໓. ກຸຣຸຣາຊຈຣິຍາວຓ຺ຓນາ

໒໐. ຕຕິເຍ ອິນ຺ທປຕ຺ເຖ ປຸຣຸຕ຺ຕເມຕິ ອິນ຺ທປຕ຺ຖນາມເກ ກຸຣຸຣຏ຺ຐສ຺ສ ປຸຣວເຣ ອຸຕ຺ຕມນຄເຣ. ຣາຊາຕິ ຘມ຺ເມນ ສເມນ ຈຕູຫິ ສງ຺ຄຫວຕ຺ຖູຫິ ປຣິສໍ ຣຎ຺ເຊຕີຕິ ຣາຊາ. ກຸສເລ ທສຫຸປາຄໂຕຕິ ກຸສເລຫິ ທສຫິ ສມນ຺ນາຄໂຕ, ທານາທີຫິ ທສຫິ ປຸຎ຺ຎກິຣິຍວຕ຺ຖູຫິ, ທສຫິ ກຸສລກມ຺ມປເຖຫິ ວາ ຍຸຕ຺ໂຕຕິ ອຕ຺ໂຖ.

໒໑. ກລິງ຺ຄຣຏ຺ຐວິສຍາຕິ ກລິງ຺ຄຣຏ຺ຐສງ຺ຂາຕວິສຍາ. ພ຺ຣາຫ຺ມຓາ ອຸປຄຎ຺ຉຸ ມນ຺ຕິ ກລິງ຺ຄຣາເຊນ ອຸຍ຺ໂຍຊິຕາ ອຏ຺ຐ ພ຺ຣາຫ຺ມຓາ ມໍ ອຸປສງ຺ກມິໍສຸ. ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ຈ ປນ ອາຍາຈຸໍ ມໍ ຫຕ຺ຖິນາຄນ຺ຕິ ຫຕ຺ຖິຠູຕໍ ມຫານາຄໍ ມໍ ອາຍາຈິໍສຸ. ຘຎ຺ຎນ຺ຕິ ຘນາຍິຕພ຺ພສິຣິໂສຠຄ຺ຄປ຺ປຕ຺ຕໍ ລກ຺ຂຓສມ຺ປນ຺ນໍ. ມງ຺ຄລສມ຺ມຕນ຺ຕິ ຕາຍເຍວ ລກ຺ຂຓສມ຺ປຕ຺ຕິຍາ ມງ຺ຄລໍ ອຠິວຸຑ຺ຒິກາຣຓນ຺ຕິ ອຠິສມ຺ມຕໍ ຊເນຫິ.

໒໒. ອວຸຏ຺ຐິໂກຕິ ວສ຺ສຣຫິໂຕ. ທຸພ຺ຠິກ຺ໂຂຕິ ທຸລ຺ລຠໂຠຊໂນ. ຉາຕໂກ ມຫາຕິ ມຫຕີ ຊິຆຈ຺ຉາພາຘາ ວຕ຺ຕຕີຕິ ອຕ຺ໂຖ. ທທາຫີຕິ ເທຫິ. ນີລນ຺ຕິ ນີລວຓ຺ຓໍ. ອຎ຺ຊນສວ຺ຫຍນ຺ຕິ ອຎ຺ຊນສທ຺ເທນ ອວ຺ຫາຕພ຺ພໍ, ອຎ຺ຊນນາມກນ຺ຕິ ອຕ຺ໂຖ. ອິທໍ ວຸຕ຺ຕໍ ໂຫຕິ – ອມ຺ຫາກໍ ກລິງ຺ຄຣຏ຺ຐໍ ອວຸຏ຺ຐິກໍ, ເຕນ ອິທານິ ມຫາທຸພ຺ຠິກ຺ຂໍ ຕຕ຺ຖ ມຫນ຺ຕໍ ຉາຕກຠຍໍ ອຸປ຺ປນ຺ນໍ, ຕສ຺ສ ວູປສມຕ຺ຖາຍ ອິມໍ ອຎ຺ຊນຄິຣິສງ຺ກາສໍ ຕຸຍ຺ຫໍ ອຎ຺ຊນນາມກໍ ມງ຺ຄລຫຕ຺ຖິໍ ເທຫິ, ອິມສ຺ມິຎ຺ຫິ ຕຕ຺ຖ ນີເຕ ເທໂວ ວສ຺ສິສ຺ສຕິ, ເຕນ ຕໍ ສພ຺ພຠຍໍ ວູປສມ຺ມິສ຺ສຕີຕິ. ຕຕ຺ຣາຍໍ ອນຸປຸພ຺ພິກຖາ –

ອຕີເຕ ກຸຣຸຣຏ຺ເຐ ອິນ຺ທປຕ຺ຖນຄເຣ ໂພຘິສຕ຺ໂຕ ກຸຣຸຣາຊສ຺ສ ອຄ຺ຄມເຫສິຍາ ກຸຈ຺ຉິມ຺ຫິ ປຏິສນ຺ຘິໍ ຄເຫຕ຺ວາ ອນຸປຸພ຺ເພນ ວິຎ຺ຎຸຕໍ ປຕ຺ໂຕ, ຕກ຺ກສິລໍ ຄນ຺ຕ຺ວາ ໂຍຄວິຫິຕານິ ສິປ຺ປາຍຕນານິ ວິຊ຺ຊາຏ຺ຐານານິ ຈ ອຸຄ຺ຄເຫຕ຺ວາ ປຈ຺ຈາຄໂຕ ປິຕຣາ ອຸປຣຊ຺ເຊ ຐປິໂຕ, ອປຣຠາເຄ ປິຕຸ ອຈ຺ຈເຍນ ຣຊ຺ຊໍ ປຕ຺ວາ ທສ ຣາຊຘມ຺ເມ ອໂກເປນ຺ໂຕ ຘມ຺ເມນ ຣຊ຺ຊໍ ກາເຣສິ ຘນຎ຺ຊໂຍ ນາມ ນາເມນ. ໂສ ຈຕູສຸ ນຄຣທ຺ວາເຣສຸ ນຄຣມຊ຺ເຌ ນິເວສນທ຺ວາເຣຕິ ຉ ທານສາລາໂຍ ກາເຣຕ຺ວາ ເທວສິກໍ ຉສຕສຫສ຺ສໍ ຘນໍ ວິສ຺ສຊ຺ເຊນ຺ໂຕ ສກລຊມ຺ພຸທີປໍ ອຸນ຺ນງ຺ຄລໍ ກຕ຺ວາ ທານໍ ອທາສິ. ຕສ຺ສ ທານຊ຺ຌາສຍຕາ ທານາຠິຣຕິ ສກລຊມ຺ພຸທີປໍ ປຕ຺ຖຣິ.

ຕສ຺ມິໍ ກາເລ ກລິງ຺ຄຣຏ຺ເຐ ທຸພ຺ຠິກ຺ຂຠຍໍ ຉາຕກຠຍໍ ໂຣຄຠຍນ຺ຕິ ຕີຓິ ຠຍານິ ອຸປ຺ປຊ຺ຊິໍສຸ. ສກລຣຏ຺ຐວາສິໂນ ທນ຺ຕປຸຣໍ ຄນ຺ຕ຺ວາ ຣາຊຠວນທ຺ວາເຣ ອຸກ຺ກຸຏ຺ຐິມກໍສຸ ‘‘ເທວໍ ວສ຺ສາເປຫິ ເທວາ’’ຕິ. ຣາຊາ ຕໍ ສຸຕ຺ວາ ‘‘ກິໍກາຣຓາ ເອເຕ ວິຣວນ຺ຕີ’’ຕິ ອມຈ຺ເຈ ປຸຈ຺ຉິ. ອມຈ຺ຈາ ຣຎ຺ໂຎ ຕມຕ຺ຖໍ ອາໂຣເຈສຸໍ. ຣາຊາ ໂປຣາຓກຣາຊາໂນ ເທເວ ອວສ຺ສນ຺ເຕ ກິໍ ກໂຣນ຺ຕີຕິ. ‘‘ເທໂວ ວສ຺ສຕູ’’ຕິ ທານໍ ທຕ຺ວາ ອຸໂປສຖໍ ອຘິຏ຺ຐາຍ ສມາທິນ຺ນສີລາ ສິຣິຄພ຺ຠໍ ປວິສິຕ຺ວາ ທພ຺ພສນ຺ຖເຣ ສຕ຺ຕາຫໍ ນິປຊ຺ຊນ຺ຕີຕິ. ຕໍ ສຸຕ຺ວາ ຕຖາ ອກາສິ. ເທໂວ ນ ວສ຺ສິ, ເອວໍ ຣາຊາ ອຫໍ ມຍາ ກຕ຺ຕພ຺ພກິຈ຺ຈໍ ອກາສິໍ, ເທໂວ ນ ວສ຺ສຕິ, ກິນ຺ຕິ ກໂຣມາຕິ. ເທວ, ອິນ຺ທປຕ຺ຖນຄເຣ ຘນຎ຺ຊຍສ຺ສ ນາມ ກຸຣຸຣາຊສ຺ສ ມງ຺ຄລຫຕ຺ຖິມ຺ຫິ ອານີເຕ ເທໂວ ວສ຺ສິສ຺ສຕີຕິ. ໂສ ຣາຊາ ພລວາຫນສມ຺ປນ຺ໂນ ທຸປ຺ປສໂຫ, ກຖມສ຺ສ ຫຕ຺ຖິໍ ອາເນສ຺ສາມາຕິ. ມຫາຣາຊ, ເຕນ ສທ຺ຘິໍ ຍຸທ຺ຘກິຈ຺ຈໍ ນຕ຺ຖິ, ທານຊ຺ຌາສໂຍ ໂສ ຣາຊາ ທານາຠິຣໂຕ ຍາຈິໂຕ ສມາໂນ ອລງ຺ກຕສີສມ຺ປິ ຉິນ຺ທິຕ຺ວາ ປສາທສມ຺ປນ຺ນານິ ອກ຺ຂີນິປິ ອຸປ຺ປາເຏຕ຺ວາ ສກລຣຊ຺ຊມ຺ປິ ນິຍ຺ຍາເຕຕ຺ວາ ທເທຍ຺ຍ, ຫຕ຺ຖິມ຺ຫິ ວຕ຺ຕພ຺ພເມວ ນຕ຺ຖິ, ອວສ຺ສໍ ຍາຈິໂຕ ສມາໂນ ທສ຺ສຕີຕິ. ເກ ປນ ຍາຈິຕຸໍ ສມຕ຺ຖາຕິ? ພ຺ຣາຫ຺ມຓາ, ມຫາຣາຊາຕິ. ຣາຊາ ອຏ຺ຐ ພ຺ຣາຫ຺ມເຓ ປກ຺ໂກສາເປຕ຺ວາ ສກ຺ກາຣສມ຺ມານໍ ກຕ຺ວາ ປຣິພ຺ພຍໍ ທຕ຺ວາ ຫຕ຺ຖິຍາຈນຕ຺ຖໍ ເປເສສິ. ເຕ ສພ຺ພຕ຺ຖ ເອກຣຕ຺ຕິວາເສນ ຕຸຣິຕຄມນໍ ຄນ຺ຕ຺ວາ ກຕິປາຫໍ ນຄຣທ຺ວາເຣ ທານສາລາສຸ ຠຸຎ຺ຊນ຺ຕາ ສຣີຣໍ ສນ຺ຕປ຺ເປຕ຺ວາ ຣຎ຺ໂຎ ທານຄ຺ຄໍ ອາຄມນປເຖ ກາລໍ ອາຄມຍມານາ ປາຈີນທ຺ວາເຣ ອຏ຺ຐໍສຸ.

ໂພຘິສຕ຺ໂຕປິ ປາໂຕວ ນ຺ຫາຕານຸລິຕ຺ໂຕ ສພ຺ພາລງ຺ກາຣປ຺ປຏິມຓ຺ຑິໂຕ ອລງ຺ກຕວຣວາຣຓຂນ຺ຘຄໂຕ ມຫນ຺ເຕນ ຣາຊານຸຠາເວນ ທານສາລໍ ຄນ຺ຕ຺ວາ ໂອຕຣິຕ຺ວາ ສຕ຺ຕຏ຺ຐຊນານໍ ສຫຕ຺ເຖນ ທານໍ ທຕ຺ວາ ‘‘ອິມິນາວ ນີຫາເຣນ ເທຖາ’’ຕິ ວຕ຺ວາ ຫຕ຺ຖິໍ ອຠິຣຸຫິຕ຺ວາ ທກ຺ຂິຓທ຺ວາຣໍ ອຄມາສິ. ພ຺ຣາຫ຺ມຓາ ປາຈີນທ຺ວາເຣ ອາຣກ຺ຂສ຺ສ ພລວຕາຍ ໂອກາສໍ ອລຠິຕ຺ວາ ທກ຺ຂິຓທ຺ວາຣໍ ຄນ຺ຕ຺ວາ ຣາຊານໍ ອາຄຈ຺ຉນ຺ຕໍ ອຸລ຺ໂລກຍມານາ ທ຺ວາຣໂຕ ນາຕິທູເຣ ອຸນ຺ນຕຏ຺ຐາເນ ຐິຕາ ສມ຺ປຕ຺ຕໍ ຣາຊານໍ ຫຕ຺ເຖ ອຸກ຺ຂິປິຕ຺ວາ ຊຍາເປສຸໍ. ຣາຊາ ວຊິຣງ຺ກຸເສນ ວາຣຓໍ ນິວຕ຺ເຕຕ຺ວາ ເຕສໍ ສນ຺ຕິກໍ ຄນ຺ຕ຺ວາ ເຕ ພ຺ຣາຫ຺ມເຓ ‘‘ກິໍ ອິຈ຺ຉຖາ’’ຕິ ປຸຈ຺ຉິ. ພ຺ຣາຫ຺ມຓາ ‘‘ກລິງ຺ຄຣຏ຺ຐໍ ທຸພ຺ຠິກ຺ຂຠເຍນ ຉາຕກຠເຍນ ໂຣຄຠເຍນ ຈ ອຸປທ຺ທຸຕໍ. ໂສ ອຸປທ຺ທໂວ ອິມສ຺ມິໍ ຕວ ມງ຺ຄລຫຕ຺ຖິມ຺ຫິ ນີເຕ ວູປສມ຺ມິສ຺ສຕິ. ຕສ຺ມາ ອິມໍ ອຎ຺ຊນວຓ຺ຓໍ ນາຄໍ ອມ຺ຫາກໍ ເທຫີ’’ຕິ ອາຫໍສຸ. ຕມຕ຺ຖໍ ປກາເສນ຺ໂຕ ສຕ຺ຖາ ອາຫ ‘‘ກລິງ຺ຄຣຏ຺ຐວິສຍາ…ເປ… ອຎ຺ຊນສວ຺ຫຍ’’ນ຺ຕິ. ຕສ຺ສຕ຺ໂຖ ວຸຕ຺ໂຕ ເອວ.

ອຖ ໂພຘິສຕ຺ໂຕ ‘‘ນ ເມຕໍ ປຕິຣູປໍ, ຍໍ ເມ ຍາຈການໍ ມໂນຣຖວິຆາໂຕ ສິຍາ, ມຍ຺ຫຎ຺ຈ ສມາທານເຠໂທ ສິຍາ’’ຕິ ຫຕ຺ຖິກ຺ຂນ຺ຘໂຕ ໂອຕຣິຕ຺ວາ ‘‘ສເຈ ອນລງ຺ກຕຏ຺ຐານໍ ອຕ຺ຖິ, ອລງ຺ກຣິຕ຺ວາ ທສ຺ສາມີ’’ຕິ ສມນ຺ຕໂຕ ໂອໂລເກຕ຺ວາ ອນລງ຺ກຕຏ຺ຐານໍ ອທິສ຺ວາ ໂສຓ຺ຑາຍ ນໍ ຄເຫຕ຺ວາ ພ຺ຣາຫ຺ມຓານໍ ຫຕ຺ເຖສຸ ຐເປຕ຺ວາ ຣຕນຠິງ຺ຄາເຣນ ປຸປ຺ຜຄນ຺ຘວາສິຕໍ ອຸທກໍ ປາເຕຕ຺ວາ ອທາສິ. ເຕນ ວຸຕ຺ຕໍ –

໒໓. ‘‘ນ ເມ ຍາຈກມນຸປ຺ປຕ຺ເຕ, ປຏິກ຺ເຂໂປ ອນຸຈ຺ຉໂວ;

ມາ ເມ ຠິຊ຺ຊິ ສມາທານໍ, ທສ຺ສາມິ ວິປຸລໍ ຄຊໍ.

໒໔. ‘‘ນາຄໍ ຄເຫຕ຺ວາ ໂສຓ຺ຑາຍ, ຠິງ຺ຄາເຣ ຣຕນາມເຍ;

ຊລໍ ຫຕ຺ເຖ ອາກິຣິຕ຺ວາ, ພ຺ຣາຫ຺ມຓານໍ ອທໍ ຄຊ’’ນ຺ຕິ.

ຕຕ຺ຖ ຍາຈກມນຸປ຺ປຕ຺ເຕຕິ ຍາຈເກ ອນຸປ຺ປຕ຺ເຕ. ອນຸຈ຺ຉໂວຕິ ອນຸຈ຺ຉວິໂກ ປຕິຣູໂປ. ມາ ເມ ຠິຊ຺ຊິ ສມາທານນ຺ຕິ ສພ຺ພຎ຺ຎຸຕຎ຺ຎາຓຕ຺ຖາຍ ສພ຺ພສ຺ສ ຍາຈກສ຺ສ ສພ຺ພໍ ອນວຊ຺ຊໍ ອິຈ຺ຉິຕໍ ທທນ຺ໂຕ ທານປາຣມິໍ ປູເຣສ຺ສາມີຕິ ຍໍ ມຍ຺ຫໍ ສມາທານໍ, ຕໍ ມາ ຠິຊ຺ຊິ. ຕສ຺ມາ ທສ຺ສາມິ ວິປຸລໍ ຄຊນ຺ຕິ ມຫນ຺ຕໍ ອິມໍ ມງ຺ຄລຫຕ຺ຖິໍ ທສ຺ສາມີຕິ. ອທນ຺ຕິ ອທາສິໍ.

໒໕. ຕສ຺ມິໍ ປນ ຫຕ຺ຖິມ຺ຫິ ທິນ຺ເນ ອມຈ຺ຈາ ໂພຘິສຕ຺ຕໍ ເອຕທໂວຈຸໍ – ‘‘ກສ຺ມາ, ມຫາຣາຊ, ມງ຺ຄລຫຕ຺ຖິໍ ທທຕ຺ຖ, ນນຸ ອຎ຺ໂຎ ຫຕ຺ຖີ ທາຕພ຺ໂພ, ຣຎ຺ຎາ ນາມ ເອວຣູໂປ ໂອປວຍ຺ໂຫ ມງ຺ຄລຫຕ຺ຖີ ອິສ຺ສຣິຍໍ ອຠິວິຊຍຎ຺ຈ ອາກງ຺ຂນ຺ເຕນ ນ ທາຕພ຺ໂພ’’ຕິ. ມຫາສຕ຺ໂຕ ຍໍ ມໍ ຍາຈກາ ຍາຈນ຺ຕິ, ຕເທວ ມຍາ ທາຕພ຺ພໍ, ສເຈ ປນ ມໍ ຣຊ຺ຊໍ ຍາເຈຍ຺ຍຸໍ, ຣຊ຺ຊມ຺ປິ ເຕສໍ ທເທຍ຺ຍໍ, ມຍ຺ຫໍ ຣຊ຺ຊໂຕປິ ຊີວິຕໂຕປິ ສພ຺ພຎ຺ຎຸຕຎ຺ຎາຓເມວ ປິຍຕຣໍ, ຕສ຺ມາ ຕໍ ຫຕ຺ຖິໍ ອທາສິນ຺ຕິ ອາຫ. ເຕນ ວຸຕ຺ຕໍ ‘‘ຕສ຺ສ ນາເຄ ປທິນ຺ນມ຺ຫີ’’ຕິອາທິ. ຕຕ຺ຖ ຕສ຺ສາຕິ ຕສ຺ສ ເຕນ, ຕສ຺ມິໍ ນາເຄ ຫຕ຺ຖິມ຺ຫິ ທິນ຺ເນ.

໒໖. ມງ຺ຄລສມ຺ປນ຺ນນ຺ຕິ ມງ຺ຄລຄຸເຓຫິ ສມນ຺ນາຄຕໍ. ສງ຺ຄາມວິຊຍຸຕ຺ຕມນ຺ຕິ ສງ຺ຄາມວິຊຍາ ອຸຕ຺ຕມໍ, ສງ຺ຄາມວິຊເຍ ວາ ອຸຕ຺ຕມໍ ປຘານໍ ປວຣໍ ນາຄໍ. ກິໍ ເຕ ຣຊ຺ຊໍ ກຣິສ຺ສຕີຕິ ຕສ຺ມິໍ ນາເຄ ອປຄເຕ ຕວ ຣຊ຺ຊໍ ກິໍ ກຣິສ຺ສຕິ, ຣຊ຺ຊກິຈ຺ຈໍ ນ ກຣິສ຺ສຕິ, ຣຊ຺ຊມ຺ປິ ອປຄຕເມວາຕິ ທສ຺ເສຕິ.

໒໗. ຣຊ຺ຊມ຺ປິ ເມ ທເທ ສພ຺ພນ຺ຕິ ຕິຏ຺ຐຕຸ ນາໂຄ ຕິຣຈ຺ຉານຄໂຕ, ອິທໍ ເມ ສພ຺ພໍ ກຸຣຸຣຏ຺ຐມ຺ປິ ຍາຈການໍ ທເທຍ຺ຍໍ. ສຣີຣໍ ທຊ຺ຊມຕ຺ຕໂນຕິ ຣຊ຺ເຊປິ ວາ ກິໍ ວຕ຺ຕພ຺ພໍ, ອຕ຺ຕໂນ ສຣີຣມ຺ປິ ຍາຈການໍ ທເທຍ຺ຍໍ, ສພ຺ໂພປິ ຫິ ເມ ອຊ຺ຌຕ຺ຕິກພາຫິໂຣ ປຣິຄ຺ຄໂຫ ໂລກຫິຕຕ຺ຖເມວ ມຍາ ປຣິຈ຺ຈຕ຺ໂຕ. ຍສ຺ມາ ສພ຺ພຎ຺ຎຸຕໍ ປິຍໍ ມຍ຺ຫໍ ສພ຺ພຎ຺ຎຸຕາ ຈ ທານປາຣມິໍ ອາທິໍ ກຕ຺ວາ ສພ຺ພປາຣມິໂຍ ອປູເຣນ຺ເຕນ ນ ສກ຺ກາ ລທ຺ຘຸໍ, ຕສ຺ມາ ນາຄໍ ອທາສິໍ ອຫນ຺ຕິ ທສ຺ເສຕິ.

ເອວມ຺ປິ ຕສ຺ມິໍ ນາເຄ ອານີເຕ ກລິງ຺ຄຣຏ຺ເຐ ເທໂວ ນ ວສ຺ສເຕວ. ກລິງ຺ຄຣາຊາ ‘‘ອິທານິປິ ນ ວສ຺ສຕິ, ກິໍ ນຸ ໂຂ ກາຣຓ’’ນ຺ຕິ ປຸຈ຺ຉິຕ຺ວາ ‘‘ກຸຣຸຣາຊາ ຄຣຸຘມ຺ເມ ຣກ຺ຂຕິ, ເຕນສ຺ສ ຣຏ຺ເຐ ອນ຺ວທ຺ຘມາສໍ ອນຸທສາຫໍ ເທໂວ ວສ຺ສຕິ, ຣຎ຺ໂຎ ຄຸຓານຸຠາໂວ ເອສ, ນ ອິມສ຺ສ ຕິຣຈ຺ຉານຄຕສ຺ສາ’’ຕິ ຊານິຕ຺ວາ ‘‘ມຍມ຺ປິ ຄຣຸຘມ຺ເມ ຣກ຺ຂິສ຺ສາມ, ຄຈ຺ຉຖ ຘນຎ຺ຈຍໂກຣພ຺ຍສ຺ສ ສນ຺ຕິເກ ເຕ ສຸວຓ຺ຓປຏ຺ເຏ ລິຂາເປຕ຺ວາ ອາເນຖາ’’ຕິ ອມຈ຺ເຈ ເປເສສິ. ຄຣຸຘມ຺ມາ ວຸຈ຺ຈນ຺ຕິ ປຎ຺ຈ ສີລານິ, ຕານິ ໂພຘິສຕ຺ໂຕ ສຸປຣິສຸທ຺ຘານິ ກຕ຺ວາ ຣກ຺ຂຕິ, ຍຖາ ຈ ໂພຘິສຕ຺ໂຕ. ເອວມສ຺ສ ມາຕາ ອຄ຺ຄມເຫສີ, ກນິຏ຺ຐຠາຕາ ອຸປຣາຊາ, ປຸໂຣຫິໂຕ ພ຺ຣາຫ຺ມໂຓ, ຣຊ຺ຊຸຄ຺ຄາຫໂກ ອມຈ຺ໂຈ, ສາຣຖິ ເສຏ຺ຐິ, ໂທຓມາປໂກ ໂທວາຣິໂກ, ນຄຣໂສຠິນີ ວຓ຺ຓທາສີຕິ. ເຕນ ວຸຕ຺ຕໍ –

‘‘ຣາຊາ ມາຕາ ມເຫສີ ຈ, ອຸປຣາຊາ ປຸໂຣຫິໂຕ;

ຣຊ຺ຊຸຄ຺ຄາໂຫ ສາຣຖີ ເສຏ຺ຐິ, ໂທໂຓ ໂທວາຣິໂກ ຕຖາ;

ຄຓິກາ ເຕ ເອກາທສ, ຄຣຸຘມ຺ເມ ປຕິຏ຺ຐິຕາ’’ຕິ.

ເຕ ອມຈ຺ຈາ ໂພຘິສຕ຺ຕໍ ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ວນ຺ທິຕ຺ວາ ຕມຕ຺ຖໍ ອາໂຣເຈສຸໍ. ມຫາສຕ຺ໂຕ ‘‘ມຍ຺ຫໍ ຄຣຸຘມ຺ເມ ກຸກ຺ກຸຈ຺ຈໍ ອຕ຺ຖິ, ມາຕາ ປນ ເມ ສຸຣກ຺ຂິຕໍ ຣກ຺ຂຕິ, ຕສ຺ສາ ສນ຺ຕິເກ ຄຓ຺ຫຖາ’’ຕິ ວຕ຺ວາ ເຕຫິ ‘‘ມຫາຣາຊ, ກຸກ຺ກຸຈ຺ຈໍ ນາມ ສິກ຺ຂາກາມສ຺ສ ສລ຺ເລຂວຸຕ຺ຕິໂນ ໂຫຕິ, ເທຖ ໂນ’’ຕິ ຍາຈິໂຕ ‘‘ປາໂຓ ນ ຫນ຺ຕພ຺ໂພ, ອທິນ຺ນໍ ນ ອາທາຕພ຺ພໍ, ກາເມສຸມິຈ຺ຉາຈາໂຣ ນ ຈຣິຕພ຺ໂພ, ມຸສາ ນ ຠຓິຕພ຺ພໍ, ມຊ຺ຊໍ ນ ປາຕພ຺ພ’’ນ຺ຕິ ສຸວຓ຺ຓປຏ຺ເຏ ລິຂາເປຕ຺ວາ ‘‘ເອວໍ ສນ຺ເຕປິ ມາຕຸ ສນ຺ຕິເກ ຄຓ຺ຫຖາ’’ຕິ ອາຫ.

ທູຕາ ຣາຊານໍ ວນ຺ທິຕ຺ວາ ຕສ຺ສາ ສນ຺ຕິກໍ ຄນ຺ຕ຺ວາ ‘‘ເທວິ, ຕຸມ຺ເຫ ກິຣ ຄຣຸຘມ຺ມໍ ຣກ຺ຂຖ, ຕໍ ໂນ ເທຖາ’’ຕິ ວທິໍສຸ. ໂພຘິສຕ຺ຕສ຺ສ ມາຕາປິ ຕເຖວ ອຕ຺ຕໂນ ກຸກ຺ກຸຈ຺ຈສ຺ສ ອຕ຺ຖິຠາວໍ ວຕ຺ວາວ ເຕຫິ ຍາຈິຕາ ອທາສິ. ຕຖາ ມເຫສິອາທໂຍປິ. ເຕ ສພ຺ເພສມ຺ປິ ສນ຺ຕິເກ ສຸວຓ຺ຓປຏ຺ເຏ ຄຣຸຘມ຺ເມ ລິຂາເປຕ຺ວາ ທນ຺ຕປຸຣໍ ຄນ຺ຕ຺ວາ ກລິງ຺ຄຣຎ຺ໂຎ ທຕ຺ວາ ຕໍ ປວຕ຺ຕິໍ ອາໂຣເຈສຸໍ. ໂສປິ ຣາຊາ ຕສ຺ມິໍ ຘມ຺ເມ ວຕ຺ຕມາໂນ ປຎ຺ຈ ສີລານິ ປູເຣສິ. ຕໂຕ ສກລກລິງ຺ຄຣຏ຺ເຐ ເທໂວ ວສ຺ສິ. ຕີຓິ ຠຍານິ ວູປສນ຺ຕານິ. ຣຏ຺ຐໍ ເຂມໍ ສຸຠິກ຺ຂໍ ອໂຫສິ. ໂພຘິສຕ຺ໂຕ ຍາວຊີວໍ ທານາທີນິ ປຸຎ຺ຎານິ ກຕ຺ວາ ສປຣິໂສ ສຄ຺ຄປຸຣໍ ປູເຣສິ.

ຕທາ ຄຓິກາທໂຍ ອຸປ຺ປລວຓ຺ຓາທໂຍ ອເຫສຸໍ. ວຸຕ຺ຕຎ຺ເຫຕໍ –

‘‘ຄຓິກາ ອຸປ຺ປລວຓ຺ຓາ, ປຸຓ຺ໂຓ ໂທວາຣິໂກ ຕທາ;

ຣຊ຺ຊຸຄ຺ຄາໂຫ ຈ ກຈ຺ຈາໂນ, ໂທຓມາປໂກ ຈ ໂກລິໂຕ.

‘‘ສາຣິປຸຕ຺ໂຕ ຕທາ ເສຏ຺ຐິ, ອນຸຣຸທ຺ໂຘ ຈ ສາຣຖິ;

ພ຺ຣາຫ຺ມໂຓ ກສ຺ສໂປ ເຖໂຣ, ອຸປຣາຊານນ຺ທປຓ຺ຑິໂຕ.

‘‘ມເຫສີ ຣາຫຸລມາຕາ, ມາຍາເທວີ ຊເນຕ຺ຕິກາ;

ກຸຣຸຣາຊາ ໂພຘິສຕ຺ໂຕ, ເອວໍ ຘາເຣຖ ຊາຕກ’’ນ຺ຕິ. (ຘ. ປ. ອຏ຺ຐ. ໒.໓໖໑ ຫໍສຆາຕກຠິກ຺ຂຸວຕ຺ຖຸ);

ອິຘາປິ ເນກ຺ຂມ຺ມປາຣມິອາທໂຍ ເສສຘມ຺ມາ ຈ ວຸຕ຺ຕນເຍເນວ ນິທ຺ຘາເຣຕພ຺ພາຕິ.

ກຸຣຸຣາຊຈຣິຍາວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.