໑໓. ສຸວຓ຺ຓສາມຈຣິຍາວຓ຺ຓນາ

໑໑໑. ເຕຣສເມ ສາໂມ ຍທາ ວເນ ອາສິນ຺ຕິ ຫິມວນ຺ຕສ຺ມິໍ ມິຄສມ຺ມຕາຍ ນາມ ນທິຍາ ຕີເຣ ມຫຕິ ອຣຎ຺ເຎ ສາໂມ ນາມ ຕາປສກຸມາໂຣ ຍທາ ອໂຫສິ. ສກ຺ເກນ ອຠິນິມ຺ມິໂຕຕິ ສກ຺ກສ຺ສ ເທວານມິນ຺ທສ຺ສ ອຸປເທສສມ຺ປຕ຺ຕິຍາ ຊາຕຕ຺ຕາ ສກ຺ເກນ ນິພ຺ພຕ຺ຕິໂຕ ຊນິໂຕ. ຕຕ຺ຣາຍໍ ອນຸປຸພ຺ພິກຖາ – ອຕີເຕ ພາຣາຓສິໂຕ ອວິທູເຣ ນທິຍາ ຕີເຣ ເອໂກ ເນສາທຄາໂມ ອໂຫສິ. ຕຕ຺ຖ ເຊຏ຺ຐເນສາທສ຺ສ ປຸຕ຺ໂຕ ຊາໂຕ. ຕສ຺ສ ‘‘ທຸກູໂລ’’ຕິ ນາມມກໍສຸ. ຕສ຺ສາ ເອວ ນທິຍາ ປຣຕີເຣປິ ເອໂກ ເນສາທຄາໂມ ອໂຫສິ. ຕຕ຺ຖ ເຊຏ຺ຐເນສາທສ຺ສ ຘີຕາ ຊາຕາ. ຕສ຺ສາ ‘‘ປາຣິກາ’’ຕິ ນາມມກໍສຸ. ເຕ ອຸໂຠປິ ພ຺ຣຫ຺ມໂລກໂຕ ອາຄຕາ ສຸທ຺ຘສຕ຺ຕາ. ເຕສໍ ວຍປ຺ປຕ຺ຕານໍ ອນິຈ຺ຉມານານໍເຍວ ອາວາຫວິວາຫໍ ກຣິໍສຸ. ເຕ ອຸໂຠປິ ກິເລສສມຸທ຺ທໍ ອໂນຕຣິຕ຺ວາ ພ຺ຣຫ຺ມາໂນ ວິຍ ເອກໂຕ ວສິໍສຸ. ນ ຈ ກິຎ຺ຈິ ເນສາທກມ຺ມໍ ກໂຣນ຺ຕິ.

ອຖ ທຸກູລໍ ມາຕາປິຕໂຣ ‘‘ຕາຕ, ຕ຺ວໍ ເນສາທກມ຺ມໍ ນ ກໂຣສິ, ເນວ ຆຣາວາສໍ ອິຈ຺ຉສິ, ກິໍ ນາມ ກຣິສ຺ສສີ’’ຕິ ອາຫໍສຸ. ໂສ ‘‘ຕຸມ຺ເຫສຸ ອນຸຊານນ຺ເຕສຸ ປພ຺ພຊິສ຺ສາມີ’’ຕິ ອາຫ. ‘‘ເຕນ ຫິ ປພ຺ພຊາຫີ’’ຕິ. ທ຺ເວປິ ຊນາ ຫິມວນ຺ຕໍ ປວິສິຕ຺ວາ ຍສ຺ມິໍ ຐາເນ ມິຄສມ຺ມຕາ ນາມ ນທີ ຫິມວນ຺ຕໂຕ ໂອຕຣິຕ຺ວາ ຄງ຺ຄໍ ປຕ຺ຕາ, ຕໍ ຐານໍ ຄນ຺ຕ຺ວາ ຄງ຺ຄໍ ປຫາຍ ມິຄສມ຺ມຕາຠິມຸຂາ ອຠິຣຸຫິໍສຸ. ຕທາ ສກ຺ກສ຺ສ ຠວນໍ ອຸຓ຺ຫາກາຣໍ ທສ຺ເສສິ. ສກ຺ໂກ ຕໍ ກາຣຓໍ ຎຕ຺ວາ ວິສ຺ສກມ຺ມຸນາ ຕສ຺ມິໍ ຐາເນ ອສ຺ສມໍ ມາເປສິ. ເຕ ຕຕ຺ຖ ຄນ຺ຕ຺ວາ ປພ຺ພຊິຕ຺ວາ ສກ຺ກທຕ຺ຕິເຍ ອສ຺ສເມ ກາມາວຈຣເມຕ຺ຕໍ ຠາເວຕ຺ວາ ປຏິວສິໍສຸ. ສກ຺ໂກປິ ເຕສໍ ອຸປຏ຺ຐານໍ ອາຄຈ຺ຉຕິ.

ໂສ ເອກທິວສໍ ‘‘ເຕສໍ ຈກ຺ຂູ ປຣິຫາຍິສ຺ສນ຺ຕີ’’ຕິ ຎຕ຺ວາ ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ‘‘ຠນ຺ເຕ, ໂວ ຈກ຺ຂູນໍ ອນ຺ຕຣາໂຍ ປຎ຺ຎາຍຕິ, ປຏິຊຄ຺ຄນກໍ ປຸຕ຺ຕໍ ລທ຺ຘຸໍ ວຏ຺ຏຕິ, ຊານາມິ ຕຸມ຺ຫາກໍ ສຸທ຺ຘຈິຕ຺ຕຕໍ, ຕສ຺ມາ ປາຣິກາຍ ອຸຕຸນິກາເລ ນາຠິໍ ຫຕ຺ເຖນ ປຣາມເສຍ຺ຍາຖ, ເອວໍ ໂວ ປຸຕ຺ໂຕ ຊາຍິສ຺ສຕິ, ໂສ ໂວ ອຸປຏ຺ຐຫິສ຺ສຕີ’’ຕິ ວຕ຺ວາ ປກ຺ກາມິ. ທຸກູລປຓ຺ຑິໂຕ ຕໍ ກາຣຓໍ ປາຣິກາຍ ອາຈິກ຺ຂິຕ຺ວາ ຕສ຺ສາ ອຸຕຸນິກາເລ ນາຠິໍ ປຣາມສິ. ຕທາ ໂພຘິສຕ຺ໂຕ ເທວໂລກາ ຈວິຕ຺ວາ ຕສ຺ສາ ກຸຈ຺ຉິມ຺ຫິ ປຏິສນ຺ຘິໍ ຄຓ຺ຫິ, ສາ ທສມາສຈ຺ຈເຍນ ສຸວຓ຺ຓວຓ຺ຓໍ ປຸຕ຺ຕໍ ວິຊາຍິ. ເຕເນວສ຺ສ ‘‘ສຸວຓ຺ຓສາໂມ’’ຕິ ນາມໍ ກຣິໍສຸ. ຕໍ ອປຣຠາເຄ ວຑ຺ຒິຕ຺ວາ ໂສຬສວສ຺ສຸທ຺ເທສິກມ຺ປິ ມາຕາປິຕໂຣ ຣກ຺ຂນ຺ຕາ ອສ຺ສເມ ນິສີທາເປຕ຺ວາ ສຍເມວ ວນມູລຜລາຜລຕ຺ຖາຍ ຄຈ຺ຉນ຺ຕິ.

ອເຖກທິວສໍ ວເນ ຜລາຜລໍ ອາທາຍ ນິວຕ຺ຕິຕ຺ວາ ອສ຺ສມປທໂຕ ອວິທູເຣ ເມເຆ ອຸຏ຺ຐິເຕ ຣຸກ຺ຂມູລໍ ປວິສິຕ຺ວາ ວມ຺ມິກມຕ຺ຖເກ ຐິຕານໍ ສຣີຣໂຕ ເສທຄນ຺ຘມິສ຺ສເກ ອຸທເກ ຕສ຺ມິໍ ວມ຺ມິກພິເລ ຐິຕສ຺ສ ອາສິວິສສ຺ສ ນາສາປຸຏໍ ປວິຏ຺ເຐ ອາສິວິໂສ ກຸຊ຺ຌິຕ຺ວາ ນາສາວາເຕນ ປຫຣິ. ທ຺ເວ ອນ຺ຘາ ຫຸຕ຺ວາ ປຣິເທວມານາ ວິຣວິໍສຸ. ອຖ ມຫາສຕ຺ໂຕ ‘‘ມມ ມາຕາປິຕໂຣ ອຕິຈິຣາຍນ຺ຕິ, ກາ ນຸ ໂຂ ເຕສໍ ປວຕ຺ຕີ’’ຕິ ປຏິມຄ຺ຄໍ ຄນ຺ຕ຺ວາ ສທ຺ທມກາສິ. ເຕ ຕສ຺ສ ສທ຺ທໍ ສຎ຺ຊານິຕ຺ວາ ປຏິສທ຺ທໍ ກຕ຺ວາ ປຸຕ຺ຕສິເນເຫນ ‘‘ຕາຕ ສາມ, ອິຘ ປຣິປນ຺ໂຖ ອຕ຺ຖິ, ມາ ອາຄມີ’’ຕິ ວຕ຺ວາ ສທ຺ທານຸສາເຣນ ສຍເມວ ສມາຄມິໍສຸ. ໂສ ‘‘ເກນ ໂວ ກາຣເຓນ ຈກ຺ຂູນິ ວິນຏ຺ຐານີ’’ຕິ ປຸຈ຺ຉິຕ຺ວາ ‘‘ຕາຕ, ມຍໍ ນ ຊານາມ, ເທເວ ວສ຺ສນ຺ເຕ ຣຸກ຺ຂມູເລ ວມ຺ມິກມຕ຺ຖເກ ຐິຕາ, ອຖ ນ ປສ຺ສາມາ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕມຕ຺ເຕ ເອວ ອຎ຺ຎາສິ ‘‘ຕຕ຺ຖ ອາສິວິເສນ ຠວິຕພ຺ພໍ, ເຕນ ກຸທ຺ເຘນ ນາສາວາໂຕ ວິສ຺ສຏ຺ໂຐ ຠວິສ຺ສຕີ’’ຕິ.

ອຖ ‘‘ມາ ຈິນ຺ຕຍິຕ຺ຖ, ອຫໍ ໂວ ປຏິຊຄ຺ຄິສ຺ສາມີ’’ຕິ ມາຕາປິຕໂຣ ອສ຺ສມໍ ເນຕ຺ວາ ເຕສໍ ຣຕ຺ຕິຏ຺ຐານທິວາຏ຺ຐານາທິສຎ຺ຈຣຓຏ຺ຐາເນ ຣຊ຺ຊຸເກ ພນ຺ຘິ. ຕໂຕ ປຏ຺ຐາຍ ເຕ ອສ຺ສເມ ຐເປຕ຺ວາ ວນມູລຜລາຜລານິ ອາຫຣຕິ, ປາໂຕວ ວສນຏ຺ຐານໍ ສມ຺ມຊ຺ຊຕິ, ປານີຍໍ ອາຫຣຕິ, ປຣິໂຠຊນີຍໍ ອຸປຏ຺ຐາເປຕິ, ທນ຺ຕກຏ຺ຐມຸໂຂທການິ ທຕ຺ວາ ມຘຸຣຜລາຜລໍ ເທຕິ. ເຕຫິ ມຸເຂ ວິກ຺ຂາລິເຕ ສຍໍ ປຣິຠຸຎ຺ຊິຕ຺ວາ ມາຕາປິຕໂຣ ວນ຺ທິຕ຺ວາ ເຕສໍ ອວິທູເຣເຍວ ອຈ຺ຉຕິ – ‘‘ກິໍ ນຸ ໂຂ ອິເມ ອາຓາເປນ຺ຕີ’’ຕິ. ວິເສເສນ ຈ ເມຕ຺ຕໍ ພຫຸລມກາສິ, ເຕນສ຺ສ ສຕ຺ຕາ ອປ຺ປຏິກ຺ກູລາ ອເຫສຸໍ. ຍຖາ ຈສ຺ສ ສຕ຺ຕາ, ເອວໍ ສຕ຺ຕານໍ ໂສ ໂພຘິສຕ຺ໂຕ ອປ຺ປຏິກ຺ກູໂລ. ເອວໍ ໂສ ທິວເສ ທິວເສ ຜລາຜລຕ຺ຖາຍ ອຣຎ຺ຎໍ ຄຈ຺ຉນ຺ໂຕປິ ອາຄຈ຺ຉນ຺ໂຕປິ ມິຄຄຓປຣິວຸໂຕ ເອວ ອໂຫສິ. ສີຫພ຺ຍຄ຺ຆາທິວິປກ຺ຂສຕ຺ຕາປິ ເຕນ ສທ຺ຘິໍ ອຕິວິຍ ວິສ຺ສຕ຺ຖາ, ເມຕ຺ຕານຸຠາເວນ ປນສ຺ສ ວສນຏ຺ຐາເນ ອຎ຺ຎມຎ຺ຎໍ ຕິຣຈ຺ຉານຄຕາ ມຸທຸຈິຕ຺ຕຕໍ ປຏິລຠິໍສຸ. ອິຕິ ໂສ ສພ຺ພຕ຺ຖ ເມຕ຺ຕານຸຠາເວນ ອຠີຣູ ອນຸຕ຺ຣາສີ ພ຺ຣຫ຺ມາ ວິຍ ອເວໂຣ ວິຫາສິ. ເຕນ ວຸຕ຺ຕໍ ‘‘ປວເນ ສີຫພ຺ຍຄ຺ເຆ ຈ, ເມຕ຺ຕາຍມຸປນາມຍິ’’ນ຺ຕິອາທິ.

ຕຕ຺ຖ ເມຕ຺ຕາຍມຸປນາມຍິນ຺ຕິ ມ-ກາໂຣ ປທສນ຺ຘິກໂຣ, ເມຕ຺ຕາຠາວນາຍ ກຸຣູຣກມ຺ມນ຺ເຕ ສີຫພ຺ຍຄ຺ເຆປິ ຜຣິ, ປເຄວ ເສສສຕ຺ເຕຕິ ອຘິປ຺ປາໂຍ. ອຖ ວາ ເມຕ຺ຕາ ອຍຕິ ປວຕ຺ຕຕິ ເອເຕນາຕິ ເມຕ຺ຕາໂຍ, ເມຕ຺ຕາຠາວນາ. ຕໍ ເມຕ຺ຕາຍໍ ອຸປນາມຍິໍ ສຕ຺ເຕສຸ ອໂນຘິໂສ ອຸປເນສິໍ. ‘‘ສີຫພ຺ຍຄ຺ເຆຫີ’’ຕິປິ ປາໂຐ. ຕສ຺ສຕ຺ໂຖ – ນ ເກວລມຫເມວ, ອຖ ໂຂ ປວເນ ສີຫພ຺ຍຄ຺ເຆຫິ, ຍສ຺ມິໍ ມຫາວເນ ຕທາ ອຫໍ ວິຫຣາມິ, ຕຕ຺ຖ ສີຫພ຺ຍຄ຺ເຆຫິ ສທ຺ຘິໍ ອຫໍ ສຕ຺ເຕສຸ ເມຕ຺ຕໍ ອຸປນາເມສິໍ. ສີຫພ຺ຍຄ຺ຆາປິ ຫິ ຕທາ ມມານຸຠາເວນ ສຕ຺ເຕສຸ ເມຕ຺ຕຈິຕ຺ຕຕໍ ປຏິລຠິໍສຸ, ປເຄວ ອິຕເຣ ສຕ຺ຕາຕິ ທສ຺ເສຕິ.

໑໑໒. ປສທມິຄວຣາເຫຫີຕິ ປສທມິເຄຫິ ເຈວ ວນສູກເຣຫິ ຈ. ປຣິວາເຣຕ຺ວາຕິ ເອເຕຫິ ອຕ຺ຕານໍ ປຣິວາຣິຕໍ ກຕ຺ວາ ຕສ຺ມິໍ ອຣຎ຺ເຎ ວສິໍ.

໑໑໓. ອິທານິ ຕທາ ອຕ຺ຕໂນ ເມຕ຺ຕາຠາວນາຍ ລທ຺ຘໍ ອານິສໍສໍ ມຕ຺ຖກປ຺ປຕ຺ຕິຎ຺ຈສ຺ສ ທສ຺ເສຕຸໍ ‘‘ນ ມໍ ໂກຈິ ອຸຕ຺ຕສຕີ’’ຕິ ໂອສານຄາຖມາຫ. ຕສ຺ສຕ຺ໂຖ – ສສພິຬາຣາທິໂກ ຠີຣຸກຊາຕິໂກປິ ໂກຈິ ສຕ຺ໂຕ ມໍ ນ ອຸຕ຺ຕສຕິ ນ ອຸພ຺ພິຊ຺ເຊຕິ. ອຫມ຺ປິ ກສ຺ສຈິ ສີຫພ຺ຍຄ຺ຆາທິຕິຣຈ຺ຉານໂຕ ຍກ຺ຂາທິອມນຸສ຺ສໂຕ ລຸທ຺ທໂລຫິຕປາຓິມນຸສ຺ສໂຕຕິ ກຸໂຕຈິປິ ນ ຠາຍາມິ. ກສ຺ມາ? ຍສ຺ມາ ເມຕ຺ຕາພເລນຸປຕ຺ຖທ຺ໂຘ ຈິຣກາລໍ ຠາວິຕາຍ ເມຕ຺ຕາປາຣມິຕາຍານຸຠາເວນ ອຸປຕ຺ຖມ຺ຠິໂຕ ຕສ຺ມິໍ ປວເນ ມຫາອຣຎ຺ເຎ ຕທາ ຣມາມິ ອຠິຣມາມີຕິ. ເສສໍ ສຸວິຎ຺ເຎຍ຺ຍເມວ.

ເອວໍ ປນ ມຫາສຕ຺ໂຕ ສພ຺ພສຕ຺ເຕ ເມຕ຺ຕາຍນ຺ໂຕ ມາຕາປິຕໂຣ ຈ ສາຘຸກໍ ປຏິຊຄ຺ຄນ຺ໂຕ ເອກທິວສໍ ອຣຎ຺ຎໂຕ ມຘຸຣຜລາຜລໍ ອາຫຣິຕ຺ວາ ອສ຺ສເມ ຐເປຕ຺ວາ ມາຕາປິຕໂຣ ວນ຺ທິຕ຺ວາ ‘‘ປານີຍໍ ອາທາຍ ອາຄມິສ຺ສາມີ’’ຕິ ມິຄຄຓປຣິວຸໂຕ ທ຺ເວ ມິເຄ ເອກໂຕ ກຕ຺ວາ ເຕສໍ ປິຏ຺ຐິຍໍ ປານີຍຆຏໍ ຐເປຕ຺ວາ ຫຕ຺ເຖນ ຄເຫຕ຺ວາ ນທີຕິຕ຺ຖໍ ອຄມາສິ. ຕສ຺ມິໍ ສມເຍ ພາຣາຓສິຍໍ ປີຬິຍກ຺ໂຂ ນາມ ຣາຊາ ຣຊ຺ຊໍ ກາເຣສິ. ໂສ ມິຄມໍສໂລເຠນ ມາຕຣໍ ຣຊ຺ຊໍ ປຏິຈ຺ຉາເປຕ຺ວາ ສນ຺ນທ຺ຘປຎ຺ຈາວຸໂຘ ຫິມວນ຺ຕໍ ປວິສິຕ຺ວາ ມິເຄ ວຘິຕ຺ວາ ມໍສໍ ຂາທິຕ຺ວາ ຈຣນ຺ໂຕ ມິຄສມ຺ມຕໍ ນທິໍ ປຕ຺ວາ ອນຸປຸພ຺ເພນ ສາມສ຺ສ ປານີຍຄຫຓຕິຕ຺ຖໍ ປຕ຺ໂຕ. ມິຄປທວລຎ຺ຊໍ ທິສ຺ວາ ຄຈ຺ຉນ຺ໂຕ ຕໍ ຕຖາ ຄຈ຺ຉນ຺ຕໍ ທິສ຺ວາ ‘‘ມຍາ ເອຕ຺ຕກໍ ກາລໍ ເອວໍ ວິຈຣນ຺ໂຕ ມນຸສ຺ໂສ ນ ທິຏ຺ຐປຸພ຺ໂພ, ເທໂວ ນຸ ໂຂ ເອສ ນາໂຄ ນຸ ໂຂ, ສຈາຫໍ ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ປຸຈ຺ຉິສ຺ສາມິ, ສຫສາ ປກ຺ກເມຍ຺ຍາຕິ. ຍໍນູນາຫໍ ເອຕໍ ວິຊ຺ຌິຕ຺ວາ ທຸພ຺ພລໍ ກຕ຺ວາ ປຸຈ຺ເຉຍ຺ຍ’’ນ຺ຕິ ຈິນ຺ເຕຕ຺ວາ ມຫາສຕ຺ຕໍ ນ຺ຫຕ຺ວາ ວາກຈີຣໍ ນິວາເສຕ຺ວາ ອຊິນຈມ຺ມໍ ເອກໍສໍ ກຣິຕ຺ວາ ປານີຍຆຏໍ ປູເຣຕ຺ວາ ອຸກ຺ຂິປິຕ຺ວາ ວາມໍສກູເຏ ຐປນກາເລ ‘‘ອິທານິ ຕໍ ວິຊ຺ຌິຕຸໍ ສມໂຍ’’ຕິ ວິສປີເຕນ ສເຣນ ທກ຺ຂິຓປສ຺ເສ ວິຊ຺ຌິ. ສໂຣ ວາມປສ຺ເສນ ນິກ຺ຂມິ. ຕສ຺ສ ວິທ຺ຘຠາວໍ ຎຕ຺ວາ ມິຄຄໂຓ ຠີໂຕ ປລາຍິ.

ສາມປຓ຺ຑິໂຕ ປນ ວິທ຺ໂຘປິ ປານີຍຆຏໍ ຍຖາ ວາ ຕຖາ ວາ ອນວສຸມ຺ເຠຕ຺ວາ ສຕິໍ ປຈ຺ຈຸປຏ຺ຐາເປຕ຺ວາ ສຓິກໍ ໂອຕາເຣຕ຺ວາ ວາລຸກໍ ພ຺ຍູຫິຕ຺ວາ ຐເປຕ຺ວາ ທິສໍ ວວຕ຺ຖເປຕ຺ວາ ມາຕາປິຕູນໍ ວສນຏ຺ຐານທິສາຠາເຄນ ສີສໍ ກຕ຺ວາ ນິປຊ຺ຊິຕ຺ວາ ມຸເຂນ ໂລຫິຕໍ ຉຑ຺ເຑຕ຺ວາ ‘‘ມມ ໂກຈິ ເວຣີ ນາມ ນຕ຺ຖິ, ມມປິ ກຕ຺ຖຈິ ເວຣໍ ນາມ ນຕ຺ຖີ’’ຕິ ວຕ຺ວາ ອິມໍ ຄາຖມາຫ –

‘‘ໂກ ນຸ ມໍ ອຸສຸນາ ວິຊ຺ຌິ, ປມຕ຺ຕໍ ອຸທຫາຣກໍ;

ຂຕ຺ຕິໂຍ ພ຺ຣາຫ຺ມໂຓ ເວສ຺ໂສ, ໂກ ມໍ ວິທ຺ຘາ ນິລີຍຕີ’’ຕິ. (ຊາ. ໒.໒໒.໒໙໖);

ຕໍ ສຸຕ຺ວາ ຣາຊາ ‘‘ອຍໍ ມຍາ ວິຊ຺ຌິຕ຺ວາ ປຖວິຍໍ ປາຕິໂຕປິ ເນວ ມໍ ອກ຺ໂກສຕິ ນ ປຣິຠາສຕິ, ມມ ຫທຍມໍສໍ ສມ຺ພາຫນ຺ໂຕ ວິຍ ປິຍວຈເນນ ສມຸທາຈຣຕິ, ຄມິສ຺ສາມິສ຺ສ ສນ຺ຕິກ’’ນ຺ຕິ ຈິນ຺ເຕຕ຺ວາ ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ອຕ຺ຕານໍ ອຕ຺ຕນາ ຈ ວິທ຺ຘຠາວໍ ອາວິກຕ຺ວາ ‘‘ໂກ ວາ ຕ຺ວໍ ກສ຺ສ ວາ ປຸຕ຺ໂຕ’’ຕິ ມຫາສຕ຺ຕໍ ປຸຈ຺ຉິ.

ໂສ ‘‘ສາໂມ ນາມາຫໍ ທຸກູລປຓ຺ຑິຕສ຺ສ ນາມ ເນສາທອິສິໂນ ປຸຕ຺ໂຕ, ກິສ຺ສ ປນ ມໍ ວິຊ຺ຌີ’’ຕິ ອາຫ. ໂສ ປຐມໍ ‘‘ມິຄສຎ຺ຎາຍາ’’ຕິ ມຸສາວາທໍ ວຕ຺ວາ ‘‘ອຫໍ ອິມໍ ນິຣປຣາຘໍ ອກາຣເຓນ ວິຊ຺ຌິ’’ນ຺ຕິ ອນຸໂສຈິຕ຺ວາ ຍຖາຠູຕໍ ອາວິກຕ຺ວາ ຕສ຺ສ ມາຕາປິຕູນໍ ວສນຏ຺ຐານໍ ປຸຈ຺ຉິຕ຺ວາ ຕຕ຺ຖ ຄນ຺ຕ຺ວາ ເຕສໍ ອຕ຺ຕານໍ ອາວິກຕ຺ວາ ເຕຫິ ກຕປຏິສນ຺ຖາໂຣ ‘‘ສາໂມ ມຍາ ວິທ຺ໂຘ’’ຕິ ວຕ຺ວາ ເຕ ປຣິເທວນ຺ເຕ ໂສກສມາປນ຺ເນ ‘‘ຍໍ ສາເມນ ກຕ຺ຕພ຺ພໍ ປຣິຈາຣິກກມ຺ມໍ, ຕໍ ກຕ຺ວາ ອຫໍ ໂວ ອຸປຏ຺ຐຫິສ຺ສາມີ’’ຕິ ສມສ຺ສາເສຕ຺ວາ ສາມສ຺ສ ສນ຺ຕິກໍ ອາເນສິ. ເຕ ຕຕ຺ຖ ຄນ຺ຕ຺ວາ ນານປ຺ປກາຣໍ ປຣິເທວິຕ຺ວາ ຕສ຺ສ ອຸເຣ ຫຕ຺ຖໍ ຐເປຕ຺ວາ ‘‘ປຸຕ຺ຕສ຺ສ ເມ ສຣີເຣ ອຸສຸມາ ວຕ຺ຕເຕວ, ວິສເວເຄນ ວິສຎ຺ຎິຕໍ ອາປນ຺ໂນ ຠວິສ຺ສຕີຕິ ນິພ຺ພິສຠາວຕ຺ຖາຍ ສຈ຺ຈກິຣິຍໍ ກຣິສ຺ສາມາ’’ຕິ ຈິນ຺ເຕຕ຺ວາ –

‘‘ຍໍ ກິຎ຺ຈິຕ຺ຖິ ກຕໍ ປຸຎ຺ຎໍ, ມຍ຺ຫຎ຺ເຈວ ປິຕຸຈ຺ຈ ເຕ;

ສພ຺ເພນ ເຕນ ກຸສເລນ, ວິສໍ ສາມສ຺ສ ຫຎ຺ຎຕູ’’ຕິ. (ຊາ. ໒.໒໒.໓໘໘) –

ມາຕຣາ,

‘‘ຍໍ ກິຎ຺ຈິຕ຺ຖິ ກຕໍ ປຸຎ຺ຎໍ, ມຍ຺ຫຎ຺ເຈວ ມາຕຸຈ຺ຈ ເຕ;

ສພ຺ເພນ ເຕນ ກຸສເລນ, ວິສໍ ສາມສ຺ສ ຫຎ຺ຎຕູ’’ຕິ. (ຊາ. ໒.໒໒.໓໙໖) –

ປິຕຣາ,

‘‘ປພ຺ພຕ຺ຍາຫໍ ຄນ຺ຘມາທເນ, ຈິຣຣຕ຺ຕນິວາສິນີ;

ນ ເມ ປິຍຕໂຣ ໂກຈິ, ອຎ຺ໂຎ ສາເມນ ວິຊ຺ຊຕິ;

ເອເຕນ ສຈ຺ຈວຊ຺ເຊນ, ວິສໍ ສາມສ຺ສ ຫຎ຺ຎຕູ’’ຕິ. (ຊາ. ໒.໒໒.໓໙໘) –

ເທວຕາຍ ຈ ສຈ຺ຈກິຣິຍາຍ ກຕາຍ ມຫາສຕ຺ໂຕ ຂິປ຺ປໍ ວຸຏ຺ຐາສິ. ປທຸມປຕ຺ຕປລາເສ ອຸທກພິນ຺ທຸ ວິຍ ວິນິວຏ຺ເຏຕ຺ວາ ອາພາໂຘ ວິຄໂຕ. ວິທ຺ຘຏ຺ຐານໍ ອໂຣຄໍ ປາກຕິກເມວ ອໂຫສິ. ມາຕາປິຕູນໍ ຈກ຺ຂູນິ ອຸປ຺ປຊ຺ຊິໍສຸ. ອິຕິ ມຫາສຕ຺ຕສ຺ສ ອໂຣຄຕາ, ມາຕາປິຕູນຎ຺ຈ ຈກ຺ຂຸປຏິລາໂຠ, ອຣຸຓຸຄ຺ຄມນໍ, ເຕສໍ ຈຕຸນ຺ນມ຺ປິ ອສ຺ສເມເຍວ ອວຏ຺ຐານນ຺ຕິ ສພ຺ພໍ ເອກກ຺ຂເຓເຍວ ອໂຫສິ.

ອຖ ມຫາສຕ຺ໂຕ ຣຎ຺ຎາ ສທ຺ຘິໍ ປຏິສນ຺ຖາຣໍ ກຕ຺ວາ ‘‘ຘມ຺ມໍ ຈຣ, ມຫາຣາຊາ’’ຕິອາທິນາ (ຊາ. ໒.໒໒.໔໑໑-໔໑໒) ຘມ຺ມໍ ເທເສຕ຺ວາ ອຸຕ຺ຕຣິມ຺ປິ ໂອວທິຕ຺ວາ ປຎ຺ຈ ສີລານິ ອທາສິ. ໂສ ຕສ຺ສ ໂອວາທໍ ສິຣສາ ປຏິຄ຺ຄເຫຕ຺ວາ ວນ຺ທິຕ຺ວາ ພາຣາຓສິໍ ຄນ຺ຕ຺ວາ ທານາທີນິ ປຸຎ຺ຎານິ ກຕ຺ວາ ສຄ຺ຄປຣາຍໂນ ອໂຫສິ. ໂພຘິສຕ຺ໂຕປິ ສທ຺ຘິໍ ມາຕາປິຕູຫິ ອຠິຎ຺ຎາສມາປຕ຺ຕິໂຍ ນິພ຺ພຕ຺ເຕຕ຺ວາ ອາຍຸປຣິໂຍສາເນ ພ຺ຣຫ຺ມໂລກູປໂຄ ອໂຫສິ.

ຕທາ ຣາຊາ ອານນ຺ທຕ຺ເຖໂຣ ອໂຫສິ, ເທວຘີຕາ ອຸປ຺ປລວຓ຺ຓາ, ສກ຺ໂກ ອນຸຣຸທ຺ໂຘ, ປິຕາ ມຫາກສ຺ສປຕ຺ເຖໂຣ, ມາຕາ ຠທ຺ທກາປິລານີ, ສາມປຓ຺ຑິໂຕ ໂລກນາໂຖ.

ຕສ຺ສ ເຫຏ຺ຐາ ວຸຕ຺ຕນເຍເນວ ເສສປາຣມິໂຍ ນິທ຺ຘາເຣຕພ຺ພາ. ຕຖາ ວິສປີເຕນ ສລ຺ເລນ ທກ຺ຂິຓປສ຺ເສນ ປວິສິຕ຺ວາ ວາມປສ຺ສໂຕ ວິນິວິຊ຺ຌນວເສນ ວິທ຺ໂຘປິ ກິຎ຺ຈິ ກາຍວິກາຣໍ ອກຕ຺ວາ ອຸທກຆຏສ຺ສ ຠູມິຍໍ ນິກ຺ຂິປນໍ, ວຘເກ ອຎ຺ຎາເຕປິ ຎາເຕ ວິຍ ຈິຕ຺ຕວິກາຣາຠາໂວ, ປິຍວຈເນນ ສມຸທາຈາໂຣ, ມາຕາປິຕຸອຸປຏ຺ຐານປຸຎ຺ຎໂຕ ມຍ຺ຫໍ ປຣິຫານີຕິ ອນຸໂສຈນມຕ຺ຕໍ, ອໂຣເຄ ຊາເຕ ຣຎ຺ໂຎ ກາຣຸຎ຺ຎໍ ເມຕ຺ຕຎ຺ຈ ອຸປຏ຺ຐາເປຕ຺ວາ ຘມ຺ມເທສນາ, ໂອວາທທານນ຺ຕິ ເອວມາທໂຍ ຄຸຓານຸຠາວາ ວິຠາເວຕພ຺ພາຕິ.

ສຸວຓ຺ຓສາມຈຣິຍາວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.