣິຕ຺ວາ ສຣີຣໍ ເຕເລນ ມກ຺ເຂຕ຺ວາ ປຓ຺ຓສາລໍ ປວິສິຕ຺ວາ ສສີສໍ ປາຣຸປິຕ຺ວາ ມຫາທຸກ຺ຂປ຺ປຕ຺ໂຕ ວິຍ ມຎ຺ເຈ ນິປຊ຺ຊິ. ຣາຊາ ອາຄນ຺ຕ຺ວາ ນຄຣໍ ປທກ຺ຂິຓໍ ກຕ຺ວາ ນິເວສນໍ ອປວິສິຕ຺ວາວ ‘‘ມມ ສາມິກໍ ທິພ຺ພຈກ຺ຂຸກໍ ປສ຺ສິສ຺ສາມີ’’ຕິ ປຓ຺ຓສາລທ຺ວາຣໍ ຄນ຺ຕ຺ວາ ຕໍ ວິປ຺ປກາຣໍ ທິສ຺ວາ ‘‘ກິໍ ນຸ ໂຂ ເອຕ’’ນ຺ຕິ ອນ຺ໂຕ ປວິສິຕ຺ວາ ຕໍ ນິປນ຺ນກໍ ທິສ຺ວາ ປາເທ ປຣິມຊ຺ຊນ຺ໂຕ ປຸຈ຺ຉິ – ‘‘ເກນ, ຕ຺ວໍ ຠນ຺ເຕ, ເອວໍ ວິເຫຐິໂຕ, ກມຊ຺ຊ ຍມໂລກໍ ເນມິ, ຕໍ ເມ ສີຆໍ ອາຈິກ຺ຂາ’’ຕິ.

ຕໍ ສຸຕ຺ວາ ກູຏຊຏິໂລ ນິຕ຺ຖຸນນ຺ໂຕ ອຸຏ຺ຐາຍ ທິຏ຺ໂຐ, ມຫາຣາຊ, ຕ຺ວໍ ເມ, ປສ຺ສິຕ຺ວາ ຕຍິ ວິສ຺ສາເສນ ອຫໍ ອິມໍ ວິປ຺ປກາຣໍ ປຕ຺ໂຕ, ຕວ ປຸຕ຺ເຕນມ຺ຫິ ເອວໍ ວິເຫຐິໂຕຕິ. ຕໍ ສຸຕ຺ວາ ຣາຊາ ໂຈຣຆາຕເກ ອາຓາເປສິ – ‘‘ຄຈ຺ຉຖ ກຸມາຣສ຺ສ ສີສໍ ຉິນ຺ທິຕ຺ວາ ສຣີຣຎ຺ຈສ຺ສ ຂຓ຺ຑາຂຓ຺ຑິກໍ ຉິນ຺ທິຕ຺ວາ ຣຖິຍາ ຣຖິຍໍ ວິກິຣຖາ’’ຕິ. ເຕ ມາຕຣາ ອລງ຺ກຣິຕ຺ວາ ອຕ຺ຕໂນ ອງ຺ເກ ນິສີທາປິຕໍ ກຸມາຣໍ ອາກຑ຺ຒິໍສຸ – ‘‘ຣຎ຺ຎາ ເຕ ວໂຘ ອາຓຕ຺ໂຕ’’ຕິ. ກຸມາໂຣ ມຣຓຠຍຕຊ຺ຊິໂຕ ມາຕຸ ອງ຺ກໂຕ ວຸຏ຺ຐາຍ – ‘‘ຣຎ຺ໂຎ ມໍ ທສ຺ເສຖ, ສນ຺ຕິ ຣາຊກິຈ຺ຈານີ’’ຕິ ອາຫ. ເຕ ກຸມາຣສ຺ສ ວຈນໍ ສຸຕ຺ວາ ມາເຣຕຸໍ ອວິສຫນ຺ຕາ ໂຄຓໍ ວິຍ ຣຊ຺ຊຸຍາ ປຣິກຑ຺ຒນ຺ຕາ ເນຕ຺ວາ ຣຎ຺ໂຎ ທສ຺ເສສຸໍ. ເຕນ ວຸຕ຺ຕໍ ‘‘ຕມຫໍ ທິສ຺ວານ ກຸຫກ’’ນ຺ຕິອາທິ.

ຕຕ຺ຖ ຖຸສຣາສິໍວ ອຕຓ຺ຑຸລນ຺ຕິ ຕຓ຺ຑຸລກເຓຫິ ວິຣຫິຕໍ ຖຸສຣາສິໍ ວິຍ, ທຸມໍວ ຣຸກ຺ຂໍ ວິຍ, ອນ຺ໂຕ ມຫາສຸສິຣໍ. ກທລິໍວ ອສາຣກໍ ສີລາທິສາຣຣຫິຕໍ ຕາປສໍ ອຫໍ ທິສ຺ວາ ນຕ຺ຖິ ອິມສ຺ສ ສຕໍ ສາຘູນໍ ຌານາທິຘມ຺ໂມ. ກສ຺ມາ? ສາມຎ຺ຎາ ສມຓຠາວາ ສີລມຕ຺ຕໂຕປິ ອປຄໂຕ ປຣິຫີໂນ ອຍໍ, ຕຖາ ຫິ ອຍໍ ຫິຣີສຸກ຺ກຘມ຺ມຊຫິໂຕ ປຊຫິຕຫິຣິສງ຺ຂາຕສຸກ຺ກຘມ຺ໂມ. ຊີວິຕວຸຕ຺ຕິກາຣຓາຕິ ‘‘ເກວລໍ ຊີວິຕສ຺ເສວ ເຫຕຸ ອຍໍ ຕາປສລິງ຺ເຄນ ຈຣຕີ’’ຕິ ຈິນ຺ເຕສິນ຺ຕິ ທສ຺ເສຕິ. ປຣນ຺ຕິຫີຕິ ປຣນ຺ໂຕ ປຈ຺ຈນ຺ໂຕ ນິວາສຠູໂຕ ເອເຕສໍ ອຕ຺ຖີຕິ ປຣນ຺ຕິໂນ, ສີມນ຺ຕຣິກວາສິໂນ. ເຕຫິ ປຣນ຺ຕີຫິ ອຏວິເກຫິ ປຈ຺ຈນ຺ຕເທໂສ ໂຂຠິໂຕ ອໂຫສິ. ຕໍ ປຈ຺ຈນ຺ຕໂກປໍ ນິເສເຘຕຸໍ ວູປສເມຕຸໍ ຄຈ຺ຉນ຺ໂຕ ມມ ປິຕາ ກຸຣຸຣາຊາ ‘‘ຕາຕ ໂສມນສ຺ສກຸມາຣ, ມຍ຺ຫໍ ສາມິກໍ ອຸຄ຺ຄຕາປນໍ ໂຆຣຕປໍ ປຣມສນ຺ຕິນ຺ທ຺ຣິຍໍ ຊຏິລໍ ມາ ປມຊ຺ຊິ. ໂສ ຫິ ອມ຺ຫາກໍ ສພ຺ພກາມທໂທ, ຕສ຺ມາ ຍທິຈ຺ຉກໍ ຈິຕ຺ຕຣຸຈິຍໍ ຕສ຺ສ ຈິຕ຺ຕານຸກູລໍ ປວຕ຺ເຕຫິ ອນຸວຕ຺ເຕຫີ’’ຕິ ຕທາ ມໍ ອນຸສາສີຕິ ທສ຺ເສຕິ.

໑໔. ຕມຫໍ ຄນ຺ຕ຺ວານຸປຏ຺ຐານນ຺ຕິ ປິຕຸ ວຈນໍ ອນຕິກ຺ກນ຺ໂຕ ຕໍ ກູຏຕາປສໍ ອຸປຏ຺ຐານຕ຺ຖໍ ຄນ຺ຕ຺ວາ ຕໍ ສາກວຕ຺ຖຸສ຺ມິໍ ອຸທກໍ ອາສິຎ຺ຈນ຺ຕໍ ທິສ຺ວາ ‘‘ປຓ຺ຓິໂກ ອຍ’’ນ຺ຕິ ຈ ຎຕ຺ວາ ກຈ຺ຈິ ເຕ, ຄຫປຕິ, ກຸສລນ຺ຕິ, ຄຫປຕິ, ເຕ ສຣີຣສ຺ສ ກຈ຺ຈິ ກຸສລໍ ກຸສລເມວ, ຕຖາ ຫິ ສາກວຕ຺ຖຸສ຺ມິໍ ອຸທກໍ ອາສິຎ຺ຈສິ. ກິໍ ວາ ຕວ ຫິຣຎ຺ຎໍ ວາ ສຸວຓ຺ຓໍ ວາ ອາຫຣີຍຕຸ, ຕຖາ ຫິ ປຓ຺ຓິກວຸຕ຺ຕິໍ ອນຸຕິຏ຺ຐສີຕິ ອິທໍ ວຈນໍ ອຠາສິໍ.

໑໕. ເຕນ ໂສ ກຸປິໂຕ ອາສີຕິ ເຕນ ມຍາ ວຸຕ຺ຕຄຫປຕິວາເທນ ໂສ ມານນິສ຺ສິໂຕ ມານໍ ອລ຺ລີໂນ ກຸຫໂກ ມຍ຺ຫໍ ກຸປິໂຕ ກຸທ຺ໂຘ ອໂຫສິ. ກຸທ຺ໂຘ ຈ ສມາໂນ ‘‘ຆາຕາເປມິ ຕຸວໍ ອຊ຺ຊ, ຣຏ຺ຐາ ປພ຺ພາຊຍາມິ ວາ’’ຕິ ອາຫ.

ຕຕ຺ຖ ຕຸວໍ ອຊ຺ຊາຕິ, ຕ຺ວໍ ອຊ຺ຊ, ອິທານິເຍວ ຣຎ຺ໂຎ ອາຄຕກາເລຕິ ອຕ຺ໂຖ.

໑໖. ນິເສຘຍິຕ຺ວາ ປຈ຺ຈນ຺ຕນ຺ຕິ ປຈ຺ຈນ຺ຕໍ ວູປສເມຕ຺ວາ ນຄຣໍ ອປວິຏ຺ໂຐ ຕງ຺ຂຓຎ຺ເຎວ ອຸຍ຺ຍານໍ ຄນ຺ຕ຺ວາ ກຸຫກໍ ກຸຫກຕາປສໍ ກຈ຺ຈິ ເຕ, ຠນ຺ເຕ, ຂມນີຍໍ, ສມ຺ມາໂນ ເຕ ປວຕ຺ຕິໂຕຕິ ກຸມາເຣນ ເຕ ສມ຺ມາໂນ ປວຕ຺ຕິໂຕ ອໂຫສິ.

໑໗. ກຸມາໂຣ ຍຖາ ນາສິໂຍຕິ ຍຖາ ກຸມາໂຣ ນາສິໂຍ ນາເສຕພ຺ໂພ ຆາຕາເປຕພ຺ໂພ, ຕຖາ ໂສ ປາໂປ ຕສ຺ສ ຣຎ຺ໂຎ ອາຈິກ຺ຂິ. ອາຓາເປສີຕິ ມຍ຺ຫໍ ສາມິເກ ອິມສ຺ມິໍ ທິພ຺ພຈກ຺ຂຸຕາປເສ ສຕິ ກິໍ ມມ ນ ນິປ຺ຜຊ຺ຊຕິ, ຕສ຺ມາ ປຸຕ຺ເຕນ ເມ ອຕ຺ໂຖ ນຕ຺ຖິ, ຕໂຕປິ ອຍເມວ ເສຍ຺ໂຍຕິ ຈິນ຺ເຕຕ຺ວາ ອາຓາເປສິ.

໑໘. ກິນ຺ຕິ? ສີສໍ ຕຕ຺ເຖວ ຉິນ຺ທິຕ຺ວາຕິ ຍສ຺ມິໍ ຐາເນ ຕໍ ກຸມາຣໍ ປສ຺ສຖ, ຕຕ຺ເຖວ ຕສ຺ສ ສີສໍ ຉິນ຺ທິຕ຺ວາ ສຣີຣຎ຺ຈສ຺ສ ກຕ຺ວານ ຈຕຸຂຓ຺ຑິກໍ ຈຕຸໂຣ ຂຓ຺ເຑ ກຕ຺ວາ ຣຖິຍາ ຣຖິຍໍ ນີຍນ຺ຕາ ວີຖິໂຕ ວີຖິໍ ວິກ຺ຂິປນ຺ຕາ ທສ຺ເສຖ. ກສ຺ມາ? ສາ ຄຕິ ຊຏິລຫີຬິຕາຕິ ເຍຫິ ອຍໍ ຊຏິໂລ ຫີຬິໂຕ, ເຕສໍ ຊຏິລຫີຬິຕານໍ ສາ ຄຕິ ສາ ນິປ຺ຜຕ຺ຕິ ໂສ ວິປາໂກຕິ. ຊຏິລຫີຬິຕາຕິ ວາ ຊຏິລຫີຬນເຫຕຸ ສາ ຕສ຺ສ ນິປ຺ຜຕ຺ຕີຕິ ເອວຎ຺ເຈຕ຺ຖ ອຕ຺ໂຖ ທຏ຺ຐພ຺ໂພ.

໑໙. ຕຕ຺ຖາຕິ ຕສ຺ສ ຣຎ຺ໂຎ ອາຓາຍໍ, ຕສ຺ມິໍ ວາ ຕາປສສ຺ສ ປຣິຠເວ. ກາຣຓິກາຕິ ຆາຕກາ, ໂຈຣຆາຕກາຕິ ອຕ຺ໂຖ. ຈຓ຺ຑາຕິ ກຸຣູຣາ. ລຸທ຺ທາຕິ ສຸທາຣຸຓາ. ອກາຣຸຓາຕິ ຕສ຺ເສວ ເວວຈນໍ ກຕໍ. ‘‘ອກຣຸຓາ’’ຕິປິ ປາຬິ, ນິກ຺ກຣຸຓາຕິ ອຕ຺ໂຖ. ມາຕຸ ອງ຺ເກ ນິສິນ຺ນສ຺ສາຕິ ມມ ມາຕຸ ສຸຘມ຺ມາຍ ເທວິຍາ ອຸຈ຺ຉງ຺ເຄ ນິສິນ຺ນສ຺ສ. ‘‘ນິສິນ຺ນສ຺ສາ’’ຕິ ອນາທເຣ ສາມິວຈນໍ. ອາກຑ຺ຒິຕ຺ວາ ນຍນ຺ຕິ ມນ຺ຕິ ມາຕຣາ ອລງ຺ກຣິຕ຺ວາ ອຕ຺ຕໂນ ອງ຺ເກ ນິສີທາປິຕໍ ມໍ ຣາຊາຓາຍ ເຕ ໂຈຣຆາຕກາ ໂຄຓໍ ວິຍ ຣຊ຺ຊຸຍາ ອາກຑ຺ຒິຕ຺ວາ ອາຆາຕນໍ ນຍນ຺ຕິ. ກຸມາເຣ ປນ ນີຍມາເນ ທາສິຄຓປຣິວຸຕາ ສທ຺ຘິໍ ໂອໂຣເຘຫິ ສຸຘມ຺ມາ ເທວີ ນາຄຣາປິ ‘‘ມຍໍ ນິຣປຣາຘໍ ກຸມາຣໍ ມາເຣຕຸໍ ນ ທສ຺ສາມາ’’ຕິ ເຕນ ສທ຺ຘິໍເຍວ ອຄມໍສຸ.

໒໐. ພນ຺ຘຕໍ ຄາຬ຺ຫພນ຺ຘນນ຺ຕິ ຄາຬ຺ຫພນ຺ຘນໍ ພນ຺ຘນ຺ຕານໍ ເຕສໍ ກາຣຓິກປຸຣິສານໍ. ຣາຊກິຣິຍານິ ອຕ຺ຖິ ເມຕິ ມຍາ ຣຎ຺ໂຎ ວຕ຺ຕພ຺ພານິ ຣາຊກິຈ຺ຈານິ ອຕ຺ຖິ. ຕສ຺ມາ ຣຎ຺ໂຎ ທສ຺ເສຖ ມໍ ຂິປ຺ປນ຺ຕິ ເຕສໍ ອຫໍ ເອວໍ ວຈນໍ ອວຈໍ.

໒໑. ຣຎ຺ໂຎ ທສ຺ສຍິໍສຸ, ປາປສ຺ສ ປາປເສວິໂນຕິ ອຕ຺ຕນາ ປາປສີລສ຺ສ ລາມກາຈາຣສ຺ສ ກູຏຕາປສສ຺ສ ເສວນໂຕ ປາປເສວິໂນ ຣຎ຺ໂຎ ມໍ ທສ຺ສຍິໍສຸ. ທິສ຺ວານ ຕໍ ສຎ຺ຎາເປສິນ຺ຕິ ຕໍ ມມ ປິຕຣໍ ກຸຣຸຣາຊານໍ ປສ຺ສິຕ຺ວາ ‘‘ກສ຺ມາ ມໍ, ເທວ, ມາຣາເປສີ’’ຕິ ວຕ຺ວາ ເຕນ ‘‘ກສ຺ມາ ຈ ປນ ຕ຺ວໍ ມຍ຺ຫໍ ສາມິກໍ ທິພ຺ພຈກ຺ຂຸຕາປສໍ ຄຫປຕິວາເທນ ສມຸທາຈຣິ. ອິທຎ຺ຈິທຎ຺ຈ ວິປ຺ປກາຣໍ ກຣີ’’ຕິ ວຸຕ຺ເຕ ‘‘ເທວ, ຄຫປຕິຎ຺ເຎວ ‘ຄຫປຕີ’ຕິ ວທນ຺ຕສ຺ສ ໂກ ມຍ຺ຫໍ ໂທໂສ’’ຕິ ວຕ຺ວາ ຕສ຺ສ ນານາວິຘານິ ມາລາວຈ຺ຉານິ ໂຣເປຕ຺ວາ ປຸປ຺ຜປຓ຺ຓຜລາຜລາທີນໍ ວິກ຺ກິຓນໍ ຫຕ຺ຖໂຕ ຈສ຺ສ ຕານິ ເທວສິກໍ ວິກ຺ກິຓນ຺ເຕຫິ ມາລາກາຣປຓ຺ຓິເກຫິ ສທ຺ທຫາເປຕ຺ວາ ‘‘ມາລາວຕ຺ຖຸປຓ຺ຓວຕ຺ຖູນິ ອຸປຘາເຣຖາ’’ຕິ ວຕ຺ວາ ປຓ຺ຓສາລຎ຺ຈສ຺ສ ປວິສິຕ຺ວາ ປຸປ຺ຜາທິວິກ຺ກິຍລທ຺ຘໍ ກຫາປຓກຠຓ຺ຑິກໍ ອຕ຺ຕໂນ ປຸຣິເສຫິ ນີຫຣາເປຕ຺ວາ ຣາຊານໍ ສຎ຺ຎາເປສິໍ ຕສ຺ສ ກູຏຕາປສຠາວໍ ຊານາເປສິໍ. ມມຎ຺ຈ ວສມານຍິນ຺ຕິ ເຕນ ສຎ຺ຎາປເນນ ‘‘ສຈ຺ຈໍ ໂຂ ປນ ກຸມາໂຣ ວທຕິ, ອຍໍ ກູຏຕາປໂສ ປຸພ຺ເພ ອປ຺ປິຈ຺ໂຉ ວິຍ ຫຸຕ຺ວາ ອິທານິ ມຫາປຣິຄ຺ຄໂຫ ຊາໂຕ’’ຕິ ຍຖາ ຕສ຺ມິໍ ນິພ຺ພິນ຺ໂນ ມມ ວເສ ວຕ຺ຕຕິ, ເອວໍ ຣາຊານໍ ມມ ວສມາເນສິໍ.

ຕໂຕ ມຫາສຕ຺ໂຕ ‘‘ເອວຣູປສ຺ສ ພາລສ຺ສ ຣຎ຺ໂຎ ສນ຺ຕິເກ ວສນໂຕ ຫິມວນ຺ຕໍ ປວິສິຕ຺ວາ ປພ຺ພຊິຕຸໍ ຍຸຕ຺ຕ’’ນ຺ຕິ ຈິນ຺ເຕຕ຺ວາ ຣາຊານໍ ອາປຸຈ຺ຉິ – ‘‘ນ ເມ, ມຫາຣາຊ, ອິຘ ວາເສນ ອຕ຺ໂຖ, ອນຸຊານາຖ ມໍ ປພ຺ພຊິສ຺ສາມີ’’ຕິ. ຣາຊາ ‘‘ຕາຕ, ມຍາ ອນຸປຘາເຣຕ຺ວາວ ເຕ ວໂຘ ອາຓຕ຺ໂຕ, ຂມ ມຍ຺ຫໍ ອປຣາຘ’’ນ຺ຕິ ມຫາສຕ຺ຕໍ ຂມາເປຕ຺ວາ ‘‘ອຊ຺ເຊວ ອິມໍ ຣຊ຺ຊໍ ປຏິປຊ຺ຊາຫີ’’ຕິ ອາຫ. ກຸມາໂຣ ‘‘ເທວ, ກິມຕ຺ຖິ ມານຸສເກສຸ ໂຠເຄສຸ, ອຫໍ ປຸພ຺ເພ ທີຆຣຕ຺ຕໍ ທິພ຺ພໂຠຄສມ຺ປຕ຺ຕິໂຍ ອນຸຠວິໍ, ນ ຕຕ຺ຖາປິ ເມ ສງ຺ໂຄ, ປພ຺ພຊິສ຺ສາເມວາຫໍ, ນ ຕາທິສສ຺ສ ພາລສ຺ສ ປຣເນຍ຺ຍພຸທ຺ຘິໂນ ສນ຺ຕິເກ ວສາມີ’’ຕິ ວຕ຺ວາ ຕໍ ໂອວທນ຺ໂຕ –

‘‘ອນິສມ຺ມ ກຕໍ ກມ຺ມໍ, ອນວຕ຺ຖາຍ ຈິນ຺ຕິຕໍ;

ເຠສຊ຺ຊສ຺ເສວ ເວຠງ຺ໂຄ, ວິປາໂກ ໂຫຕິ ປາປໂກ.

‘‘ນິສມ຺ມ ຈ ກຕໍ ກມ຺ມໍ, ສມ຺ມາວຕ຺ຖາຍ ຈິນ຺ຕິຕໍ;

ເຠສຊ຺ຊສ຺ເສວ ສມ຺ປຕ຺ຕິ, ວິປາໂກ ໂຫຕິ ຠທ຺ຣໂກ.

‘‘ອລໂສ ຄິຫີ ກາມໂຠຄີ ນ ສາຘຸ, ອສຎ຺ຎໂຕ ປພ຺ພຊິໂຕ ນ ສາຘຸ;

ຣາຊາ ນ ສາຘຸ ອນິສມ຺ມກາຣີ, ໂຍ ປຓ຺ຑິໂຕ ໂກຘໂນ ຕໍ ນ ສາຘຸ.

‘‘ນິສມ຺ມ ຂຕ຺ຕິໂຍ ກຍິຣາ, ນານິສມ຺ມ ທິສມ຺ປຕິ;

ນິສມ຺ມກາຣິໂນ ຣາຊ, ຍໂສ ກິຕ຺ຕິ ຈ ວຑ຺ຒຕິ.

‘‘ນິສມ຺ມ ທຓ຺ຑໍ ປຓເຍຍ຺ຍ ອິສ຺ສໂຣ, ເວຄາ ກຕໍ ຕປ຺ປຕິ ຠູມິປາລ;

ສມ຺ມາປຓີຘີ ຈ ນຣສ຺ສ ອຕ຺ຖາ, ອນານຸຕປ຺ປາ ເຕ ຠວນ຺ຕິ ປຈ຺ຉາ.

‘‘ອນານຸຕປ຺ປານິ ຫິ ເຍ ກໂຣນ຺ຕິ, ວິຠຊ຺ຊ ກມ຺ມາຍຕນານິ ໂລເກ;

ວິຎ຺ຎຸປ຺ປສຕ຺ຖານິ ສຸຂຸທ຺ຣຍານິ, ຠວນ຺ຕິ ພຸທ຺ຘານຸມຕານິ ຕານິ.

‘‘ອາຄຈ຺ຉຸໍ ໂທວາຣິກາ ຂຄ຺ຄພນ຺ຘາ, ກາສາວິຍາ ຫນ຺ຕຸ ມມໍ ຊນິນ຺ທ;

ມາຕຸຎ຺ຈ ອງ຺ກສ຺ມິມຫໍ ນິສິນ຺ໂນ, ອາກຑ຺ຒິໂຕ ສຫສາ ເຕຫິ ເທວ.

‘‘ກຏຸກຎ຺ຫິ ສມ຺ພາຘໍ ສຸກິຈ຺ຉໍ ປຕ຺ໂຕ, ມຘຸຣມ຺ປິຍໍ ຊີວິຕໍ ລທ຺ຘ ຣາຊ;

ກິຈ຺ເຉນຫໍ ອຊ຺ຊ ວຘາ ປມຸຕ຺ໂຕ, ປພ຺ພຊ຺ຊເມວາຠິມໂນຫມສ຺ມີ’’ຕິ. (ຊາ. ໑.໑໕.໒໒໗-໒໓໔) –

ອິມາຫິ ຄາຖາຫິ ຘມ຺ມໍ ເທເສສິ.

ຕຕ຺ຖ ອນິສມ຺ມາຕິ ອນຸປຘາເຣຕ຺ວາ. ອນວຕ຺ຖາຍາຕິ ອວວຕ຺ຖເປຕ຺ວາ. ເວຠງ຺ໂຄຕິ ວິປຕ຺ຕິ. ວິປາໂກຕິ ນິປ຺ຜຕ຺ຕິ. ອສຎ຺ຎໂຕຕິ ອສໍວຸໂຕ ທຸສ຺ສີໂລ. ປຓເຍຍ຺ຍາຕິ ປຏ຺ຐເປຍ຺ຍ. ເວຄາຕິ ເວເຄນ ສຫສາ. ສມ຺ມາປຓີຘີ ຈາຕິ ສມ຺ມາປຓິຘິນາ, ໂຍນິໂສ ຐປິເຕນ ຈິຕ຺ເຕນ ກຕາ ນຣສ຺ສ ອຕ຺ຖາ ປຈ຺ຉາ ອນານຸຕປ຺ປາ ຠວນ຺ຕີຕິ ອຕ຺ໂຖ. ວິຠຊ຺ຊາຕິ ອິມານິ ກາຕຸໍ ຍຸຕ຺ຕານິ, ອິມານິ ອຍຸຕ຺ຕານີຕິ ເອວໍ ປຎ຺ຎາຍ ວິຠຊິຕ຺ວາ. ກມ຺ມາຍຕນານີຕິ ກມ຺ມານິ. ພຸທ຺ຘານຸມຕານີຕິ ປຓ຺ຑິເຕຫິ ອນຸມຕານິ ອນວຊ຺ຊານິ ໂຫນ຺ຕິ. ກຏຸກນ຺ຕິ ທຸກ຺ຂໍ ອສາຕໍ, ສມ຺ພາຘໍ ສຸກິຈ຺ຉໍ ມຣຓຠຍໍ ປຕ຺ໂຕມ຺ຫິ. ລທ຺ຘາຕິ ອຕ຺ຕໂນ ຎາຓພເລນ ຊີວິຕໍ ລຠິຕ຺ວາ. ປພ຺ພຊ຺ຊເມວາຠິມໂນຕິ ປພ຺ພຊ຺ຊາຠິມຸຂຈິຕ຺ໂຕ ເອວາຫມສ຺ມິ.

ເອວໍ ມຫາສຕ຺ເຕນ ຘມ຺ເມ ເທສິເຕ ຣາຊາ ເທວິໍ ອາມນ຺ເຕສິ – ‘‘ເທວິ, ຕ຺ວໍ ປຸຕ຺ຕໍ ນິວຕ຺ເຕຫີ’’ຕິ. ເທວີປິ ກຸມາຣສ຺ສ ປພ຺ພຊ຺ຊເມວ ໂຣເຈສິ. ມຫາສຕ຺ໂຕ ມາຕາປິຕໂຣ ວນ຺ທິຕ຺ວາ ‘‘ສເຈ ມຍ຺ຫໍ ໂທໂສ ອຕ຺ຖິ, ຕໍ ຂມຖາ’’ຕິ ຂມາເປຕ຺ວາ ມຫາຊນໍ ອາປຸຈ຺ຉິຕ຺ວາ ຫິມວນ຺ຕາຠິມຸໂຂ ອຄມາສິ. ຄເຕ ຈ ປນ ມຫາສຕ຺ເຕ ມຫາຊໂນ ກູຏຊຏິລໍ ໂປເຖຕ຺ວາ ຊີວິຕກ຺ຂຍໍ ປາເປສິ. ໂພຘິສຕ຺ໂຕປິ ສນາຄເຣຫິ ອມຈ຺ຈປາຣິສຊ຺ຊາທີຫິ ຣາຊປຸຣິເສຫິ ອສ຺ສຸມຸເຂຫິ ອນຸພນ຺ຘິຍມາໂນ ເຕ ນິວຕ຺ເຕສິ. ມນຸສ຺ເສສຸ ນິວຕ຺ເຕສຸ ມນຸສ຺ສວຓ຺ເຓນາຄນ຺ຕ຺ວາ ເທວຕາຫິ ນີໂຕ ສຕ຺ຕ ປພ຺ພຕຣາຊິໂຍ ອຕິກ຺ກມິຕ຺ວາ ຫິມວນ຺ເຕ ວິສ຺ສກມ຺ມຸນາ ນິມ຺ມິຕາຍ ປຓ຺ຓສາລາຍ ອິສິປພ຺ພຊ຺ຊໍ ປພ຺ພຊິ. ເຕນ ວຸຕ຺ຕໍ –

໒໒. ‘‘ໂສ ມໍ ຕຕ຺ຖ ຂມາເປສິ, ມຫາຣຊ຺ຊໍ ອທາສິ ເມ;

ໂສຫໍ ຕມໍ ທາລຍິຕ຺ວາ, ປພ຺ພຊິໍ ອນຄາຣິຍ’’ນ຺ຕິ.

ຕຕ຺ຖ ຕມໍ ທາລຍິຕ຺ວາຕິ ກາມາທີນວທສ຺ສນສ຺ສ ປຏິປກ຺ຂຠູຕໍ ສມ຺ໂມຫຕມໍ ວິຘມິຕ຺ວາ. ປພ຺ພຊິນ຺ຕິ ອຸປາຄຈ຺ຉິໍ. ອນຄາຣິຍນ຺ຕິ ປພ຺ພຊ຺ຊໍ.

໒໓. ອິທານິ ຍທຕ຺ຖໍ ຕທາ ຕໍ ຣາຊິສ຺ສຣິຍໍ ປຣິຈ຺ຈຕ຺ຕໍ, ຕໍ ທສ຺ເສຕຸໍ ‘‘ນ ເມ ເທສ຺ສ’’ນ຺ຕິ ໂອສານຄາຖມາຫ. ຕສ຺ສຕ຺ໂຖ ວຸຕ຺ຕນໂຍວ.

ເອວໍ ປນ ມຫາສຕ຺ເຕ ປພ຺ພຊິເຕ ຍາວ ໂສຬສວສ຺ສກາລາ ຣາຊກຸເລ ປຣິຈາຣິກເວເສນ ເທວຕາເຍວ ນໍ ອຸປຏ຺ຐຫິໍສຸ. ໂສ ຕຕ຺ຖ ຌານາຠິຎ຺ຎາໂຍ ນິພ຺ພຕ຺ເຕຕ຺ວາ ພ຺ຣຫ຺ມໂລກູປໂຄ ອໂຫສິ.

ຕທາ ກຸຫໂກ ເທວທຕ຺ໂຕ ອໂຫສິ, ມາຕາ ມຫາມາຍາ, ມຫາຣກ຺ຂິຕຕາປໂສ ສາຣິປຸຕ຺ຕຕ຺ເຖໂຣ, ໂສມນສ຺ສກຸມາໂຣ ໂລກນາໂຖ.

ຕສ຺ສ ຍຸຘຎ຺ຊຍຈຣິຍາຍໍ (ຈຣິຍາ. ໓.໑ ອາທໂຍ) ວຸຕ຺ຕນເຍເນວ ທສ ປາຣມິໂຍ ນິທ຺ຘາເຣຕພ຺ພາ. ອິຘາປິ ເນກ຺ຂມ຺ມປາຣມີ ອຕິສຍວຕີຕິ ສາ ເອວ ເທສນໍ ອາຣຸຬ຺ຫາ. ຕຖາ ສຕ຺ຕວສ຺ສິກກາເລ ເອວ ຣາຊກິຈ຺ເຈສຸ ສມຕ຺ຖຕາ, ຕສ຺ສ ຕາປສສ຺ສ ກູຏຊຏິລຠາວປຣິຄ຺ຄຓ຺ຫນໍ, ເຕນ ປຍຸຕ຺ເຕນ ຣຎ຺ຎາ ວເຘ ອາຓຕ຺ເຕ ສນ຺ຕາສາຠາໂວ, ຣຎ຺ໂຎ ສນ຺ຕິກໍ ຄນ຺ຕ຺ວາ ນານານເຍຫິ ຕສ຺ສ ສໂທສຕໍ ອຕ຺ຕໂນ ຈ ນິຣປຣາຘຕໍ ມຫາຊນສ຺ສ ມຊ຺ເຌ ປກາເສຕ຺ວາ ຣຎ຺ໂຎ ຈ ປຣເນຍ຺ຍພຸທ຺ຘິຕໍ ພາລຠາວຎ຺ຈ ປຏ຺ຐເປຕ຺ວາ ເຕນ ຂມາປິເຕປິ ຕສ຺ສ ສນ຺ຕິເກ ວາສໂຕ ຣຊ຺ຊິສ຺ສຣິຍໂຕ ຈ ສໍເວຄມາປຊ຺ຊິຕ຺ວາ ນານປ຺ປກາຣໍ ຍາຈິຍມາເນນປິ ຫຕ຺ຖຄຕໍ ຣຊ຺ຊສິຣິໍ ເຂຬປິຓ຺ຑໍ ວິຍ ຉຑ຺ເຑຕ຺ວາ ກຕ຺ຖຈິ ອລຄ຺ຄຈິຕ຺ເຕນ ຫຸຕ຺ວາ ປພ຺ພຊນໍ, ປພ຺ພຊິຕ຺ວາ ປວິເວກາຣາເມນ ຫຸຕ຺ວາ ນຈິຣສ຺ເສວ ອປ຺ປກສິເຣນ ຌານາຠິຎ຺ຎານິພ຺ພຕ຺ຕນນ຺ຕິ ເອວມາທໂຍ ມຫາສຕ຺ຕສ຺ສ ຄຸຓານຸຠາວາ ວິຠາເວຕພ຺ພາຕິ.

ໂສມນສ຺ສຈຣິຍາວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.