ຕຖາຄຕປຈ຺ຉິມວາຈາວຓ຺ຓນາ

໒໑໖. ອິທານິ ຠິກ຺ຂຸສງ຺ຆສ຺ສ ໂອວາທໍ ອາຣຠິ, ຕໍ ທສ຺ເສຕຸໍ ອຖ ໂຂ ຠຄວາຕິອາທິ ວຸຕ຺ຕໍ. ຕຕ຺ຖ ເທສິໂຕ ປຎ຺ຎຕ຺ໂຕຕິ ຘມ຺ໂມປິ ເທສິໂຕ ເຈວ ປຎ຺ຎຕ຺ໂຕ ຈ, ວິນໂຍປິ ເທສິໂຕ ເຈວ ປຎ຺ຎຕ຺ໂຕ ຈ. ປຎ຺ຎຕ຺ໂຕ ຈ ນາມ ຐປິໂຕ ປຏ຺ຐປິໂຕຕິ ອຕ຺ໂຖ. ໂສ ໂວ ມມຈ຺ຈເຍນາຕິ ໂສ ຘມ຺ມວິນໂຍ ຕຸມ຺ຫາກໍ ມມຈ຺ຈເຍນ ສຕ຺ຖາ. ມຍາ ຫິ ໂວ ຐິເຕເນວ – ‘‘ອິທໍ ລຫຸກໍ, ອິທໍ ຄຣຸກໍ, ອິທໍ ສເຕກິຈ຺ຉໍ, ອິທໍ ອເຕກິຈ຺ຉໍ, ອິທໍ ໂລກວຊ຺ຊໍ, ອິທໍ ປຓ຺ຓຕ຺ຕິວຊ຺ຊໍ, ອຍໍ ອາປຕ຺ຕິ ປຸຄ຺ຄລສ຺ສ ສນ຺ຕິເກ ວຸຏ຺ຐາຕິ, ອຍໍ ອາປຕ຺ຕິ ຄຓສ຺ສ ສນ຺ຕິເກ ວຸຏ຺ຐາຕິ, ອຍໍ ສງ຺ຆສ຺ສ ສນ຺ຕິເກ ວຸຏ຺ຐາຕີ’’ຕິ ສຕ຺ຕາປຕ຺ຕິກ຺ຂນ຺ຘວເສນ ໂອຕິຓ຺ເຓ ວຕ຺ຖຸສ຺ມິໍ ສຂນ຺ຘກປຣິວາໂຣ ອຸຠໂຕວິຠງ຺ໂຄ ວິນໂຍ ນາມ ເທສິໂຕ, ຕໍ ສກລມ຺ປິ ວິນຍປິຏກໍ ມຍິ ປຣິນິພ຺ພຸເຕ ຕຸມ຺ຫາກໍ ສຕ຺ຖຸກິຈ຺ຈໍ ສາເຘສ຺ສຕິ.

ຐິເຕເນວ ຈ ມຍາ – ‘‘ອິເມ ຈຕ຺ຕາໂຣ ສຕິປຏ຺ຐານາ, ຈຕ຺ຕາໂຣ ສມ຺ມປ຺ປຘານາ, ຈຕ຺ຕາໂຣ ອິທ຺ຘິປາທາ, ປຎ຺ຈ ອິນ຺ທ຺ຣິຍານິ, ປຎ຺ຈ ພລານິ, ສຕ຺ຕ ໂພຊ຺ຌງ຺ຄາ, ອຣິໂຍ ອຏ຺ຐງ຺ຄິໂກ ມຄ຺ໂຄ’’ຕິ ເຕນ ເຕນາກາເຣນ ອິເມ ຘມ຺ເມ ວິຠຊິຕ຺ວາ ວິຠຊິຕ຺ວາ ສຸຕ຺ຕນ຺ຕປິຏກໍ ເທສິຕໍ, ຕໍ ສກລມ຺ປິ ສຸຕ຺ຕນ຺ຕປິຏກໍ ມຍິ ປຣິນິພ຺ພຸເຕ ຕຸມ຺ຫາກໍ ສຕ຺ຖຸກິຈ຺ຈໍ ສາເຘສ຺ສຕິ. ຐິເຕເນວ ຈ ມຍາ – ‘‘ອິເມ ປຎ຺ຈກ຺ຂນ຺ຘາ, ທ຺ວາທສາຍຕນານິ, ອຏ຺ຐາຣສ ຘາຕຸໂຍ, ຈຕ຺ຕາຣິ ສຈ຺ຈານິ, ພາວີສຕິນ຺ທ຺ຣິຍານິ, ນວ ເຫຕູ, ຈຕ຺ຕາໂຣ ອາຫາຣາ, ສຕ຺ຕ ຜສ຺ສາ, ສຕ຺ຕ ເວທນາ, ສຕ຺ຕ ສຎ຺ຎາ, ສຕ຺ຕ ສຎ຺ເຈຕນາ, ສຕ຺ຕ ຈິຕ຺ຕານິ. ຕຕ຺ຣາປິ ‘ເອຕ຺ຕກາ ຘມ຺ມາ ກາມາວຈຣາ, ເອຕ຺ຕກາ ຣູປາວຈຣາ, ເອຕ຺ຕກາ ອຣູປາວຈຣາ, ເອຕ຺ຕກາ ປຣິຍາປນ຺ນາ, ເອຕ຺ຕກາ ອປຣິຍາປນ຺ນາ, ເອຕ຺ຕກາ ໂລກິຍາ, ເອຕ຺ຕກາ ໂລກຸຕ຺ຕຣາ’ຕິ’’ ອິເມ ຘມ຺ເມ ວິຠຊິຕ຺ວາ ວິຠຊິຕ຺ວາ ຈຕຸວີສຕິສມນ຺ຕປຏ຺ຐານອນນ຺ຕນຍມຫາປຏ຺ຐານປຏິມຓ຺ຑິຕໍ ອຠິຘມ຺ມປິຏກໍ ເທສິຕໍ, ຕໍ ສກລມ຺ປິ ອຠິຘມ຺ມປິຏກໍ ມຍິ ປຣິນິພ຺ພຸເຕ ຕຸມ຺ຫາກໍ ສຕ຺ຖຸກິຈ຺ຈໍ ສາເຘສ຺ສຕິ.

ອິຕິ ສພ຺ພມ຺ເປຕໍ ອຠິສມ຺ໂພຘິໂຕ ຍາວ ປຣິນິພ຺ພານາ ປຎ຺ຈຈຕ຺ຕາລີສວສ຺ສານິ ຠາສິຕໍ ລປິຕໍ – ‘‘ຕີຓິ ປິຏການິ, ປຎ຺ຈ ນິກາຍາ, ນວງ຺ຄານິ, ຈຕຸຣາສີຕິ ຘມ຺ມກ຺ຂນ຺ຘສຫສ຺ສານີ’’ຕິ ເອວໍ ມຫາປເຠທໍ ໂຫຕິ. ອິຕິ ອິມານິ ຈຕຸຣາສີຕິ ຘມ຺ມກ຺ຂນ຺ຘສຫສ຺ສານິ ຕິຏ຺ຐນ຺ຕິ, ອຫໍ ເອໂກວ ປຣິນິພ຺ພາຍາມິ. ອຫຎ຺ຈ ໂຂ ປນ ທານິ ເອກໂກວ ໂອວທາມິ ອນຸສາສາມິ, ມຍິ ປຣິນິພ຺ພຸເຕ ອິມານິ ຈຕຸຣາສີຕິ ຘມ຺ມກ຺ຂນ຺ຘສຫສ຺ສານິ ຕຸມ຺ເຫ ໂອວທິສ຺ສນ຺ຕິ ອນຸສາສິສ຺ສນ຺ຕີຕິ ເອວໍ ຠຄວາ ພຫູນິ ກາຣຓານິ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ – ‘‘ໂສ ໂວ ມມຈ຺ຈເຍນ ສຕ຺ຖາ’’ຕິ ໂອວທິຕ຺ວາ ປຸນ ອນາຄເຕ ຈາຣິຕ຺ຕໍ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ ຍຖາ ໂຂ ປນາຕິອາທິມາຫ.

ຕຕ຺ຖ ສມຸທາຈຣນ຺ຕີຕິ ກເຖນ຺ຕິ ໂວຫຣນ຺ຕິ. ນາເມນ ວາ ໂຄຕ຺ເຕນ ວາຕິ ນວກາຕິ ອວຕ຺ວາ ‘‘ຕິສ຺ສ, ນາຄາ’’ຕິ ເອວໍ ນາເມນ ວາ, ‘‘ກສ຺ສປ, ໂຄຕມາ’’ຕິ ເອວໍ ໂຄຕ຺ເຕນ ວາ, ‘‘ອາວຸໂສ ຕິສ຺ສ, ອາວຸໂສ ກສ຺ສປາ’’ຕິ ເອວໍ ອາວຸໂສວາເທນ ວາ ສມຸທາຈຣິຕພ຺ໂພ. ຠນ຺ເຕຕິ ວາ ອາຍສ຺ມາຕິ ວາຕິ ຠນ຺ເຕ ຕິສ຺ສ, ອາຍສ຺ມາ ຕິສ຺ສາຕິ ເອວໍ ສມຸທາຈຣິຕພ຺ໂພ. ສມູຫນຕູຕິ ອາກງ຺ຂມາໂນ ສມູຫນຕຸ, ຍທິ ອິຈ຺ຉຕິ ສມູຫເນຍ຺ຍາຕິ ອຕ຺ໂຖ. ກສ຺ມາ ປນ ສມູຫນຖາຕິ ເອກໍເສເນວ ອວຕ຺ວາ ວິກປ຺ປວຈເນເນວ ຐເປສີຕິ? ມຫາກສ຺ສປສ຺ສ ພລໍ ທິຏ຺ຐຕ຺ຕາ. ປສ຺ສຕິ ຫິ ຠຄວາ – ‘‘ສມູຫນຖາຕິ ວຸຕ຺ເຕປິ ສງ຺ຄີຕິກາເລ ກສ຺ສໂປ ນ ສມູຫນິສ຺ສຕີ’’ຕິ. ຕສ຺ມາ ວິກປ຺ເປເນວ ຐເປສິ.

ຕຕ຺ຖ – ‘‘ເອກຈ຺ເຈ ເຖຣາ ເອວມາຫໍສຸ – ຈຕ຺ຕາຣິ ປາຣາຊິການິ ຐເປຕ຺ວາ ອວເສສານິ ຂຸທ຺ທານຸຂຸທ຺ທການີ’’ຕິອາທິນາ ນເຍນ ປຎ຺ຈສຕິກສງ຺ຄີຕິຍໍ ຂຸທ຺ທານຸຂຸທ຺ທກກຖາ ອາຄຕາວ ວິນິຈ຺ຉໂຍ ເປຕ຺ຖ ສມນ຺ຕປາສາທິກາຍໍ ວຸຕ຺ໂຕ. ເກຈິ ປນາຫຸ – ‘‘ຠນ຺ເຕ, ນາຄເສນ, ກຕມໍ ຂຸທ຺ທກໍ, ກຕມໍ ອນຸຂຸທ຺ທກ’’ນ຺ຕິ ມິລິນ຺ເທນ ຣຎ຺ຎາ ປຸຈ຺ຉິໂຕ. ‘‘ທຸກ຺ກຏໍ, ມຫາຣາຊ, ຂຸທ຺ທກໍ, ທຸພ຺ຠາສິຕໍ ອນຸຂຸທ຺ທກ’’ນ຺ຕິ ວຸຕ຺ຕຕ຺ຕາ ນາຄເສນຕ຺ເຖໂຣ ຂຸທ຺ທານຸຂຸທ຺ທກໍ ຊານາຕິ. ມຫາກສ຺ສໂປ ປນ ຕໍ ອຊານນ຺ໂຕ –

‘‘ສຸຓາຕຸ ເມ, ອາວຸໂສ, ສງ຺ໂຆ ສນ຺ຕມ຺ຫາກໍ ສິກ຺ຂາປທານິ ຄິຫິຄຕານິ, ຄິຫິໂນປິ ຊານນ຺ຕິ – ‘‘ອິທໍ ໂວ ສມຓານໍ ສກ຺ຍປຸຕ຺ຕິຍານໍ ກປ຺ປຕິ, ອິທໍ ໂວ ນ ກປ຺ປຕີ’’ຕິ. ສເຈ ມຍໍ ຂຸທ຺ທານຸຂຸທ຺ທການິ ສິກ຺ຂາປທານິ ສມູຫນິສ຺ສາມ, ຠວິສ຺ສນ຺ຕິ ວຕ຺ຕາໂຣ – ‘‘ຘູມກາລິກໍ ສມເຓນ ໂຄຕເມນ ສາວການໍ ສິກ຺ຂາປທໍ ປຎ຺ຎຕ຺ຕໍ, ຍາວ ເນສໍ ສຕ຺ຖາ ອຏ຺ຐາສິ, ຕາວິເມ ສິກ຺ຂາປເທສຸ ສິກ຺ຂິໍສຸ, ຍໂຕ ອິເມສໍ ສຕ຺ຖາ ປຣິນິພ຺ພຸໂຕ, ນ ທານິເມ ສິກ຺ຂາປເທສຸ ສິກ຺ຂນ຺ຕີ’’ຕິ. ຍທິ ສງ຺ຆສ຺ສ ປຕ຺ຕກລ຺ລໍ, ສງ຺ໂຆ ອປຎ຺ຎຕ຺ຕໍ ນ ປຎ຺ຎເປຍ຺ຍ, ປຎ຺ຎຕ຺ຕໍ ນ ສມຸຈ຺ຉິນ຺ເທຍ຺ຍ, ຍຖາປຎ຺ຎຕ຺ເຕສຸ ສິກ຺ຂາປເທສຸ ສມາທາຍ ວຕ຺ເຕຍ຺ຍ. ເອສາ ຎຕ຺ຕີຕິ –

ກມ຺ມວາຈໍ ສາເວສີຕິ. ນ ຕໍ ເອວໍ ຄເຫຕພ຺ພໍ. ນາຄເສນຕ຺ເຖໂຣ ຫິ – ‘‘ປຣວາທິໂນ ໂອກາໂສ ມາ ອໂຫສີ’’ຕິ ເອວມາຫ. ມຫາກສ຺ສປຕ຺ເຖໂຣ ‘‘ຂຸທ຺ທານຸຂຸທ຺ທກາປຕ຺ຕິໍ ນ ສມູຫນິສ຺ສາມີ’’ຕິ ກມ຺ມວາຈໍ ສາເວສິ.

ພ຺ຣຫ຺ມທຓ຺ຑກຖາປິ ສງ຺ຄີຕິຍໍ ອາຄຕຕ຺ຕາສມນ຺ຕປາສາທິກາຍໍ ວິນິຈ຺ຉິຕາ.

ກງ຺ຂາຕິ ທ຺ເວຬ຺ຫກໍ. ວິມຕີຕິ ວິນິຈ຺ຉິຕຸໍ ອສມຕ຺ຖຕາ, ພຸທ຺ໂຘ ນຸ ໂຂ, ນ ພຸທ຺ໂຘ ນຸ ໂຂ, ຘມ຺ໂມ ນຸ ໂຂ, ນ ຘມ຺ໂມ ນຸ ໂຂ, ສງ຺ໂຆ ນຸ ໂຂ, ນ ສງ຺ໂຆ ນຸ ໂຂ, ມຄ຺ໂຄ ນຸ ໂຂ, ນ ມຄ຺ໂຄ ນຸ ໂຂ, ປຏິປທາ ນຸ ໂຂ, ນ ປຏິປທາ ນຸ ໂຂຕິ ຍສ຺ສ ສໍສໂຍ ອຸປ຺ປຊ຺ເຊຍ຺ຍ, ຕໍ ໂວ ວທາມິ ‘‘ປຸຈ຺ຉຖ ຠິກ຺ຂເວ’’ຕິ ອຍເມຕ຺ຖ ສງ຺ເຂປຕ຺ໂຖ. ສຕ຺ຖຸຄາຣເວນາປິ ນ ປຸຈ຺ເຉຍ຺ຍາຖາຕິ ມຍໍ ສຕ຺ຖຸສນ຺ຕິເກ ປພ຺ພຊິມ຺ຫ, ຈຕ຺ຕາໂຣ ປຈ຺ຈຍາປິ ໂນ ສຕ຺ຖຸ ສນ຺ຕກາວ, ເຕ ມຍໍ ເອຕ຺ຕກໍ ກາລໍ ກງ຺ຂໍ ອກຕ຺ວາ ນ ອຣຫາມ ອຊ຺ຊ ປຈ຺ຉິມກາເລ ກງ຺ຂໍ ກາຕຸນ຺ຕິ ສເຈ ເອວໍ ສຕ຺ຖຣິ ຄາຣເວນ ນ ປຸຈ຺ຉຖ. ສຫາຍໂກປິ ຠິກ຺ຂເວ ສຫາຍກສ຺ສ ອາໂຣເຈຕູຕິ ຕຸມ຺ຫາກໍ ໂຍ ຍສ຺ສ ຠິກ຺ຂຸໂນ ສນ຺ທິຏ຺ໂຐ ສມ຺ຠຕ຺ໂຕ, ໂສ ຕສ຺ສ ອາໂຣເຈຕຸ, ອຫໍ ເອຕສ຺ສ ຠິກ຺ຂຸສ຺ສ ກເຖສ຺ສາມິ, ຕສ຺ສ ກຖໍ ສຸຕ຺ວາ ສພ຺ເພ ນິກ຺ກງ຺ຂາ ຠວິສ຺ສຖາຕິ ທສ຺ເສຕິ.

ເອວໍ ປສນ຺ໂນຕິ ເອວໍ ສທ຺ທຫາມິ ອຫນ຺ຕິ ອຕ຺ໂຖ. ຎາຓເມວາຕິ ນິກ຺ກງ຺ຂຠາວປຈ຺ຈກ຺ຂກຣຓຎາຓໍເຍວ, ເອຕ຺ຖ ຕຖາຄຕສ຺ສ ນ ສທ຺ຘາມຕ຺ຕນ຺ຕິ ອຕ຺ໂຖ. ອິເມສຎ຺ຫິ, ອານນ຺ທາຕິ ອິເມສໍ ອນ຺ໂຕສາຓິຍໍ ນິສິນ຺ນານໍ ປຎ຺ຈນ຺ນໍ ຠິກ຺ຂຸສຕານໍ. ໂຍ ປຈ຺ຉິມໂກຕິ ໂຍ ຄຸຓວເສນ ປຈ຺ຉິມໂກ. ອານນ຺ທຕ຺ເຖຣໍເຍວ ສນ຺ຘາຍາຫ.

໒໑໘. ອປ຺ປມາເທນ ສມ຺ປາເທຖາຕິ ສຕິອວິປ຺ປວາເສນ ສພ຺ພກິຈ຺ຈານິ ສມ຺ປາເທຍ຺ຍາຖ. ອິຕິ ຠຄວາ ປຣິນິພ຺ພານມຎ຺ເຈ ນິປນ຺ໂນ ປຎ຺ຈຈຕ຺ຕາລີສ ວສ຺ສານິ ທິນ຺ນໍ ໂອວາທໍ ສພ຺ພໍ ເອກສ຺ມິໍ ອປ຺ປມາທປເທເຍວ ປກ຺ຂິປິຕ຺ວາ ອທາສິ. ອຍໍ ຕຖາຄຕສ຺ສ ປຈ຺ຉິມາ ວາຈາຕິ ອິທໍ ປນ ສງ຺ຄີຕິກາຣການໍ ວຈນໍ.