ປຣິນິພ຺ພຸຕກຖາວຓ຺ຓນາ

໒໑໙. ອິໂຕ ປຣໍ ຍໍ ປຣິນິພ຺ພານປຣິກມ຺ມໍ ກຕ຺ວາ ຠຄວາ ປຣິນິພ຺ພຸໂຕ, ຕໍ ທສ຺ເສຕຸໍ ອຖ ໂຂ ຠຄວາ ປຐມໍ ຌານນ຺ຕິອາທິ ວຸຕ຺ຕໍ. ຕຕ຺ຖ ປຣິນິພ຺ພຸໂຕ ຠນ຺ເຕຕິ ນິໂຣຘໍ ສມາປນ຺ນສ຺ສ ຠຄວໂຕ ອສ຺ສາສປສ຺ສາສານໍ ອຠາວໍ ທິສ຺ວາ ປຸຈ຺ຉຕິ. ນ ອາວຸໂສຕິ ເຖໂຣ ກຖໍ ຊານາຕິ? ເຖໂຣ ກິຣ ສຕ຺ຖາຣາ ສທ຺ຘິໍເຍວ ຕໍ ຕໍ ສມາປຕ຺ຕິໍ ສມາປຊ຺ຊນ຺ໂຕ ຍາວ ເນວສຎ຺ຎານາສຎ຺ຎາຍຕນາ ວຸຏ຺ຐານໍ, ຕາວ ຄນ຺ຕ຺ວາ ອິທານິ ຠຄວາ ນິໂຣຘໍ ສມາປນ຺ໂນ, ອນ຺ໂຕນິໂຣເຘ ຈ ກາລງ຺ກິຣິຍາ ນາມ ນຕ຺ຖີຕິ ຊານາຕິ.

ອຖ ໂຂ ຠຄວາ ສຎ຺ຎາເວທຍິຕນິໂຣຘສມາປຕ຺ຕິຍາ ວຸຏ຺ຐຫິຕ຺ວາ ເນວສຎ຺ຎານາສຎ຺ຎາຍຕນໍ ສມາປຊ຺ຊິ…ເປ… ຕຕິຍຊ຺ຌານາ ວຸຏ຺ຐຫິຕ຺ວາ ຈຕຸຕ຺ຖຊ຺ຌານໍ ສມາປຊ຺ຊີຕິ ເອຕ຺ຖ ຠຄວາ ຈຕຸວີສຕິຍາ ຐາເນສຸ ປຐມຊ຺ຌານໍ ສມາປຊ຺ຊິ, ເຕຣສສຸ ຐາເນສຸ ທຸຕິຍຊ຺ຌານໍ, ຕຖາ ຕຕິຍຊ຺ຌານໍ, ປນ຺ນຣສສຸ ຐາເນສຸ ຈຕຸຕ຺ຖຊ຺ຌານໍ ສມາປຊ຺ຊິ. ກຖໍ? ທສສຸ ອສຸເຠສຸ, ທ຺ວຕ຺ຕິໍສາກາເຣ ອຏ຺ຐສຸ ກສິເຓສຸ, ເມຕ຺ຕາກຣຸຓາມຸທິຕາສຸ, ອານາປາເນ, ປຣິຈ຺ເຉທາກາເສຕິ ອິເມສຸ ຕາວ ຈຕຸວີສຕິຍາ ຐາເນສຸ ປຐມຊ຺ຌານໍ ສມາປຊ຺ຊິ. ຐເປຕ຺ວາ ປນ ທ຺ວຕ຺ຕິໍສາກາຣຎ຺ຈ ທສ ອສຸຠານິ ຈ ເສເສສຸ ເຕຣສສຸ ທຸຕິຍຊ຺ຌານໍ, ເຕສຸເຍວ ຈ ຕຕິຍຊ຺ຌານໍ ສມາປຊ຺ຊິ. ອຏ຺ຐສຸ ປນ ກສິເຓສຸ, ອຸເປກ຺ຂາພ຺ຣຫ຺ມວິຫາເຣ, ອານາປາເນ, ປຣິຈ຺ເຉທາກາເສ, ຈຕູສຸ ອຣູເປສູຕິ ອິເມສຸ ປນ຺ນຣສສຸ ຐາເນສຸ ຈຕຸຕ຺ຖຊ຺ຌານໍ ສມາປຊ຺ຊິ. ອຍມ຺ປິ ຈ ສງ຺ເຂປກຖາວ. ນິພ຺ພານປຸຣໍ ປວິສນ຺ໂຕ ປນ ຠຄວາ ຘມ຺ມສ຺ສາມີ ສພ຺ພາປິ ຈຕຸວີສຕິໂກຏິສຕສຫສ຺ສສງ຺ຂ຺ຍາ ສມາປຕ຺ຕິໂຍ ປວິສິຕ຺ວາ ວິເທສໍ ຄຈ຺ຉນ຺ໂຕ ຎາຕິຊນໍ ອາລິງ຺ເຄຕ຺ວາ ວິຍ ສພ຺ພສມາປຕ຺ຕິສຸຂໍ ອນຸຠວິຕ຺ວາ ປວິຏ຺ໂຐ.

ຈຕຸຕ຺ຖຊ຺ຌານາ ວຸຏ຺ຐຫິຕ຺ວາ ສມນນ຺ຕຣາ ຠຄວາ ປຣິນິພ຺ພາຍີຕິ ເອຕ຺ຖ ຌານສມນນ຺ຕຣໍ, ປຈ຺ຈເວກ຺ຂຓາສມນນ຺ຕຣນ຺ຕິ ທ຺ເວ ສມນນ຺ຕຣານິ. ຕຕ຺ຖ ຌານາ ວຸຏ຺ຐາຍ ຠວງ຺ຄໍ ໂອຕິຓ຺ຓສ຺ສ ຕຕ຺ເຖວ ປຣິນິພ຺ພານໍ ຌານສມນນ຺ຕຣໍ ນາມ. ຌານາ ວຸຏ຺ຐຫິຕ຺ວາ ປຸນ ຌານງ຺ຄານິ ປຈ຺ຈເວກ຺ຂິຕ຺ວາ ຠວງ຺ຄໍ ໂອຕິຓ຺ຓສ຺ສ ຕຕ຺ເຖວ ປຣິນິພ຺ພານໍ ປຈ຺ຈເວກ຺ຂຓາສມນນ຺ຕຣໍ ນາມ. ອິມານິປິ ທ຺ເວ ສມນນ຺ຕຣາເນວ. ຠຄວາ ປນ ຌານໍ ສມາປຊ຺ຊິຕ຺ວາ ຌານາ ວຸຏ຺ຐາຍ ຌານງ຺ຄານິ ປຈ຺ຈເວກ຺ຂິຕ຺ວາ ຠວງ຺ຄຈິຕ຺ເຕນ ອພ຺ຍາກເຕນ ທຸກ຺ຂສຈ຺ເຈນ ປຣິນິພ຺ພາຍິ. ເຍ ຫິ ເກຈິ ພຸທ຺ຘາ ວາ ປຈ຺ເຈກພຸທ຺ຘາ ວາ ອຣິຍສາວກາ ວາ ອນ຺ຕມໂສ ກຸນ຺ຖກິປິລ຺ລິກໍ ອຸປາທາຍ ສພ຺ເພ ຠວງ຺ຄຈິຕ຺ເຕເນວ ອພ຺ຍາກເຕນ ທຸກ຺ຂສຈ຺ເຈນ ກາລງ຺ກໂຣນ຺ຕີຕິ. ມຫາຠູມິຈາລາທີນິ ວຸຕ຺ຕນຍາເນວາຕິ.

໒໒໐. ຠູຕາຕິ ສຕ຺ຕາ. ອປ຺ປຏິປຸຄ຺ຄໂລຕິ ປຏິຠາຄປຸຄ຺ຄລວິຣຫິໂຕ. ພລປ຺ປຕ຺ໂຕຕິ ທສວິຘຎາຓພລໍ ປຕ຺ໂຕ.

໒໒໑. ອຸປ຺ປາທວຍຘມ຺ມິໂນຕິ ອຸປ຺ປາທວຍສຠາວາ. ເຕສໍ ວູປສໂມຕິ ເຕສໍ ສງ຺ຂາຣານໍ ວູປສໂມ, ອສງ຺ຂຕໍ ນິພ຺ພານເມວ ສຸຂນ຺ຕິ ອຕ຺ໂຖ.

໒໒໒. ນາຫຸ ອສ຺ສາສປສ຺ສາໂສຕິ ນ ຊາໂຕ ອສ຺ສາສປສ຺ສາໂສ. ອເນໂຊຕິ ຕຓ຺ຫາສງ຺ຂາຕາຍ ເອຊາຍ ອຠາເວນ ອເນໂຊ. ສນ຺ຕິມາຣພ຺ຠາຕິ ອນຸປາທິເສສໍ ນິພ຺ພານໍ ອາຣພ຺ຠ ປຏິຈ຺ຈ ສນ຺ຘາຍ. ຍໍ ກາລມກຣີຕິ ໂຍ ກາລໍ ອກຣິ. ອິທໍ ວຸຕ຺ຕໍ ໂຫຕິ – ‘‘ອາວຸໂສ, ໂຍ ມມ ສຕ຺ຖາ ພຸທ຺ຘມຸນິ ສນ຺ຕິໍ ຄມິສ຺ສາມີຕິ, ສນ຺ຕິໍ ອາຣພ຺ຠ ກາລມກຣິ, ຕສ຺ສ ຐິຕຈິຕ຺ຕສ຺ສ ຕາທິໂນ ອິທານິ ອສ຺ສາສປສ຺ສາໂສ ນ ຊາໂຕ, ນຕ຺ຖິ, ນປ຺ປວຕ຺ຕຕີ’’ຕິ.

ອສລ຺ລີເນນາຕິ ອລີເນນ ອສງ຺ກຸຏິເຕນ ສຸວິກສິເຕເນວ ຈິຕ຺ເຕນ. ເວທນໍ ອຊ຺ຌວາສຍີຕິ ເວທນໍ ອຘິວາເສສິ, ນ ເວທນານຸວຕ຺ຕີ ຫຸຕ຺ວາ ອິໂຕ ຈິໂຕ ຈ ສມ຺ປຣິວຕ຺ຕິ. ວິໂມກ຺ໂຂຕິ ເກນຈິ ຘມ຺ເມນ ອນາວຣຓວິໂມກ຺ໂຂ ສພ຺ພໂສ ອປຎ຺ຎຕ຺ຕິຠາວູປຄໂມ ປຊ຺ໂຊຕນິພ຺ພານສທິໂສ ຊາໂຕ.

໒໒໓. ຕທາສີຕິ ‘‘ສຫ ປຣິນິພ຺ພານາ ມຫາຠູມິຈາໂລ’’ຕິ ເອວໍ ເຫຏ຺ຐາ ວຸຕ຺ຕໍ ຠູມິຈາລເມວ ສນ຺ຘາຍາຫ. ຕຎ຺ຫິ ໂລມຫໍສນຎ຺ຈ ຠິໍສນກຎ຺ຈ ອາສິ. ສພ຺ພາກາຣວຣູເປເຕຕິ ສພ຺ພວຣກາຣຓູເປເຕ.

໒໒໔. ອວີຕຣາຄາຕິ ປຸຖຸຊ຺ຊນາ ເຈວ ໂສຕາປນ຺ນສກທາຄາມິໂນ ຈ. ເຕສຎ຺ຫິ ໂທມນສ຺ສໍ ອປ຺ປຫີນໍ. ຕສ຺ມາ ເຕປິ ພາຫາ ປຄ຺ຄຍ຺ຫ ກນ຺ທນ຺ຕິ. ອຸໂຠປິ ຫຕ຺ເຖ ສີເສ ຐເປຕ຺ວາ ໂຣທນ຺ຕີຕິ ສພ຺ພໍ ປຸຣິມນເຍເນວ ເວທິຕພ຺ພໍ.

໒໒໕. ອຸຊ຺ຌາຍນ຺ຕີຕິ ‘‘ອຍ຺ຍາ ອຕ຺ຕນາປິ ອຘິວາເສຕຸໍ ນ ສກ຺ໂກນ຺ຕິ, ເສສຊນໍ ກຖໍ ສມສ຺ສາເສສ຺ສນ຺ຕີ’’ຕິ ວທນ຺ຕິໂຍ ອຸຊ຺ຌາຍນ຺ຕິ. ກຖໍຠູຕາ ປນ ຠນ຺ເຕ ອາຍສ຺ມາ ອນຸຣຸທ຺ໂຘ ເທວຕາ ມນສິກໂຣຕີຕິ ເທວຕາ, ຠນ຺ເຕ, ກຖໍຠູຕາ ອາຍສ຺ມາ ອນຸຣຸທ຺ໂຘ ສລ຺ລກ຺ເຂຕິ, ກິໍ ຕາ ສຕ຺ຖຸ ປຣິນິພ຺ພານໍ ອຘິວາເສນ຺ຕີຕິ?

ອຖ ຕາສໍ ປວຕ຺ຕິທສ຺ສນຕ຺ຖໍ ເຖໂຣ ສນ຺ຕາວຸໂສຕິອາທິມາຫ. ຕໍ ວຸຕ຺ຕຕ຺ຖເມວ. ຣຕ຺ຕາວເສສນ຺ຕິ ພລວປຈ຺ຈູເສ ປຣິນິພ຺ພຸຕຕ຺ຕາ ຣຕ຺ຕິຍາ ອວເສສໍ ຈຸລ຺ລກທ຺ຘານໍ. ຘມ຺ມິຍາ ກຖາຍາຕິ ອຎ຺ຎາ ປາຏິເຍກ຺ກາ ຘມ຺ມກຖາ ນາມ ນຕ຺ຖິ, ‘‘ອາວຸໂສ ສເທວເກ ນາມ ໂລເກ ອປ຺ປຏິປຸຄ຺ຄລສ຺ສ ສຕ຺ຖຸໂນ ອຍໍ ມຈ຺ຈຸຣາຊາ ນ ລຊ຺ຊຕິ, ກິມງ຺ຄໍ ປນ ໂລກິຍມຫາຊນສ຺ສ ລຊ຺ຊິສ຺ສຕີ’’ຕິ ເອວຣູປາຍ ປນ ມຣຓປຏິສໍຍຸຕ຺ຕາຍ ກຖາຍ ວີຕິນາເມສຸໍ. ເຕສຎ຺ຫິ ຕໍ ກຖໍ ກເຖນ຺ຕານໍ ມຸຫຸຕ຺ເຕເນວ ອຣຸຓໍ ອຸຄ຺ຄຈ຺ຉິ.

໒໒໖. ອຖ ໂຂຕິ ອຣຸຓຸຄ຺ຄໍ ທິສ຺ວາວ ເຖໂຣ ເຖຣໍ ເອຕທໂວຈ. ເຕເນວ ກຣຓີເຍນາຕິ ກີທິເສນ ນຸ ໂຂ ປຣິນິພ຺ພານຏ຺ຐາເນ ມາລາຄນ຺ຘາທິສກ຺ກາເຣນ ຠວິຕພ຺ພໍ, ກີທິເສນ ຠິກ຺ຂຸສງ຺ຆສ຺ສ ນິສຊ຺ຊຏ຺ຐາເນນ ຠວິຕພ຺ພໍ, ກີທິເສນ ຂາທນີຍໂຠຊນີເຍນ ຠວິຕພ຺ພນ຺ຕິ, ເອວໍ ຍໍ ຠຄວໂຕ ປຣິນິພ຺ພຸຕຠາວໍ ສຸຕ຺ວາ ກຕ຺ຕພ຺ພໍ ເຕເນວ ກຣຓີເຍນ.