໑໒. ມຫາສຸຕໂສມຈຣິຍາວຓ຺ຓນາ

໑໐໕. ທ຺ວາທສເມ ສຸຕໂສໂມ ມຫີປຕີຕິ ເອວໍນາໂມ ຂຕ຺ຕິໂຍ. ມຫາສຕ຺ໂຕ ຫິ ຕທາ ກຸຣຸຣຏ຺ເຐ ອິນ຺ທປຕ຺ຖນຄເຣ ໂກຣພ຺ຍສ຺ສ ຣຎ຺ໂຎ ອຄ຺ຄມເຫສິຍາ ກຸຈ຺ຉິມ຺ຫິ ນິພ຺ພຕ຺ຕິ. ຕໍ ສຸຕວິຕ຺ຕຕາຍ ຈນ຺ທສມານໂສມ຺ມວຣວຓ຺ຓຕາຍ ຈ ‘‘ສຸຕໂສໂມ’’ຕິ ສຎ຺ຊານິໍສຸ. ຕໍ ວຍປ຺ປຕ຺ຕໍ ສພ຺ພສິປ຺ປນິປ຺ຜຕ຺ຕິປ຺ປຕ຺ຕໍ ມາຕາປິຕໂຣ ຣຊ຺ເຊ ອຠິສິຎ຺ຈິໍສຸ. ຄຫິໂຕ ໂປຣິສາເທນາຕິ ປຸຣິສານໍ ມນຸສ຺ສານໍ ອທນໂຕ ຂາທນໂຕ ‘‘ໂປຣິສາໂທ’’ຕິ ລທ຺ຘນາເມນ ພາຣາຓສິຣຎ຺ຎາ ເທວຕາພລິກມ຺ມຕ຺ຖໍ ຄຫິໂຕ.

ພາຣາຓສິຣາຊາ ຫິ ຕທາ ມໍສໍ ວິນາ ອຠຸຎ຺ຊນ຺ໂຕ ອຎ຺ຎໍ ມໍສໍ ອລຠນ຺ເຕນ ຠຕ຺ຕກາຣເກນ ມນຸສ຺ສມໍສໍ ຂາທາປິໂຕ ຣສຕຓ຺ຫາຍ ພທ຺ໂຘ ຫຸຕ຺ວາ ມນຸສ຺ເສ ຆາເຕຕ຺ວາ ມນຸສ຺ສມໍສໍ ຂາທນ຺ໂຕ ‘‘ໂປຣິສາໂທ’’ຕິ ລທ຺ຘນາໂມ ອມຈ຺ຈປາຣິສຊ຺ຊປ຺ປມຸເຂຫິ ນາຄເຣຫິ ເນຄມຊານປເທຫິ ຈ ອຸສ຺ສາຫິເຕນ ກາຬຫຕ຺ຖິນາ ນາມ ອຕ຺ຕໂນ ເສນາປຕິນາ ‘‘ເທວ, ຍທິ ຣຊ຺ເຊນ ອຕ຺ຖິໂກ ມນຸສ຺ສມໍສຂາທນໂຕ ວິຣມາຫີ’’ຕິ ວຸຕ຺ໂຕ ‘‘ຣຊ຺ຊໍ ປຊຫນ຺ໂຕປິ ມນຸສ຺ສມໍສຂາທນໂຕ ນ ໂອຣມິສ຺ສາມີ’’ຕິ ວຕ຺ວາ ເຕຫິ ຣຏ຺ຐາ ປພ຺ພາຊິໂຕ ອຣຎ຺ຎໍ ປວິສິຕ຺ວາ ເອກສ຺ມິໍ ນິຄ຺ໂຣຘຣຸກ຺ຂມູເລ ວສນ຺ໂຕ ຂາຓຸປ຺ປຫາເຣນ ປາເທ ຊາຕສ຺ສ ວຓສ຺ສ ຜາສຸຠາວາຍ ‘‘ສກລຊມ຺ພຸທີເປ ເອກສຕຂຕ຺ຕິຍານໍ ຄລໂລຫິເຕນ ພລິກມ຺ມໍ ກຣິສ຺ສາມີ’’ຕິ ເທວຕາຍ ອາຍາຈນໍ ກຕ຺ວາ ສຕ຺ຕາຫໍ ອນາຫາຣຕາຍ ວເຓ ຜາສຸເກ ຊາເຕ ‘‘ເທວຕານຸຠາເວນ ເມ ໂສຕ຺ຖິ ອໂຫສີ’’ຕິ ສຎ຺ຎາຍ ‘‘ເທວຕາຍ ພລິກມ຺ມຕ຺ຖໍ ຣາຊາໂນ ອາເນສ຺ສາມີ’’ຕິ ຄຈ຺ຉນ຺ໂຕ ອຕີຕຠເວ ສຫາຍຠູເຕນ ຍກ຺ເຂນ ສມາຄນ຺ຕ຺ວາ ເຕນ ທິນ຺ນມນ຺ຕພເລນ ອຘິກຕຣຖາມຊວປຣກ຺ກມສສມ຺ປນ຺ໂນ ຫຸຕ຺ວາ ສຕ຺ຕາຫພ຺ຠນ຺ຕເຣເຍວ ສຕຣາຊາໂນ ອາເນຕ຺ວາ ອຕ຺ຕໂນ ວສນນິຄ຺ໂຣຘຣຸກ຺ເຂ ໂອລມ຺ເພຕ຺ວາ ພລິກມ຺ມກຣຓສຊ຺ໂຊ ອໂຫສິ.

ອຖ ຕສ຺ມິໍ ຣຸກ຺ເຂ ອຘິວຕ຺ຖາ ເທວຕາ ຕໍ ພລິກມ຺ມໍ ອນິຈ຺ຉນ຺ຕີ ‘‘ອຸປາເຍນ ນໍ ນິເສເຘສ຺ສາມີ’’ຕິ ປພ຺ພຊິຕຣູເປນ ຕສ຺ສ ອຕ຺ຕານໍ ທສ຺ເສຕ຺ວາ ເຕນ ອນຸພທ຺ໂຘ ຕິໂຍຊນໍ ຄນ຺ຕ຺ວາ ປຸນ ອຕ຺ຕໂນ ທິພ຺ພຣູປເມວ ທສ຺ເສຕ຺ວາ ‘‘ຕ຺ວໍ ມຸສາວາທີ ຕຍາ ‘ສກລຊມ຺ພຸທີເປ ຣາຊາໂນ ອາເນຕ຺ວາ ພລິກມ຺ມໍ ກຣິສ຺ສາມີ’ຕິ ປຏິສ຺ສຸຕໍ. ອິທານິ ເຍ ວາ ເຕ ວາ ທຸພ຺ພລຣາຊາໂນ ອາເນສິ. ຊມ຺ພຸທີເປ ເຊຏ຺ຐກໍ ສຸຕໂສມຣາຊານໍ ສເຈ ນາເນສ຺ສສິ, ນ ເມ ເຕ ພລິກມ຺ເມນ ອຕ຺ໂຖ’’ຕິ ອາຫ.

ໂສ ‘‘ທິຏ຺ຐາ ເມ ອຕ຺ຕໂນ ເທວຕາ’’ຕິ ຕຸສິຕ຺ວາ ‘‘ສາມິ, ມາ ຈິນ຺ຕຍິ, ອຫໍ ອຊ຺ເຊວ ສຸຕໂສມໍ ອາເນສ຺ສາມີ’’ຕິ ວຕ຺ວາ ເວເຄນ ມິຄາຊິນອຸຍ຺ຍານໍ ຄນ຺ຕ຺ວາ ອສໍວິຫິຕາຍ ອາຣກ຺ຂາຍ ໂປກ຺ຂຣຓິໍ ໂອຕຣິຕ຺ວາ ປທຸມິນິປຕ຺ເຕນ ສີສໍ ປຏິຈ຺ຉາເທຕ຺ວາ ອຏ຺ຐາສິ. ຕສ຺ມິໍ ອນ຺ໂຕອຸຍ຺ຍານຄເຕເຍວ ພລວປຈ຺ຈູເສ ສມນ຺ຕາ ຕິໂຍຊນໍ ອາຣກ຺ຂໍ ຄຓ຺ຫິໍສຸ. ມຫາສຕ຺ໂຕ ປາໂຕວ ອລງ຺ກຕຫຕ຺ຖິກ຺ຂນ຺ຘວຣຄໂຕ ຈຕຸຣງ຺ຄິນິຍາ ເສນາຍ ນຄຣໂຕ ນິກ຺ຂມິ. ຕທາ ຕກ຺ກສິລໂຕ ນນ຺ໂທ ນາມ ພ຺ຣາຫ຺ມໂຓ ຈຕສ຺ໂສ ສຕາຣຫຄາຖາໂຍ ຄເຫຕ຺ວາ ວີສໂຍຊນສຕໍ ມຄ຺ຄໍ ອຕິກ຺ກມ຺ມ ຕໍ ນຄຣໍ ປຕ຺ໂຕ ຣາຊານໍ ປາຈີນທ຺ວາເຣນ ນິກ຺ຂມນ຺ຕໍ ທິສ຺ວາ ຫຕ຺ຖໍ ອຸກ຺ຂິປິຕ຺ວາ ‘‘ຊຍຕຸ ຠວໍ, ມຫາຣາຊາ’’ຕິ ວຕ຺ວາ ຊຍາເປສິ.

ຣາຊາ ຫຕ຺ຖິນາ ຕໍ ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ‘‘ກຸໂຕ ນຸ, ຕ຺ວໍ ພ຺ຣາຫ຺ມຓ, ອາຄຈ຺ຉສິ, ກິມິຈ຺ຉສິ, ກິໍ ເຕ ທຊ຺ຊ’’ນ຺ຕິ ອາຫ. ພ຺ຣາຫ຺ມໂຓ ‘‘ຕຸມ຺ເຫ ‘ສຸຕວິຕ຺ຕກາ’ຕິ ສຸຕ຺ວາ ຈຕສ຺ໂສ ສຕາຣຫຄາຖາໂຍ ອາທາຍ ຕຸມ຺ຫາກໍ ເທເສຕຸໍ ອາຄໂຕມ຺ຫີ’’ຕິ ອາຫ. ມຫາສຕ຺ໂຕ ຕຸຏ຺ຐມານໂສ ຫຸຕ຺ວາ ‘‘ອຫໍ ອຸຍ຺ຍານໍ ຄນ຺ຕ຺ວາ ນ຺ຫາຍິຕ຺ວາ ອາຄນ຺ຕ຺ວາ ໂສສ຺ສາມິ, ຕ຺ວໍ ມາ ອຸກ຺ກຓ຺ຐີ’’ຕິ ວຕ຺ວາ ‘‘ຄຈ຺ຉຖ ພ຺ຣາຫ຺ມຓສ຺ສ ອສຸກເຄເຫ ນິວາສໍ ຆາສຈ຺ຉາທນຎ຺ຈ ສໍວິທຫຖາ’’ຕິ ອາຓາເປຕ຺ວາ ອຸຍ຺ຍານໍ ປວິສິຕ຺ວາ ມຫນ຺ຕໍ ອາຣກ຺ຂໍ ສໍວິຘາຍ ໂອຬາຣິການິ ອາຠຣຓານິ ໂອມຸຎ຺ຈິຕ຺ວາ ມສ຺ສຸກມ຺ມໍ ກາເຣຕ຺ວາ ອຸພ຺ພຏ຺ຏິຕສຣີໂຣ ໂປກ຺ຂຣຓິຍາ ຣາຊວິຠເວນ ນ຺ຫາຍິຕ຺ວາ ປຈ຺ຈຸຕ຺ຕຣິຕ຺ວາ ອຸທກຄ຺ຄຫຓສາຏເກ ນິວາເສຕ຺ວາ ອຏ຺ຐາສິ.

ອຖສ຺ສ ຄນ຺ຘມາລາລງ຺ກາເຣ ອຸປຫຣິໍສຸ. ໂປຣິສາໂທ ‘‘ອລງ຺ກຕກາເລ ຣາຊາ ຠາຣິໂກ ຠວິສ຺ສຕິ, ສລ຺ລຫຸກກາເລເຍວ ນໍ ຄຓ຺ຫິສ຺ສາມີ’’ຕິ ນທນ຺ໂຕ ຂຄ຺ຄໍ ປຣິວຕ຺ເຕນ຺ໂຕ ‘‘ອຫມສ຺ມິ ໂປຣິສາໂທ’’ຕິ ນາມໍ ສາເວຕ຺ວາ ອຸທກາ ນິກ຺ຂມິ. ຕສ຺ສ ສທ຺ທໍ ສຸຕ຺ວາ ຫຕ຺ຖາໂຣຫາທໂຍ ຫຕ຺ຖິອາທິໂຕ ຠສ຺ສິໍສຸ. ພລກາໂຍ ທູເຣ ຐິໂຕ ຕໂຕວ ປລາຍິ. ອິຕໂຣ ອຕ຺ຕໂນ ອາວຸຘານິ ຉຑ຺ເຑຕ຺ວາ ອຸເຣນ ນິປຊ຺ຊິ. ໂປຣິສາໂທ ຣາຊານໍ ອຸກ຺ຂິປິຕ຺ວາ ຂນ຺ເຘ ນິສີທາເປຕ຺ວາ ສມ຺ມຸຂຏ຺ຐາເນເຍວ ອຏ຺ຐາຣສຫຕ຺ຖໍ ປາກາຣໍ ລງ຺ຆິຕ຺ວາ ປຸຣໂຕ ປຄລິຕມທມຕ຺ຕວຣວາຣເຓ ກຸມ຺ເຠ ອກ຺ກມິຕ຺ວາ ປພ຺ພຕກູຏານິ ວິຍ ປາເຕນ຺ໂຕ ວາຕຊວານິປິ ອສ຺ສຣຕນານິ ປິຏ຺ຐິຍໍ ອກ຺ກມິຕ຺ວາ ປາເຕນ຺ໂຕ ຣຖສີເສ ອກ຺ກມິຕ຺ວາ ປາເຕນ຺ໂຕ ຠມຣິກໍ ຠມນ຺ໂຕ ວິຍ ນີລການິ ນິຄ຺ໂຣຘປຕ຺ຕານິ ມທ຺ທນ຺ໂຕ ວິຍ ເອກເວເຄເນວ ຕິໂຍຊນມຄ຺ຄໍ ຄນ຺ຕ຺ວາ ກຎ຺ຈິ ອນຸພນ຺ຘນ຺ຕໍ ອທິສ຺ວາ ສຓິກໍ ຄຈ຺ຉນ຺ໂຕ ສຸຕໂສມສ຺ສ ເກເສຫິ ອຸທກພິນ຺ທູນິ ອຕ຺ຕໂນ ອຸປຣິ ປຕນ຺ຕານິ ‘‘ອສ຺ສຸພິນ຺ທູນີ’’ຕິ ສຎ຺ຎາຍ ‘‘ກິມິທໍ ສຸຕໂສໂມປິ ມຣຓໍ ອນຸໂສຈນ຺ໂຕ ໂຣທຕີ’’ຕິ ອາຫ.

ມຫາສຕ຺ໂຕ ‘‘ນາຫໍ ມຣຓໂຕ ອນຸໂສຈາມິ, ກຸໂຕ ໂຣທນາ, ອປິ ຈ ໂຂ ສງ຺ຄຣໍ ກຕ຺ວາ ສຈ຺ຈາປນໍ ນາມ ປຓ຺ຑິຕານໍ ອາຈິຓ຺ຓໍ, ຕໍ ນ ນິປ຺ຜຊ຺ຊຕີ’’ຕິ ອນຸໂສຈາມິ. ກສ຺ສປທສພເລນ ເທສິຕາ ຈຕສ຺ໂສ ສຕາຣຫຄາຖາໂຍ ອາທາຍ ຕກ຺ກສິລໂຕ ອາຄຕສ຺ສ ພ຺ຣາຫ຺ມຓສ຺ສ ອາຄນ຺ຕຸກວຕ຺ຕໍ ກາເຣຕ຺ວາ ‘‘ນ຺ຫາຍິຕ຺ວາ ອາຄນ຺ຕ຺ວາ ສຸຓິສ຺ສາມິ, ຍາວ ມມາຄມນາ ອາຄເມຫີ’’ຕິ ສງ຺ຄຣໍ ກຕ຺ວາ ອຸຍ຺ຍານໍ ຄໂຕ, ຕ຺ວຎ຺ຈ ຕາ ຄາຖາໂຍ ໂສຕຸໍ ອທຕ຺ວາ ມໍ ຄຓ຺ຫີຕິ. ເຕນ ວຸຕ຺ຕໍ –

‘‘ຄຫິໂຕ ໂປຣິສາເທນ, ພ຺ຣາຫ຺ມເຓ ສງ຺ຄຣໍ ສຣິ’’ນ຺ຕິ.

ຕຕ຺ຖ ພ຺ຣາຫ຺ມເຓ ສງ຺ຄຣໍ ສຣິນ຺ຕິ ນນ຺ທພ຺ຣາຫ຺ມເຓ ອຕ຺ຕນາ ກຕໍ ປຏິຎ຺ຎໍ ອນຸສ຺ສຣິໍ.

໑໐໖. ອາວຸຓິຕ຺ວາ ກຣຕ຺ຕເລຕິ ຕຕ຺ຖ ຕຕ຺ຖ ອຸຍ຺ຍານາທີສຸ ຄນ຺ຕ຺ວາ ອຕ຺ຕໂນ ພເລນ ອານີຕານໍ ເອກສຕຂຕ຺ຕິຍານໍ ຫຕ຺ຖຕເລ ຉິທ຺ທໍ ກຕ຺ວາ ຣຸກ຺ເຂ ລມ຺ພນຕ຺ຖໍ ຣຊ຺ຊຸໍ ປຏິມຸຎ຺ຈິຕ຺ວາ. ເອເຕສໍ ປມິລາເປຕ຺ວາຕິ ເອເຕ ເອກສຕຂຕ຺ຕິເຍ ຊີວຄ຺ຄາຫໍ ຄເຫຕ຺ວາ ອຸທ຺ຘໍປາເທ ອໂຘສິເຣ ກຕ຺ວາ ປຓ຺ຫິຍາ ສີສໍ ປຫຣນ຺ໂຕ ຠມຓວເສນ ຫຕ຺ຖຕເລ ອາວຸຓິຕ຺ວາ ຣຸກ຺ເຂ ອາລມ຺ພນວເສນ ສພ຺ພໂສ ອາຫາຣູປຈ຺ເຉເທນ ຈ ສພ຺ພຖາ ປມິລາເປຕ຺ວາ ວິໂສເສຕ຺ວາ ເຂທາເປຕ຺ວາຕິ ອຕ຺ໂຖ. ຍຎ຺ຎຕ຺ເຖຕິ ພລິກມ຺ມຕ຺ເຖ ສາເຘຕພ຺ເພ. ອຸປນຍີ ມມນ຺ຕິ ມໍ ອຸປເນສິ.

໑໐໗. ຕຖາ ອຸປນີຍມາໂນ ປນ ມຫາສຕ຺ໂຕ ໂປຣິສາເທນ ‘‘ກິໍ ຕ຺ວໍ ມຣຓໂຕ ຠາຍສີ’’ຕິ ວຸຕ຺ເຕ ‘‘ນາຫໍ ມຣຓໂຕ ຠາຍາມິ, ຕສ຺ສ ປນ ພ຺ຣາຫ຺ມຓສ຺ສ ມຍາ ກໂຕ ສງ຺ຄໂຣ ນ ປຣິໂມຈິໂຕ’’ຕິ ອນຸໂສຈາມິ. ‘‘ສເຈ ມໍ ວິສ຺ສຊ຺ເຊສ຺ສສິ, ຕໍ ຘມ຺ມໍ ສຸຕ຺ວາ ຕສ຺ສ ຈ ສກ຺ກາຣສມ຺ມານໍ ກຕ຺ວາ ປຸນ ອາຄມິສ຺ສາມີ’’ຕິ. ‘‘ນາຫມິທໍ ສທ຺ທຫາມິ, ຍໍ ຕ຺ວໍ ມຍາ ວິສ຺ສຊ຺ຊິໂຕ ຄນ຺ຕ຺ວາ ປຸນ ມມ ຫຕ຺ຖໍ ອາຄມິສ຺ສາສີ’’ຕິ. ‘‘ສມ຺ມ ໂປຣິສາທ, ມຍາ ສທ຺ຘິໍ ເອກາຈຣິຍກຸເລ ສິກ຺ຂິໂຕ ສຫາໂຍ ຫຸຕ຺ວາ ‘ອຫໍ ຊີວິຕເຫຕຸປິ ນ ມຸສາ ກເຖມີ’ຕິ ກິໍ ນ ສທ຺ທຫສີ’’ຕິ? ກິຎ຺ຈາປິ ເມ ເອເຕນ ວາຈາມຕ຺ຕເກນ –

‘‘ອສິຎ຺ຈ ສຕ຺ຕິຎ຺ຈ ປຣາມສາມິ, ສປຖມ຺ປິ ເຕ ສມ຺ມ ອຫໍ ກໂຣມິ;

ຕຍາ ປມຸຕ຺ໂຕ ອນໂຓ ຠວິຕ຺ວາ, ສຈ຺ຈານຸຣກ຺ຂີ ປຸນຣາວຊິສ຺ສ’’ນ຺ຕິ. (ຊາ. ໒.໒໑.໔໐໗) –

ມຫາສຕ຺ເຕນ ອິມາຍ ຄາຖາຍ ວຸຕ຺ຕາຍ ໂປຣິສາໂທ ‘‘ອຍໍ ສຸຕໂສໂມ ‘ຂຕ຺ຕິເຍຫິ ອກຕ຺ຕພ຺ພໍ ສປຖໍ ກໂຣມີ’ຕິ ວທຕິ, ຄນ຺ຕ຺ວາ ອນາຄຈ຺ຉນ຺ໂຕປິ ມມ ຫຕ຺ຖໂຕ ນ ມຸຈ຺ຈິສ຺ສຕີ’’ຕິ ຈິນ຺ເຕຕ຺ວາ –

‘‘ໂຍ ເຕ ກໂຕ ສງ຺ຄໂຣ ພ຺ຣາຫ຺ມເຓນ, ຣຏ຺ເຐ ສເກ ອິສ຺ສຣິເຍ ຐິເຕນ;

ຕໍ ສງ຺ຄຣໍ ພ຺ຣາຫ຺ມຓ ສປ຺ປທາຍ, ສຈ຺ຈານຸຣກ຺ຂີ ປຸນຣາວຊສ຺ສູ’’ຕິ. (ຊາ. ໒.໒໑.໔໐໘) –

ວິສ຺ສຊ຺ເຊສິ.

ມຫາສຕ຺ໂຕ ຣາຫຸມຸຂາ ມຸຕ຺ໂຕ ຈນ຺ໂທ ວິຍ ນາຄພໂລ ຖາມສມ຺ປນ຺ໂນ ຂິປ຺ປເມວ ຕໍ ນຄຣໍ ສມ຺ປາປຸຓິ. ເສນາປິສ຺ສ ‘‘ສຸຕໂສມຣາຊາ ປຓ຺ຑິໂຕ, ໂປຣິສາທໍ ທເມຕ຺ວາ ສີຫມຸຂາ ປມຸຕ຺ຕມຕ຺ຕວຣວາຣໂຓ ວິຍ ອາຄມິສ຺ສຕີ’’ຕິ ຈ ‘‘ຣາຊານໍ ໂປຣິສາທສ຺ສ ທຕ຺ວາ ອາຄຕາ’’ຕິ ຄຣຫຠເຍນ ຈ ພຫິນຄເຣເຍວ ນິວິຏ຺ຐາ ຕໍ ທູຣໂຕວ ອາຄຈ຺ຉນ຺ຕໍ ທິສ຺ວາ ປຈ຺ຈຸຄ຺ຄນ຺ຕ຺ວາ ວນ຺ທິຕ຺ວາ ‘‘ກຈ຺ຈິຕ຺ຖ, ມຫາຣາຊ, ໂປຣິສາເທນ ນ ກິລມິໂຕ’’ຕິ ປຏິສນ຺ຖາຣໍ ກຕ຺ວາ ‘‘ໂປຣິສາເທນ ມຍ຺ຫໍ ມາຕາປິຕູຫິປິ ທຸກ຺ກຣໍ ກຕໍ, ຕຖາຣູໂປ ນາມ ຈຓ຺ໂຑ ສາຫສິໂກ ມມໍ ສທ຺ທຫິຕ຺ວາ ມໍ ວິສ຺ສຊ຺ເຊສີ’’ຕິ ວຸຕ຺ເຕ ຣາຊານໍ ອລງ຺ກຣິຕ຺ວາ ຫຕ຺ຖິກ຺ຂນ຺ຘໍ ອາໂຣເປຕ຺ວາ ປຣິວາເຣຕ຺ວາ ນຄຣໍ ປາວິສິ. ຕໍ ທິສ຺ວາ ສພ຺ເພ ນາຄຣາ ຕຸສິໍສຸ.

ໂສປິ ຘມ຺ມໂສຓ຺ຑຕາຍ ມາຕາປິຕໂຣປິ ອນຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ນິເວສນໍ ຄນ຺ຕ຺ວາ ພ຺ຣາຫ຺ມຓໍ ປກ຺ໂກສາເປຕ຺ວາ ຕສ຺ສ ມຫນ຺ຕໍ ສກ຺ກາຣສມ຺ມານໍ ກຕ຺ວາ ຘມ຺ມຄຣຸຕາຍ ສຍໍ ນີຈາສເນ ນິສີທິຕ຺ວາ ‘‘ຕຸມ຺ເຫຫິ ມຍ຺ຫໍ ອາຠຕາ ສຕາຣຫຄາຖາ ສຸໂຓມິ ອາຈຣິຍາ’’ຕິ ອາຫ. ພ຺ຣາຫ຺ມໂຓ ມຫາສຕ຺ເຕນ ຍາຈິຕກາເລ ຄນ຺ເຘຫິ ຫຕ຺ເຖ ອຸພ຺ພຏ຺ເຏຕ຺ວາ ປສິພ຺ພກໂຕ ມໂນຣມໍ ໂປຕ຺ຖກໍ ນີຫຣິຕ຺ວາ ອຸໂຠຫິ ຫຕ຺ເຖຫິ ຄເຫຕ຺ວາ ‘‘ເຕນ ຫິ, ມຫາຣາຊ, ສຸໂຓຫີ’’ຕິ ໂປຕ຺ຖກໍ ວາເຈນ຺ໂຕ ຄາຖາ ອຠາສິ –

‘‘ສກິເທວ ສຸຕໂສມ, ສພ຺ຠິ ໂຫຕິ ສມາຄໂມ;

ສາ ນໍ ສງ຺ຄຕິ ປາເລຕິ, ນາສພ຺ຠິ ພຫຸສງ຺ຄໂມ.

‘‘ສພ຺ຠິເຣວ ສມາເສຖ, ສພ຺ຠິ ກຸພ຺ເພຖ ສນ຺ຖວໍ;

ສຕໍ ສທ຺ຘມ຺ມມຎ຺ຎາຍ, ເສຍ຺ໂຍ ໂຫຕິ ນ ປາປິໂຍ.

‘‘ຊີຣນ຺ຕິ ເວ ຣາຊຣຖາ ສຸຈິຕ຺ຕາ, ອໂຖ ສຣີຣມ຺ປິ ຊຣໍ ອຸເປຕິ;

ສຕຎ຺ຈ ຘມ຺ໂມ ນ ຊຣໍ ອຸເປຕິ, ສນ຺ໂຕ ຫເວ ສພ຺ຠິ ປເວທຍນ຺ຕິ.

‘‘ນຠຎ຺ຈ ທູເຣ ປຖວີ ຈ ທູເຣ, ປາຣໍ ສມຸທ຺ທສ຺ສ ຕທາຫຸ ທູເຣ;

ຕໂຕ ຫເວ ທູຣຕຣໍ ວທນ຺ຕິ, ສຕຎ຺ຈ ຘມ຺ໂມ ອສຕຎ຺ຈ ຣາຊາ’’ຕິ. (ຊາ. ໒.໒໑.໔໑໑-໔໑໔, ໔໔໕-໔໔໘);

ຕາ ສຸຕ຺ວາ ມຫາສຕ຺ໂຕ ‘‘ສຜລໍ ເມ ອາຄມນ’’ນ຺ຕິ ຕຸຏ຺ຐຈິຕ຺ໂຕ ‘‘ອິມາ ຄາຖາ ເນວ ສາວກຠາສິຕາ, ນ ອິສິຠາສິຕາ, ນ ກວິຠາສິຕາ, ນ ເທວຠາສິຕາ, ສພ຺ພຎ຺ຎຸນາວ ຠາສິຕາ. ກິໍ ນຸ ໂຂ ອຄ຺ຆ’’ນ຺ຕິ ຈິນ຺ເຕນ຺ໂຕ ‘‘ອິມໍ ສກລມ຺ປິ ຈກ຺ກວາຬໍ ຍາວ ພ຺ຣຫ຺ມໂລກາ ສຕ຺ຕຣຕນປຸຓ຺ຓໍ ກຕ຺ວາ ທິນ຺ເນປິ ເນວ ອນຸຈ຺ຉວິກໍ ກຕໍ ນາມ ໂຫຕິ, ອຫໍ ໂຂ ປນສ຺ສ ຕິໂຍຊນສຕິເກ ກຸຣຸຣຏ຺ເຐ ສຕ຺ຕໂຍຊນິເກ ອິນ຺ທປຕ຺ຖນຄເຣ ຣຊ຺ຊໍ ທາຕຸໍ ປໂຫມິ. ຣຊ຺ຊໍ ກາຕຸໍ ປນສ຺ສ ຠາຄ຺ຍໍ ນຕ຺ຖິ, ຕຖາ ຫິສ຺ສ ອງ຺ຄລກ຺ຂຓານຸສາເຣນ ອປ຺ປານຸຠາວຕາ ທິສ຺ສຕິ, ຕສ຺ມາ ທິນ຺ນມ຺ປິ ຣຊ຺ຊໍ ນ ອິມສ຺ມິໍ ຕິຏ຺ຐຕີ’’ຕິ ຈິນ຺ເຕຕ຺ວາ ‘‘ອາຈຣິຍ, ຕຸມ຺ເຫ ອຎ຺ເຎສໍ ຂຕ຺ຕິຍານໍ ອິມາ ຄາຖາໂຍ ເທເສຕ຺ວາ ກິໍ ລຠຖາ’’ຕິ ປຸຈ຺ຉິ. ‘‘ເອເກກາຍ ສຕໍ ສຕໍ, ມຫາຣາຊ, ເຕເນວ ສຕາຣຫຄາຖາ ນາມ ຊາຕາ’’ຕິ. ອຖສ຺ສ ມຫາສຕ຺ໂຕ ‘‘ຕ຺ວໍ ອາຈຣິຍ, ອຕ຺ຕນາ ຄເຫຕ຺ວາ ວິຈຣຓຠຓ຺ຑສ຺ສ ອຄ຺ຆໍ ນ ຊານາສີ’’ຕິ.

‘‘ສຫສ຺ສິຍາ ອິມາ ຄາຖາ, ນຍິມາ ຄາຖາ ສຕາຣຫາ;

ຈຕ຺ຕາຣິ ຕ຺ວໍ ສຫສ຺ສານິ, ຂິປ຺ປໍ ຄຓ຺ຫາຫິ ພ຺ຣາຫ຺ມຓາ’’ຕິ. (ຊາ. ໒.໒໑.໔໑໕);

ຈຕ຺ຕາຣິ ສຫສ຺ສານິ ທາເປຕ຺ວາ ເອກຎ຺ຈ ສຸຂຍານກໍ ທຕ຺ວາ ມຫຕາ ສກ຺ກາຣສມ຺ມາເນເນວ ຕໍ ອຸຍ຺ໂຍເຊຕ຺ວາ ມາຕາປິຕໂຣ ວນ຺ທິຕ຺ວາ ‘‘ອຫໍ ພ຺ຣາຫ຺ມເຓນ ອາຠຕໍ ສທ຺ຘມ຺ມຣຕນໍ ປູເຊຕ຺ວາ ຕສ຺ສ ຈ ສກ຺ກາຣສມ຺ມານໍ ກຕ຺ວາ ອາຄມິສ຺ສາມີຕິ ໂປຣິສາທສ຺ສ ປຏິຎ຺ຎໍ ທຕ຺ວາ ອາຄໂຕ. ຕຕ຺ຖ ຍໍ ພ຺ຣາຫ຺ມຓສ຺ສ ກຕ຺ຕພ຺ພໍ ປຏິປຊ຺ຊິຕພ຺ພໍ ຕໍ ກຕໍ, ອິທານິ ໂປຣິສາທສ຺ສ ສນ຺ຕິກໍ ຄມິສ຺ສາມີ’’ຕິ ວຸຕ຺ວາ ‘‘ເຕນ ຫິ, ຕາຕ ສຸຕໂສມ, ກິໍ ນາເມຕໍ ກເຖສິ, ຈຕຸຣງ຺ຄິນິຍາ ເສນາຍ ໂຈຣໍ ຄຓ຺ຫິສ຺ສາມ, ມາ ຄຈ຺ຉ ໂຈຣສ຺ສ ສນ຺ຕິກ’’ນ຺ຕິ ຍາຈິໍສຸ. ໂສຬສສຫສ຺ສາ ນາຏກິຕ຺ຖິໂຍ ເສສປຣິຊນາປິ ‘‘ອມ຺ເຫ ອນາເຖ ກຕ຺ວາ ກຸຫິໍ ຄຈ຺ຉສິ ເທວາ’’ຕິ ປຣິເທວິໍສຸ. ‘‘ປຸນປິ ກິຣ ຣາຊາ ໂຈຣສ຺ສ ສນ຺ຕິກໍ ຄມິສ຺ສຕີ’’ຕິ ເອກໂກລາຫລໍ ອໂຫສິ.

ມຫາສຕ຺ໂຕ ‘‘ປຏິຎ຺ຎາຍ ສຈ຺ຈາປນໍ ນາມ ສາຘູນໍ ສປ຺ປຸຣິສານໍ ອາຈິຓ຺ຓໍ, ໂສປິ ມມໍ ສທ຺ທຫິຕ຺ວາ ວິສ຺ສຊ຺ເຊສິ, ຕສ຺ມາ ຄມິສ຺ສາມິເຍວາ’’ຕິ ມາຕາປິຕໂຣ ວນ຺ທິຕ຺ວາ ເສສຊນໍ ອນຸສາເສຕ຺ວາ ອສ຺ສຸມຸເຂນ ນານປ຺ປກາຣໍ ປຣິເທວນ຺ເຕນ ອິຕ຺ຖາຄາຣາທິນາ ຊເນນ ອນຸຄໂຕ ນຄຣາ ນິກ຺ຂມ຺ມ ຕໍ ຊນໍ ນິວຕ຺ເຕຕຸໍ ມຄ຺ເຄ ທຓ຺ຑເກນ ຕິຣິຍໍ ເລຂໍ ກຕ຺ວາ ‘‘ອິມໍ ມມ ເລຂໍ ມາ ອຕິກ຺ກມິໍສູ’’ຕິ ວຕ຺ວາ ອຄມາສິ. ມຫາຊໂນ ເຕຊວໂຕ ມຫາສຕ຺ຕສ຺ສ ອາຓໍ ອຕິກ຺ກມິຕຸໍ ອສກ຺ໂກນ຺ໂຕ ມຫາສທ຺ເທນ ກນ຺ທິຕ຺ວາ ໂຣທິຕ຺ວາ ນິວຕ຺ຕິ. ໂພຘິສຕ຺ໂຕ ອາຄຕມຄ຺ເຄເນວ ຕສ຺ສ ສນ຺ຕິກໍ ອຄມາສິ. ເຕນ ວຸຕ຺ຕໍ ‘‘ອປຸຈ຺ຉິ ມໍ ໂປຣິສາໂທ’’ຕິອາທິ.

ຕຕ຺ຖ ກິໍ ຕ຺ວໍ ອິຈ຺ຉສິ ນິສຊ຺ຊນ຺ຕິ ຕ຺ວໍ ອຕ຺ຕໂນ ນຄຣໍ ຄນ຺ຕຸໍ ມມ ຫຕ຺ຖໂຕ ນິສ຺ສຊ຺ຊນໍ ກິໍ ອິຈ຺ຉສິ, ຕ຺ວໍ ‘‘ມຍາ ຕກ຺ກສິລາທີສຸ ຈິຣປຣິຈິໂຕ ສຈ຺ຈວາທີ ຈາ’’ຕິ ວທສິ, ຕສ຺ມາ ຍຖາ ມຕິ ເຕ ກາຫາມິ, ຍຖາຣຸຈິ ເຕ ກຣິສ຺ສາມິ. ຍທິ ເມ ຕ຺ວໍ ປຸເນຫິສີຕິ ສເຈ ປຸນ ຕ຺ວໍ ເອກໍເສເນວ ມມ ສນ຺ຕິກໍ ອາຄມິສ຺ສສິ.

໑໐໘. ປຓ຺ເຫ ອາຄມນໍ ມມາຕິ ປເຄວ ມມ ອາຄມນໍ ຕສ຺ສ ໂປຣິສາທສ຺ສ ປຏິສ຺ສຸຓິຕ຺ວາ ປາໂຕວ ອາຄມິສ຺ສາມີຕິ ປຏິສ຺ສວໍ ກຕ຺ວາ. ຣຊ຺ຊໍ ນິຍ຺ຍາຕຍິໍ ຕທາຕິ ຕທາ ໂປຣິສາທສ຺ສ ສນ຺ຕິກໍ ຄນ຺ຕຸກາໂມ ‘‘ອິທໍ ໂວ ຣຊ຺ຊໍ ປຏິປຊ຺ຊຖາ’’ຕິ ມາຕາປິຕູນໍ ຕິໂຍຊນສຕິກໍ ຣຊ຺ຊໍ ນິຍ຺ຍາເຕສິໍ.

໑໐໙. ກສ຺ມາ ປນ ຣຊ຺ຊໍ ນິຍ຺ຍາຕຍິນ຺ຕິ? ອນຸສ຺ສຣິຕ຺ວາ ສຕໍ ຘມ຺ມນ຺ຕິ ຍສ຺ມາ ປນ ປຏິຎ຺ຎາຍ ສຈ຺ຈາປນໍ ນາມ ສຕໍ ສາຘູນໍ ມຫາໂພຘິສຕ຺ຕານໍ ປເວຓີ ກຸລວໍໂສ, ຕສ຺ມາ ຕໍ ສຈ຺ຈປາຣມິຕາຘມ຺ມໍ ປຸພ຺ພກໍ ໂປຣາຓໍ ຊິເນຫິ ພຸທ຺ຘາທີຫິ ເສວິຕໍ ອນຸສ຺ສຣິຕ຺ວາ ສຈ຺ຈໍ ອນຸຣກ຺ຂນ຺ໂຕ ຕສ຺ສ ພ຺ຣາຫ຺ມຓສ຺ສ ຘນໍ ທຕ຺ວາ ອຕ຺ຕໂນ ຊີວິຕໍ ປຣິຈ຺ຈຊິຕ຺ວາ ໂປຣິສາທໍ ອຸປາຄມິໍ.

໑໑໐. ນຕ຺ຖິ ເມ ສໍສໂຍ ຕຕ຺ຖາຕິ ຕສ຺ມິໍ ໂປຣິສາທສ຺ສ ສນ຺ຕິກໍ ຄມເນ ‘‘ອຍໍ ມໍ ກິໍ ນຸ ໂຂ ຆາເຕສ຺ສຕິ, ອຸທາຫຸ ໂນ’’ຕິ ມຍ຺ຫໍ ສໍສໂຍ ນຕ຺ຖິ. ‘‘ຈຓ຺ໂຑ ສາຫສິໂກ ມຍາ ສທ຺ຘິໍ ເອກສຕຂຕ຺ຕິເຍ ເທວຕາຍ ພລິກມ຺ມກຣຓສຊ຺ໂຊ ເອກນ຺ເຕເນວ ຆາເຕສ຺ສຕີ’’ຕິ ຊານນ຺ໂຕ ເອວ ເກວລໍ ສຈ຺ຈວາຈໍ ອນຸຣກ຺ຂນ຺ໂຕ ອຕ຺ຕໂນ ຊີວິຕໍ ປຣິຈ຺ຈຊິຕ຺ວາ ຕໍ ອຸປາຄມິໍ. ຍສ຺ມາ ເຈຕເທວໍ, ຕສ຺ມາ ສຈ຺ເຈນ ເມ ສໂມ ນຕ຺ຖິ, ເອສາ ເມ ປຣມຕ຺ຖຠາວປ຺ປຕ຺ຕາ ສຈ຺ຈປາຣມີຕິ.

ອຸປາຄເຕ ປນ ມຫາສຕ຺ເຕ ວິກສິຕປຸຓ຺ຑຣີກປທຸມສສ຺ສິຣິກມສ຺ສ ມຸຂໍ ທິສ຺ວາ ‘‘ອຍໍ ວິຄຕມຣຓຠໂຍ ຫຸຕ຺ວາ ອາຄໂຕ, ກິສ຺ສ ນຸ ໂຂ ເອສ ອານຸຠາໂວ’’ຕິ ຈິນ຺ເຕນ຺ໂຕ ‘‘ຕສ຺ສ ມຎ຺ເຎ ຘມ຺ມສ຺ສ ສຸຕຕ຺ຕາ ອຍໍ ເອວໍ ເຕຊວາ ນິພ຺ຠໂຍ ຈ ຊາໂຕ, ອຫມ຺ປິ ຕໍ ສຸຕ຺ວາ ເຕຊວາ ນິພ຺ຠໂຍ ຈ ຠວິສ຺ສາມີ’’ຕິ ສນ຺ນິຏ຺ຐານໍ ກຕ຺ວາ ໂປຣິສາໂທ ມຫາສຕ຺ຕໍ ອາຫ – ‘‘ສຸໂຓມ ສຕາຣຫຄາຖາໂຍ ຍາສໍ ສວນຕ຺ຖໍ ຕ຺ວໍ ອຕ຺ຕໂນ ນຄຣໍ ຄໂຕ’’ຕິ.

ຕໍ ສຸຕ຺ວາ ໂພຘິສຕ຺ໂຕ ‘‘ອຍໍ ໂປຣິສາໂທ ປາປຘມ຺ໂມ, ອິມໍ ໂຖກໍ ນິຄ຺ຄເຫຕ຺ວາ ລຊ຺ຊາເປຕ຺ວາ ກເຖສ຺ສາມີ’’ຕິ –

‘‘ອຘມ຺ມິກສ຺ສ ລຸທ຺ທສ຺ສ, ນິຈ຺ຈໍ ໂລຫິຕປາຓິໂນ;

ນຕ຺ຖິ ສຈ຺ຈໍ ກຸໂຕ ຘມ຺ໂມ, ກິໍ ສຸເຕນ ກຣິສ຺ສສີ’’ຕິ. (ຊາ. ໒.໒໑.໔໒໗) –

ວຕ຺ວາ ປຸນ ເຕນ ສຸຏ຺ຐຸຕຣໍ ສຎ຺ຊາຕສວນາທເຣນ –

‘‘ສຸຕ຺ວາ ຘມ຺ມໍ ວິຊານນ຺ຕິ, ນຣາ ກລ຺ຍາຓປາປກໍ;

ອປິ ຄາຖາ ສຸຓິຕ຺ວານ, ຘມ຺ເມ ເມ ຣມເຕ ມໂນ’’ຕິ. (ຊາ. ໒.໒໑.໔໔໔) –

ວຸຕ຺ເຕ ‘‘ອຍໍ ອຕິວິຍ ສຎ຺ຊາຕາທໂຣ ໂສຕຸກາໂມ, ຫນ຺ທສ຺ສ ກເຖສ຺ສາມີ’’ຕິ ຈິນ຺ເຕຕ຺ວາ ‘‘ເຕນ ຫິ ສມ຺ມ, ສາຘຸກໍ ສຸໂຓຫິ ມນສິກໂຣຫີ’’ຕິ ວຕ຺ວາ ນນ຺ທພ຺ຣາຫ຺ມເຓນ ກຖິຕນິຍາເມເນວ ຄາຖານໍ ສກ຺ກຈ຺ຈໍ ຖຸຕິໍ ກຕ຺ວາ ຉກາມາວຈຣເທວໂລເກ ເອກໂກລາຫລໍ ກຕ຺ວາ ເທວຕາສຸ ສາຘຸກາຣໍ ທທມານາສຸ ມຫາສຕ຺ໂຕ ໂປຣິສາທສ຺ສ –

‘‘ສກິເທວ ມຫາຣາຊ, ສພ຺ຠິ ໂຫຕິ ສມາຄໂມ;

ສາ ນໍ ສງ຺ຄຕິ ປາເລຕິ, ນາສພ຺ຠິ ພຫຸສງ຺ຄໂມ.

‘‘ສພ຺ຠິເຣວ ສມາເສຖ, ສພ຺ຠິ ກຸພ຺ເພຖ ສນ຺ຖວໍ;

ສຕໍ ສທ຺ຘມ຺ມມຎ຺ຎາຍ, ເສຍ຺ໂຍ ໂຫຕິ ນ ປາປິໂຍ.

‘‘ຊີຣນ຺ຕິ ເວ ຣາຊຣຖາ ສຸຈິຕ຺ຕາ, ອຕ຺ໂຖ ສຣີຣມ຺ປິ ຊຣໍ ອຸເປຕິ;

ສຕຎ຺ຈ ຘມ຺ໂມ ນ ຊຣໍ ອຸເປຕິ, ສນ຺ໂຕ ຫເວ ສພ຺ຠິ ປເວທຍນ຺ຕິ.

‘‘ນຠຎ຺ຈ ທູເຣ ປຖວີ ຈ ທູເຣ, ປາຣໍ ສມຸທ຺ທສ຺ສ ຕທາຫຸ ທູເຣ;

ຕໂຕ ຫເວ ທູຣຕຣໍ ວທນ຺ຕິ, ສຕຎ຺ຈ ຘມ຺ໂມ ອສຕຎ຺ຈ ຣາຊາ’’ຕິ. (ຊາ. ໒.໒໑.໔໑໑-໔໑໔) –

ຘມ຺ມໍ ກເຖສິ. ຕສ຺ສ ເຕນ ສຸກຖິຕຕ຺ຕາ ເຈວ ອຕ຺ຕໂນ ຈ ປຸຎ຺ຎານຸຠາເວນ ຄາຖາ ສຸຓນ຺ຕສ຺ເສວ ສກລສຣີຣໍ ປຎ຺ຈວຓ຺ຓາຍ ປີຕິຍາ ປຣິປູຣິ. ໂສ ໂພຘິສຕ຺ເຕ ມຸທຸຈິຕ຺ໂຕ ຫຸຕ຺ວາ ‘‘ສມ຺ມ ສຸຕໂສມ, ທາຕພ຺ພຍຸຕ຺ຕກໍ ຫິຣຎ຺ຎາທິໍ ນ ປສ຺ສາມິ, ເອເກກາຍ ຄາຖາຍ ເອເກກໍ ວຣໍ ທສ຺ສາມີ’’ຕິ ອາຫ. ອຖ ນໍ ມຫາສຕ຺ໂຕ ‘‘ຕ຺ວໍ ອຕ຺ຕໂນປິ ຫິຕານິ ອຊານນ຺ໂຕ ປຣສ຺ສ ກິໍ ນາມ ວຣໍ ທສ຺ສສີ’’ຕິ ອປສາເທຕ຺ວາ ປຸນ ເຕນ ‘‘ວຣໍ ຄຓ຺ຫຖາ’’ຕິ ຍາຈິໂຕ ສພ຺ພປຐມໍ ‘‘ອຫໍ ຈິຣກາລໍ ຕໍ ອໂຣຄໍ ປສ຺ເສຍ຺ຍ’’ນ຺ຕິ ວຣໍ ຍາຈິ. ໂສ ‘‘ອຍໍ ອິທານິ ເມ ວຘິຕ຺ວາ ມໍສໍ ຂາທິຕຸກາມສ຺ສ ມຫານຕ຺ຖກຣສ຺ສ ມຍ຺ຫເມວ ຊີວິຕມິຈ຺ຉຕີ’’ຕິ ຕຸຏ຺ຐມານໂສ ວຎ຺ເຈຕ຺ວາ ວຣສ຺ສ ຄຫິຕຠາວໍ ອຊານນ຺ໂຕ ອທາສິ. ມຫາສຕ຺ໂຕ ຫິ ອຸປາຍກຸສລຕາຍ ຕສ຺ສ ຈິຣໍ ຊີວິຕຸກາມຕາປເທເສນ ອຕ຺ຕໂນ ຊີວິຕໍ ຍາຈິ. ອຖ ‘‘ປໂຣສຕໍ ຂຕ຺ຕິຍານໍ ຊີວິຕໍ ເທຫີ’’ຕິ ທຸຕິຍໍ ວຣໍ, ເຕສໍ ສເກ ຣຏ຺ເຐ ປຏິປາທນໍ ຕຕິຍໍ ວຣໍ, ມນຸສ຺ສມໍສຂາທນໂຕ ວິຣມຓໍ ຈຕຸຕ຺ຖໍ ວຣໍ ຍາຈິ. ໂສ ຕີຓິ ວຣານິ ທຕ຺ວາ ຈຕຸຕ຺ຖໍ ວຣໍ ອທາຕຸກາໂມ ‘‘ອຎ຺ຎໍ ວຣໍ ຄຓ຺ຫາຫີ’’ຕິ ວຕ຺ວາປິ ມຫາສຕ຺ເຕນ ນິປ຺ປີຬິຍມາໂນ ຕມ຺ປິ ອທາສິເຍວ.

ອຖ ໂພຘິສຕ຺ໂຕ ໂປຣິສາທໍ ນິພ຺ພິເສວນໍ ກຕ຺ວາ ເຕເນວ ຣາຊາໂນ ໂມຈາເປຕ຺ວາ ຠູມິຍໍ ນິປຊ຺ຊາເປຕ຺ວາ ທາຣການໍ ກຓ຺ຓໂຕ ສຸຕ຺ຕວຏ຺ຏິ ວິຍ ສຓິກໍ ຣຊ຺ຊຸໂຍ ນີຫຣິຕ຺ວາ ໂປຣິສາເທນ ເອກໍ ຕຈໍ ອາຫຣາເປຕ຺ວາ ປາສາເຓນ ຆໍສິຕ຺ວາ ສຈ຺ຈກິຣິຍໍ ກຕ຺ວາ ເຕສໍ ຫຕ຺ຖຕລານິ ມກ຺ເຂສິ. ຕງ຺ຂຓໍ ເອວ ຜາສຸກໍ ອໂຫສິ. ທ຺ວີຫຕີຫໍ ຕຕ຺ເຖວ ວສິຕ຺ວາ ເຕ ອໂຣເຄ ກາເຣຕ຺ວາ ເຕຫິ ສທ຺ຘິໍ ອຠິຊ຺ຊນກສຠາວໍ ມິຕ຺ຕສນ຺ຖວໍ ກາເຣຕ຺ວາ ເຕຫິ ສທ຺ຘິໍ ຕໍ ພາຣາຓສິໍ ເນຕ຺ວາ ຣຊ຺ເຊ ປຕິຏ຺ຐາເປຕ຺ວາ ‘‘ອປ຺ປມຕ຺ຕາ ໂຫຖາ’’ຕິ ເຕ ຣາຊາໂນ ອຕ຺ຕໂນ ອຕ຺ຕໂນ ນຄຣໍ ເປເສຕ຺ວາ ອິນ຺ທປຕ຺ຖນຄຣໂຕ ອາຄຕາຍ ອຕ຺ຕໂນ ຈຕຸຣງ຺ຄິນິຍາ ເສນາຍ ປຣິວຸໂຕ ອຕ຺ຕໂນ ນຄຣໍ ຄໂຕ ຕຸຏ຺ຐປມຸທິເຕນ ນາຄຣຊເນນ ສມ຺ປຣິວາຣິຍມາໂນ ອນ຺ເຕປຸຣໍ ປວິສິຕ຺ວາ ມາຕາປິຕໂຣ ວນ຺ທິຕ຺ວາ ມຫາຕລໍ ອຠິຣຸຫິ.

ອຖ ມຫາສຕ຺ໂຕ ຉ ທານສາລາໂຍ ກາເຣຕ຺ວາ ເທວສິກໍ ມຫາທານານິ ປວຕ຺ເຕນ຺ໂຕ ສີລານິ ປຣິປູເຣນ຺ໂຕ ອຸໂປສຖໍ ອຸປວສນ຺ໂຕ ປາຣມິໂຍ ອນຸພ຺ຣູເຫສິ. ເຕປິ ຣາຊາໂນ ມຫາສຕ຺ຕສ຺ສ ໂອວາເທ ຐຕ຺ວາ ທານາທີນິ ປຸຎ຺ຎານິ ກຕ຺ວາ ອາຍຸປຣິໂຍສາເນ ສຄ຺ຄປຸຣໍ ປູຣຍິໍສຸ.

ຕທາ ໂປຣິສາໂທ ອງ຺ຄຸລິມາລຕ຺ເຖໂຣ ອໂຫສິ, ກາຬຫຕ຺ຖິອມຈ຺ໂຈ ສາຣິປຸຕ຺ຕຕ຺ເຖໂຣ, ນນ຺ທພ຺ຣາຫ຺ມໂຓ ອານນ຺ທຕ຺ເຖໂຣ, ຣຸກ຺ຂເທວຕາ ມຫາກສ຺ສປຕ຺ເຖໂຣ, ຣາຊາໂນ ພຸທ຺ຘປຣິສາ, ມາຕາປິຕໂຣ ມຫາຣາຊກຸລານິ, ສຸຕໂສມມຫາຣາຊາ ໂລກນາໂຖ.

ຕສ຺ສ ເຫຏ຺ຐາ ວຸຕ຺ຕນເຍເນວ ເສສປາຣມິໂຍປິ ນິທ຺ຘາເຣຕພ຺ພາ. ຕຖາ ອລີນສຕ຺ຕຸຈຣິຍາວຓ຺ຓນາຍ (ຈຣິຍາ ອຏ຺ຐ. ໒.໗໔ ອາທໂຍ) ວິຍ ມຫາສຕ຺ຕສ຺ສ ຄຸຓານຸຠາວາ ວິຠາເວຕພ຺ພາຕິ.

ມຫາສຸຕໂສມຈຣິຍາວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.

ສຈ຺ຈປາຣມີ ນິຏ຺ຐິຕາ.