ວິວຏ຺ຏກຖາທິວຓ຺ຓນາ

໑໔໕. ເອວໍ ທິຏ຺ຐິຄຕິກາຘິຏ຺ຐານໍ ວຏ຺ຏໍ ກເຖຕ຺ວາ ອິທານິ ຍຸຕ຺ຕໂຍຄຠິກ຺ຂຸອຘິຏ຺ຐານໍ ກຕ຺ວາ ວິວຏ຺ຏໍ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ – ‘‘ຍໂຕ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂູ’’ຕິອາທິມາຫ. ຕຕ຺ຖ ຍໂຕຕິ ຍທາ. ຉນ຺ນໍ ຜສ຺ສາຍຕນານນ຺ຕິ ເຍຫິ ຉຫິ ຜສ຺ສາຍຕເນຫິ ຜຸສິຕ຺ວາ ປຏິສໍເວທຍມານານໍ ທິຏ຺ຐິຄຕິການໍ ວຏ຺ຏໍ ວຕ຺ຕຕິ, ເຕສໍເຍວ ຉນ຺ນໍ ຜສ຺ສາຍຕນານໍ. ສມຸທຍນ຺ຕິອາທີສຸ ອວິຊ຺ຊາສມຸທຍາ ຈກ຺ຂຸສມຸທໂຍຕິອາທິນາ ເວທນາກມ຺ມຏ຺ຐາເນ ວຸຕ຺ຕນເຍນ ຜສ຺ສາຍຕນານໍ ສມຸທຍາທໂຍ ເວທິຕພ຺ພາ. ຍຖາ ປນ ຕຕ຺ຖ ‘‘ຜສ຺ສສມຸທຍາ ຜສ຺ສນິໂຣຘາ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ, ເອວມິຘ, ຕໍ ຈກ຺ຂາທີສຸ – ‘‘ອາຫາຣສມຸທຍາ ອາຫາຣນິໂຣຘາ’’ຕິ ເວທິຕພ຺ພໍ. ມນາຍຕເນ ‘‘ນາມຣູປສມຸທຍາ ນາມຣູປນິໂຣຘາ’’ຕິ.

ອຸຕ຺ຕຣິຕຣໍ ປຊານາຕີຕິ ທິຏ຺ຐິຄຕິໂກ ທິຏ຺ຐິເມວ ຊານາຕິ. ອຍໍ ປນ ທິຏ຺ຐິຎ຺ຈ ທິຏ຺ຐິໂຕ ຈ ອຸຕ຺ຕຣິຕຣໍ ສີລສມາຘິປຎ຺ຎາວິມຸຕ຺ຕິນ຺ຕິ ຍາວ ອຣຫຕ຺ຕາ ຊານາຕິ. ໂກ ເອວໍ ຊານາຕີຕິ? ຂີຓາສໂວ ຊານາຕິ, ອນາຄາມີ, ສກທາຄາມີ, ໂສຕາປນ຺ໂນ, ພຫຸສ຺ສຸໂຕ, ຄນ຺ຖຘໂຣ ຠິກ຺ຂຸ ຊານາຕິ, ອາຣທ຺ຘວິປສ຺ສໂກ ຊານາຕິ. ເທສນາ ປນ ອຣຫຕ຺ຕນິກູເຏເນວ ນິຏ຺ຐາປິຕາຕິ.

໑໔໖. ເອວໍ ວິວຏ຺ຏໍ ກເຖຕ຺ວາ ອິທານິ ‘‘ເທສນາຊາລວິມຸຕ຺ໂຕ ທິຏ຺ຐິຄຕິໂກ ນາມ ນຕ຺ຖີ’’ຕິ ທສ຺ສນຕ຺ຖໍ ປຸນ – ‘‘ເຍ ຫິ ເກຈິ, ຠິກ຺ຂເວ’’ຕິ ອາຣຠິ. ຕຕ຺ຖ ອນ຺ໂຕຊາລີກຕາຕິ ອິມສ຺ສ ມຍ຺ຫໍ ເທສນາຊາລສ຺ສ ອນ຺ໂຕເຍວ ກຕາ. ເອຕ຺ຖ ສິຕາ ວາຕິ ເອຕສ຺ມິໍ ມມ ເທສນາຊາເລ ສິຕາ ນິສ຺ສິຕາ ອວສິຕາວ. ອຸມ຺ມຸຊ຺ຊມານາ ອຸມ຺ມຸຊ຺ຊນ຺ຕີຕິ ກິໍ ວຸຕ຺ຕໍ ໂຫຕິ? ເຕ ອໂຘ ໂອສີທນ຺ຕາປິ ອຸທ຺ຘໍ ອຸຄ຺ຄຈ຺ຉນ຺ຕາປິ ມມ ເທສນາຊາເລ ສິຕາວ ຫຸຕ຺ວາ ໂອສີທນ຺ຕິ ຈ ອຸຄ຺ຄຈ຺ຉນ຺ຕິ ຈ. ເອຕ຺ຖ ປຣິຍາປນ຺ນາຕິ ເອຕ຺ຖ ມຍ຺ຫໍ ເທສນາຊາເລ ປຣິຍາປນ຺ນາ, ເອເຕນ ອາພທ຺ຘາ ອນ຺ໂຕຊາລີກຕາ ຈ ຫຸຕ຺ວາ ອຸມ຺ມຸຊ຺ຊມານາ ອຸມ຺ມຸຊ຺ຊນ຺ຕິ, ນ ເຫຕ຺ຖ ອສງ຺ຄຫິໂຕ ທິຏ຺ຐິຄຕິໂກ ນາມ ອຕ຺ຖີຕິ.

ສຸຂຸມຈ຺ຉິເກນາຕິ ສຓ຺ຫອຈ຺ຉິເກນ ສຸຂຸມຈ຺ຉິທ຺ເທນາຕິ ອຕ຺ໂຖ. ເກວຏ຺ໂຏ ວິຍ ຫິ ຠຄວາ, ຊາລໍ ວິຍ ເທສນາ, ປຣິຕ຺ຕອຸທກໍ ວິຍ ທສສຫສ຺ສິໂລກຘາຕຸ, ໂອຬາຣິກາ ປາຓາ ວິຍ ທ຺ວາສຏ຺ຐິທິຏ຺ຐິຄຕິກາ. ຕສ຺ສ ຕີເຣ ຐຕ຺ວາ ໂອໂລເກນ຺ຕສ຺ສ ໂອຬາຣິການໍ ປາຓານໍ ອນ຺ໂຕຊາລີກຕຠາວທສ຺ສນໍ ວິຍ ຠຄວໂຕ ສພ຺ພທິຏ຺ຐິຄຕານໍ ເທສນາຊາລສ຺ສ ອນ຺ໂຕກຕຠາວທສ຺ສນນ຺ຕິ ເອວເມຕ຺ຖ ໂອປມ຺ມສໍສນ຺ທນໍ ເວທິຕພ຺ພໍ.

໑໔໗. ເອວໍ ອິມາຫິ ທ຺ວາສຏ຺ຐິຍາ ທິຏ຺ຐີຫິ ສພ຺ພທິຏ຺ຐີນໍ ສງ຺ຄຫິຕຕ຺ຕາ ສພ຺ເພສໍ ທິຏ຺ຐິຄຕິການໍ ເອຕສ຺ມິໍ ເທສນາຊາເລ ປຣິຍາປນ຺ນຠາວໍ ທສ຺ເສຕ຺ວາ ອິທານິ ອຕ຺ຕໂນ ກຕ຺ຖຈິ ອປຣິຍາປນ຺ນຠາວໍ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ – ‘‘ອຸຈ຺ຉິນ຺ນຠວເນຕ຺ຕິໂກ, ຠິກ຺ຂເວ, ຕຖາຄຕສ຺ສ ກາໂຍ’’ຕິອາທິມາຫ. ຕຕ຺ຖ ນຍນ຺ຕິ ເອຕາຍາຕິ ເນຕ຺ຕິ. ນຍນ຺ຕີຕິ ຄີວາຍ ພນ຺ຘິຕ຺ວາ ອາກຑ຺ຒນ຺ຕິ, ຣຊ຺ຊຸຍາ ເອຕໍ ນາມໍ. ອິຘ ປນ ເນຕ຺ຕິສທິສຕາຍ ຠວຕຓ຺ຫາ ເນຕ຺ຕີຕິ ອຘິປ຺ເປຕາ. ສາ ຫິ ມຫາຊນໍ ຄີວາຍ ພນ຺ຘິຕ຺ວາ ຕໍ ຕໍ ຠວໍ ເນຕິ ອຸປເນຕີຕິ ຠວເນຕ຺ຕິ. ອຣຫຕ຺ຕມຄ຺ຄສຕ຺ເຖນ ອຸຈ຺ຉິນ຺ນາ ຠວເນຕ຺ຕິ ອສ຺ສາຕິ ອຸຈ຺ຉິນ຺ນຠວເນຕ຺ຕິໂກ.

ກາຍສ຺ສ ເຠທາ ອຸທ຺ຘນ຺ຕິ ກາຍສ຺ສ ເຠທໂຕ ອຸທ຺ຘໍ. ຊີວິຕປຣິຍາທານາຕິ ຊີວິຕສ຺ສ ສພ຺ພໂສ ປຣິຍາທິນ຺ນຕ຺ຕາ ປຣິກ຺ຂີຓຕ຺ຕາ, ປຸນ ອປ຺ປຏິສນ຺ຘິກຠາວາຕິ ອຕ຺ໂຖ. ນ ຕໍ ທກ຺ຂນ຺ຕີຕິ ຕໍ ຕຖາຄຕໍ. ເທວາ ວາ ມນຸສ຺ສາ ວາ ນ ທກ຺ຂິສ຺ສນ຺ຕິ, ອປຓ຺ຓຕ຺ຕິກຠາວໍ ຄມິສ຺ສຕີຕິ ອຕ຺ໂຖ.

ເສຍ຺ຍຖາປິ, ຠິກ຺ຂເວຕິ, ອຸປມາຍໍ ປນ ອິທໍ ສໍສນ຺ທນໍ. ອມ຺ພຣຸກ຺ໂຂ ວິຍ ຫິ ຕຖາຄຕສ຺ສ ກາໂຍ, ຣຸກ຺ເຂ ຊາຕມຫາວຓ຺ໂຏ ວິຍ ຕໍ ນິສ຺ສາຍ ປຸພ຺ເພ ປວຕ຺ຕຕຓ຺ຫາ. ຕສ຺ມິໍ ວຓ຺ເຏ ອຸປນິພທ຺ຘາ ປຎ຺ຈປກ຺ກທ຺ວາທສປກ຺ກອຏ຺ຐາຣສປກ຺ກປຣິມາຓາ ອມ຺ພປິຓ຺ຑີ ວິຍ ຕຓ຺ຫາຍ ສຕິ ຕຓ຺ຫູປນິພນ຺ຘນາ ຫຸຕ຺ວາ ອາຍຕິໍ ນິພ຺ພຕ຺ຕນກາ ປຎ຺ຈກ຺ຂນ຺ຘາ ທ຺ວາທສາຍຕນານິ ອຏ຺ຐາຣສ ຘາຕຸໂຍ. ຍຖາ ປນ ຕສ຺ມິໍ ວຓ຺ເຏ ຉິນ຺ເນ ສພ຺ພານິ ຕານິ ອມ຺ພານິ ຕທນ຺ວຍານິ ໂຫນ຺ຕິ, ຕໍເຍວ ວຓ຺ຏໍ ອນຸຄຕານິ, ວຓ຺ຏຈ຺ເຉທາ ຉິນ຺ນານິ ເຍວາຕິ ອຕ຺ໂຖ; ເອວເມວ ເຍ ຠວເນຕ຺ຕິວຓ຺ຏສ຺ສ ອນຸປຈ຺ຉິນ຺ນຕ຺ຕາ ອາຍຕິໍ ອຸປ຺ປຊ຺ເຊຍ຺ຍຸໍ ປຎ຺ຈກ຺ຂນ຺ຘາ ທ຺ວາທສາຍຕນານິ ອຏ຺ຐາຣສຘາຕຸໂຍ, ສພ຺ເພ ເຕ ຘມ຺ມາ ຕທນ຺ວຍາ ໂຫນ຺ຕິ ຠວເນຕ຺ຕິໍ ອນຸຄຕາ, ຕາຍ ຉິນ຺ນາຍ ຉິນ຺ນາ ເຍວາຕິ ອຕ຺ໂຖ.

ຍຖາ ປນ ຕສ຺ມິມ຺ປິ ຣຸກ຺ເຂ ມຓ຺ຑູກກຓ຺ຏກວິສສມ຺ຜສ຺ສໍ ອາຄມ຺ມ ອນຸປຸພ຺ເພນ ສຸສ຺ສິຕ຺ວາ ມເຕ – ‘‘ອິມສ຺ມິໍ ຐາເນ ເອວຣູໂປ ນາມ ຣຸກ຺ໂຂ ອໂຫສີ’’ຕິ ໂວຫາຣມຕ຺ຕເມວ ໂຫຕິ, ນ ຕໍ ຣຸກ຺ຂໍ ໂກຈິ ປສ຺ສຕິ, ເອວໍ ອຣິຍມຄ຺ຄສມ຺ຜສ຺ສໍ ອາຄມ຺ມ ຕຓ຺ຫາສິເນຫສ຺ສ ປຣິຍາທິນ຺ນຕ຺ຕາ ອນຸປຸພ຺ເພນ ສຸສ຺ສິຕ຺ວາ ວິຍ ຠິນ຺ເນ ອິມສ຺ມິໍ ກາເຍ, ກາຍສ຺ສ ເຠທາ ອຸທ຺ຘໍ ຊີວິຕປຣິຍາທານາ ນ ຕໍ ທກ຺ຂນ຺ຕິ, ຕຖາຄຕມ຺ປິ ເທວມນຸສ຺ສາ ນ ທກ຺ຂິສ຺ສນ຺ຕິ, ເອວຣູປສ຺ສ ນາມ ກິຣ ສຕ຺ຖຸໂນ ອິທໍ ສາສນນ຺ຕິ ໂວຫາຣມຕ຺ຕເມວ ຠວິສ຺ສຕີຕິ ອນຸປາທິເສສນິພ຺ພານຘາຕຸໍ ປາເປຕ຺ວາ ເທສນໍ ນິຏ຺ຐເປສິ.

໑໔໘. ເອວໍ ວຸຕ຺ເຕ ອາຍສ຺ມາ ອານນ຺ໂທຕິ ເອວໍ ຠຄວຕາ ອິມສ຺ມິໍ ສຸຕ຺ເຕ ວຸຕ຺ເຕ ເຖໂຣ ອາທິໂຕ ປຏ຺ຐາຍ ສພ຺ພໍ ສຸຕ຺ຕໍ ສມນ຺ນາຫຣິຕ຺ວາ ເອວໍ ພຸທ຺ຘພລໍ ທີເປຕ຺ວາ ກຖິຕສຸຕ຺ຕສ຺ສ ນ ຠຄວຕາ ນາມໍ ຄຫິຕໍ, ຫນ຺ທສ຺ສ ນາມໍ ຄຓ຺ຫາເປສ຺ສາມີຕິ ຈິນ຺ເຕຕ຺ວາ ຠຄວນ຺ຕໍ ເອຕທໂວຈ.

ຕສ຺ມາຕິຫ ຕ຺ວນ຺ຕິອາທີສຸ ອຍມຕ຺ຖໂຍຊນາ – ອານນ຺ທ, ຍສ຺ມາ ອິມສ຺ມິໍ ຘມ຺ມປຣິຍາເຍ ອິຘຕ຺ໂຖປິ ປຣຕ຺ໂຖປິ ວິຠຕ຺ໂຕ, ຕສ຺ມາຕິຫ ຕ຺ວໍ ອິມໍ ຘມ຺ມປຣິຍາຍໍ ‘‘ອຕ຺ຖຊາລ’’ນ຺ຕິປິ ນໍ ຘາເຣຫິ; ຍສ຺ມາ ປເນຕ຺ຖ ພຫູ ຕນ຺ຕິຘມ຺ມາ ກຖິຕາ, ຕສ຺ມາ ‘‘ຘມ຺ມຊາລ’’ນ຺ຕິປິ ນໍ ຘາເຣຫິ; ຍສ຺ມາ ຈ ເອຕ຺ຖ ເສຏ຺ຐຏ຺ເຐນ ພ຺ຣຫ຺ມໍ ສພ຺ພຎ຺ຎຸຕຎ຺ຎາຓໍ ວິຠຕ຺ຕໍ, ຕສ຺ມາ ‘‘ພ຺ຣຫ຺ມຊາລ’’ນ຺ຕິປິ ນໍ ຘາເຣຫິ; ຍສ຺ມາ ເອຕ຺ຖ ທ຺ວາສຏ຺ຐິທິຏ຺ຐິໂຍ ວິຠຕ຺ຕາ, ຕສ຺ມາ ‘‘ທິຏ຺ຐິຊາລ’’ນ຺ຕິປິ ນໍ ຘາເຣຫິ; ຍສ຺ມາ ປນ ອິມໍ ຘມ຺ມປຣິຍາຍໍ ສຸຕ຺ວາ ເທວປຸຕ຺ຕມາຣມ຺ປິ ຂນ຺ຘມາຣມ຺ປິ ມຈ຺ຈຸມາຣມ຺ປິ ກິເລສມາຣມ຺ປິ ສກ຺ກາ ມທ຺ທິຕຸໍ, ຕສ຺ມາ ‘‘ອນຸຕ຺ຕໂຣ ສງ຺ຄາມວິຊໂຍຕິປິ ນໍ ຘາເຣຫີ’’ຕິ.

ອິທມໂວຈ ຠຄວາຕິ ອິທໍ ນິທານາວສານໂຕ ປຠຸຕິ ຍາວ ‘‘ອນຸຕ຺ຕໂຣ ສງ຺ຄາມວິຊໂຍຕິປິ ນໍ ຘາເຣຫີ’’ຕິ ສກລໍ ສຸຕ຺ຕນ຺ຕໍ ຠຄວາ ປເຣສໍ ປຎ຺ຎາຍ ອລພ຺ຠເນຍ຺ຍປຕິຏ຺ຐໍ ປຣມຄມ຺ຠີຣໍ ສພ຺ພຎ຺ຎຸຕຎ຺ຎາຓໍ ປກາເສນ຺ໂຕ ສູຣິໂຍ ວິຍ ອນ຺ຘກາຣໍ ທິຏ຺ຐິຄຕມຫນ຺ຘກາຣໍ ວິຘມນ຺ໂຕ ອໂວຈ.

໑໔໙. ອຕ຺ຕມນາ ເຕ ຠິກ຺ຂູຕິ ເຕ ຠິກ຺ຂູ ອຕ຺ຕມນາ ສກມນາ, ພຸທ຺ຘຄຕາຍ ປີຕິຍາ ອຸທຄ຺ຄຈິຕ຺ຕາ ຫຸຕ຺ວາຕິ ວຸຕ຺ຕໍ ໂຫຕິ. ຠຄວໂຕ ຠາສິຕນ຺ຕິ ເອວໍ ວິຈິຕ຺ຣນຍເທສນາວິລາສຍຸຕ຺ຕໍ ອິທໍ ສຸຕ຺ຕໍ ກຣວີກຣຸຕມຎ຺ຊຸນາ ກຓ຺ຓສຸເຂນ ປຓ຺ຑິຕຊນຫທຍານໍ ອມຕາຠິເສກສທິເສນ ພ຺ຣຫ຺ມສ຺ສເຣນ ຠາສມານສ຺ສ ຠຄວໂຕ ວຈນໍ. ອຠິນນ຺ທຸນ຺ຕິ ອນຸໂມທິໍສຸ ເຈວ ສມ຺ປຏິຈ຺ຉິໍສຸ ຈ. ອຍຎ຺ຫິ ອຠິນນ຺ທສທ຺ໂທ – ‘‘ອຠິນນ຺ທຕິ ອຠິວທຕີ’’ຕິອາທີສຸ (ສໍ. ນິ. ໓.໕) ຕຓ຺ຫາຍມ຺ປິ ອາຄໂຕ. ‘‘ອນ຺ນເມວາຠິນນ຺ທນ຺ຕິ, ອຸຠເຍ ເທວມານຸສາ’’ຕິອາທີສຸ (ສໍ. ນິ. ໑.໔໓) ອຸປຄມເນປິ.

‘‘ຈິຣປ຺ປວາສິໍ ປຸຣິສໍ, ທູຣໂຕ ໂສຕ຺ຖິມາຄຕໍ;

ຎາຕິມິຕ຺ຕາ ສຸຫຊ຺ຊາ ຈ, ອຠິນນ຺ທນ຺ຕິ ອາຄຕ’’ນ຺ຕິ. (ຘ. ປ. ໒໑໙);

ອາທີສຸ ສມ຺ປຏິຈ຺ຉເນປິ. ‘‘ອຠິນນ຺ທິຕ຺ວາ ອນຸໂມທິຕ຺ວາ’’ຕິອາທີສຸ (ມ. ນິ. ໑.໒໐໕) ອນຸໂມທເນປິ. ສ຺ວາຍມິຘ ອນຸໂມທນສມ຺ປຏິຈ຺ຉເນສຸ ຍຸຊ຺ຊຕິ. ເຕນ ວຸຕ຺ຕໍ – ‘‘ອຠິນນ຺ທຸນ຺ຕິ ອນຸໂມທິໍສຸ ເຈວ ສມ຺ປຏິຈ຺ຉິໍສຸ ຈາ’’ຕິ.

ສຸຠາສິຕໍ ສຸລປິຕໍ, ‘‘ສາຘຸ ສາຘູ’’ຕິ ຕາທິໂນ;

ອນຸໂມທມານາ ສິຣສາ, ສມ຺ປຏິຈ຺ຉິໍສຸ ຠິກ຺ຂໂວຕິ.

ອິມສ຺ມິຎ຺ຈ ປນ ເວຍ຺ຍາກຣຓສ຺ມິນ຺ຕິ ອິມສ຺ມິໍ ນິຄ຺ຄາຖກສຸຕ຺ເຕ. ນິຄ຺ຄາຖກຕ຺ຕາ ຫິ ອິທໍ ເວຍ຺ຍາກຣຓນ຺ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ.

ທສສຫສ຺ສີ ໂລກຘາຕູຕິ ທສສຫສ຺ສຈກ຺ກວາຬປຣິມາຓາ ໂລກຘາຕຸ. ອກມ຺ປິຕ຺ຖາຕິ ນ ສຸຕ຺ຕປຣິໂຍສາເນເຍວ ອກມ຺ປິຕ຺ຖາຕິ ເວທິຕພ຺ພາ. ຠຎ຺ຎມາເນຕິ ຫິ ວຸຕ຺ຕໍ. ຕສ຺ມາ ທ຺ວາສຏ຺ຐິຍາ ທິຏ຺ຐິຄເຕສຸ ວິນິເວເຐຕ຺ວາ ເທສິຍມາເນສຸ ຕສ຺ສ ຕສ຺ສ ທິຏ຺ຐິຄຕສ຺ສ ປຣິໂຍສາເນ ປຣິໂຍສາເນຕິ ທ຺ວາສຏ຺ຐິຍາ ຐາເນສຸ ອກມ຺ປິຕ຺ຖາຕິ ເວທິຕພ຺ພາ.

ຕຕ຺ຖ ອຏ຺ຐຫິ ກາຣເຓຫິ ປຖວີກມ຺ໂປ ເວທິຕພ຺ໂພ – ຘາຕຸກ຺ໂຂເຠນ, ອິທ຺ຘິມໂຕ ອານຸຠາເວນ, ໂພຘິສຕ຺ຕສ຺ສ ຄພ຺ໂຠກ຺ກນ຺ຕິຍາ, ມາຕຸກຸຈ຺ຉິໂຕ ນິກ຺ຂມເນນ, ສມ຺ໂພຘິປ຺ປຕ຺ຕິຍາ, ຘມ຺ມຈກ຺ກປ຺ປວຕ຺ຕເນນ, ອາຍຸສງ຺ຂາໂຣສ຺ສຊ຺ຊເນນ, ປຣິນິພ຺ພາເນນາຕິ. ເຕສໍ ວິນິຈ຺ຉຍໍ – ‘‘ອຏ຺ຐ ໂຂ ອິເມ, ອານນ຺ທ, ເຫຕູ ອຏ຺ຐ ປຈ຺ຈຍາ ມຫໂຕ ຠູມິຈາລສ຺ສ ປາຕຸຠາວາຍາ’’ຕິ ເອວໍ ມຫາປຣິນິພ຺ພາເນ ອາຄຕາຍ ຕນ຺ຕິຍາ ວຓ຺ຓນາກາເລ ວກ຺ຂາມ. ອຍໍ ປນ ມຫາປຖວີ ອປເຣສຸປິ ອຏ຺ຐສຸ ຐາເນສຸ ອກມ຺ປິຕ຺ຖ – ມຫາຠິນິກ຺ຂມເນ, ໂພຘິມຓ຺ຑູປສງ຺ກມເນ, ປໍສຸກູລຄ຺ຄຫເຓ, ປໍສຸກູລໂຘວເນ, ກາຬກາຣາມສຸຕ຺ເຕ, ໂຄຕມກສຸຕ຺ເຕ, ເວສ຺ສນ຺ຕຣຊາຕເກ, ອິມສ຺ມິໍ ພ຺ຣຫ຺ມຊາເລຕິ. ຕຕ຺ຖ ມຫາຠິນິກ຺ຂມນໂພຘິມຓ຺ຑູປສງ຺ກມເນສຸ ວີຣິຍພເລນ ອກມ຺ປິຕ຺ຖ. ປໍສຸກູລຄ຺ຄຫເຓ ທ຺ວິສຫສ຺ສທີປປຣິວາເຣ ຈຕ຺ຕາໂຣ ມຫາທີເປ ປຫາຍ ປພ຺ພຊິຕ຺ວາ ສຸສານໍ ຄນ຺ຕ຺ວາ ປໍສຸກູລໍ ຄຓ຺ຫນ຺ເຕນ ທຸກ຺ກຣໍ ຠຄວຕາ ກຕນ຺ຕິ ອຈ຺ຉຣິຍເວຄາຠິຫຕາ ອກມ຺ປິຕ຺ຖ. ປໍສຸກູລໂຘວນເວສ຺ສນ຺ຕຣຊາຕເກສຸ ອກາລກມ຺ປເນນ ອກມ຺ປິຕ຺ຖ. ກາຬກາຣາມໂຄຕມກສຸຕ຺ເຕສຸ – ‘‘ອຫໍ ສກ຺ຂີ ຠຄວາ’’ຕິ ສກ຺ຂິຠາເວນ ອກມ຺ປິຕ຺ຖ. ອິມສ຺ມິໍ ປນ ພ຺ຣຫ຺ມຊາເລ ທ຺ວາສຏ຺ຐິຍາ ທິຏ຺ຐິຄເຕສຸ ວິຊເຏຕ຺ວາ ນິຄ຺ຄຸມ຺ພໍ ກຕ຺ວາ ເທສິຍມາເນສຸ ສາຘຸກາຣທານວເສນ ອກມ຺ປິຕ຺ຖາຕິ ເວທິຕພ຺ພາ.

ນ ເກວລຎ຺ຈ ເອເຕສຸ ຐາເນສຸເຍວ ປຖວີ ອກມ຺ປິຕ຺ຖ, ອຖ ໂຂ ຕີສຸ ສງ຺ຄເຫສຸປິ ມຫາມຫິນ຺ທຕ຺ເຖຣສ຺ສ ອິມໍ ທີປໍ ອາຄນ຺ຕ຺ວາ ໂຊຕິວເນ ນິສີທິຕ຺ວາ ຘມ຺ມໍ ເທສິຕທິວເສປິ ອກມ຺ປິຕ຺ຖ. ກລ຺ຍາຓິຍວິຫາເຣ ຈ ປິຓ຺ຑປາຕິຍຕ຺ເຖຣສ຺ສ ເຈຕິຍງ຺ຄຓໍ ສມ຺ມຊ຺ຊິຕ຺ວາ ຕຕ຺ເຖວ ນິສີທິຕ຺ວາ ພຸທ຺ຘາຣມ຺ມຓໍ ປີຕິໍ ຄເຫຕ຺ວາ ອິມໍ ສຸຕ຺ຕນ຺ຕໍ ອາຣທ຺ຘສ຺ສ ສຸຕ຺ຕປຣິໂຍສາເນ ອຸທກປຣິຍນ຺ຕໍ ກຕ຺ວາ ອກມ຺ປິຕ຺ຖ. ໂລຫປາສາທສ຺ສ ປາຈີນອມ຺ພລຏ຺ຐິກຏ຺ຐານໍ ນາມ ອໂຫສິ. ຕຕ຺ຖ ນິສີທິຕ຺ວາ ທີຆຠາຓກຕ຺ເຖຣາ ພ຺ຣຫ຺ມຊາລສຸຕ຺ຕໍ ອາຣຠິໍສຸ, ເຕສໍ ສຊ຺ຌາຍປຣິໂຍສາເນປິ ອຸທກປຣິຍນ຺ຕເມວ ກຕ຺ວາ ປຖວີ ອກມ຺ປິຕ຺ຖາຕິ.

ເອວໍ ຍສ຺ສານຸຠາເວນ, ອກມ຺ປິຕ຺ຖ ອເນກໂສ;

ເມທນີ ສຸຕ຺ຕເສຏ຺ຐສ຺ສ, ເທສິຕສ຺ສ ສຍມ຺ຠຸນາ.

ພ຺ຣຫ຺ມຊາລສ຺ສ ຕສ຺ສີຘ, ຘມ຺ມໍ ອຕ຺ຖຎ຺ຈ ປຓ຺ຑິຕາ;

ສກ຺ກຈ຺ຈໍ ອຸຄ຺ຄເຫຕ຺ວານ, ປຏິປຊ຺ຊນ຺ຕຸ ໂຍນິໂສຕິ.

ອິຕິ ສຸມງ຺ຄລວິລາສິນິຍາ ທີຆນິກາຍຏ຺ຐກຖາຍໍ

ພ຺ຣຫ຺ມຊາລສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.