ມຫາສີລວຓ຺ຓນາ

໒໑. ອິໂຕ ປຣໍ ມຫາສີລໍ ໂຫຕິ. ອງ຺ຄນ຺ຕິ ຫຕ຺ຖປາທາທີສຸ ເຍນ ເກນຈິ ເອວຣູເປນ ອງ຺ເຄນ ສມນ຺ນາຄໂຕ ທີຆາຍຸ ຍສວາ ໂຫຕີຕິອາທິນຍປ຺ປວຕ຺ຕໍ ອງ຺ຄສຕ຺ຖໍ. ນິມິຕ຺ຕນ຺ຕິ ນິມິຕ຺ຕສຕ຺ຖໍ. ປຓ຺ຑຸຣາຊາ ກິຣ ຕິສ຺ໂສ ມຸຕ຺ຕາໂຍ ມຸຏ຺ຐິຍໍ ກຕ຺ວາ ເນມິຕ຺ຕິກໍ ປຸຈ຺ຉິ – ‘‘ກິໍ ເມ ຫຕ຺ເຖ’’ຕິ? ໂສ ອິໂຕ ຈິໂຕ ຈ ວິໂລເກສິ, ຕສ຺ມິຎ຺ຈ ສມເຍ ຆຣໂຄລິກາຍ ມກ຺ຂິກາ ຄຍ຺ຫນ຺ຕີ ມຸຕ຺ຕາ, ໂສ ‘‘ມຸຕ຺ຕາ’’ຕິ ອາຫ. ປຸນ ‘‘ກຕີ’’ຕິ ປຸຏ຺ໂຐ ກຸກ຺ກຸຏສ຺ສ ຕິກ຺ຂຕ຺ຕຸໍ ຣວນ຺ຕສ຺ສ ສທ຺ທໍ ສຸຕ຺ວາ ‘‘ຕິສ຺ໂສ’’ຕິ ອາຫ. ເອວໍ ຕໍ ຕໍ ອາທິສິຕ຺ວາ ນິມິຕ຺ຕມນຸຍຸຕ຺ຕາ ວິຫຣນ຺ຕິ.

ອຸປ຺ປາຕນ຺ຕິ ອສນິປາຕາທີນໍ ມຫນ຺ຕານໍ ອຸປ຺ປຕິຕໍ, ຕຎ຺ຫິ ທິສ຺ວາ ‘‘ອິທໍ ຠວິສ຺ສຕິ, ເອວໍ ຠວິສ຺ສຕີ’’ຕິ ອາທິສນ຺ຕິ. ສຸປິນນ຺ຕິ ໂຍ ປຸພ຺ພຓ຺ຫສມເຍ ສຸປິນໍ ປສ຺ສຕິ, ເອວໍ ວິປາໂກ ໂຫຕິ; ໂຍ ອິທໍ ນາມ ປສ຺ສຕິ, ຕສ຺ສ ອິທໍ ນາມ ໂຫຕີຕິອາທິນາ ນເຍນ ສຸປິນກໍ ອນຸຍຸຕ຺ຕາ ວິຫຣນ຺ຕິ. ລກ຺ຂຓນ຺ຕິ ອິມິນາ ລກ຺ຂເຓນ ສມນ຺ນາຄໂຕ ຣາຊາ ໂຫຕິ, ອິມິນາ ອຸປຣາຊາຕິອາທິກໍ. ມູສິກຈ຺ຉິນ຺ນນ຺ຕິ ອຸນ຺ທູຣຂາຍິຕໍ. ເຕນາປິ ຫິ ອຫເຕ ວາ ວຕ຺ເຖ ອນຫເຕ ວາ ວຕ຺ເຖ ອິໂຕ ປຏ຺ຐາຍ ເອວໍ ຉິນ຺ເນ ອິທໍ ນາມ ໂຫຕີຕິ ອາທິສນ຺ຕິ. ອຄ຺ຄິໂຫມນ຺ຕິ ເອວຣູເປນ ທາຣຸນາ ເອວໍ ຫຸເຕ ອິທໍ ນາມ ໂຫຕີຕິ ອຄ຺ຄິຊຸຫນໍ. ທພ຺ພິໂຫມາທີນິປິ ອຄ຺ຄິໂຫມາເນວ, ເອວຣູປາຍ ທພ຺ພິຍາ ອີທິເສຫິ ກຓາທີຫິ ຫຸເຕ ອິທໍ ນາມ ໂຫຕີຕິ ເອວໍ ປວຕ຺ຕິວເສນ ປນ ວິສຸໍ ວຸຕ຺ຕານິ.

ຕຕ຺ຖ ກໂຓຕິ ກຸຓ຺ຑໂກ. ຕຓ຺ຑຸລາຕິ ສາລິອາທີນຎ຺ເຈວ ຕິຓຊາຕີນຎ຺ຈ ຕຓ຺ຑຸລາ. ສປ຺ປີຕິ ໂຄສປ຺ປິອາທິກໍ. ເຕລນ຺ຕິ ຕິລເຕລາທິກໍ. ສາສປາທີນິ ປນ ມຸເຂນ ຄເຫຕ຺ວາ ອຄ຺ຄິມ຺ຫິ ປກ຺ຂິປນໍ, ວິຊ຺ຊໍ ປຣິຊປ຺ປິຕ຺ວາ ຊຸຫນໍ ວາ ມຸຂໂຫມໍ. ທກ຺ຂິຓກ຺ຂກຊຓ຺ຓຸໂລຫິຕາທີຫິ ຊຸຫນໍ ໂລຫິຕໂຫມໍ. ອງ຺ຄວິຊ຺ຊາຕິ ປຸພ຺ເພ ອງ຺ຄເມວ ທິສ຺ວາ ພ຺ຍາກຣຓວເສນ ອງ຺ຄໍ ວຸຕ຺ຕໍ, ອິຘ ອງ຺ຄຸລຏ຺ຐິໍ ທິສ຺ວາ ວິຊ຺ຊໍ ປຣິຊປ຺ປິຕ຺ວາ ອຍໍ ກຸລປຸຕ຺ໂຕ ວາ ໂນ ວາ, ສິຣີສມ຺ປນ຺ໂນ ວາ ໂນ ວາຕິອາທິພ຺ຍາກຣຓວເສນ ອງ຺ຄວິຊ຺ຊາ ວຸຕ຺ຕາ. ວຕ຺ຖຸວິຊ຺ຊາຕິ ຆຣວຕ຺ຖຸອາຣາມວຕ຺ຖາທີນໍ ຄຸຓໂທສສລ຺ລກ຺ຂຓວິຊ຺ຊາ. ມຕ຺ຕິກາທິວິເສສໍ ທິສ຺ວາປິ ຫິ ວິຊ຺ຊໍ ປຣິຊປ຺ປິຕ຺ວາ ເຫຏ຺ຐາ ປຖວິຍໍ ຕິໍສຣຕນມຕ຺ເຕ, ອາກາເສ ຈ ອສີຕິຣຕນມຕ຺ເຕ ປເທເສ ຄຸຓໂທສໍ ປສ຺ສນ຺ຕິ. ຂຕ຺ຕວິຊ຺ຊາຕິ ອພ຺ເຠຍ຺ຍມາສຸຣກ຺ຂຣາຊສຕ຺ຖາທິສຕ຺ຖໍ. ສິວວິຊ຺ຊາຕິ ສຸສາເນ ປວິສິຕ຺ວາ ສນ຺ຕິກຣຓວິຊ຺ຊາ, ສິງ຺ຄາລຣຸຕວິຊ຺ຊາຕິປິ ວທນ຺ຕິ. ຠູຕວິຊ຺ຊາຕິ ຠູຕເວຊ຺ຊມນ຺ໂຕ. ຠູຣິວິຊ຺ຊາຕິ ຠູຣິຆເຣ ວສນ຺ເຕນ ອຸຄ຺ຄເຫຕພ຺ພມນ຺ໂຕ. ອຫິວິຊ຺ຊາຕິ ສປ຺ປທຏ຺ຐຕິກິຈ຺ຉນວິຊ຺ຊາ ເຈວ ສປ຺ປາວ຺ຫາຍນວິຊ຺ຊາ ຈ. ວິສວິຊ຺ຊາຕິ ຍາຍ, ປຸຣາຓວິສໍ ວາ ຣກ຺ຂນ຺ຕິ, ນວວິສໍ ວາ ກໂຣນ຺ຕິ ວິສວນ຺ຕເມວ ວາ. ວິຈ຺ຉິກວິຊ຺ຊາຕິ ວິຈ຺ຉິກທຏ຺ຐຕິກິຈ຺ຉນວິຊ຺ຊາ. ມູສິກວິຊ຺ຊາຍປິ ເອເສວ ນໂຍ. ສກຸຓວິຊ຺ຊາຕິ ສປກ຺ຂກອປກ຺ຂກທ຺ວິປທຈຕຸປ຺ປທານໍ ຣຸຕຄຕາທິວເສນ ສກຸຓຎາຓໍ. ວາຍສວິຊ຺ຊາຕິ ກາກຣຸຕຎາຓໍ, ຕໍ ວິສຸຎ຺ເຎວ ສຕ຺ຖໍ, ຕສ຺ມາ ວິສຸໍ ວຸຕ຺ຕໍ.

ປກ຺ກຊ຺ຌານນ຺ຕິ ປຣິປາກຄຕຈິນ຺ຕາ. ອິທານິ ‘‘ອຍໍ ເອຕ຺ຕກໍ ຊີວິສ຺ສຕິ, ອຍໍ ເອຕ຺ຕກ’’ນ຺ຕິ ເອວໍ ປວຕ຺ຕໍ ອາທິຏ຺ຐຎາຓນ຺ຕິ ອຕ຺ໂຖ. ສຣປຣິຕ຺ຕາຓນ຺ຕິ ສຣຣກ຺ຂຓໍ, ຍຖາ ອຕ຺ຕໂນ ອຸປຣິ ນ ອາຄຈ຺ຉຕິ, ເອວໍ ກຣຓວິຊ຺ຊາ. ມິຄຈກ຺ກນ຺ຕິ ອິທໍ ສພ຺ພສງ຺ຄາຫິກໍ ສພ຺ພສກຸຓຈຕຸປ຺ປທານໍ ຣຸຕຎາຓວເສນ ວຸຕ຺ຕໍ.

໒໒. ມຓິລກ຺ຂຓາທີສຸ ເອວຣູໂປ ມຓິ ປສຕ຺ໂຖ, ເອວຣູໂປ ອປສຕ຺ໂຖ, ສາມິໂນ ອາໂຣຄ຺ຍອິສ຺ສຣິຍາທີນໍ ເຫຕຸ ໂຫຕິ, ນ ໂຫຕີຕິ, ເອວໍ ວຓ຺ຓສຓ຺ຐານາທິວເສນ ມຓິອາທີນໍ ລກ຺ຂຓໍ ອນຸຍຸຕ຺ຕາ ວິຫຣນ຺ຕີຕິ ອຕ຺ໂຖ. ຕຕ຺ຖ ອາວຸຘນ຺ຕິ ຐເປຕ຺ວາ ອສິອາທີນິ ອວເສສໍ ອາວຸຘໍ. ອິຕ຺ຖິລກ຺ຂຓາທີນິປິ ຍມ຺ຫິ ກຸເລ ເຕ ອິຕ຺ຖິປຸຣິສາທໂຍ ວສນ຺ຕິ, ຕສ຺ສ ວຸຑ຺ຒິຫານິວເສເນວ ເວທິຕພ຺ພານິ. ອຊລກ຺ຂຓາທີສຸ ປນ ເອວຣູປານໍ ອຊາທີນໍ ມໍສໍ ຂາທິຕພ຺ພໍ, ເອວຣູປານໍ ນ ຂາທິຕພ຺ພນ຺ຕິ ອຍໍ ວິເສໂສ ເວທິຕພ຺ໂພ.

ອປິ ເຈຕ຺ຖ ໂຄຘາຍ ລກ຺ຂເຓ ຈິຕ຺ຕກມ຺ມປິຬນ຺ຘນາທີສຸປິ ເອວຣູປາຍ ໂຄຘາຍ ສຕິ ອິທໍ ນາມ ໂຫຕີຕິ ອຍໍ ວິເສໂສ ເວທິຕພ຺ໂພ. ອິທຎ຺ເຈຕ຺ຖ ວຕ຺ຖຸ – ເອກສ຺ມິໍ ກິຣ ວິຫາເຣ ຈິຕ຺ຕກມ຺ເມ ໂຄຘໍ ອຄ຺ຄິໍ ຘມມານໍ ອກໍສຸ. ຕໂຕ ປຏ຺ຐາຍ ຠິກ຺ຂູນໍ ມຫາວິວາໂທ ຊາໂຕ. ເອໂກ ອາຄນ຺ຕຸກຠິກ຺ຂຸ ຕໍ ທິສ຺ວາ ມກ຺ເຂສິ. ຕໂຕ ປຏ຺ຐາຍ ວິວາໂທ ມນ຺ທີຠູໂຕ ໂຫຕິ. ກຓ຺ຓິກລກ຺ຂຓໍ ປິຬນ຺ຘນກຓ຺ຓິກາຍປິ ເຄຫກຓ຺ຓິກາຍປິ ວເສນ ເວທິຕພ຺ພໍ. ກຈ຺ຉປລກ຺ຂຓໍ ໂຄຘາລກ຺ຂຓສທິສເມວ. ມິຄລກ຺ຂຓໍ ສພ຺ພສງ຺ຄາຫິກໍ ສພ຺ພຈຕຸປ຺ປທານໍ ລກ຺ຂຓວເສນ ວຸຕ຺ຕໍ.

໒໓. ຣຎ຺ຎໍ ນິຍ຺ຍານໍ ຠວິສ຺ສຕີຕິ ອສຸກທິວເສ ອສຸກນກ຺ຂຕ຺ເຕນ ອສຸກສ຺ສ ນາມ ຣຎ຺ໂຎ ນິຄ຺ຄມນໍ ຠວິສ຺ສຕີຕິ ເອວໍ ຣາຊູນໍ ປວາສຄມນໍ ພ຺ຍາກໂຣຕິ. ເອສ ນໂຍ ສພ຺ພຕ຺ຖ. ເກວລໍ ປເນຕ຺ຖ ອນິຍ຺ຍານນ຺ຕິ ວິປ຺ປວຸຕ຺ຖານໍ ປຸນ ອາຄມນໍ. ອພ຺ຠນ຺ຕຣານໍ ຣຎ຺ຎໍ ອຸປຍານໍ ຠວິສ຺ສຕິ, ພາຫິຣານໍ ຣຎ຺ຎໍ ອປຍານນ຺ຕິ ອນ຺ໂຕນຄເຣ ອມ຺ຫາກໍ ຣາຊາ ປຏິວິຣຸທ຺ຘໍ ພຫິຣາຊານໍ ອຸປສງ຺ກມິສ຺ສຕິ, ຕໂຕ ຕສ຺ສ ປຏິກ຺ກມນໍ ຠວິສ຺ສຕີຕິ ເອວໍ ຣຎ຺ຎໍ ອຸປຍານາປຍານໍ ພ຺ຍາກໂຣຕິ. ທຸຕິຍປເທປິ ເອເສວ ນໂຍ. ຊຍປຣາຊຍາ ປາກຏາເຍວ.

໒໔. ຈນ຺ທຄ຺ຄາຫາທໂຍ ອສຸກທິວເສ ຣາຫຸ ຈນ຺ທໍ ຄເຫສ຺ສຕີຕິ ພ຺ຍາກຣຓວເສເນວ ເວທິຕພ຺ພາ. ອປິ ຈ ນກ຺ຂຕ຺ຕສ຺ສ ອງ຺ຄາຣກາທິຄາຫສມາໂຍໂຄປິ ນກ຺ຂຕ຺ຕຄາໂຫເຍວ. ອຸກ຺ກາປາໂຕຕິ ອາກາສໂຕ ອຸກ຺ການໍ ປຕນໍ. ທິສາຑາໂຫຕິ ທິສາກາລຸສິຍໍ ອຄ຺ຄິສິຂຘູມສິຂາທີຫິ ອາກຸລຠາໂວ ວິຍ. ເທວທຸທ຺ຣຠີຕິ ສຸກ຺ຂວລາຫກຄຊ຺ຊນໍ. ອຸຄ຺ຄມນນ຺ຕິ ອຸທຍນໍ. ໂອກ຺ກມນນ຺ຕິ ອຕ຺ຖງ຺ຄມນໍ. ສໍກິເລສນ຺ຕິ ອວິສຸທ຺ຘຕາ. ໂວທານນ຺ຕິ ວິສຸທ຺ຘຕາ. ເອວໍ ວິປາໂກຕິ ໂລກສ຺ສ ເອວໍ ວິວິຘສຸຂທຸກ຺ຂາວໂຫ.

໒໕. ສຸວຸຏ຺ຐິກາຕິ ເທວສ຺ສ ສມ຺ມາຘາຣານຸປ຺ປເວຈ຺ຉນໍ. ທຸພ຺ພຸຏ຺ຐິກາຕິ ອວຄ຺ຄາໂຫ, ວສ຺ສວິພນ຺ໂຘຕິ ວຸຕ຺ຕໍ ໂຫຕິ. ມຸທ຺ທາຕິ ຫຕ຺ຖມຸທ຺ທາ. ຄຓນາ ວຸຈ຺ຈຕິ ອຈ຺ຉິທ຺ທກຄຓນາ. ສງ຺ຂານນ຺ຕິ ສງ຺ກລນສຏຸປ຺ປາທນາທິວເສນ ປິຓ຺ຑຄຓນາ. ຍສ຺ສ ສາ ປຄຸຓາ ໂຫຕິ, ໂສ ຣຸກ຺ຂມ຺ປິ ທິສ຺ວາ ເອຕ຺ຕການິ ເອຕ຺ຖ ປຓ຺ຓານີຕິ ຊານາຕິ. ກາເວຍ຺ຍນ຺ຕິ ‘‘ຈຕ຺ຕາໂຣເມ, ຠິກ຺ຂເວ, ກວີ. ກຕເມ ຈຕ຺ຕາໂຣ? ຈິນ຺ຕາກວິ, ສຸຕກວິ, ອຕ຺ຖກວິ, ປຏິຠານກວີ’’ຕິ (ອ. ນິ. ໔.໒໓໑). ອິເມສໍ ຈຕຸນ຺ນໍ ກວີນໍ ອຕ຺ຕໂນ ຈິນ຺ຕາວເສນ ວາ; ‘‘ເວສ຺ສນ຺ຕໂຣ ນາມ ຣາຊາ ອໂຫສີ’’ຕິອາທີນິ ສຸຕ຺ວາ ສຸຕວເສນ ວາ; ອິມສ຺ສ ອຍໍ ອຕ຺ໂຖ, ເອວໍ ຕໍ ໂຍເຊສ຺ສາມີຕິ ເອວໍ ອຕ຺ຖວເສນ ວາ; ກິຎ຺ຈິເທວ ທິສ຺ວາ ຕປ຺ປຏິຠາຄໍ ກຕ຺ຕພ຺ພໍ ກຣິສ຺ສາມີຕິ ເອວໍ ຐານຸປ຺ປຕ຺ຕິກປຏິຠານວເສນ ວາ; ຊີວິກຕ຺ຖາຍ ກພ຺ຍກຣຓໍ. ໂລກາຍຕໍ ວຸຕ຺ຕເມວ.

໒໖. ອາວາຫນໍ ນາມ ອິມສ຺ສ ທາຣກສ຺ສ ອສຸກກຸລໂຕ ອສຸກນກ຺ຂຕ຺ເຕນ ທາຣິກໍ ອາເນຖາຕິ ອາວາຫກຣຓໍ. ວິວາຫນນ຺ຕິ ອິມໍ ທາຣິກໍ ອສຸກສ຺ສ ນາມ ທາຣກສ຺ສ ອສຸກນກ຺ຂຕ຺ເຕນ ເທຖ, ເອວມສ຺ສາ ວຸຑ຺ຒິ ຠວິສ຺ສຕີຕິ ວິວາຫກຣຓໍ. ສໍວຣຓນ຺ຕິ ສໍວຣຓໍ ນາມ ‘ອຊ຺ຊ ນກ຺ຂຕ຺ຕໍ ສຸນ຺ທຣໍ, ອຊ຺ເຊວ ສມຄ຺ຄາ ໂຫຖ, ອິຕິ ໂວ ວິໂຍໂຄ ນ ຠວິສ຺ສຕີ’ຕິ ເອວໍ ສມຄ຺ຄກຣຓໍ. ວິວຣຓໍ ນາມ ‘ສເຈ ວິຍຸຊ຺ຊິຕຸກາມຕ຺ຖ, ອຊ຺ເຊວ ວິຍຸຊ຺ຊຖ, ອິຕິ ໂວ ປຸນ ສໍໂຍໂຄ ນ ຠວິສ຺ສຕີ’ຕິ ເອວໍ ວິສໍໂຍຄກຣຓໍ. ສງ຺ກິຣຓນ຺ຕິ ‘ອຸຏ຺ຐານໍ ວາ ອິຓໍ ວາ ທິນ຺ນໍ ຘນໍ ອຊ຺ຊ ສງ຺ກຑ຺ຒຖ, ອຊ຺ຊ ສງ຺ກຑ຺ຒິຕຎ຺ຫິ ຕໍ ຖາວຣໍ ໂຫຕີ’ຕິ ເອວໍ ຘນປິຓ຺ຑາປນໍ. ວິກິຣຓນ຺ຕິ ‘ສເຈ ປໂຍຄອຸທ຺ຘາຣາທິວເສນ ຘນໍ ປໂຍຊິຕຸກາມຕ຺ຖ, ອຊ຺ຊ ປໂຍຊິຕໍ ທິຄຸຓຈຕຸຄ຺ຄຸຓໍ ໂຫຕີ’ຕິ ເອວໍ ຘນປໂຍຊາປນໍ. ສຸຠຄກຣຓນ຺ຕິ ປິຍມນາປກຣຓໍ ວາ ສສ຺ສິຣີກກຣຓໍ ວາ. ທຸພ຺ຠຄກຣຓນ຺ຕິ ຕພ຺ພິປຣີຕໍ. ວິຣຸທ຺ຘຄພ຺ຠກຣຓນ຺ຕິ ວິຣຸທ຺ຘສ຺ສ ວິລີນສ຺ສ ອຏ຺ຐິຕສ຺ສ ມຕສ຺ສ ຄພ຺ຠສ຺ສ ກຣຓໍ. ປຸນ ອວິນາສາຍ ເຠສຊ຺ຊທານນ຺ຕິ ອຕ຺ໂຖ. ຄພ຺ໂຠ ຫິ ວາເຕນ, ປາຓເກຫິ, ກມ຺ມຸນາ ຈາຕິ ຕີຫິ ກາຣເຓຫິ ວິນສ຺ສຕິ. ຕຕ຺ຖ ວາເຕນ ວິນສ຺ສນ຺ເຕ ນິພ຺ພາປນີຍໍ ສີຕລໍ ເຠສຊ຺ຊໍ ເທຕິ, ປາຓເກຫິ ວິນສ຺ສນ຺ເຕ ປາຓການໍ ປຏິກມ຺ມໍ ກໂຣຕິ, ກມ຺ມຸນາ ວິນສ຺ສນ຺ເຕ ປນ ພຸທ຺ຘາປິ ປຏິພາຫິຕຸໍ ນ ສກ຺ໂກນ຺ຕິ.

ຊິວ຺ຫານິພນ຺ຘນນ຺ຕິ ມນ຺ເຕນ ຊິວ຺ຫາຍ ພນ຺ຘກຣຓໍ. ຫນຸສໍຫນນນ຺ຕິ ມຸຂພນ຺ຘມນ຺ເຕນ ຍຖາ ຫນຸກໍ ຈາເລຕຸໍ ນ ສກ຺ໂກນ຺ຕິ, ເອວໍ ພນ຺ຘກຣຓໍ. ຫຕ຺ຖາຠິຊປ຺ປນນ຺ຕິ ຫຕ຺ຖານໍ ປຣິວຕ຺ຕນຕ຺ຖໍ ມນ຺ຕຊປ຺ປນໍ. ຕສ຺ມິໍ ກິຣ ມນ຺ເຕ ສຕ຺ຕປທນ຺ຕເຣ ຐຕ຺ວາ ຊປ຺ປິເຕ ອິຕໂຣ ຫຕ຺ເຖ ປຣິວຕ຺ເຕຕ຺ວາ ຂິປຕິ. ກຓ຺ຓຊປ຺ປນນ຺ຕິ ກຓ຺ເຓຫິ ສທ຺ທໍ ອສ຺ສວນຕ຺ຖາຍ ວິຊ຺ຊາຍ ຊປ຺ປນໍ. ຕໍ ກິຣ ຊປ຺ປິຕ຺ວາ ວິນິຈ຺ຉຍຏ຺ຐາເນ ຍໍ ອິຈ຺ຉຕິ, ຕໍ ຠຓຕິ, ປຈ຺ຈຕ຺ຖິໂກ ຕໍ ນ ສຸຓາຕິ, ຕໂຕ ປຏິວຈນໍ ສມ຺ປາເທຕຸໍ ນ ສກ຺ໂກຕິ. ອາທາສປຎ຺ຫນ຺ຕິ ອາທາເສ ເທວຕໍ ໂອຕາເຣຕ຺ວາ ປຎ຺ຫປຸຈ຺ຉນໍ. ກຸມາຣິກປຎ຺ຫນ຺ຕິ ກຸມາຣິກາຍ ສຣີເຣ ເທວຕໍ ໂອຕາເຣຕ຺ວາ ປຎ຺ຫປຸຈ຺ຉນໍ. ເທວປຎ຺ຫນ຺ຕິ ທາສິຍາ ສຣີເຣ ເທວຕໍ ໂອຕາເຣຕ຺ວາ ປຎ຺ຫປຸຈ຺ຉນໍ. ອາທິຈ຺ຈຸປຏ຺ຐານນ຺ຕິ ຊີວິກຕ຺ຖາຍ ອາທິຈ຺ຈປາຣິຈຣິຍາ. ມຫຕຸປຏ຺ຐານນ຺ຕິ ຕເຖວ ມຫາພ຺ຣຫ຺ມປາຣິຈຣິຍາ. ອພ຺ຠຸຊ຺ຊລນນ຺ຕິ ມນ຺ເຕນ ມຸຂໂຕ ອຄ຺ຄິຊາລານີຫຣຓໍ. ສິຣິວ຺ຫາຍນນ຺ຕິ ‘‘ເອຫິ ສິຣິ, ມຍ຺ຫໍ ສິເຣ ປຕິຏ຺ຐາຫີ’’ຕິ ເອວໍ ສິເຣນ ສິຣິຍາ ອວ຺ຫາຍນໍ.

໒໗. ສນ຺ຕິກມ຺ມນ຺ຕິ ເທວຏ຺ຐານໍ ຄນ຺ຕ຺ວາ ສເຈ ເມ ອິທໍ ນາມ ສມິຊ຺ຌິສ຺ສຕິ, ຕຸມ຺ຫາກໍ ອິມິນາ ຈ ອິມິນາ ຈ ອຸປຫາຣໍ ກຣິສ຺ສາມີຕິ ສມິທ຺ຘິກາເລ ກຕ຺ຕພ຺ພໍ ສນ຺ຕິປຏິສ຺ສວກມ຺ມໍ. ຕສ຺ມິໍ ປນ ສມິທ຺ເຘ ຕສ຺ສ ກຣຓໍ ປຓິຘິກມ຺ມໍ ນາມ. ຠູຣິກມ຺ມນ຺ຕິ ຠູຣິຆເຣ ວສິຕ຺ວາ ຄຫິຕມນ຺ຕສ຺ສ ປໂຍຄກຣຓໍ. ວສ຺ສກມ຺ມໍ ໂວສ຺ສກມ຺ມນ຺ຕິ ເອຕ຺ຖ ວສ຺ໂສຕິ ປຸຣິໂສ, ໂວສ຺ໂສຕິ ປຓ຺ຑໂກ. ອິຕິ ໂວສ຺ສສ຺ສ ວສ຺ສກຣຓໍ ວສ຺ສກມ຺ມໍ, ວສ຺ສສ຺ສ ໂວສ຺ສກຣຓໍ ໂວສ຺ສກມ຺ມໍ. ຕໍ ປນ ກໂຣນ຺ໂຕ ອຈ຺ຉນ຺ທິກຠາວມຕ຺ຕໍ ປາເປຕິ, ນ ລິງ຺ຄໍ ອນ຺ຕຣຘາເປຕຸໍ ສກ຺ໂກຕິ. ວຕ຺ຖຸກມ຺ມນ຺ຕິ ອກຕວຕ຺ຖຸສ຺ມິໍ ເຄຫປຕິຏ຺ຐາປນໍ. ວຕ຺ຖຸປຣິກມ຺ມນ຺ຕິ ‘‘ອິທຎ຺ຈິທຎ຺ຈາຫຣຖາ’’ຕິ ວຕ຺ວາ ວຕ຺ຖຸພລິກມ຺ມກຣຓໍ. ອາຈມນນ຺ຕິ ອຸທເກນ ມຸຂສຸທ຺ຘິກຣຓໍ. ນ຺ຫາປນນ຺ຕິ ອຎ຺ເຎສໍ ນ຺ຫາປນໍ. ຊຸຫນນ຺ຕິ ເຕສໍ ອຕ຺ຖາຍ ອຄ຺ຄິຊຸຫນໍ. ວມນນ຺ຕິ ໂຍຄໍ ທຕ຺ວາ ວມນກຣຓໍ. ວິເຣຈເນປິ ເອເສວ ນໂຍ. ອຸທ຺ຘໍວິເຣຈນນ຺ຕິ ອຸທ຺ຘໍ ໂທສານໍ ນີຫຣຓໍ. ອໂຘວິເຣຈນນ຺ຕິ ອໂຘ ໂທສານໍ ນີຫຣຓໍ. ສີສວິເຣຈນນ຺ຕິ ສິໂຣວິເຣຈນໍ. ກຓ຺ຓເຕລນ຺ຕິ ກຓ຺ຓານໍ ພນ຺ຘນຕ຺ຖໍ ວາ ວຓຫຣຓຕ຺ຖໍ ວາ ເຠສຊ຺ຊເຕລປຈນໍ. ເນຕ຺ຕຕປ຺ປນນ຺ຕິ ອກ຺ຂິຕປ຺ປນເຕລໍ. ນຕ຺ຖຸກມ຺ມນ຺ຕິ ເຕເລນ ໂຍເຊຕ຺ວາ ນຕ຺ຖຸກຣຓໍ. ອຎ຺ຊນນ຺ຕິ ທ຺ເວ ວາ ຕີຓິ ວາ ປຏລານິ ນີຫຣຓສມຕ຺ຖໍ ຂາຣຎ຺ຊນໍ. ປຈ຺ຈຎ຺ຊນນ຺ຕິ ນິພ຺ພາປນີຍໍ ສີຕລເຠສຊ຺ຊຎ຺ຊນໍ. ສາລາກິຍນ຺ຕິ ສລາກເວຊ຺ຊກມ຺ມໍ. ສລ຺ລກຕ຺ຕິຍນ຺ຕິ ສລ຺ລກຕ຺ຕເວຊ຺ຊກມ຺ມໍ. ທາຣກຕິກິຈ຺ຉາ ວຸຈ຺ຈຕິ ໂກມາຣຠຈ຺ຈເວຊ຺ຊກມ຺ມໍ. ມູລເຠສຊ຺ຊານໍ ອນຸປ຺ປາທນນ຺ຕິ ອິມິນາ ກາຍຕິກິຈ຺ຉນໍ ທສ຺ເສຕິ. ໂອສຘີນໍ ປຏິໂມກ຺ໂຂຕິ ຂາຣາທີນິ ທຕ຺ວາ ຕທນຸຣູເປ ວເຓ ຄເຕ ເຕສໍ ອປນຍນໍ.

ເອຕ຺ຕາວຕາ ມຫາສີລໍ ນິຏ຺ຐິຕໍ ໂຫຕິ.