໑. ມາຕຸໂປສກຈຣິຍາວຓ຺ຓນາ

໑. ທຸຕິຍວຄ຺ຄສ຺ສ ປຐເມ ກຸຎ຺ຊໂຣຕິ ຫຕ຺ຖີ. ມາຕຸໂປສໂກຕິ ອນ຺ຘາຍ ຊຣາຊິຓ຺ຓາຍ ມາຕຸຍາ ປຏິຊຄ຺ຄນໂກ. ມຫິຍາຕິ ຠູມິຍໍ. ຄຸເຓນາຕິ ສີລຄຸເຓນ, ຕທາ ມມ ສທິໂສ ນຕ຺ຖິ.

ໂພຘິສຕ຺ໂຕ ຫິ ຕທາ ຫິມວນ຺ຕປ຺ປເທເສ ຫຕ຺ຖິໂຍນິຍໍ ນິພ຺ພຕ຺ຕິ. ໂສ ສພ຺ພເສໂຕ ອຠິຣູໂປ ລກ຺ຂຓສມ຺ປນ຺ໂນ ມຫາຫຕ຺ຖີ ອເນກຫຕ຺ຖິສຕສຫສ຺ສປຣິວາໂຣ ອໂຫສິ. ມາຕາ ປນສ຺ສ ອນ຺ຘາ. ໂສ ມຘຸຣຜລາຜລານິ ຫຕ຺ຖີນໍ ຫຕ຺ເຖສຸ ທຕ຺ວາ ມາຕຸ ເປເສຕິ. ຫຕ຺ຖິໂນ ຕສ຺ສາ ອທຕ຺ວາ ສຍໍ ຂາທນ຺ຕິ. ໂສ ປຣິຄ຺ຄຓ຺ຫນ຺ໂຕ ຕໍ ປວຕ຺ຕິໍ ຎຕ຺ວາ ‘‘ຍູຖໍ ປຫາຍ ມາຕຣເມວ ໂປເສສ຺ສາມີ’’ຕິ ຣຕ຺ຕິຠາເຄ ອຎ຺ເຎສໍ ຫຕ຺ຖີນໍ ອຊານນ຺ຕານໍ ມາຕຣໍ ຄເຫຕ຺ວາ ຈຓ຺ໂຑຣຓປພ຺ພຕປາທໍ ຄນ຺ຕ຺ວາ ເອກໍ ນຬິນິໍ ອຸປນິສ຺ສາຍ ຐິຕາຍ ປພ຺ພຕຄຸຫາຍ ມາຕຣໍ ຐເປຕ຺ວາ ໂປເສສິ.

໒-໓. ປວເນ ທິສ຺ວາ ວນຈໂຣຕິ ເອໂກ ວນຈຣໂກ ປຸຣິໂສ ຕສ຺ມິໍ ມຫາວເນ ວິຈຣນ຺ໂຕ ມໍ ທິສ຺ວາ. ຣຎ຺ໂຎ ມໍ ປຏິເວທຍີຕິ ພາຣາຓສິຣຎ຺ໂຎ ມໍ ອາໂຣເຈສິ.

ໂສ ຫິ ມຄ຺ຄມູຬ຺ໂຫ ທິສໍ ວວຕ຺ຖເປຕຸໍ ອສກ຺ໂກນ຺ໂຕ ມຫນ຺ເຕນ ສທ຺ເທນ ປຣິເທວິ. ໂພຘິສຕ຺ໂຕປິ ຕສ຺ສ ສທ຺ທໍ ສຸຕ຺ວາ ‘‘ອຍໍ ປຸຣິໂສ ອນາໂຖ, ນ ໂຂ ປເນຕໍ ປຕິຣູປໍ, ຍໍ ເອສ ມຍິ ຐິເຕ ອິຘ ວິນສ຺ເສຍ຺ຍາ’’ຕິ ຕສ຺ສ ສນ຺ຕິກໍ ຄນ຺ຕ຺ວາ ຕໍ ຠເຍນ ປລາຍນ຺ຕໍ ທິສ຺ວາ ‘‘ອມ຺ໂຠ ປຸຣິສ, ນຕ຺ຖິ ເຕ ມໍ ນິສ຺ສາຍ ຠຍໍ, ມາ ປລາຍິ, ກສ຺ມາ ຕ຺ວໍ ປຣິເທວນ຺ໂຕ ວິຈຣສີ’’ຕິ ປຸຈ຺ຉິຕ຺ວາ ‘‘ສາມິ, ອຫໍ ມຄ຺ຄມູຬ຺ໂຫ ອຊ຺ຊ ເມ ສຕ຺ຕໂມ ທິວໂສ’’ຕິ ວຸຕ຺ເຕ ‘‘ໂຠ ປຸຣິສ, ມາ ຠາຍິ, ອຫໍ ຕໍ ມນຸສ຺ສປເຖ ຐເປສ຺ສາມີ’’ຕິ ຕໍ ອຕ຺ຕໂນ ປິຏ຺ຐິຍໍ ນິສີທາເປຕ຺ວາ ອຣຎ຺ຎໂຕ ນີຫຣິຕ຺ວາ ນິວຕ຺ຕິ. ໂສປິ ປາໂປ ‘‘ນຄຣໍ ຄນ຺ຕ຺ວາ ຣຎ຺ໂຎ ອາໂຣເຈສ຺ສາມີ’’ຕິ ຣຸກ຺ຂສຎ຺ຎໍ ປພ຺ພຕສຎ຺ຎຎ຺ຈ ກໂຣນ຺ໂຕວ ນິກ຺ຂມິຕ຺ວາ ພາຣາຓສິໍ ອຄມາສິ. ຕສ຺ມິໍ ກາເລ ຣຎ຺ໂຎ ມງ຺ຄລຫຕ຺ຖີ ມໂຕ. ໂສ ປຸຣິໂສ ຣາຊານໍ ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ມຫາປຸຣິສສ຺ສ ອຕ຺ຕໂນ ທິຏ຺ຐຠາວໍ ອາໂຣເຈສິ. ເຕນ ວຸຕ຺ຕໍ ‘‘ຕວານຸຈ຺ຉໂວ, ມຫາຣາຊ, ຄໂຊ ວສຕິ ການເນ’’ຕິອາທິ.

ຕຕ຺ຖ ຕວານຸຈ຺ຉໂວຕິ ຕວ ໂອປວຍ຺ຫໍ ກາຕຸໍ ອນຸຈ຺ຉວິໂກ ຍຸຕ຺ໂຕ. ນ ຕສ຺ສ ປຣິກ຺ຂາຍຕ຺ໂຖຕິ ຕສ຺ສ ຄຫເຓ ຄມນຸປຈ຺ເຉທນຕ຺ຖໍ ສມນ຺ຕໂຕ ຂຓິຕພ຺ພປຣິກ຺ຂາຍ ວາ ກເຣຓຸຍາ ກຓ຺ຓປຸເຏນ ອຕ຺ຕານໍ ປຏິຈ຺ຉາເທຕ຺ວາ ຂິຕ຺ຕປາສຣຊ຺ຊຸຍາ ພນ຺ຘິຕພ຺ພອາຬກສງ຺ຂາຕອາລາເນນ ວາ ຍຕ຺ຖ ປວິຏ຺ໂຐ ກຕ຺ຖຈິ ຄນ຺ຕຸໍ ນ ສກ຺ໂກຕິ, ຕາທິສວຎ຺ຈນກາສຸຍາ ວາ ອຕ຺ໂຖ ປໂຍຊນໍ ນຕ຺ຖິ. ສຫຄຫິເຕຕິ ຄຫຓສມກາລໍ ເອວ. ເອຫິຕີຕິ ອາຄມິສ຺ສຕິ.

ຣາຊາ ອິມໍ ມຄ຺ຄເທສກໍ ກຕ຺ວາ ອຣຎ຺ຎໍ ຄນ຺ຕ຺ວາ ‘‘ອິມິນາ ວຸຕ຺ຕໍ ຫຕ຺ຖິນາຄໍ ອາເນຫີ’’ຕິ ຫຕ຺ຖາຈຣິຍໍ ສຫ ປຣິວາເຣນ ເປເສສິ. ໂສ ເຕນ ສທ຺ຘິໍ ຄນ຺ຕ຺ວາ ໂພຘິສຕ຺ຕໍ ນຬິນິໍ ປວິສິຕ຺ວາ ໂຄຈຣໍ ຄຓ຺ຫນ຺ຕໍ ປສ຺ສິ. ເຕນ ວຸຕ຺ຕໍ –

໔. ‘‘ຕສ຺ສ ຕໍ ວຈນໍ ສຸຕ຺ວາ, ຣາຊາປິ ຕຸຏ຺ຐມານໂສ;

ເປເສສິ ຫຕ຺ຖິທມກໍ, ເຉກາຈຣິຍໍ ສຸສິກ຺ຂິຕໍ.

໕. ‘‘ຄນ຺ຕ຺ວາ ໂສ ຫຕ຺ຖິທມໂກ, ອທ຺ທສ ປທຸມສ຺ສເຣ;

ຠິສມຸຬາລໍ ອຸທ຺ຘຣນ຺ຕໍ, ຍາປນຕ຺ຖາຍ ມາຕຸຍາ’’ຕິ.

ຕຕ຺ຖ ເຉກາຈຣິຍນ຺ຕິ ຫຕ຺ຖິພນ຺ຘນາທິວິຘິມ຺ຫິ ກຸສລໍ ຫຕ຺ຖາຈຣິຍໍ. ສຸສິກ຺ຂິຕນ຺ຕິ ຫຕ຺ຖີນໍ ສິກ຺ຂາປນວິຊ຺ຊາຍ ນິຏ຺ຐງ຺ຄມເນນ ສຸຏ຺ຐຸ ສິກ຺ຂິຕໍ.

໖. ວິຎ຺ຎາຍ ເມ ສີລຄຸຓນ຺ຕິ ‘‘ຠທ຺ໂທ ອຍໍ ຫຕ຺ຖາຊານີໂຍ ນ ມນ຺ໂທ, ນ ຈຓ຺ໂຑ, ນ ໂວມິສ຺ສສີໂລ ວາ’’ຕິ ມມ ສີລຄຸຓໍ ຊານິຕ຺ວາ. ກຖໍ? ລກ຺ຂຓໍ ອຸປຘາຣຍີຕິ ສຸສິກ຺ຂິຕຫຕ຺ຖິສິປ຺ປຕ຺ຕາ ມມ ລກ຺ຂຓໍ ສມນ຺ຕໂຕ ອຸປຘາເຣສິ. ເຕນ ໂສ ເອຫິ ປຸຕ຺ຕາຕິ ວຕ຺ວານ, ມມ ໂສຓ຺ຑາຍ ອຄ຺ຄຫິ.

໗. ໂພຘິສຕ຺ໂຕ ຫຕ຺ຖາຈຣິຍໍ ທິສ຺ວາ – ‘‘ອິທໍ ຠຍໍ ມຍ຺ຫໍ ເອຕສ຺ສ ປຸຣິສສ຺ສ ສນ຺ຕິກາ ອຸປ຺ປນ຺ນໍ, ອຫໍ ໂຂ ປນ ມຫາພໂລ ຫຕ຺ຖິສຫສ຺ສມ຺ປິ ວິທ຺ຘໍເສຕຸໍ ສມຕ຺ໂຖ, ປໂຫມິ ກຸຊ຺ຌິຕ຺ວາ ສຣຏ຺ຐກໍ ເສນາວາຫນໍ ນາເສຕຸໍ, ສເຈ ປນ ກຸຊ຺ຌິສ຺ສາມິ, ສີລໍ ເມ ຠິຊ຺ຊິສ຺ສຕິ, ຕສ຺ມາ ສຕ຺ຕີຫິ ໂກຏ຺ຏິຍມາໂນປິ ນ ກຸຊ຺ຌິສ຺ສາມີ’’ຕິ ຈິຕ຺ຕໍ ອຘິຏ຺ຐາຍ ສີສໍ ໂອນາເມຕ຺ວາ ນິຈ຺ຈໂລວ ອຏ຺ຐາສິ. ເຕນາຫ ຠຄວາ ‘‘ຍໍ ເມ ຕທາ ປາກຕິກໍ, ສຣີຣານຸຄຕໍ ພລ’’ນ຺ຕິອາທິ.

ຕຕ຺ຖ ປາກຕິກນ຺ຕິ ສຠາວສິທ຺ຘໍ. ສຣີຣານຸຄຕນ຺ຕິ ສຣີຣເມວ ອນຸຄຕໍ ກາຍພລໍ, ນ ອຸປາຍກຸສລຕາສງ຺ຂາຕຎາຓານຸຄຕນ຺ຕິ ອຘິປ຺ປາໂຍ. ອຊ຺ຊ ນາຄສຫສ຺ສານນ຺ຕິ ອຊ຺ຊກາເລ ອເນເກສໍ ຫຕ຺ຖິສຫສ຺ສານໍ ສມຸທິຕານໍ. ພເລນ ສມສາທິສນ຺ຕິ ເຕສໍ ສຣີຣພເລນ ສມສມເມວ ຫຸຕ຺ວາ ສທິສໍ, ນ ອຸປມາມຕ຺ເຕນ. ມງ຺ຄລຫຕ຺ຖິກຸເລ ຫິ ຕທາ ໂພຘິສຕ຺ໂຕ ອຸປ຺ປນ຺ໂນຕິ.

໘. ຍທິຫໍ ເຕສໍ ປກຸປ຺ເປຍ຺ຍນ຺ຕິ ມໍ ຄຫຓາຍ ອຸປຄຕານໍ ເຕສໍ ອຫໍ ຍທິ ກຸຊ຺ເຌຍ຺ຍໍ, ເຕສໍ ຊີວິຕມທ຺ທເນ ປຏິພໂລ ຠເວຍ຺ຍໍ. ນ ເກວລໍ ເຕສຎ຺ເຎວ, ອຖ ໂຂ ຍາວ ຣຊ຺ຊມ຺ປິ ມານຸສນ຺ຕິ ຍໂຕ ຣຊ຺ຊໂຕ ເຕສໍ ອາຄຕານໍ ມນຸສ຺ສານໍ ສພ຺ພມ຺ປິ ຣຊ຺ຊໍ ໂປເຖຕ຺ວາ ຈຸຓ຺ຓວິຈຸຓ຺ຓໍ ກເຣຍ຺ຍໍ.

໙. ອປິ ຈາຫໍ ສີລຣກ຺ຂາຍາຕິ ເອວໍ ສມຕ຺ໂຖປິ ຈ ອຫໍ ອຕ຺ຕນິ ປຕິຏ຺ຐິຕາຍ ສີລຣກ຺ຂາຍ ສີລຄຸຕ຺ຕິຍາ ຄຸຕ຺ໂຕ ພນ຺ໂຘ ວິຍ. ນ ກໂຣມິ ຈິຕ຺ເຕ ອຎ຺ຎຖຕ຺ຕນ຺ຕິ ຕສ຺ສ ສີລສ຺ສ ອຎ຺ຎຖຕ຺ຕຠູຕໍ ເຕສໍ ສຕ຺ຕານໍ ໂປຖນາທິວິຘິໍ ມຍ຺ຫໍ ຈິຕ຺ເຕ ນ ກໂຣມິ, ຕຕ຺ຖ ຈິຕ຺ຕມ຺ປິ ນ ອຸປ຺ປາເທມິ. ປກ຺ຂິປນ຺ຕໍ ມມາຬເກຕິ ອາລານຕ຺ຖມ຺ເຠ ປກ຺ຂິປນ຺ຕໍ, ‘‘ທິສ຺ວາປີ’’ຕິ ວຈນເສໂສ. ກສ຺ມາຕິ ເຈ, ສີລປາຣມິປູຣິຍາ ອີທິເສສຸ ຐາເນສຸ ສີລໍ ອຂຓ຺ເຑນ຺ຕສ຺ສ ເມ ນຈິຣສ຺ເສວ ສີລປາຣມີ ປຣິປູເຣສ຺ສຕີຕິ ສີລປາຣມິປຣິປູຣຓຕ຺ຖໍ ຕສ຺ສ ອຎ຺ຎຖຕ຺ຕໍ ຈິຕ຺ເຕ ນ ກໂຣມີຕິ ໂຍຊນາ.

໑໐. ‘‘ຍທິ ເຕ ມ’’ນ຺ຕິ ຄາຖາຍປິ ສີລຣກ຺ຂາຍ ທຬ຺ຫໍ ກຕ຺ວາ ສີລສ຺ສ ອຘິຏ຺ຐິຕຠາວເມວ ທສ຺ເສຕິ. ຕຕ຺ຖ ໂກຏ຺ເຏຍ຺ຍຸນ຺ຕິ ຠິນ຺ເທຍ຺ຍຸໍ. ສີລຂຓ຺ຑຠຍາ ມມາຕິ ມມ ສີລສ຺ສ ຂຓ຺ຑນຠເຍນ.

ເອວໍ ປນ ຈິນ຺ເຕຕ຺ວາ ໂພຘິສຕ຺ເຕ ນິຈ຺ຈເລ ຐິເຕ ຫຕ຺ຖາຈຣິໂຍ ປທຸມສຣໍ ໂອຕຣິຕ຺ວາ ຕສ຺ສ ລກ຺ຂຓສມ຺ປຕ຺ຕິໍ ທິສ຺ວາ ‘‘ເອຫິ ປຸຕ຺ຕາ’’ຕິ ຣຊຕທາມສທິສາຍ ໂສຓ຺ຑາຍ ຄເຫຕ຺ວາ ສຕ຺ຕເມ ທິວເສ ພາຣາຓສິໍ ປາປຸຓິ. ໂສ ອນ຺ຕຣາມຄ຺ເຄ ວຕ຺ຕມາໂນວ ຣຎ຺ໂຎ ສາສນໍ ເປເສສິ. ຣາຊາ ນຄຣໍ ອລງ຺ກາຣາເປສິ. ຫຕ຺ຖາຈຣິໂຍ ໂພຘິສຕ຺ຕໍ ກຕຄນ຺ຘປຣິຠຓ຺ຑໍ ອລງ຺ກຕປຏິຍຕ຺ຕໍ ຫຕ຺ຖິສາລໍ ເນຕ຺ວາ ວິຈິຕ຺ຣສາຓິຍາ ປຣິກ຺ຂິປາເປຕ຺ວາ ຣຎ຺ໂຎ ອາໂຣເຈສິ. ຣາຊາ ນານຄ຺ຄຣສໂຠຊນໍ ອາທາຍ ຄນ຺ຕ຺ວາ ໂພຘິສຕ຺ຕສ຺ສ ທາເປສິ. ໂສ ‘‘ມາຕຣໍ ວິນາ ໂຄຈຣໍ ນ ຄຓ຺ຫິສ຺ສາມີ’’ຕິ ປິຓ຺ຑໍ ນ ຄຓ຺ຫິ. ຍາຈິໂຕປິ ອຄ຺ຄເຫຕ຺ວາ –

‘‘ສາ ນູນສາ ກປຓິກາ, ອນ຺ຘາ ອປຣິຓາຍິກາ;

ຂາຓຸໍ ປາເທນ ຆຏ຺ເຏຕິ, ຄິຣິໍ ຈຓ຺ໂຑຣຓໍ ປຕີ’’ຕິ. –

ອາຫ. ຕໍ ສຸຕ຺ວາ ຣາຊາ –

‘‘ກາ ນຸ ເຕ ສາ ມຫານາຄ, ອນ຺ຘາ ອປຣິຓາຍິກາ;

ຂາຓຸໍ ປາເທນ ຆຏ຺ເຏຕິ, ຄິຣິໍ ຈຓ຺ໂຑຣຓໍ ປຕີ’’ຕິ. – ປຸຈ຺ຉິຕ຺ວາ –

‘‘ມາຕາ ເມ ສາ ມຫາຣາຊ, ອນ຺ຘາ ອປຣິຓາຍິກາ;

ຂາຓຸໍ ປາເທນ ຆຏ຺ເຏຕິ, ຄິຣິໍ ຈຓ຺ໂຑຣຓໍ ປຕີ’’ຕິ. –

ວຸຕ຺ເຕ ອຊ຺ຊ ສຕ຺ຕໂມ ທິວໂສ ‘‘ມາຕາ ເມ ໂຄຈຣໍ ນ ລຠິຕ຺ຖາ’’ຕິ ວທໂຕ ອິມສ຺ສ ໂຄຈຣໍ ອຄຓ຺ຫນ຺ຕສ຺ສ. ຕສ຺ມາ –

‘‘ມຸຎ຺ຈເຖຕໍ ມຫານາຄໍ, ໂຍຍໍ ຠຣຕິ ມາຕຣໍ;

ສເມຕຸ ມາຕຣາ ນາໂຄ, ສຫ ສພ຺ເພຫິ ຎາຕິຠີ’’ຕິ. – ວຕ຺ວາ ມຸຎ຺ຈາເປສິ –

‘‘ມຸຕ຺ໂຕ ຈ ພນ຺ຘນາ ນາໂຄ, ມຸຕ຺ຕທາມາຍ ກຸຎ຺ຊໂຣ;

ມຸຫຸຕ຺ຕໍ ອສ຺ສາສຍິຕ຺ວາ, ອຄມາ ເຍນ ປພ຺ພໂຕ’’ຕິ.

ຕຕ຺ຖ ກປຓິກາຕິ ວຣາກາ. ຂາຓຸໍ ປາເທນ ຆຏ຺ເຏຕີຕິ ອນ຺ຘຕາຍ ປຸຕ຺ຕວິໂຍຄທຸກ຺ເຂນ ຈ ປຣິເທວມານາ ຕຕ຺ຖ ຕຕ຺ຖ ຣຸກ຺ຂກຬິງ຺ຄເຣ ປາເທນ ຆຏ຺ເຏຕິ. ຈຓ຺ໂຑຣຓໍ ປຕີຕິ ຈຓ຺ໂຑຣຓປພ຺ພຕາຠິມຸຂີ, ຕສ຺ມິໍ ປພ຺ພຕປາເທ ປຣິພ຺ຠມມານາຕິ ອຕ຺ໂຖ. ອຄມາ ເຍນ ປພ຺ພໂຕຕິ ໂສ ຫຕ຺ຖິນາໂຄ ພນ຺ຘນາ ມຸຕ຺ໂຕ ໂຖກໍ ວິສ຺ສມິຕ຺ວາ ຣຎ຺ໂຎ ທສຣາຊຘມ຺ມຄາຖາຫິ ຘມ຺ມໍ ເທເສຕ຺ວາ ‘‘ອປ຺ປມຕ຺ໂຕ ໂຫຫິ, ມຫາຣາຊາ’’ຕິ ໂອວາທໍ ທຕ຺ວາ ມຫາຊເນນ ຄນ຺ຘມາລາທີຫິ ປູຊິຍມາໂນ ນຄຣາ ນິກ຺ຂມິຕ຺ວາ ຕທເຫວ ມາຕຣາ ສມາຄນ຺ຕ຺ວາ ສພ຺ພໍ ປວຕ຺ຕິໍ ອາຈິກ຺ຂິ. ສາ ຕຸຏ຺ຐມານສາ –

‘‘ຈິຣໍ ຊີວຕຸ ໂສ ຣາຊາ, ກາສີນໍ ຣຏ຺ຐວຑ຺ຒໂນ;

ໂຍ ເມ ປຸຕ຺ຕໍ ປໂມເຈສິ, ສທາ ວຸທ຺ຘາປຈາຍິກ’’ນ຺ຕິ. (ຊາ. ໑.໑໑.໑໒) –

ຣຎ຺ໂຎ ອນຸໂມທນໍ ອກາສິ. ຣາຊາ ໂພຘິສຕ຺ຕສ຺ສ ຄຸເຓ ປສີທິຕ຺ວາ ນຬິນິຍາ ອວິທູເຣ ຄາມໍ ມາເປຕ຺ວາ ໂພຘິສຕ຺ຕສ຺ສ ມາຕຸ ຈສ຺ສ ນິພທ຺ຘໍ ວຕ຺ຕໍ ປຏ຺ຐເປສິ. ອປຣຠາເຄ ໂພຘິສຕ຺ໂຕ ມາຕຣິ ມຕາຍ ຕສ຺ສາ ສຣີຣປຣິຫາຣໍ ກຕ຺ວາ ກຸຣຓ຺ຑກອສ຺ສມປທໍ ນາມ ຄໂຕ. ຕສ຺ມິໍ ປນ ຐາເນ ຫິມວນ຺ຕໂຕ ໂອຕຣິຕ຺ວາ ປຎ຺ຈສຕາ ອິສໂຍ ວສິໍສຸ. ຕໍ ວຕ຺ຕໍ ເຕສໍ ທຕ຺ວາ ຣາຊາ ໂພຘິສຕ຺ຕສ຺ສ ສມານຣູປໍ ສິລາປຏິມໍ ກາເຣຕ຺ວາ ມຫາສກ຺ກາຣໍ ປວຕ຺ເຕສິ. ຊມ຺ພຸທີປວາສິໂນ ອນຸສໍວຈ຺ຉຣໍ ສນ຺ນິປຕິຕ຺ວາ ຫຕ຺ຖິມຫໍ ນາມ ກຣິໍສຸ.

ຕທາ ຣາຊາ ອານນ຺ໂທ ອໂຫສິ, ຫຕ຺ຖິນີ ມຫາມາຍາ, ວນຈຣໂກ ເທວທຕ຺ໂຕ, ມາຕຸໂປສກຫຕ຺ຖິນາໂຄ ໂລກນາໂຖ.

ອິຘາປິ ທານປາຣມິອາທໂຍ ຍຖາຣຫໍ ນິທ຺ຘາເຣຕພ຺ພາ. ສີລປາຣມີ ປນ ອຕິສຍວຕີຕິ ສາ ເອວ ເທສນໍ ອາຣຸຬ຺ຫາ. ຕຖາ ຕິຣຈ຺ຉານໂຍນິຍໍ ອຸປ຺ປນ຺ໂນປິ ພ຺ຣຫ຺ມປຸພ຺ພເທວປຸພ຺ພາຈຣິຍອາຫຸເນຍ຺ຍາທິຠາເວນ ສພ຺ພຎ຺ຎຸພຸທ຺ເຘນປິ ປສຕ຺ຖຠາວານຸຣູປໍ ມາຕຸຍາ ຄຣຸຈິຕ຺ຕໍ ອຸປຏ຺ຐເປຕ຺ວາ ‘‘ມາຕາ ນາເມສາ ປຸຕ຺ຕສ຺ສ ພຫູປກາຣາ, ຕສ຺ມາ ມາຕຸປຏ຺ຐານໍ ນາມ ປຓ຺ຑິເຕນ ປຎ຺ຎຕ຺ຕ’’ນ຺ຕິ ມນສິ ກຕ຺ວາ ອເນເກສໍ ຫຕ຺ຖິສຫສ຺ສານໍ ອິສ຺ສຣາຘິປຕິ ມຫານຸຠາໂວ ຍູຖປຕິ ຫຸຕ຺ວາ ເຕຫິ ອນຸວຕ຺ຕິຍມາໂນ ເອກກວິຫາເຣ ອນ຺ຕຣາຍໍ ອຄເຓຕ຺ວາ ຍູຖໍ ປຫາຍ ເອກໂກ ຫຸຕ຺ວາ ອຸປກາຣິເຂຕ຺ຕໍ ປູເຊສ຺ສາມີຕິ ມາຕຸໂປສນໍ, ມຄ຺ຄມູຬ຺ຫປຸຣິສໍ ທິສ຺ວາ ອນຸກມ຺ປາຍ ຕໍ ຄເຫຕ຺ວາ ມນຸສ຺ສໂຄຈຣສມ຺ປາປນໍ, ເຕນ ຈ ກຕາປຣາຘສຫນໍ, ຫຕ຺ຖາຈຣິຍປ຺ປມຸຂານໍ ອຕ຺ຕານໍ ພນ຺ຘິຕຸໍ ອາຄຕປຸຣິສານໍ ສມຕ຺ໂຖປິ ສມາໂນ ສນ຺ຕາສນມຕ຺ເຕນປິ ເຕສໍ ປີຬນາ ຠວິສ຺ສຕິ, ມຍ຺ຫຎ຺ຈ ສີລສ຺ສ ຂຓ຺ຑາທິຠາໂວຕິ ຕຖາ ອກຕ຺ວາ ສຸທນ຺ເຕນ ໂອປວຍ຺ໂຫ ວິຍ ສຸເຂເນວ ຄຫຓູປຄມນໍ, ມາຕຣໍ ວິນາ ນ ກຎ຺ຈິ ອຊ຺ໂຌຫຣິສ຺ສາມີຕິ ສຕ຺ຕາຫມ຺ປິ ອນາຫາຣຕາ, ອິມິນາປາຫໍ ພນ຺ຘາປິໂຕຕິ ຈິຕ຺ຕໍ ອນຸປ຺ປາເທຕ຺ວາ ຣາຊານໍ ເມຕ຺ຕາຍ ຜຣຓໍ, ຕສ຺ສ ຈ ນານານເຍຫິ ຘມ຺ມເທສນາຕິ ເອວມາທໂຍ ອິຘ ມຫາປຸຣິສສ຺ສ ຄຸຓານຸຠາວາ ວິຠາເວຕພ຺ພາ. ເຕນ ວຸຕ຺ຕໍ – ‘‘ເອວໍ ອຈ຺ຉຣິຍາ ເອເຕ, ອພ຺ຠຸຕາ ຈ ມເຫສິໂນ…ເປ… ຘມ຺ມສ຺ສ ອນຸຘມ຺ມໂຕ’’ຕິ.

ມາຕຸໂປສກຈຣິຍາວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.