ຘາຕຸຖູປປູຊາວຓ຺ຓນາ

໒໓໙. ຣາຊຄເຫ ຠຄວໂຕ ສຣີຣານໍ ຖູປຎ຺ຈ ມຫຎ຺ຈ ອກາສີຕິ ກຖໍ ອກາສິ? ກຸສິນາຣໂຕ ຍາວ ຣາຊຄຫໍ ປຎ຺ຈວີສຕິ ໂຍຊນານິ, ເອຕ຺ຖນ຺ຕເຣ ອຏ຺ຐອຸສຠວິຕ຺ຖຕໍ ສມຕລໍ ມຄ຺ຄໍ ກາເຣຕ຺ວາ ຍາທິສໍ ມລ຺ລຣາຊາໂນ ມກຸຏພນ຺ຘນສ຺ສ ຈ ສນ຺ຖາຄາຣສ຺ສ ຈ ອນ຺ຕເຣ ປູຊໍ ກາເຣສຸໍ. ຕາທິສໍ ປຎ຺ຈວີສຕິໂຍຊເນປິ ມຄ຺ເຄ ປູຊໍ ກາເຣຕ຺ວາ ໂລກສ຺ສ ອນຸກ຺ກຓ຺ຐນຕ຺ຖໍ ສພ຺ພຕ຺ຖ ອນ຺ຕຣາປເຓ ປສາເຣຕ຺ວາ ສຸວຓ຺ຓໂທຓິຍໍ ປກ຺ຂິຕ຺ຕຘາຕຸໂຍ ສຕ຺ຕິປຎ຺ຊເຣນ ປຣິກ຺ຂິປາເປຕ຺ວາ ອຕ຺ຕໂນ ວິຊິເຕ ປຎ຺ຈໂຍຊນສຕປຣິມຓ຺ຑເລ ມນຸສ຺ເສ ສນ຺ນິປາຕາເປສິ. ເຕ ຘາຕຸໂຍ ຄເຫຕ຺ວາ ກຸສິນາຣໂຕ ສາຘຸກີຬິຕໍ ກີຬນ຺ຕາ ນິກ຺ຂມິຕ຺ວາ ຍຕ຺ຖ ຍຕ຺ຖ ສຸວຓ຺ຓວຓ຺ຓານິ ປຸປ຺ຜານິ ປສ຺ສນ຺ຕິ, ຕຕ຺ຖ ຕຕ຺ຖ ຘາຕຸໂຍ ສຕ຺ຕິອນ຺ຕເຣ ຐເປຕ຺ວາ ປູຊໍ ອກໍສຸ. ເຕສໍ ປຸປ຺ຜານໍ ຂີຓກາເລ ຄຈ຺ຉນ຺ຕິ, ຣຖສ຺ສ ຘຸຣຏ຺ຐານໍ ປຈ຺ຉິມຏ຺ຐາເນ ສມ຺ປຕ຺ເຕ ສຕ຺ຕ ທິວເສ ສາຘຸກີຬິຕໍ ກີຬນ຺ຕິ. ເອວໍ ຘາຕຸໂຍ ຄເຫຕ຺ວາ ອາຄຈ຺ຉນ຺ຕານໍ ສຕ຺ຕ ວສ຺ສານິ ສຕ຺ຕ ມາສານິ ສຕ຺ຕ ທິວສານິ ວີຕິວຕ຺ຕານິ.

ມິຈ຺ຉາທິຏ຺ຐິກາ – ‘‘ສມຓສ຺ສ ໂຄຕມສ຺ສ ປຣິນິພ຺ພຸຕກາລໂຕ ປຏ຺ຐາຍ ພລກ຺ກາເຣນ ສາຘຸກີຬິຕາຍ ອຸປທ຺ທຸຕມ຺ຫ ສພ຺ເພ ໂນ ກມ຺ມນ຺ຕາ ນຏ຺ຐາ’’ຕິ ອຸຊ຺ຌາຍນ຺ຕາ ມນໍ ປໂທເສຕ຺ວາ ຉຬາສີຕິສຫສ຺ສມຕ຺ຕາ ອປາເຍ ນິພ຺ພຕ຺ຕາ. ຂີຓາສວາ ອາວຊ຺ຊິຕ຺ວາ ‘‘ມຫາຊໂນ ມນໍ ປໂທເສຕ຺ວາ ອປາເຍ ນິພ຺ພຕ຺ຕີ’’ຕິ ທິສ຺ວາ – ‘‘ສກ຺ກໍ ເທວຣາຊານໍ ຘາຕຸອາຫຣຓູປາຍໍ ກາເຣສ຺ສາມາ’’ຕິ ຕສ຺ສ ສນ຺ຕິກໍ ຄນ຺ຕ຺ວາ ຕມຕ຺ຖໍ ອາໂຣເຈຕ຺ວາ – ‘‘ຘາຕຸອາຫຣຓູປາຍໍ ກໂຣຫິ ມຫາຣາຊາ’’ຕິ ອາຫໍສຸ. ສກ຺ໂກ ອາຫ – ‘‘ຠນ຺ເຕ, ປຸຖຸຊ຺ຊໂນ ນາມ ອຊາຕສຕ຺ຕຸນາ ສໂມ ສທ຺ໂຘ ນຕ຺ຖິ, ນ ໂສ ມມ ວຈນໍ ກຣິສ຺ສຕິ, ອປິຈ ໂຂ ມາຣວິຠິໍສກສທິສໍ ວິຠິໍສກໍ ທສ຺ເສສ຺ສາມິ, ມຫາສທ຺ທໍ ສາເວສ຺ສາມິ, ຍກ຺ຂຄາຫກຂິປິຕກອໂຣຈເກ ກຣິສ຺ສາມິ, ຕຸມ຺ເຫ ‘ອມນຸສ຺ສາ ມຫາຣາຊ ກຸປິຕາ ຘາຕຸໂຍ ອາຫຣາເປຖາ’ຕິ ວເທຍ຺ຍາຖ, ເອວໍ ໂສ ອາຫຣາເປສ຺ສຕີ’’ຕິ. ອຖ ໂຂ ສກ຺ໂກ ຕໍ ສພ຺ພໍ ອກາສິ.

ເຖຣາປິ ຣາຊານໍ ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ – ‘‘ມຫາຣາຊ, ອມນຸສ຺ສາ ກຸປິຕາ, ຘາຕຸໂຍ ອາຫຣາເປຫີ’’ຕິ ຠຓິໍສຸ. ຣາຊາ – ‘‘ນ ຕາວ, ຠນ຺ເຕ, ມຍ຺ຫໍ ຈິຕ຺ຕໍ ຕຸສ຺ສຕິ, ເອວໍ ສນ຺ເຕປິ ອາຫຣນ຺ຕູ’’ຕິ ອາຫ. ສຕ຺ຕມທິວເສ ຘາຕຸໂຍ ອາຫຣິໍສຸ. ເອວໍ ອາຫຕາ ຘາຕຸໂຍ ຄເຫຕ຺ວາ ຣາຊຄເຫ ຖູປຎ຺ຈ ມຫຎ຺ຈ ອກາສິ. ອິຕເຣປິ ອຕ຺ຕໂນ ອຕ຺ຕໂນ ພລານຸຣູເປນ ອາຫຣິຕ຺ວາ ສກສກຏ຺ຐາເນສຸ ຖູປຎ຺ຈ ມຫຎ຺ຈ ອກໍສຸ.

໒໔໐. ເອວເມຕໍ ຠູຕປຸພ຺ພນ຺ຕິ ເອວໍ ເອຕໍ ຘາຕຸຠາຊນຎ຺ເຈວ ທສຖູປກຣຓຎ຺ຈ ຊມ຺ພຸທີເປ ຠູຕປຸພ຺ພນ຺ຕິ ປຈ຺ຉາ ສງ຺ຄີຕິກາຣກາ ອາຫໍສຸ. ເອວໍ ປຕິຏ຺ຐິເຕສຸ ປນ ຖູເປສຸ ມຫາກສ຺ສປຕ຺ເຖໂຣ ຘາຕູນໍ ອນ຺ຕຣາຍໍ ທິສ຺ວາ ຣາຊານໍ ອຊາຕສຕ຺ຕຸໍ ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ‘‘ມຫາຣາຊ, ເອກໍ ຘາຕຸນິຘານໍ ກາຕຸໍ ວຏ຺ຏຕີ’’ຕິ ອາຫ. ສາຘຸ, ຠນ຺ເຕ, ນິຘານກມ຺ມໍ ຕາວ ມມ ໂຫຕຸ, ເສສຘາຕຸໂຍ ປນ ກຖໍ ອາຫຣາມີຕິ? ນ, ມຫາຣາຊ, ຘາຕຸອາຫຣຓໍ ຕຸຍ຺ຫໍ ຠາໂຣ, ອມ຺ຫາກໍ ຠາໂຣຕິ. ສາຘຸ, ຠນ຺ເຕ, ຕຸມ຺ເຫ ຘາຕຸໂຍ ອາຫຣຖ, ອຫໍ ຘາຕຸນິຘານໍ ກຣິສ຺ສາມີຕິ. ເຖໂຣ ເຕສໍ ເຕສໍ ຣາຊກຸລານໍ ປຣິຈຣຓມຕ຺ຕເມວ ຐເປຕ຺ວາ ເສສຘາຕຸໂຍ ອາຫຣິ. ຣາມຄາເມ ປນ ຘາຕຸໂຍ ນາຄາ ປຣິຄ຺ຄຓ຺ຫິໍສຸ, ຕາສໍ ອນ຺ຕຣາໂຍ ນຕ຺ຖິ. ‘‘ອນາຄເຕ ລງ຺ກາທີເປ ມຫາວິຫາເຣ ມຫາເຈຕິຍມ຺ຫິ ນິທຫິສ຺ສນ຺ຕີ’’ຕິ ຕາ ນ ອາຫຣິຕ຺ວາ ເສເສຫິ ສຕ຺ຕຫິ ນຄເຣຫິ ອາຫຣິຕ຺ວາ ຣາຊຄຫສ຺ສ ປາຈີນທກ຺ຂິຓທິສາຠາເຄ ຐຕ຺ວາ – ‘‘ອິມສ຺ມິໍ ຐາເນ ໂຍ ປາສາໂຓ ອຕ຺ຖິ, ໂສ ອນ຺ຕຣຘາຍຕຸ, ປໍສຸ ສຸວິສຸທ຺ຘາ ໂຫຕຸ, ອຸທກໍ ມາ ອຸຏ຺ຐຫຕູ’’ຕິ ອຘິຏ຺ຐາສິ.

ຣາຊາ ຕໍ ຐານໍ ຂຓາເປຕ຺ວາ ຕໂຕ ອຸທ຺ຘຕປໍສຸນາ ອິຏ຺ຐກາ ກາເຣຕ຺ວາ ອສີຕິມຫາສາວການໍ ເຈຕິຍານິ ກາເຣຕິ. ‘‘ອິຘ ຣາຊາ ກິໍ ກາເຣຕີ’’ຕິ ປຸຈ຺ຉນ຺ຕານມ຺ປິ ‘‘ມຫາສາວການໍ ເຈຕິຍານີ’’ຕິ ວທນ຺ຕິ, ນ ໂກຈິ ຘາຕຸນິຘານຠາວໍ ຊານາຕິ. ອສີຕິຫຕ຺ຖຄມ຺ຠີເຣ ປນ ຕສ຺ມິໍ ປເທເສ ຊາເຕ ເຫຏ຺ຐາ ໂລຫສນ຺ຖາຣໍ ສນ຺ຖຣາເປຕ຺ວາ ຕຕ຺ຖ ຖູປາຣາເມ ເຈຕິຍຆຣປ຺ປມາຓໍ ຕມ຺ພໂລຫມຍໍ ເຄຫໍ ກາຣາເປຕ຺ວາ ອຏ຺ຐ ອຏ຺ຐ ຫຣິຈນ຺ທນາທິມເຍ ກຣຓ຺ເຑ ຈ ຖູເປ ຈ ກາຣາເປສິ. ອຖ ຠຄວໂຕ ຘາຕຸໂຍ ຫຣິຈນ຺ທນກຣຓ຺ເຑ ປກ຺ຂິປິຕ຺ວາ ຕໍ ຫຣິຈນ຺ທນກຣຓ຺ຑກມ຺ປິ ອຎ຺ຎສ຺ມິໍ ຫຣິຈນ຺ທນກຣຓ຺ຑເກ, ຕມ຺ປິ ອຎ຺ຎສ຺ມິນ຺ຕິ ເອວໍ ອຏ຺ຐ ຫຣິຈນ຺ທນກຣຓ຺ເຑ ເອກໂຕ ກຕ຺ວາ ເອເຕເນວ ອຸປາເຍນ ເຕ ອຏ຺ຐ ກຣຓ຺ເຑ ອຏ຺ຐສຸ ຫຣິຈນ຺ທນຖູເປສຸ, ອຏ຺ຐ ຫຣິຈນ຺ທນຖູເປ ອຏ຺ຐສຸ ໂລຫິຕຈນ຺ທນກຣຓ຺ເຑສຸ, ອຏ຺ຐ ໂລຫິຕຈນ຺ທນກຣຓ຺ເຑ ອຏ຺ຐສຸ ໂລຫິຕຈນ຺ທນຖູເປສຸ, ອຏ຺ຐ ໂລຫິຕຈນ຺ທນຖູເປ ອຏ຺ຐສຸ ທນ຺ຕກຣຓ຺ເຑສຸ, ອຏ຺ຐ ທນ຺ຕກຣຓ຺ເຑ ອຏ຺ຐສຸ ທນ຺ຕຖູເປສຸ, ອຏ຺ຐ ທນ຺ຕຖູເປ ອຏ຺ຐສຸ ສພ຺ພຣຕນກຣຓ຺ເຑສຸ, ອຏ຺ຐ ສພ຺ພຣຕນກຣຓ຺ເຑ ອຏ຺ຐສຸ ສພ຺ພຣຕນຖູເປສຸ, ອຏ຺ຐ ສພ຺ພຣຕນຖູເປ ອຏ຺ຐສຸ ສຸວຓ຺ຓກຣຓ຺ເຑສຸ, ອຏ຺ຐ ສຸວຓ຺ຓກຣຓ຺ເຑ, ອຏ຺ຐສຸ ສຸວຓ຺ຓຖູເປສຸ, ອຏ຺ຐ ສຸວຓ຺ຓຖູເປ ອຏ຺ຐສຸ ຣຊຕກຣຓ຺ເຑສຸ, ອຏ຺ຐ ຣຊຕກຣຓ຺ເຑ ອຏ຺ຐສຸ ຣຊຕຖູເປສຸ, ອຏ຺ຐ ຣຊຕຖູເປ, ອຏ຺ຐສຸ ມຓິກຣຓ຺ເຑສຸ, ອຏ຺ຐ ມຓິກຣຓ຺ເຑ ອຏ຺ຐສຸ ມຓິຖູເປສຸ, ອຏ຺ຐ ມຓິຖູເປ ອຏ຺ຐສຸ ໂລຫິຕງ຺ກກຣຓ຺ເຑສຸ, ອຏ຺ຐ ໂລຫິຕງ຺ກກຣຓ຺ເຑ ອຏ຺ຐສຸ ໂລຫິຕງ຺ກຖູເປສຸ, ອຏ຺ຐ ໂລຫິຕງ຺ກຖູເປ ອຏ຺ຐສຸ ມສາຣຄລ຺ລກຣຓ຺ເຑສຸ, ອຏ຺ຐ ມສາຣຄລ຺ລກຣຓ຺ເຑ ອຏ຺ຐສຸ ມສາຣຄລ຺ລຖູເປສຸ, ອຏ຺ຐ ມສາຣຄລ຺ລຖູເປ ອຏ຺ຐສຸ ຜລິກກຣຓ຺ເຑສຸ, ອຏ຺ຐ ຜລິກກຣຓ຺ເຑ ອຏ຺ຐສຸ ຜລິກມຍຖູເປສຸ ປກ຺ຂິປິ.

ສພ຺ເພສໍ ອຸປຣິມໍ ຜລິກເຈຕິຍໍ ຖູປາຣາມເຈຕິຍປ຺ປມາຓໍ ອໂຫສິ, ຕສ຺ສ ອຸປຣິ ສພ຺ພຣຕນມຍໍ ເຄຫໍ ກາເຣສິ, ຕສ຺ສ ອຸປຣິ ສຸວຓ຺ຓມຍໍ, ຕສ຺ສ ອຸປຣິ ຣຊຕມຍໍ, ຕສ຺ສ ອຸປຣິ ຕມ຺ພໂລຫມຍໍ ເຄຫໍ. ຕຕ຺ຖ ສພ຺ພຣຕນມຍໍ ວາລິກໍ ໂອກິຣິຕ຺ວາ ຊລຊຖລຊປຸປ຺ຜານໍ ສຫສ຺ສານິ ວິປ຺ປກິຣິຕ຺ວາ ອຑ຺ຒຉຏ຺ຐານິ ຊາຕກສຕານິ ອສີຕິມຫາເຖເຣ ສຸທ຺ໂຘທນມຫາຣາຊານໍ ມຫາມາຍາເທວິໍ ສຕ຺ຕ ສຫຊາເຕຕິ ສພ຺ພາເນຕານິ ສຸວຓ຺ຓມຍາເນວ ກາເຣສິ. ປຎ຺ຈປຎ຺ຈສເຕ ສຸວຓ຺ຓຣຊຕມເຍ ປຸຓ຺ຓຆເຏ ຐປາເປສິ, ປຎ຺ຈ ສຸວຓ຺ຓທ຺ຘຊສເຕ ອຸສ຺ສາເປສິ. ປຎ຺ຈສເຕ ສຸວຓ຺ຓທີເປ, ປຎ຺ຈສເຕ ຣຊຕທີເປ ກາຣາເປຕ຺ວາ ສຸຄນ຺ຘເຕລສ຺ສ ປູເຣຕ຺ວາ ເຕສຸ ທຸກູລວຏ຺ຏິໂຍ ຐເປສິ.

ອຖາຍສ຺ມາ ມຫາກສ຺ສໂປ – ‘‘ມາລາ ມາ ມິລາຍນ຺ຕຸ, ຄນ຺ຘາ ມາ ວິນສ຺ສນ຺ຕຸ, ທີປາ ມາ ວິຊ຺ຌາຍນ຺ຕູ’’ຕິ ອຘິຏ຺ຐຫິຕ຺ວາ ສຸວຓ຺ຓປຏ຺ເຏ ອກ຺ຂຣານິ ຉິນ຺ທາເປສິ –

‘‘ອນາຄເຕ ປິຍທາໂສ ນາມ ກຸມາໂຣ ຉຕ຺ຕໍ ອຸສ຺ສາເປຕ຺ວາ ອໂສໂກ ຘມ຺ມຣາຊາ ຠວິສ຺ສຕິ. ໂສ ອິມາ ຘາຕຸໂຍ ວິຕ຺ຖາຣິກາ ກຣິສ຺ສຕີ’’ຕິ.

ຣາຊາ ສພ຺ພປສາຘເນຫິ ປູເຊຕ຺ວາ ອາທິໂຕ ປຏ຺ຐາຍ ທ຺ວາຣໍ ປິທຫນ຺ໂຕ ນິກ຺ຂມິ, ໂສ ຕມ຺ພໂລຫທ຺ວາຣໍ ປິທຫິຕ຺ວາ ອາວິຎ຺ຉນຣຊ຺ຊຸຍໍ ກຸຎ຺ຈິກມຸທ຺ທິກໍ ພນ຺ຘິຕ຺ວາ ຕຕ຺ເຖວ ມຫນ຺ຕໍ ມຓິກ຺ຂນ຺ຘໍ ຐເປຕ຺ວາ – ‘‘ອນາຄເຕ ທລິທ຺ທຣາຊາ ອິມໍ ມຓິໍ ຄເຫຕ຺ວາ ຘາຕູນໍ ສກ຺ກາຣໍ ກໂຣຕູ’’ຕິ ອກ຺ຂຣໍ ຉິນ຺ທາເປສິ.

ສກ຺ໂກ ເທວຣາຊາ ວິສ຺ສກມ຺ມໍ ອາມນ຺ເຕຕ຺ວາ – ‘‘ຕາຕ, ອຊາຕສຕ຺ຕຸນາ ຘາຕຸນິຘານໍ ກຕໍ, ເອຕ຺ຖ ອາຣກ຺ຂໍ ປຏ຺ຐເປຫີ’’ຕິ ປຫິຓິ. ໂສ ອາຄນ຺ຕ຺ວາ ວາຬສງ຺ຆາຏຍນ຺ຕໍ ໂຍເຊສິ, ກຏ຺ຐຣູປການິ ຕສ຺ມິໍ ຘາຕຸຄພ຺ເຠ ຜລິກວຓ຺ຓຂຄ຺ເຄ ຄາເຫຕ຺ວາ ວາຕສທິເສນ ເວເຄນ ອນຸປຣິຍາຍນ຺ຕໍ ຍນ຺ຕໍ ໂຍເຊຕ຺ວາ ເອກາຍ ເອວ ອາຓິຍາ ພນ຺ຘິຕ຺ວາ ສມນ຺ຕໂຕ ຄິຎ຺ຊກາວສຖາກາເຣນ ສິລາປຣິກ຺ເຂປໍ ກຕ຺ວາ ອຸປຣິ ເອກາຍ ປິທຫິຕ຺ວາ ປໍສຸໍ ປກ຺ຂິປິຕ຺ວາ ຠູມິໍ ສມໍ ກຕ຺ວາ ຕສ຺ສ ອຸປຣິ ປາສາຓຖູປໍ ປຕິຏ຺ຐເປສິ. ເອວໍ ນິຏ຺ຐິເຕ ຘາຕຸນິຘາເນ ຍາວຕາຍຸກໍ ຐຕ຺ວາ ເຖໂຣປິ ປຣິນິພ຺ພຸໂຕ, ຣາຊາປິ ຍຖາກມ຺ມໍ ຄໂຕ, ເຕປິ ມນຸສ຺ສາ ກາລງ຺ກຕາ.

ອປຣຠາເຄ ປິຍທາໂສ ນາມ ກຸມາໂຣ ຉຕ຺ຕໍ ອຸສ຺ສາເປຕ຺ວາ ອໂສໂກ ນາມ ຘມ຺ມຣາຊາ ຫຸຕ຺ວາ ຕາ ຘາຕຸໂຍ ຄເຫຕ຺ວາ ຊມ຺ພຸທີເປ ວິຕ຺ຖາຣິກາ ອກາສິ. ກຖໍ? ໂສ ນິຄ຺ໂຣຘສາມເຓຣໍ ນິສ຺ສາຍ ສາສເນ ລທ຺ຘປ຺ປສາໂທ ຈຕຸຣາສີຕິ ວິຫາຣສຫສ຺ສານິ ກາເຣຕ຺ວາ ຠິກ຺ຂຸສງ຺ຆໍ ປຸຈ຺ຉິ – ‘‘ຠນ຺ເຕ, ມຍາ ຈຕຸຣາສີຕິ ວິຫາຣສຫສ຺ສານິ ກາຣິຕານິ, ຘາຕຸໂຍ ກຸໂຕ ລຠິສ຺ສາມີ’’ຕິ? ມຫາຣາຊ, – ‘‘ຘາຕຸນິຘານໍ ນາມ ອຕ຺ຖີ’’ຕິ ສຸໂຓມ, ນ ປນ ປຎ຺ຎາຍຕິ – ‘‘ອສຸກສ຺ມິໍ ຐາເນ’’ຕິ. ຣາຊາ ຣາຊຄເຫ ເຈຕິຍໍ ຠິນ຺ທາເປຕ຺ວາ ຘາຕຸໍ ອປສ຺ສນ຺ໂຕ ປຏິປາກຕິກໍ ກາເຣຕ຺ວາ ຠິກ຺ຂຸຠິກ຺ຂຸນິໂຍ ອຸປາສກອຸປາສິກາໂຍຕິ ຈຕສ຺ໂສ ປຣິສາ ຄເຫຕ຺ວາ ເວສາລິໍ ຄໂຕ. ຕຕ຺ຣາປິ ອລຠິຕ຺ວາ ກປິລວຕ຺ຖຸໍ. ຕຕ຺ຣາປິ ອລຠິຕ຺ວາ ຣາມຄາມໍ ຄໂຕ. ຣາມຄາເມ ນາຄາ ເຈຕິຍໍ ຠິນ຺ທິຕຸໍ ນ ອທໍສຸ, ເຈຕິເຍ ນິປຕິຕກຸທາໂລ ຂຓ຺ຑາຂຓ຺ຑໍ ໂຫຕິ. ເອວໍ ຕຕ຺ຣາປິ ອລຠິຕ຺ວາ ອລ຺ລກປ຺ປໍ ເວຐທີປໍ ປາວໍ ກຸສິນາຣນ຺ຕິ ສພ຺ພຕ຺ຖ ເຈຕິຍານິ ຠິນ຺ທິຕ຺ວາ ຘາຕຸໍ ອລຠິຕ຺ວາວ ປຏິປາກຕິການິ ກຕ຺ວາ ປຸນ ຣາຊຄຫໍ ຄນ຺ຕ຺ວາ ຈຕສ຺ໂສ ປຣິສາ ສນ຺ນິປາຕາເປຕ຺ວາ – ‘‘ອຕ຺ຖິ ເກນຈິ ສຸຕປຸພ຺ພໍ ‘ອສຸກຏ຺ຐາເນ ນາມ ຘາຕຸນິຘານ’ນ຺ຕິ’’ ປຸຈ຺ຉິ.

ຕຕ຺ເຣໂກ ວີສວສ຺ສສຕິໂກ ເຖໂຣ – ‘‘ອສຸກຏ຺ຐາເນ ຘາຕຸນິຘານ’’ນ຺ຕິ ນ ຊານາມິ, ມຍ຺ຫໍ ປນ ປິຕາ ມຫາເຖໂຣ ມໍ ສຕ຺ຕວສ຺ສກາເລ ມາລາຈງ຺ໂກຏກໍ ຄາຫາເປຕ຺ວາ – ‘‘ເອຫິ ສາມເຓຣ, ອສຸກຄຈ຺ຉນ຺ຕເຣ ປາສາຓຖູໂປ ອຕ຺ຖິ, ຕຕ຺ຖ ຄຈ຺ຉາມາ’’ຕິ ຄນ຺ຕ຺ວາ ປູເຊຕ຺ວາ – ‘‘ອິມໍ ຐານໍ ອຸປຘາເຣຕຸໍ ວຏ຺ຏຕິ ສາມເຓຣາ’’ຕິ ອາຫ. ອຫໍ ເອຕ຺ຕກໍ ຊານາມິ ມຫາຣາຊາຕິ ອາຫ. ຣາຊາ ‘‘ເອຕເທວ ຐານ’’ນ຺ຕິ ວຕ຺ວາ ຄຈ຺ເຉ ຫາເຣຕ຺ວາ ປາສາຓຖູປຎ຺ຈ ປໍສຸຎ຺ຈ ອປເນຕ຺ວາ ເຫຏ຺ຐາ ສຸຘາຠູມິໍ ອທ຺ທສ. ຕໂຕ ສຸຘຎ຺ຈ ອິຏ຺ຐກາໂຍ ຈ ຫາເຣຕ຺ວາ ອນຸປຸພ຺ເພນ ປຣິເວຓໍ ໂອຣຸຍ຺ຫ ສຕ຺ຕຣຕນວາລຸກໍ ອສິຫຕ຺ຖານິ ຈ ກຏ຺ຐຣູປການິ ສມ຺ປຣິວຕ຺ຕການິ ອທ຺ທສ. ໂສ ຍກ຺ຂທາສເກ ປກ຺ໂກສາເປຕ຺ວາ ພລິກມ຺ມໍ ກາເຣຕ຺ວາປິ ເນວ ອນ຺ຕໍ ນ ໂກຏິໍ ປສ຺ສນ຺ໂຕ ເທວຕານໍ ນມສ຺ສມາໂນ – ‘‘ອຫໍ ອິມາ ຘາຕຸໂຍ ຄເຫຕ຺ວາ ຈຕຸຣາສີຕິຍາ ວິຫາຣສຫສ຺ເສສຸ ນິທຫິຕ຺ວາ ສກ຺ກາຣໍ ກໂຣມິ, ມາ ເມ ເທວຕາ ອນ຺ຕຣາຍໍ ກໂຣນ຺ຕູ’’ຕິ ອາຫ.

ສກ຺ໂກ ເທວຣາຊາ ຈາຣິກໍ ຈຣນ຺ໂຕ ຕໍ ທິສ຺ວາ ວິສ຺ສກມ຺ມໍ ອາມນ຺ເຕສິ – ‘‘ຕາຕ, ອໂສໂກ ຘມ຺ມຣາຊາ ‘ຘາຕຸໂຍ ນີຫຣິສ຺ສາມີ’ຕິ ປຣິເວຓໍ ໂອຕິຓ຺ໂຓ, ຄນ຺ຕ຺ວາ ກຏ຺ຐຣູປການິ ຫາເຣຫີ’’ຕິ. ໂສ ປຎ຺ຈຈູຬຄາມທາຣກເວເສນ ຄນ຺ຕ຺ວາ ຣຎ຺ໂຎ ປຸຣໂຕ ຘນຸຫຕ຺ໂຖ ຐຕ຺ວາ – ‘‘ຫຣາມິ ມຫາຣາຊາ’’ຕິ ອາຫ. ‘‘ຫຣ, ຕາຕາ’’ຕິ ສຣໍ ຄເຫຕ຺ວາ ສນ຺ຘິມ຺ຫິເຍວ ວິຊ຺ຌິ, ສພ຺ພໍ ວິປ຺ປກິຣິຍິຕ຺ຖ. ອຖ ຣາຊາ ອາວິຎ຺ຉເນ ພນ຺ຘໍ ກຸຎ຺ຈິກມຸທ຺ທິກໍ ຄຓ຺ຫິ, ມຓິກ຺ຂນ຺ຘໍ ປສ຺ສິ. ‘‘ອນາຄເຕ ທລິທ຺ທຣາຊາ ອິມໍ ມຓິໍ ຄເຫຕ຺ວາ ຘາຕູນໍ ສກ຺ກາຣໍ ກໂຣຕູ’’ຕິ ປຸນ ອກ຺ຂຣານິ ທິສ຺ວາ ກຸຊ຺ຌິຕ຺ວາ – ‘‘ມາທິສໍ ນາມ ຣາຊານໍ ທລິທ຺ທຣາຊາຕິ ວຕ຺ຕຸໍ ອຍຸຕ຺ຕ’’ນ຺ຕິ ປຸນປ຺ປຸນໍ ຆເຏຕ຺ວາ ທ຺ວາຣໍ ວິວຣາເປຕ຺ວາ ອນ຺ໂຕເຄຫໍ ປວິຏ຺ໂຐ.

ອຏ຺ຐາຣສວສ຺ສາຘິການໍ ທ຺ວິນ຺ນໍ ວສ຺ສສຕານໍ ອຸປຣິ ອາໂຣປິຕທີປາ ຕເຖວ ປຊ຺ຊລນ຺ຕິ. ນີລຸປ຺ປລປຸປ຺ຜານິ ຕງ຺ຂຓໍ ອາຫຣິຕ຺ວາ ອາໂຣປິຕານິ ວິຍ, ປຸປ຺ຜສນ຺ຖາໂຣ ຕງ຺ຂຓໍ ສນ຺ຖໂຕ ວິຍ, ຄນ຺ຘາ ຕໍ ມຸຫຸຕ຺ຕໍ ປິສິຕ຺ວາ ຐປິຕາ ວິຍ ຣາຊາ ສຸວຓ຺ຓປຏ຺ຏໍ ຄເຫຕ຺ວາ – ‘‘ອນາຄເຕ ປິຍທາໂສ ນາມ ກຸມາໂຣ ຉຕ຺ຕໍ ອຸສ຺ສາເປຕ຺ວາ ອໂສໂກ ນາມ ຘມ຺ມຣາຊາ ຠວິສ຺ສຕິ ໂສ ອິມາ ຘາຕຸໂຍ ວິຕ຺ຖາຣິກາ ກຣິສ຺ສຕີ’’ຕິ ວາເຈຕ຺ວາ – ‘‘ທິຏ຺ໂຐ ໂຠ, ອຫໍ ອຍ຺ເຍນ ມຫາກສ຺ສປຕ຺ເຖເຣນາ’’ຕິ ວຕ຺ວາ ວາມຫຕ຺ຖໍ ອາຠຸຊິຕ຺ວາ ທກ຺ຂິເຓນ ຫຕ຺ເຖນ ອປ຺ໂຜເຏສິ. ໂສ ຕສ຺ມິໍ ຐາເນ ປຣິຈຣຓຘາຕຸມຕ຺ຕເມວ ຐເປຕ຺ວາ ເສສາ ຘາຕຸໂຍ ຄເຫຕ຺ວາ ຘາຕຸເຄຫໍ ປຸພ຺ເພ ປິຫິຕນເຍເນວ ປິທຫິຕ຺ວາ ສພ຺ພໍ ຍຖາປກຕິຍາວ ກຕ຺ວາ ອຸປຣິ ປາສາຓເຈຕິຍໍ ປຕິຏ຺ຐາເປຕ຺ວາ ຈຕຸຣາສີຕິຍາ ວິຫາຣສຫສ຺ເສສຸ ຘາຕຸໂຍ ປຕິຏ຺ຐາເປຕ຺ວາ ມຫາເຖເຣ ວນ຺ທິຕ຺ວາ ປຸຈ຺ຉິ – ‘‘ທາຍາໂທມ຺ຫິ, ຠນ຺ເຕ, ພຸທ຺ຘສາສເນ’’ຕິ. ກິສ຺ສ ທາຍາໂທ ຕ຺ວໍ, ມຫາຣາຊ, ພາຫິຣໂກ ຕ຺ວໍ ສາສນສ຺ສາຕິ. ຠນ຺ເຕ, ຉນ຺ນວຸຕິໂກຏິຘນໍ ວິສ຺ສຊ຺ເຊຕ຺ວາ ຈຕຸຣາສີຕິ ວິຫາຣສຫສ຺ສານິ ກາເຣຕ຺ວາ ອຫໍ ນ ທາຍາໂທ, ອຎ຺ໂຎ ໂກ ທາຍາໂທຕິ? ປຈ຺ຈຍທາຍໂກ ນາມ ຕ຺ວໍ ມຫາຣາຊ, ໂຍ ປນ ອຕ຺ຕໂນ ປຸຕ຺ຕຎ຺ຈ ຘີຕຣຎ຺ຈ ປພ຺ພາເຊຕິ, ອຍໍ ສາສເນ ທາຍາໂທ ນາມາຕິ. ໂສ ປຸຕ຺ຕຎ຺ຈ ຘີຕຣຎ຺ຈ ປພ຺ພາເຊສິ. ອຖ ນໍ ເຖຣາ ອາຫໍສຸ – ‘‘ອິທານິ, ມຫາຣາຊ, ສາສເນ ທາຍາໂທສີ’’ຕິ.

ເອວເມຕໍ ຠູຕປຸພ຺ພນ຺ຕິ ເອວໍ ເອຕໍ ອຕີເຕ ຘາຕຸນິຘານມ຺ປິ ຊມ຺ພຸທີປຕເລ ຠູຕປຸພ຺ພນ຺ຕິ. ຕຕິຍສງ຺ຄີຕິກາຣາປິ ອິມໍ ປທໍ ຐປຍິໍສຸ.

ອຏ຺ຐໂທຓໍ ຈກ຺ຂຸມໂຕ ສຣີຣນ຺ຕິອາທິຄາຖາໂຍ ປນ ຕມ຺ພປຓ຺ຓິທີເປ ເຖເຣຫິ ວຸຕ຺ຕາຕິ.

ອິຕິ ສຸມງ຺ຄລວິລາສິນິຍາ ທີຆນິກາຍຏ຺ຐກຖາຍໍ

ມຫາປຣິນິພ຺ພານສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.