ສີລປຎ຺ຎາກຖາວຓ຺ຓນາ

໓໑໗. ຕໂຕ ຠຄວາ ‘ກຖິໂຕ ພ຺ຣາຫ຺ມເຓນ ປຎ຺ໂຫ, ກິໍ ປເນຕ຺ຖ ປຕິຏ຺ຐາຕຸໍ ສກ຺ຂິສ຺ສຕິ, ນ ສກ຺ຂິສ຺ສຕີ’ຕິ? ຕສ຺ສ ວີມໍສນຕ຺ຖໍ – ‘‘ອິເມສໍ ປນ ພ຺ຣາຫ຺ມຓາ’’ຕິອາທິມາຫ. ສີລປຣິໂຘຕາຕິ ສີລປຣິສຸທ຺ຘາ. ຍຕ຺ຖ ສີລໍ ຕຕ຺ຖ ປຎ຺ຎາຕິ ຍສ຺ມິໍ ປຸຄ຺ຄເລ ສີລໍ, ຕຕ຺ເຖວ ປຎ຺ຎາ, ກຸໂຕ ທຸສ຺ສີເລ ປຎ຺ຎາ? ປຎ຺ຎາຣຫິເຕ ວາ ຊເຬ ເອຬມູເຄ ກຸໂຕ ສີລນ຺ຕິ? ສີລປຎ຺ຎາຓນ຺ຕິ ສີລຎ຺ຈ ປຎ຺ຎາຓຎ຺ຈ ສີລປຎ຺ຎາຓໍ. ປຎ຺ຎາຓນ຺ຕິ ປຎ຺ຎາເຍວ. ເອວເມຕໍ ພ຺ຣາຫ຺ມຓາຕິ ຠຄວາ ພ຺ຣາຫ຺ມຓສ຺ສ ວຈນໍ ອນຸຊານນ຺ໂຕ ອາຫ. ຕຕ຺ຖ ສີລປຣິໂຘຕາ ປຎ຺ຎາຕິ ຈຕຸປາຣິສຸທ຺ຘິສີເລນ ໂຘຕາ. ກຖໍ ປນ ສີເລນ ປຎ຺ຎໍ ໂຘວຕີຕິ? ຍສ຺ສ ປຸຖຸຊ຺ຊນສ຺ສ ສີລໍ ສຏ຺ຐິອສີຕິວສ຺ສານິ ອຂຓ຺ຑໍ ໂຫຕິ, ໂສ ມຣຓກາເລປິ ສພ຺ພກິເລເສ ຆາເຕຕ຺ວາ ສີເລນ ປຎ຺ຎໍ ໂຘວິຕ຺ວາ ອຣຫຕ຺ຕໍ ຄຓ຺ຫາຕິ. ກນ຺ທຣສາລປຣິເວເຓ ມຫາສຏ຺ຐິວສ຺ສຕ຺ເຖໂຣ ວິຍ. ເຖເຣ ກິຣ ມຣຓມຎ຺ເຈ ນິປຊ຺ຊິຕ຺ວາ ພລວເວທນາຍ ນິຕ຺ຖຸນນ຺ເຕ, ຕິສ຺ສມຫາຣາຊາ ‘‘ເຖຣໍ ປສ຺ສິສ຺ສາມີ’’ຕິ ຄນ຺ຕ຺ວາ ປຣິເວຓທ຺ວາເຣ ຐິໂຕ ຕໍ ສທ຺ທໍ ສຸຕ຺ວາ ປຸຈ຺ຉິ – ‘‘ກສ຺ສ ສທ຺ໂທ ອຍ’’ນ຺ຕິ? ເຖຣສ຺ສ ນິຕ຺ຖຸນນສທ຺ໂທຕິ. ‘‘ປພ຺ພຊ຺ຊາຍ ສຏ຺ຐິວສ຺ເສນ ເວທນາປຣິຄ຺ຄຫມຕ຺ຕມ຺ປິ ນ ກຕໍ, ນ ທານິ ນໍ ວນ຺ທິສ຺ສາມີ’’ຕິ ນິວຕ຺ຕິຕ຺ວາ ມຫາໂພຘິໍ ວນ຺ທິຕຸໍ ຄໂຕ. ຕໂຕ ອຸປຏ຺ຐາກທຫໂຣ ເຖຣໍ ອາຫ – ‘‘ກິໍ ໂນ, ຠນ຺ເຕ, ລຊ຺ຊາເປຖ, ສທ຺ໂຘປິ ຣາຊາ ວິປ຺ປຏິສາຣີ ຫຸຕ຺ວາ ນ ວນ຺ທິສ຺ສາມີ’’ຕິ ຄໂຕຕິ. ກສ຺ມາ ອາວຸໂສຕິ? ຕຸມ຺ຫາກໍ ນິຕ຺ຖຸນນສທ຺ທໍ ສຸຕ຺ວາຕິ. ‘‘ເຕນ ຫິ ເມ ໂອກາສໍ ກໂຣຖາ’’ຕິ ວຕ຺ວາ ເວທນໍ ວິກ຺ຂມ຺ຠິຕ຺ວາ ອຣຫຕ຺ຕໍ ປຕ຺ວາ ທຫຣສ຺ສ ສຎ຺ຎໍ ອທາສິ – ‘‘ຄຈ຺ຉາວຸໂສ, ອິທານິ ຣາຊານໍ ອມ຺ເຫ ວນ຺ທາເປຫີ’’ຕິ. ທຫໂຣ ຄນ຺ຕ຺ວາ – ‘‘ອິທານິ ກິຣ ເຖຣໍ, ວນ຺ທຖາ’’ຕິ ອາຫ. ຣາຊາ ສໍສຸມາຣປຕິເຕນ ເຖຣໍ ວນ຺ທນ຺ໂຕ – ‘‘ນາຫໍ ອຍ຺ຍສ຺ສ ອຣຫຕ຺ຕໍ ວນ຺ທາມິ, ປຸຖຸຊ຺ຊນຠູມິຍໍ ປນ ຐຕ຺ວາ ຣກ຺ຂິຕສີລເມວ ວນ຺ທາມີ’’ຕິ ອາຫ, ເອວໍ ສີເລນ ປຎ຺ຎໍ ໂຘວຕິ ນາມ. ຍສ຺ສ ປນ ອພ຺ຠນ຺ຕເຣ ສີລສໍວໂຣ ນຕ຺ຖິ, ອຸຄ຺ຆາຏິຕຎ຺ຎຸຕາຍ ປນ ຈຕຸປ຺ປທິກຄາຖາປຣິໂຍສາເນ ປຎ຺ຎາຍ ສີລໍ ໂຘວິຕ຺ວາ ສຫ ປຏິສມ຺ຠິທາຫິ ອຣຫຕ຺ຕໍ ປາປຸຓາຕິ. ອຍໍ ປຎ຺ຎາຍ ສີລໍ ໂຘວຕິ ນາມ. ເສຍ຺ຍຖາປິ ສນ຺ຕຕິມຫາມຕ຺ໂຕ.

໓໑໘. ກຕມໍ ປນ ຕໍ ພ຺ຣາຫ຺ມຓາຕິ ກສ຺ມາ ອາຫ? ຠຄວາ ກິຣ ຈິນ຺ເຕສິ – ‘‘ພ຺ຣາຫ຺ມຓາ ພ຺ຣາຫ຺ມຓສມເຍ ປຎ຺ຈສີລານິ ‘ສີລ’ນ຺ຕິ ປຎ຺ຎາເປນ຺ຕິ, ເວທຕ຺ຕຍອຸຄ຺ຄຫຓປຎ຺ຎາ ປຎ຺ຎາຕິ. ອຸປຣິວິເສສໍ ນ ຊານນ຺ຕິ. ຍໍນູນາຫໍ ພ຺ຣາຫ຺ມຓສ຺ສ ອຸຕ຺ຕຣິວິເສສຠູຕໍ ມຄ຺ຄສີລໍ, ຜລສີລໍ, ມຄ຺ຄປຎ຺ຎໍ, ຜລປຎ຺ຎຎ຺ຈ ທສ຺ເສຕ຺ວາ ອຣຫຕ຺ຕນິກູເຏນ ເທສນໍ ນິຏ຺ຐເປຍ຺ຍ’’ນ຺ຕິ. ອຖ ນໍ ກເຖຕຸກມ຺ຍຕາຍ ປຸຈ຺ຉນ຺ໂຕ – ‘‘ກຕມໍ ປນ ຕໍ, ພ຺ຣາຫ຺ມຓ, ສີລໍ ກຕມາ ສາ ປຎ຺ຎາ’’ຕິ ອາຫ. ອຖ ພ຺ຣາຫ຺ມໂຓ – ‘‘ມຍາ ສກສມຍວເສນ ປຎ຺ໂຫ ວິສ຺ສຊ຺ຊິໂຕ. ສມໂຓ ປນ ມໍ ໂຄຕໂມ ປຸນ ນິວຕ຺ຕິຕ຺ວາ ປຸຈ຺ຉຕິ, ອິທານິສ຺ສາຫໍ ຈິຕ຺ຕໍ ປຣິໂຕເສຕ຺ວາ ວິສ຺ສຊ຺ຊິຕຸໍ ສກ຺ກຸເຓຍ຺ຍໍ ວາ ນ ວາ? ສເຈ ນ ສກ຺ຂິສ຺ສໍ ປຐມໍ ອຸປ຺ປນ຺ນາປິ ເມ ລຊ຺ຊາ ຠິຊ຺ຊິສ຺ສຕິ. ອສກ຺ໂກນ຺ຕສ຺ສ ປນ ນ ສກ຺ໂກມີຕິ ວຈເນ ໂທໂສ ນຕ຺ຖີ’’ຕິ ປຸນ ນິວຕ຺ຕິຕ຺ວາ ຠຄວໂຕເຍວ ຠາຣໍ ກໂຣນ຺ໂຕ ‘‘ເອຕ຺ຕກປຣມາວ ມຍ’’ນ຺ຕິອາທິມາຫ. ຕຕ຺ຖ ເອຕ຺ຕກປຣມາຕິ ເອຕ຺ຕກໍ ສີລປຎ຺ຎາຓນ຺ຕິ ວຈນເມວ ປຣມໍ ອມ຺ຫາກໍ, ເຕ ມຍໍ ເອຕ຺ຕກປຣມາ, ອິໂຕ ປຣໍ ເອຕສ຺ສ ຠາສິຕສ຺ສ ອຕ຺ຖໍ ນ ຊານາມາຕິ ອຕ຺ໂຖ.

ອຖສ຺ສ ຠຄວາ ສີລປຎ຺ຎາຍ ມູລຠູຕສ຺ສ ຕຖາຄຕສ຺ສ ອຸປ຺ປາທໂຕ ປຠຸຕິ ສີລປຎ຺ຎາຓໍ ທສ຺ເສຕຸໍ – ‘‘ອິຘ ພ຺ຣາຫ຺ມຓ, ຕຖາຄໂຕ’’ຕິອາທິມາຫ. ຕສ຺ສຕ຺ໂຖ ສາມຎ຺ຎຜເລ ວຸຕ຺ຕນເຍເນວ ເວທິຕພ຺ໂພ, ອຍໍ ປນ ວິເສໂສ, ອິຘ ຕິວິຘມ຺ປິ ສີລໍ – ‘‘ອິທມ຺ປິສ຺ສ ໂຫຕິ ສີລສ຺ມິ’’ນ຺ຕິ ເອວໍ ສີລມິຈ຺ເຈວ ນິຍ຺ຍາຕິຕໍ ປຐມຊ຺ຌານາທີນິ ຈຕ຺ຕາຣິ ຌານານິ ອຕ຺ຖໂຕ ປຎ຺ຎາສມ຺ປທາ. ເອວໍ ປຎ຺ຎາວເສນ ປນ ອນິຍ຺ຍາເຕຕ຺ວາ ວິປສ຺ສນາປຎ຺ຎາຍ ປທຏ຺ຐານຠາວມຕ຺ເຕນ ທສ຺ເສຕ຺ວາ ວິປສ຺ສນາປຎ຺ຎາໂຕ ປຏ຺ຐາຍ ປຎ຺ຎາ ນິຍ຺ຍາຕິຕາຕິ.