ພຸທ຺ຘຄຸຓກຖາ

໓໐໔. ເອວໍ ວຸຕ຺ເຕຕິ ເອວໍ ເຕຫິ ພ຺ຣາຫ຺ມເຓຫິ ວຸຕ຺ເຕ. ໂສຓທຓ຺ໂຑ – ‘‘ອິເມ ພ຺ຣາຫ຺ມຓາ ຊາຕິອາທີຫິ ມມ ວຓ຺ຓໍ ວທນ຺ຕິ, ນ ໂຂ ປນ ເມຕໍ ຍຸຕ຺ຕໍ ອຕ຺ຕໂນ ວຓ຺ເຓ ຣຊ຺ຊິຕຸໍ. ຫນ຺ທາຫໍ ເອເຕສໍ ວາທໍ ຠິນ຺ທິຕ຺ວາ ສມຓສ຺ສ ໂຄຕມສ຺ສ ມຫນ຺ຕຠາວໍ ຎາເປຕ຺ວາ ເອເຕສໍ ຕຕ຺ຖ ຄມນໍ ກໂຣມີ’’ຕິ ຈິນ຺ເຕຕ຺ວາ ເຕນ ຫິ – ໂຠ ມມປິ ສຸຓາຖາຕິອາທິມາຫ. ຕຕ຺ຖ ເຍປິ ອຸຠໂຕ ສຸຊາໂຕຕິ ອາທໂຍ ອຕ຺ຕໂນ ຄຸເຓຫິ ສທິສາ ຄຸຓາ ເຕປິ; ‘‘ໂກ ຈາຫໍ ເກ ຈ ສມຓສ຺ສ ໂຄຕມສ຺ສ ຊາຕິສມ຺ປຕ຺ຕິອາທໂຍ ຄຸຓາ’’ຕິ ອຕ຺ຕໂນ ຄຸເຓຫິ ອຸຕ຺ຕຣິຕເຣເຍວ ມຎ຺ຎມາໂນ, ອິຕເຣ ປນ ເອກນ຺ເຕເນວ ຠຄວໂຕ ມຫນ຺ຕຠາວທີປນຕ຺ຖໍ ປກາເສຕິ.

ມຍເມວ ອຣຫາມາຕິ ເອວໍ ນິຍາເມນ຺ໂຕເວຕ຺ຖ ອິທໍ ທີເປຕິ – ‘‘ຍທິ ຄຸຓມຫນ຺ຕຕາຍ ອຸປສງ຺ກມິຕພ຺ໂພ ນາມ ໂຫຕິ. ຍຖາ ຫິ ສິເນຣຸໍ ອຸປນິຘາຍ ສາສໂປ, ມຫາສມຸທ຺ທໍ ອຸປນິຘາຍ ໂຄປທກໍ, ສຕ຺ຕສຸ ມຫາສເຣສຸ ອຸທກໍ ອຸປນິຘາຍ ອຸສ຺ສາວພິນ຺ທຸ ປຣິຕ຺ໂຕ ລາມໂກ. ເອວເມວ ສມຓສ຺ສ ໂຄຕມສ຺ສ ຊາຕິສມ຺ປຕ຺ຕິອາທໂຍປິ ຄຸເຓ ອຸປນິຘາຍ ອມ຺ຫາກໍ ຄຸຓາ ປຣິຕ຺ຕາ ລາມກາ; ຕສ຺ມາ ມຍເມວ ອຣຫາມ ຕໍ ຠວນ຺ຕໍ ໂຄຕມໍ ທສ຺ສນາຍ ອຸປສງ຺ກມິຕຸ’’ນ຺ຕິ.

ມຫນ຺ຕໍ ຎາຕິສໍຆໍ ໂອຫາຍາຕິ ມາຕິປກ຺ເຂ ອສີຕິກຸລສຫສ຺ສານິ, ປິຕິປກ຺ເຂ ອສີຕິກຸລສຫສ຺ສານີຕິ ເອວໍ ສຏ຺ຐິກຸລສຕສຫສ຺ສໍ ໂອຫາຍ ປພ຺ພຊິໂຕ.

ຠູມິຄຕຎ຺ຈ ເວຫາສຏ຺ຐຎ຺ຈາຕິ ເອຕ຺ຖ ຣາຊງ຺ຄເຓ ເຈວ ອຸຍ຺ຍາເນ ຈ ສຸຘາມຏ຺ຐໂປກ຺ຂຣຓິໂຍ ສຕ຺ຕຣຕນານໍ ປູເຣຕ຺ວາ ຠູມິຍໍ ຐປິຕໍ ຘນໍ ຠູມິຄຕໍ ນາມ. ປາສາທນິຍູຫາທໂຍ ປຣິປູເຣຕ຺ວາ ຐປິຕໍ ເວຫາສຏ຺ຐໍ ນາມ. ເອຕໍ ຕາວ ກຸລປຣິຍາເຍນ ອາຄຕໍ. ຕຖາຄຕສ຺ສ ປນ ຊາຕທິວເສເຍວ ສງ຺ໂຂ, ເອໂລ, ອຸປ຺ປໂລ, ປຸຓ຺ຑຣີໂກຕິ ຈຕ຺ຕາໂຣ ນິຘໂຍ ອຸຄ຺ຄຕາ. ເຕສຸ ສງ຺ໂຂ ຄາວຸຕິໂກ, ເອໂລ ອຑ຺ຒໂຍຊນິໂກ, ອຸປ຺ປໂລ ຕິຄາວຸຕິໂກ, ປຸຓ຺ຑຣີໂກ ໂຍຊນິໂກ. ເຕສຸປິ ຄຫິຕໍ ຄຫິຕໍ ປູຣຕິເຍວ, ອິຕິ ຠຄວາ ປຫູຕໍ ຫິຣຎ຺ຎສຸວຓ຺ຓໍ ໂອຫາຍ ປພ຺ພຊິໂຕຕິ ເວທິຕພ຺ໂພ.

ທຫໂຣວ ສມາໂນຕິ ຕຣຸໂຓວ ສມາໂນ. ສຸສຸກາຬເກໂສຕິ ສຸຏ຺ຐຸ ກາຬເກໂສ, ອຎ຺ຊນວຓ຺ຓສທິສເກໂສ ຫຸຕ຺ວາ ວາຕິ ອຕ຺ໂຖ. ຠທ຺ເຣນາຕິ ຠທ຺ທເກນ. ປຐເມນ ວຍສາຕິ ຕິຓ຺ຓໍ ວຍານໍ ປຐມວເຍນ. ອກາມການນ຺ຕິ ອນິຈ຺ຉມານານໍ. ອນາທຣຕ຺ເຖ ສາມິວຈນໍ. ອສ຺ສູນິ ມຸເຂ ເອເຕສນ຺ຕິ ອສ຺ສຸມຸຂາ, ເຕສໍ ອສ຺ສຸມຸຂານໍ, ອສ຺ສູຫິ ກິລິນ຺ນມຸຂານນ຺ຕິ ອຕ຺ໂຖ. ຣຸທນ຺ຕານນ຺ຕິ ກນ຺ທິຕ຺ວາ ໂຣທມານານໍ. ອຂຸທ຺ທາວກາໂສຕິ ເອຕ຺ຖ ຠຄວໂຕ ອປຣິມາໂຓເຍວ ທສ຺ສນາຍ ໂອກາໂສຕິ ເວທິຕພ຺ໂພ.

ຕຕ຺ຣິທໍ ວຕ຺ຖຸ – ຣາຊຄເຫ ກິຣ ອຎ຺ຎຕໂຣ ພ຺ຣາຫ຺ມໂຓ ສມຓສ຺ສ ໂຄຕມສ຺ສ ປມາຓໍ ຄເຫຕຸໍ ນ ສກ຺ໂກຕີຕິ ສຸຕ຺ວາ ຠຄວໂຕ ປິຓ຺ຑາຍ ປວິສນກາເລ ສຏ຺ຐິຫຕ຺ຖໍ ເວຬຸໍ ຄເຫຕ຺ວາ ນຄຣທ຺ວາຣສ຺ສ ພຫິ ຐຕ຺ວາ ສມ຺ປຕ຺ເຕ ຠຄວຕິ ເວຬຸໍ ຄເຫຕ຺ວາ ສມີເປ ອຏ຺ຐາສິ. ເວຬຸ ຠຄວໂຕ ຊາຓຸກມຕ຺ຕໍ ປາປຸຓິ. ປຸນ ທິວເສ ທ຺ເວ ເວຬູ ຆເຏຕ຺ວາ ສມີເປ ອຏ຺ຐາສິ. ຠຄວາປິ ທ຺ວິນ຺ນໍ ເວຬູນໍ ອຸປຣິ ກຏິມຕ຺ຕເມວ ປຎ຺ຎາຍມາໂນ – ‘‘ພ຺ຣາຫ຺ມຓ, ກິໍ ກໂຣສີ’’ຕິ ອາຫ. ຕຸມ຺ຫາກໍ ປມາຓໍ ຄຓ຺ຫາມີຕິ. ‘‘ພ຺ຣາຫ຺ມຓ, ສເຈປິ ຕ຺ວໍ ສກລຈກ຺ກວາຬຄພ຺ຠໍ ປູເຣຕ຺ວາ ຐິເຕ ເວຬູ ຆເຏຕ຺ວາ ອາຄມິສ຺ສສິ, ເນວ ເມ ປມາຓໍ ຄເຫຕຸໍ ສກ຺ຂິສ຺ສສິ. ນ ຫິ ມຍາ ຈຕ຺ຕາຣິ ອສງ຺ຂ຺ເຍຍານິ ກປ຺ປສຕສຫສ຺ສຎ຺ຈ ຕຖາ ປາຣມິໂຍ ປູຣິຕາ, ຍຖາ ເມ ປໂຣ ປມາຓໍ ຄຓ຺ເຫຍ຺ຍ, ອຕຸໂລ, ພ຺ຣາຫ຺ມຓ, ຕຖາຄໂຕ ອປ຺ປເມຍ຺ໂຍ’’ຕິ ວຕ຺ວາ ຘມ຺ມປເທ ຄາຖມາຫ –

‘‘ເຕ ຕາທິເສ ປູຊຍໂຕ, ນິພ຺ພຸເຕ ອກຸໂຕຠເຍ;

ນ ສກ຺ກາ ປຸຎ຺ຎໍ ສງ຺ຂາຕຸໍ, ອິເມຕ຺ຕມປິ ເກນຈີ’’ຕິ. (ຘ. ປ. ໓໖);

ຄາຖາປຣິໂຍສາເນ ຈຕຸຣາສີຕິປາຓສຫສ຺ສານິ ອມຕໍ ປິວິໍສຸ.

ອປຣມ຺ປິ ວຕ຺ຖຸ – ຣາຫຸ ກິຣ ອສຸຣິນ຺ໂທ ຈຕ຺ຕາຣິ ໂຍຊນສຫສ຺ສານິ ອຏ຺ຐ ຈ ໂຍຊນສຕານິ ອຸຈ຺ໂຈ. ພາຫນ຺ຕຣມສ຺ສ ທ຺ວາທສໂຍຊນສຕານິ. ພຫລນ຺ຕເຣນ ຉ ໂຍຊນສຕານິ. ຫຕ຺ຖຕລປາທຕລານໍ ປຸຖຸລໂຕ ຕີຓິ ໂຍຊນສຕານິ. ອງ຺ຄຸລິປພ຺ພານິ ປຓ຺ຓາສໂຍຊນານິ. ຠມຸກນ຺ຕຣໍ ປຓ຺ຓາສໂຍຊນໍ. ມຸຂໍ ທ຺ວິໂຍຊນສຕໍ ຕິໂຍຊນສຕຄມ຺ຠີຣໍ ຕິໂຍຊນສຕປຣິມຓ຺ຑລໍ. ຄີວາ ຕິໂຍຊນສຕໍ. ນລາຏໍ ຕິໂຍຊນສຕໍ. ສີສໍ ນວໂຍຊນສຕໍ. ‘‘ໂສ ອຫໍ ອຸຈ຺ໂຈສ຺ມິ, ສຕ຺ຖາຣໍ ໂອນມິຕ຺ວາ ໂອໂລເກຕຸໍ ນ ສກ຺ຂິສ຺ສາມີ’’ຕິ ຈິນ຺ເຕຕ຺ວາ ນາຄຈ຺ຉິ. ໂສ ເອກທິວສໍ ຠຄວໂຕ ວຓ຺ຓໍ ສຸຕ຺ວາ – ‘‘ຍຖາກຖຎ຺ຈ ໂອໂລເກສ຺ສາມີ’’ຕິ ອາຄໂຕ.

ອຖ ຠຄວາ ຕສ຺ສຊ຺ຌາສຍໍ ວິທິຕ຺ວາ – ‘‘ຈຕູສຸ ອິຣິຍາປເຖສຸ ກຕເຣນ ທສ຺ເສສ຺ສາມີ’’ຕິ ຈິນ຺ເຕຕ຺ວາ ‘‘ຐິຕໂກ ນາມ ນີໂຈປິ ອຸຈ຺ໂຈ ວິຍ ປຎ຺ຎາຍຕິ. ນິປນ຺ໂນວສ຺ສ ອຕ຺ຕານໍ ທສ຺ເສສ຺ສາມີ’’ຕິ ‘‘ອານນ຺ທ, ຄນ຺ຘກຸຏິປຣິເວເຓ ມຎ຺ຈກໍ ປຎ຺ຎາເປຫີ’’ຕິ ວຕ຺ວາ ຕຕ຺ຖ ສີຫເສຍ຺ຍໍ ກປ຺ເປສິ. ຣາຫຸ ອາຄນ຺ຕ຺ວາ ນິປນ຺ນໍ ຠຄວນ຺ຕໍ ຄີວໍ ອຸນ຺ນາເມຕ຺ວາ ນຠມຊ຺ເຌ ປຸຓ຺ຓຈນ຺ທໍ ວິຍ ອຸລ຺ໂລເກສິ. ກິມິທໍ ອສຸຣິນ຺ທາຕິ ຈ ວຸຕ຺ເຕ – ‘‘ຠຄວາ ໂອນມິຕ຺ວາ ໂອໂລເກຕຸໍ ນ ສກ຺ຂິສ຺ສາມີ’’ຕິ ນາຄຈ຺ຉິນ຺ຕິ. ນ ມຍາ, ອສຸຣິນ຺ທ, ອໂຘມຸເຂນ ປາຣມິໂຍ ປູຣິຕາ. ອຸທ຺ຘຄ຺ຄເມວ ກຕ຺ວາ ທານໍ ທິນ຺ນນ຺ຕິ. ຕໍ ທິວສໍ ຣາຫຸ ສຣຓໍ ອຄມາສິ. ເອວໍ ຠຄວາ ອຂຸທ຺ທາວກາໂສ ທສ຺ສນາຍ.

ຈຕຸປາຣິສຸທ຺ຘິສີເລນ ສີລວາ, ຕໍ ປນ ສີລໍ ອຣິຍໍ ອຸຕ຺ຕມໍ ປຣິສຸທ຺ຘໍ. ເຕນາຫ – ‘‘ອຣິຍສີລີ’’ຕິ. ຕເທຕໍ ອນວຊ຺ຊຏ຺ເຐນ ກຸສລໍ. ເຕນາຫ – ‘‘ກຸສລສີລີ’’ຕິ. ກຸສລສີເລນາຕິ ອິທມສ຺ສ ເວວຈນໍ.

ພຫູນໍ ອາຈຣິຍປາຈຣິໂຍຕິ ຠຄວໂຕ ເອເກກາຍ ຘມ຺ມເທສນາຍ ຈຕຸຣາສີຕິປາຓສຫສ຺ສານິ ອປຣິມາຓາປິ ເທວມນຸສ຺ສາ ມຄ຺ຄຜລາມຕໍ ປິວນ຺ຕິ, ຕສ຺ມາ ພຫູນໍ ອາຈຣິໂຍ. ສາວກເວເນຍ຺ຍານໍ ປນ ປາຈຣິໂຍຕິ.

ຂີຓກາມຣາໂຄຕິ ເອຕ຺ຖ ກາມໍ ຠຄວໂຕ ສພ຺ເພປິ ກິເລສາ ຂີຓາ. ພ຺ຣາຫ຺ມໂຓ ປນ ເຕ ນ ຊານາຕິ. ອຕ຺ຕໂນ ຊານນຏ຺ຐາເນເຍວ ຄຸຓໍ ກເຖຕິ. ວິຄຕຈາປລ຺ໂລຕິ – ‘‘ປຕ຺ຕມຓ຺ຑນາ ຈີວຣມຓ຺ຑນາ ເສນາສນມຓ຺ຑນາ ອິມສ຺ສ ວາ ປູຕິກາຍສ຺ສ…ເປ… ເກລນາ ປຏິເກລນາ’’ຕິ (ວິຠ. ໘໕໔) ເອວໍ ວຸຕ຺ຕຈາປລ຺ລາ ວິຣຫິໂຕ.

ອປາປປຸເຣກ຺ຂາໂຣຕິ ອປາເປ ນວ ໂລກຸຕ຺ຕຣຘມ຺ເມ ປຸຣໂຕ ກຕ຺ວາ ວິຈຣຕິ. ພ຺ຣຫ຺ມຎ຺ຎາຍ ປຊາຍາຕິ ສາຣິປຸຕ຺ຕໂມຄ຺ຄລ຺ລານມຫາກສ຺ສປາທິເຠທາຍ ພ຺ຣາຫ຺ມຓປຊາຍ, ເອຕິສ຺ສາຍ ຈ ປຊາຍ ປຸເຣກ຺ຂາໂຣ. ອຍຎ຺ຫິ ປຊາ ສມຓໍ ໂຄຕມໍ ປຸຣກ຺ຂຕ຺ວາ ຈຣຕີຕິ ອຕ຺ໂຖ. ອປິ ຈ ອປາປປຸເຣກ຺ຂາໂຣຕິ ນ ປາປໍ ປຸເຣກ຺ຂາໂຣ ນ ປາປໍ ປຸຣໂຕ ກຕ຺ວາ ຈຣຕິ, ນ ປາປໍ ອິຈ຺ຉຕີຕິ ອຕ຺ໂຖ. ກສ຺ສ? ພ຺ຣຫ຺ມຎ຺ຎາຍ ປຊາຍ. ອຕ຺ຕນາ ສທ຺ຘິໍ ປຏິວິຣຸທ຺ຘາຍປິ ພ຺ຣາຫ຺ມຓປຊາຍ ອວິຣຸທ຺ໂຘ ຫິຕສຸຂຕ຺ຖິໂກ ເຍວາຕິ ວຸຕ຺ຕໍ ໂຫຕິ.

ຕິໂຣຣຏ຺ຐາຕິ ປຣຣຏ຺ຐໂຕ. ຕິໂຣຊນປທາຕິ ປຣຊນປທໂຕ. ປຎ຺ຫໍ ປຸຈ຺ຉິຕຸໍ ອາຄຈ຺ຉນ຺ຕີຕິ ຂຕ຺ຕິຍປຓ຺ຑິຕາທໂຍ ເຈວ ເທວພ຺ຣຫ຺ມນາຄຄນ຺ຘພ຺ພາທໂຍ ຈ – ‘‘ປຎ຺ເຫ ອຠິສງ຺ຂຣິຕ຺ວາ ປຸຈ຺ຉິສ຺ສາມາ’’ຕິ ອາຄຈ຺ຉນ຺ຕິ. ຕຕ຺ຖ ເກຈິ ປຸຈ຺ຉາຍ ວາ ໂທສໍ ວິສ຺ສຊ຺ຊນສມ຺ປຏິຈ຺ຉເນ ວາ ອສມຕ຺ຖຕໍ ສລ຺ລກ຺ເຂຕ຺ວາ ອປຸຈ຺ຉິຕ຺ວາວ ຕຸຓ຺ຫີ ນິສີທນ຺ຕິ. ເກຈິ ປຸຈ຺ຉນ຺ຕິ. ເກສຎ຺ຈິ ຠຄວາ ປຸຈ຺ຉາຍ ອຸສ຺ສາຫໍ ຊເນຕ຺ວາ ວິສ຺ສຊ຺ເຊຕິ. ເອວໍ ສພ຺ເພສມ຺ປິ ເຕສໍ ວິມຕິໂຍ ຕີຣໍ ປຕ຺ວາ ມຫາສມຸທ຺ທສ຺ສ ອູມິໂຍ ວິຍ ຠຄວນ຺ຕໍ ປຕ຺ວາ ຠິຊ຺ຊນ຺ຕິ.

ເອຫິ ສ຺ວາຄຕວາທີຕິ ເທວມນຸສ຺ສປພ຺ພຊິຕຄຫຏ຺ເຐສຸ ຕໍ ຕໍ ອຕ຺ຕໂນ ສນ຺ຕິກໍ ອາຄຕໍ – ‘‘ເອຫິ ສ຺ວາຄຕ’’ນ຺ຕິ ເອວໍ ວທຕີຕິ ອຕ຺ໂຖ. ສຂິໂລຕິ ຕຕ຺ຖ ກຕມໍ ສາຂລ຺ຍໍ? ‘‘ຍາ ສາ ວາຈາ ເນລາ ກຓ຺ຓສຸຂາ’’ຕິອາທິນາ ນເຍນ ວຸຕ຺ຕສາຂລ຺ເຍນ ສມນ຺ນາຄໂຕ, ມຸທຸວຈໂນຕິ ອຕ຺ໂຖ. ສມ຺ໂມທໂກຕິ ປຏິສນ຺ຖາຣກຸສໂລ, ອາຄຕາຄຕານໍ ຈຕຸນ຺ນໍ ປຣິສານໍ – ‘‘ກຈ຺ຈິ, ຠິກ຺ຂເວ, ຂມນີຍໍ, ກຈ຺ຈິ ຍາປນີຍ’’ນ຺ຕິອາທິນາ ນເຍນ ສພ຺ພໍ ອທ຺ຘານທຣຖໍ ວູປສເມນ຺ໂຕ ວິຍ ປຐມຕຣໍ ສມ຺ໂມທນີຍໍ ກຖໍ ກຕ຺ຕາຕິ ອຕ຺ໂຖ. ອພ຺ຠາກຸຏິໂກຕິ ຍຖາ ເອກຈ຺ເຈ ປຣິສໍ ປຕ຺ວາ ຖທ຺ຘມຸຂາ ສງ຺ກຸຏິຕມຸຂາ ໂຫນ຺ຕິ, ນ ເອທິໂສ, ປຣິສທສ຺ສເນນ ປນສ຺ສ ພາລາຕປສມ຺ຜສ຺ເສນ ວິຍ ປທຸມໍ ມຸຂປທຸມໍ ວິກສຕິ ປຸຓ຺ຓຈນ຺ທສສ຺ສິຣິກໍ ໂຫຕິ. ອຸຕ຺ຕານມຸໂຂຕິ ຍຖາ ເອກຈ຺ເຈ ນິກຸຊ຺ຊິຕມຸຂາ ວິຍ ສມ຺ປຕ຺ຕາຍ ປຣິສາຍ ນ ກິຎ຺ຈິ ກເຖນ຺ຕິ, ອຕິທຸລ຺ລຠກຖາ ໂຫນ຺ຕິ, ນ ເອວຣູໂປ. ສມໂຓ ປນ ໂຄຕໂມ ສຸລຠກໂຖ. ນ ຕສ຺ສ ສນ຺ຕິກໍ ອາຄຕາຄຕານໍ – ‘‘ກສ຺ມາ ມຍໍ ອິຘາຄຕາ’’ຕິ ວິປ຺ປຏິສາໂຣ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ ຘມ຺ມໍ ປນ ສຸຕ຺ວາ ອຕ຺ຕມນາວ ໂຫນ຺ຕີຕິ ທສ຺ເສຕິ. ປຸພ຺ພຠາສີຕິ ຠາສນ຺ໂຕ ຈ ປຐມຕຣໍ ຠາສຕິ, ຕຎ຺ຈ ໂຂ ກາລຍຸຕ຺ຕໍ ປມາຓຍຸຕ຺ຕໍ ອຕ຺ຖນິສ຺ສິຕເມວ ຠາສຕິ, ນ ນິຣຕ຺ຖກກຖໍ.

ນ ຕສ຺ມິໍ ຄາເມ ວາຕິ ຍຕ຺ຖ ກິຣ ຠຄວາ ປຏິວສຕິ, ຕຕ຺ຖ ມເຫສກ຺ຂາ ເທວຕາ ອາຣກ຺ຂໍ ຄຓ຺ຫນ຺ຕິ, ຕໍ ນິສ຺ສາຍ ມນຸສ຺ສານໍ ອຸປທ຺ທໂວ ນ ໂຫຕິ, ປໍສຸປິສາຈກາທໂຍເຍວ ຫິ ມນຸສ຺ເສ ວິເຫເຐນ຺ຕິ, ເຕ ຕາສໍ ອານຸຠາເວນ ທູຣໍ ອປກ຺ກມນ຺ຕິ. ອປິ ຈ ຠຄວໂຕ ເມຕ຺ຕາພເລນປິ ນ ອມນຸສ຺ສາ ມນຸສ຺ເສ ວິເຫເຐນ຺ຕິ.

ສງ຺ຆີຕິອາທີສຸ ອນຸສາສິຕພ຺ໂພ ສຍໍ ວາ ອຸປ຺ປາທິໂຕ ສງ຺ໂຆ ອສ຺ສ ອຕ຺ຖີຕິ ສງ຺ຆີ. ຕາທິໂສ ຈສ຺ສ ຄໂຓ ອຕ຺ຖີຕິ ຄຓີ. ປຸຣິມປທສ຺ເສວ ວາ ເວວຈນເມຕໍ. ອາຈາຣສິກ຺ຂາປນວເສນ ຄຓສ຺ສ ອາຈຣິໂຍຕິ ຄຓາຈຣິໂຍ. ປຸຖຸຕິຕ຺ຖກຣານນ຺ຕິ ພຫູນໍ ຕິຕ຺ຖກຣານໍ. ຍຖາ ວາ ຕຖາ ວາຕິ ເຍນ ວາ ເຕນ ວາ ອເຈລກາທິມຕ຺ຕເກນາປິ ກາຣເຓນ. ສມຸທາຄຈ຺ຉຕີຕິ ສມນ຺ຕໂຕ ອຸປຄຈ຺ຉຕິ ອຠິວຑ຺ຒຕິ.

ອຕິຖິ ໂນ ເຕ ໂຫນ຺ຕີຕິ ເຕ ອມ຺ຫາກໍ ອາຄນ຺ຕຸກາ, ນວກາ ປາຫຸນກາ ໂຫນ຺ຕີຕິ ອຕ຺ໂຖ. ປຣິຍາປຸຓາມີຕິ ຊານາມິ. ອປຣິມາຓວຓ຺ໂຓຕິ ຕຖາຣູເປເນວ ສພ຺ພຎ຺ຎຸນາປິ ອປ຺ປເມຍ຺ຍວຓ຺ໂຓ – ‘‘ປເຄວ ມາທິເສນາ’’ຕິ ທສ຺ເສຕິ. ວຸຕ຺ຕມ຺ປິ ເຈຕ຺ຕໍ –

‘‘ພຸທ຺ໂຘປິ ພຸທ຺ຘສ຺ສ ຠເຓຍ຺ຍ ວຓ຺ຓໍ,

ກປ຺ປມ຺ປິ ເຈ ອຎ຺ຎມຠາສມາໂນ;

ຂີເຍຖ ກປ຺ໂປ ຈິຣທີຆມນ຺ຕເຣ,

ວຓ຺ໂຓ ນ ຂີເຍຖ ຕຖາຄຕສ຺ສາ’’ຕິ.

໓໐໕. ອິມໍ ປນ ສຕ຺ຖຸ ຄຸຓກຖໍ ສຸຕ຺ວາ ເຕ ພ຺ຣາຫ຺ມຓາ ຈິນ຺ຕຍິໍສຸ – ຍຖາ ໂສຓທຓ຺ໂຑ ພ຺ຣາຫ຺ມໂຓ ສມຓສ຺ສ ໂຄຕມສ຺ສ ວຓ຺ເຓ ຠຓຕິ, ອໂນມຄຸໂຓ ໂສ ຠວໍ ໂຄຕໂມ; ເອວໍ ຕສ຺ສ ຄຸເຓ ຊານມາເນນ ໂຂ ປນ ອາຈຣິເຍນ ອຕິຈິຣໍ ອຘິວາສິຕໍ, ຫນ຺ທ ນໍ ອນຸວຕ຺ຕາມາຕິ ອນຸວຕ຺ຕິໍສຸ. ຕສ຺ມາ ເອວໍ ວຸຕ຺ເຕ ‘‘ເຕ ພ຺ຣາຫ຺ມຓາ’’ຕິອາທິ ວຸຕ຺ຕໍ. ຕຕ຺ຖ ອລເມວາຕິ ຍຸຕ຺ຕເມວ. ອປິ ປຸໂຏເສນາຕິ ປຸໂຏສໍ ວຸຈ຺ຈຕິ ປາເຖຍ຺ຍໍ, ຕໍ ຄເຫຕ຺ວາປິ ອຸປສງ຺ກມິຕຸໍ ຍຸຕ຺ຕເມວາຕິ ອຕ຺ໂຖ. ປຸຏໍເສນາຕິປິ ປາໂຐ, ຕສ຺ສຕ຺ໂຖ, ປຸໂຏ ອໍເສ ອສ຺ສາຕິ ປຸຏໍໂສ, ເຕນ ປຸຏໍເສນ. ອໍເສນ ຫິ ປາເຖຍ຺ຍປຸຏໍ ວຫນ຺ເຕນາປີຕິ ວຸຕ຺ຕໍ ໂຫຕິ.