໑. ປຈ຺ຈຍານຸໂລມໍ

(໑.) ວິຠງ຺ຄວາໂຣ

໕໓. ອິທານິ ຍາ ເອຕາ ປຓ຺ຓຕ຺ຕິວາເຣ ກຸສລຕ຺ຕິກໍ ນິສ຺ສາຍ ເຫຕຸປຈ຺ຈຍາທິວເສນ ເອກູນປຎ຺ຎາສໍ ອາທິໍ ກຕ຺ວາ ນຍມຕ຺ຕໍ ທສ຺ເສນ຺ເຕນ ອປຣິມາຓາ ປຸຈ຺ຉາ ທສ຺ສິຕາ. ຕຕ຺ຖ ກຸສລາກຸສລາທີນໍ ສຫຸປ຺ປຕ຺ຕິຍາ ອຠາວໂຕ ຍາ ປຸຈ຺ຉາ ‘‘ກຸສລໍ ຘມ຺ມໍ ປຏິຈ຺ຈ ອກຸສໂລ ຘມ຺ໂມ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ ເຫຕຸປຈ຺ຈຍາ’’ຕິ ເອວໍ ວິສ຺ສຊ຺ຊນໍ ນ ລຠນ຺ຕິ. ຕາ ປຫາຍ ຍາ ວິສ຺ສຊ຺ຊນໍ ລຠນ຺ຕິ, ຕາເຍວ ວິສ຺ສຊ຺ເຊຕຸໍ ອຍໍ ກຸສລໍ ຘມ຺ມໍ ປຏິຈ຺ຈ ກຸສໂລ ຘມ຺ໂມ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ ເຫຕຸປຈ຺ຈຍາຕິອາທິນາ ນເຍນ ປຏິຈ຺ຈວາຣສ຺ສ ນິທ຺ເທສວາໂຣ ອາຣທ຺ໂຘ.

ຕຕ຺ຖ ສິຍາ – ສເຈ ອິມາ ເຫຕຸປຈ຺ຈຍາທິວເສນ ເອກູນປຎ຺ຎາສໍ ປຸຈ຺ຉາ ສພ຺ພໂສ ວິສ຺ສຊ຺ຊນໍ ນ ລຠນ຺ຕິ, ອຖ ກສ຺ມາ ທສ຺ສິຕາ? ນນຸ ຍາ ລຠນ຺ຕິ, ຕາເຍວ ທສ຺ເສຕພ຺ພາຕິ? ອາມ, ທສ຺ເສຕພ຺ພາ ສິຍຸໍ. ຕຖາ ທສ຺ສິຍມານາ ປນ ສພ຺ເພສຸ ຕິກທຸກປຏ຺ຐານາທີສຸ ເອເກກສ຺ມິໍ ຕິເກ, ທຸເກ, ທຸກຕິເກ, ຕິກທຸເກ, ຕິກຕິເກ, ທຸກທຸເກ ຈ ສງ຺ເຂປໍ ອກຕ຺ວາ ທສ຺ເສຕພ຺ພາເຍວ ຠເວຍ຺ຍຸໍ. ກສ຺ມາ? ຍສ຺ມາ ຍາ ກຸສລຕ຺ຕິເກ ລຠນ຺ຕິ, ນ ຕາເຍວ ເວທນາຕ຺ຕິກາທີສຸ. ຘມ຺ມານຸໂລມປຈ຺ຈນີເຍ ຈ ຕິກປຏ຺ຐາເນ ວິຕກ຺ກຕ຺ຕິກປີຕິຕ຺ຕິການໍ ວິສ຺ສຊ຺ຊເນ ສພ຺ພາເປຕາ ວິສ຺ສຊ຺ຊນໍ ລຠນ຺ຕິ, ຕສ຺ມາ ອຸກ຺ກຏ຺ຐປຣິຈ຺ເຉເທນ ເອເກກສ຺ມິໍ ຕິເກ ຍຕ຺ຕກາຫິ ປຸຈ຺ຉາຫິ ຠວິຕພ຺ພໍ ສພ຺ພາ ກຸສລຕ຺ຕິເກ ທສ຺ສິຕາ. ເອວໍ ທສ຺ສິຕາສຸ ຫິ ຍາ ຕຕ຺ຖ ວິສ຺ສຊ຺ຊນໍ ນ ລຠນ຺ຕິ, ຕາ ປຫາຍ ຍາ ລຠນ຺ຕິ, ຕາ ວຸຈ຺ຈມານາ ສກ຺ກາ ສຸເຂນ ວິຊານິຕຸນ຺ຕິ ສຸເຂນ ວິຊານນຕ຺ຖໍ ສພ຺ພາປິ ກຸສລຕ຺ຕິເກ ທສ຺ສິຕາ. ຍາ ປເນຕ຺ຖ ວິສ຺ສຊ຺ຊນໍ ນ ລຠນ຺ຕິ, ຕາ ປຫາຍ ຍາ ລຠນ຺ຕິ, ຕາເຍວ ວິສ຺ສຊ຺ຊິຕາຕິ ເວທິຕພ຺ພາ.

ຕຕ຺ຖ ກຸສລໍ ຘມ຺ມໍ ປຏິຈ຺ຈາຕິ ຈຕຸຠູມກກຸສລຘມ຺ເມສຸ ເວທນາກ຺ຂນ຺ຘາທິເຠທໍ ເອກໍ ຘມ຺ມໍ ປຏິຈ຺ຈ ປຏິຄນ຺ຕ຺ວາ ສຫຸປ຺ປຕ຺ຕິສງ຺ຂາເຕນ ສທິສຠາເວນ ປຕ຺ວາ, ເຕນ ສທ຺ຘິໍ ເອກໂຕ ອຸປ຺ປຕ຺ຕິຠາວໍ ອຸປຄນ຺ຕ຺ວາຕິ ອຕ຺ໂຖ. ກຸສໂລ ຘມ຺ໂມຕິ ຈຕຸຠູມກກຸສລຘມ຺ເມສຸເຍວ ສຎ຺ຎາກ຺ຂນ຺ຘາທິເຠໂທ ເອໂກ ຘມ຺ໂມ. ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕີຕິ ອຸປ຺ປາທໂຕ ຍາວ ນິໂຣຘຄມນາ ອຸທ຺ຘໍ ປຊ຺ຊຕິ, ນິພ຺ພຕ຺ຕຕີຕິປິ ອຕ຺ໂຖ. ອຕ຺ຕານໍ ລຠຕິ, ອຸປ຺ປາທາທໂຍ ຕໂຍປິ ຂເຓ ປາປຸຓາຕີຕິ ວຸຕ຺ຕໍ ໂຫຕິ. ເຫຕຸປຈ຺ຈຍາຕິ ກຸສລເຫຕຸນາ ເຫຕຸປຈ຺ຈຍຠາວໍ ສາເຘນ຺ເຕນ.

ເອວໍ ‘‘ອຸປ຺ປຊ຺ເຊຍ຺ຍາ’’ຕິ ປຸຈ຺ຉາຍ ‘‘ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕີ’’ຕິ ວິສ຺ສຊ຺ຊນໍ ວຕ຺ວາ ອິທານິ ຍໍ ຘມ຺ມໍ ປຏິຈ຺ຈ ໂຍ ຘມ຺ໂມ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ, ຕໍ ຘມ຺ມໍ ຂນ຺ຘວເສນ ທສ຺ເສຕຸໍ ກຸສລໍ ເອກໍ ຂນ຺ຘນ຺ຕິອາທິມາຫ. ຕຕ຺ຖ ເອກນ຺ຕິ ເວທນາທີສຸ ຈຕູສຸ ຍໍກິຎ຺ຈິ ເອກໍ. ຕໂຍ ຂນ຺ຘາຕິ ໂຍ ໂຍ ປຈ຺ຈຍຠາເວນ ຄຫິໂຕ, ຕໍ ຕໍ ຐເປຕ຺ວາ ອວເສສາ ຕໂຍ ຂນ຺ຘາ. ຕໂຍ ຂນ຺ເຘຕິ ເວທນາທີສຸ ໂຍ ເອໂກ ຂນ຺ໂຘ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕີຕິ ຄຫິໂຕ, ຕໍ ຐເປຕ຺ວາ ເສເສ ຕໂຍ. ທ຺ເວ ຂນ຺ເຘຕິ ເວທນາສຎ຺ຎາທຸກາທີສຸ ຉສຸ ທຸເກສຸ ເຍເກຈິ ທ຺ເວ ຂນ຺ເຘ ປຏິຈ຺ຈ. ທ຺ເວ ຂນ຺ຘາຕິ ເຍ ເຍ ປຈ຺ຈຍຠາເວນ ຄຫິຕາ, ເຕ ເຕ ຐເປຕ຺ວາ ອວເສສາ ທ຺ເວ ຂນ຺ຘາ ກຸສລເຫຕຸນາ ເຫຕຸປຈ຺ຈຍຠາວໍ ສາເຘນ຺ເຕນ ອຸປ຺ປຊ຺ຊນ຺ຕີຕິ ອຕ຺ໂຖ.

ຍສ຺ມາ ປນ ເອໂກ ຂນ຺ໂຘ ເອກສ຺ເສວ ທ຺ວິນ຺ນໍເຍວ ວາ, ທ຺ເວ ວາ ປນ ເອກສ຺ເສວ ປຈ຺ຈໂຍ ນາມ ນຕ຺ຖິ, ຕສ຺ມາ ‘‘ເອກໍ ຂນ຺ຘໍ ປຏິຈ຺ຈ ເອໂກ ຂນ຺ໂຘ, ເອກໍ ຂນ຺ຘໍ ປຏິຈ຺ຈ ທ຺ເວ ຂນ຺ຘາ, ທ຺ເວ ຂນ຺ເຘ ປຏິຈ຺ຈ ເອໂກ ຂນ຺ໂຘ’’ຕິ ນ ວຸຕ຺ຕໍ. ກຸສລໍ ຘມ຺ມໍ ປຏິຈ຺ຈ ອພ຺ຍາກໂຕ ຘມ຺ໂມ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕີຕິອາທີສຸປິ ວຸຕ຺ຕນເຍເນວ ອຕ຺ໂຖ ເວທິຕພ຺ໂພ. ຈິຕ຺ຕສມຸຏ຺ຐານໍ ຣູປນ຺ຕິ ອິທໍ ປຏິຈ຺ຈຕ຺ຖສ຺ສ ສຫຊາຕຕ຺ຖຕ຺ຕາ ຍໍ ກຸສເລນ ສຫຊາຕຎ຺ເຈວ ເຫຕຸປຈ຺ຈຍຎ຺ຈ ລຠຕິ, ຕໍ ທສ຺ເສຕຸໍ ວຸຕ຺ຕໍ. ປຣໂຕປິ ເອວຣູເປສຸ ຐາເນສຸ ອຍເມວ ນໂຍ.

ວິປາກາພ຺ຍາກຕໍ ກິຣິຍາພ຺ຍາກຕນ຺ຕິ ເອຕ຺ຖ ເຫຕຸປຈ຺ຈຍາຠາວໂຕ ອເຫຕຸກໍ, ຣູເປນ ສທ຺ຘິໍ ອນຸປ຺ປຕ຺ຕິໂຕ ອາຣຸປ຺ປວິປາກຎ຺ຈ ນ ຄເຫຕພ຺ພໍ. ປຏິສນ຺ຘິກ຺ຂເຓຕິ ກຏຕ຺ຕາຣູປສງ຺ຂາຕສ຺ສ ອພ຺ຍາກຕສ຺ສ ອພ຺ຍາກຕໍ ປຏິຈ຺ຈ ອຸປ຺ປຕ຺ຕິທສ຺ສນຕ຺ຖໍ ວຸຕ຺ຕໍ. ວິປາກາພ຺ຍາກຕນ຺ຕິ ຕສ຺ມິໍ ຂເຓ ວິຊ຺ຊມານາພ຺ຍາກຕວເສນ ວຸຕ຺ຕໍ. ຂນ຺ເຘ ປຏິຈ຺ຈ ວຕ຺ຖຸ, ວຕ຺ຖຸໍ ປຏິຈ຺ຈ ຂນ຺ຘາຕິ ອິທໍ ກຏຕ຺ຕາຣູປຄ຺ຄຫເຓນ ວຕ຺ຖຸມ຺ຫິ ຄຫິເຕປິ ວຕ຺ຖຸໍ ປຏິຈ຺ຈ ຂນ຺ຘານໍ ອຸປ຺ປຕ຺ຕິທສ຺ສນຕ຺ຖໍ ວຸຕ຺ຕໍ.

ເອກໍ ມຫາຠູຕນ຺ຕິອາທິ ຣູປາພ຺ຍາກຕໍ ປຏິຈ຺ຈ ຣູປາພ຺ຍາກຕສ຺ສ ອຸປ຺ປຕ຺ຕິທສ຺ສນຕ຺ຖໍ ວຸຕ຺ຕໍ. ເອກໍ ຂນ຺ຘນ຺ຕິອາທີສຸ ວຸຕ຺ຕນເຍເນວ ປເນຕ຺ຖ ອຕ຺ຖໂຍຊນາ ເວທິຕພ຺ພາ. ເອວໍ ຣູປາພ຺ຍາກຕມ຺ຫິ ຠູເຕ ປຏິຈ຺ຈ ຠູຕານໍ ອຸປ຺ປຕ຺ຕິໍ ວຕ຺ວາ ອິທານິ ຠູເຕ ປຏິຈ຺ຈ ອຸປາທາຣູປານໍ ອຸປ຺ປຕ຺ຕິໍ ທສ຺ເສຕຸໍ ມຫາຠູເຕ ປຏິຈ຺ຈ ຈິຕ຺ຕສມຸຏ຺ຐານນ຺ຕິອາທິ ວຸຕ຺ຕໍ. ເອວໍ ສນ຺ເຕ ອຸປາທາຣູປນ຺ຕິ ເອຕ຺ຕກເມວ ວຕ຺ຕພ຺ພໍ, ອິຕຣທ຺ວຍໍ ກສ຺ມາ ວຸຕ຺ຕນ຺ຕິ? ມຫາຠູເຕປິ ປຏິຈ຺ຈ ອຸປ຺ປຕ຺ຕິທສ຺ສນຕ຺ຖໍ. ຍຎ຺ຫິ ເຫຏ຺ຐາ ‘‘ຈິຕ຺ຕສມຸຏ຺ຐານຎ຺ຈ ຣູປໍ ກຏຕ຺ຕາ ຈ ຣູປ’’ນ຺ຕິ ທສ຺ສິຕໍ, ຕໍ ນ ເກວລໍ ຂນ຺ເຘເຍວ ຈ ປຏິຈ຺ຈ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ, ມຫາຠູເຕປິ ປນ ປຏິຈ຺ຈ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕີຕິ ທສ຺ສນຕ຺ຖມິທໍ ວຸຕ຺ຕນ຺ຕິ ເວທິຕພ຺ພໍ. ຕຕ຺ຖ ຈິຕ຺ຕສມຸຏ຺ຐານໍ ປວຕ຺ເຕເຍວ, ກຏຕ຺ຕາຣູປໍ ປຏິສນ຺ຘິຍມ຺ປິ. ອຸປາທາຣູປນ຺ຕິ ຕສ຺ເສວ ອຸຠຍສ຺ສ ວິເສສນໍ.

ກຸສເລ ຂນ຺ເຘ ຈ ມຫາຠູເຕ ຈ ປຏິຈ຺ຈາຕິ ເອຕ຺ຖ ຈິຕ຺ຕສມຸຏ຺ຐານາວ ມຫາຠູຕາ ຄຫິຕາ. ຈິຕ຺ຕສມຸຏ຺ຐານໍ ຣູປນ຺ຕິ ເອຕ຺ຖ ປນ ຠູຕຣູປມ຺ປິ ອຸປາທາຣູປມ຺ປິ ຄຫິຕໍ. ‘‘ເອກໍ ມຫາຠູຕໍ ປຏິຈ຺ຈ ຕໂຍ ມຫາຠູຕາ’’ຕິອາທິນາ ນເຍນ ຫິ ຠູຕຣູປມ຺ປິ ຂນ຺ເຘ ຈ ມຫາຠູເຕ ຈ ປຏິຈ຺ຈ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ. ມຫາຠູເຕ ປຏິຈ຺ຈ ອຸປາທາຣູປນ຺ຕິ ວຸຕ຺ຕນເຍນ ອຸປາທາຣູປມ຺ປິ. ອກຸສລຎ຺ຈ ອພ຺ຍາກຕຎ຺ຈາຕິ ປຎ຺ຫາວິສ຺ສຊ຺ຊເນສຸປິ ເອເສວ ນໂຍ. ເອວໍ ເຫຕຸປຈ຺ຈເຍ ນວ ປຸຈ຺ຉາ ວິສ຺ສຊ຺ຊິຕາ. ເອຕາເຍວ ຫິ ເອຕ຺ຖ ລພ຺ຠນ຺ຕິ, ເສສາ ຈຕ຺ຕາລີສ ໂມຆປຸຈ຺ຉາຕິ ນ ວິສ຺ສຊ຺ຊິຕາ. ອິມິນາ ອຸປາເຍນ ອາຣມ຺ມຓປຈ຺ຈຍາທີສຸປິ ປຸຈ຺ຉາວິສ຺ສຊ຺ຊນານໍ ອຕ຺ໂຖ ເວທິຕພ຺ໂພ. ຕຕ຺ຖ ຕຕ຺ຖ ປນ ວິຈາເຣຕພ຺ພຍຸຕ຺ຕກເມວ ວິຈາຣຍິສ຺ສາມ.

໕໔. ອາຣມ຺ມຓປຈ຺ຈເຍ ຕາວ ຣູປສ຺ສ ອາຣມ຺ມຓປຈ຺ຈຍວເສນ ອນຸປ຺ປຕ຺ຕິໂຕ ຕາສຸ ນວສຸ ຣູປມິສ຺ສກາ ປຫາຍ ຕິສ຺ໂສວ ປຸຈ຺ຉາ ວິສ຺ສຊ຺ຊິຕາ. ເຕເນວ ຈ ກາຣເຓນ ‘‘ວຕ຺ຖຸໍ ປຏິຈ຺ຈ ຂນ຺ຘາ’’ຕິ ວຕ຺ວາ ‘‘ຂນ຺ເຘ ປຏິຈ຺ຈ ວຕ຺ຖູ’’ຕິ ນ ວຸຕ຺ຕໍ. ນ ຫິ ຕໍ ອາຣມ຺ມຓປຈ຺ຈເຍນ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ.

໕໕. ອຘິປຕິປຈ຺ຈເຍ ວິປາກາພ຺ຍາກຕນ຺ຕິ ໂລກຸຕ຺ຕຣເມວ ສນ຺ຘາຍ ວຸຕ຺ຕໍ. ເຕເນເວຕ຺ຖ ‘‘ປຏິສນ຺ຘິກ຺ຂເຓ’’ຕິ ນ ຄຫິຕໍ. ເສສໍ ເຫຕຸປຈ຺ຈຍສທິສເມວ.

໕໖. ອນນ຺ຕຣສມນ຺ຕເຣສຸປິ ຣູປໍ ນ ລພ຺ຠຕີຕິ ອາຣມ຺ມຓປຈ຺ຈເຍ ວິຍ ຕິສ຺ໂສວ ປຸຈ຺ຉາ.

໕໗. ສຫຊາຕປຈ຺ຈເຍ ປຏິສນ຺ຘິກ຺ຂເຓຕິ ປຎ຺ຈໂວກາເຣ ປຏິສນ຺ຘິວເສນ ວຸຕ຺ຕໍ. ເຫຏ຺ຐາ ປນ ປຈ຺ຈຍວິຠງ຺ເຄ ‘‘ໂອກ຺ກນ຺ຕິກ຺ຂເຓ’’ຕິ ອາຄຕໍ ຕມ຺ປິ ອິມິນາ ສທ຺ຘິໍ ອຕ຺ຖໂຕ ເອກໍ, ພ຺ຍຎ຺ຊນມຕ຺ຕເມວ ເຫຕ຺ຖ ນານນ຺ຕິ. ອປິຈ ‘‘ຕິຓ຺ຓໍ ສນ຺ນິປາຕາ ຄພ຺ຠສ຺ສ ອວກ຺ກນ຺ຕິ ໂຫຕີ’’ຕິ (ມ. ນິ. ໑.໔໐໘) ວຈນໂຕ ໂອກ຺ກນ຺ຕີຕິ ປຎ຺ຈໂວກາຣປຏິສນ຺ຘິຍາເວຕໍ ນາມໍ. ປຏິສນ຺ຘີຕິ ສພ຺ພຠວສາຘາຣຓໍ. ອິຘ ປນ ‘‘ກຏຕ຺ຕາ ຈ ຣູປ’’ນ຺ຕິອາທິວຈນໂຕ ປຎ຺ຈໂວກາຣປຏິສນ຺ຘິເຍວ ອຘິປ຺ເປຕາ. ສາ ຫິ ຣູປສ຺ສປິ ອຣູປສ຺ສປິ ປຈ຺ຈຍຠາວຎ຺ເຈວ ປຈ຺ຈຍຸປ຺ປນ຺ນຠາວຎ຺ຈ ສງ຺ຄຓ຺ຫາຕິ, ຕສ຺ມາ ປຣິປຸຓ຺ຓວິສ຺ສຊ຺ຊນາ ໂຫຕີຕິ ຄຫິຕາ. ພາຫິຣໍ ເອກໍ ມຫາຠູຕນ຺ຕິ ອນິນ຺ທ຺ຣິຍພທ຺ເຘສຸ ປຖວີປາສາຓາທີສຸ ມຫາຠູຕໍ ສນ຺ຘາຍ ວຸຕ຺ຕໍ. ປຈ຺ຈຍວິຠງ຺ຄວາຣສ຺ມິຎ຺ຫິ ຈຕ຺ຕາໂຣ ມຫາຠູຕາຕິ ອຊ຺ຌຕ຺ຕິກຎ຺ຈ ພາຫິຣຎ຺ຈ ເອກໂຕ ກຕ຺ວາ ຄຫິຕໍ. ສງ຺ເຂປເທສນາ ຫິ ສາ. ອຍໍ ປນ ວິຕ຺ຖາຣເທສນາ, ຕສ຺ມາ ສພ຺ພໍ ວິຠຊິຕ຺ວາ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ ‘‘ພາຫິຣໍ ເອກໍ ມຫາຠູຕ’’ນ຺ຕິອາທິມາຫ. ອສຎ຺ຎສຕ຺ຕານໍ ເອກໍ ມຫາຠູຕໍ ປຏິຈ຺ຈາຕິ ທ຺ວິສນ຺ຕຕິສມຸຏ຺ຐານຠູຕວເສນ ວຸຕ຺ຕໍ. ມຫາຠູເຕ ປຏິຈ຺ຈ ກຏຕ຺ຕາຣູປນ຺ຕິ ອິທໍ ປນ ກມ຺ມສມຸຏ຺ຐານວເສເນວ ວຸຕ຺ຕໍ. ອຸປາທາຣູປນ຺ຕິ ອຸຕຸສມຸຏ຺ຐານວເສເນວ.

໕໘. ອຎ຺ຎມຎ຺ຎປຈ຺ຈເຍ ຂນ຺ເຘ ປຏິຈ຺ຈ ວຕ຺ຖຸ, ວຕ຺ຖຸໍ ປຏິຈ຺ຈ ຂນ຺ຘາຕິ ຈຕຸນ຺ນມ຺ປິ ຂນ຺ຘານໍ ເອກໂຕ ວຕ຺ຖຸນາ ອຎ຺ຎມຎ຺ຎປຈ຺ຈຍຕໍ ທສ຺ເສຕຸໍ ວຸຕ຺ຕໍ.

໕໙. ນິສ຺ສຍປຈ຺ຈເຍ ຍສ຺ມາ ປຏິຈ຺ຈຕ຺ໂຖ ນາມ ສຫຊາຕຕ຺ໂຖ, ຕສ຺ມາ ຍາ ເຫຏ຺ຐາ ປຈ຺ຈຍວິຠງ຺ຄວາເຣ ຈກ຺ຂາຍຕນາທີນໍ ນິສ຺ສຍປຈ຺ຈຍຕາ ທສ຺ສິຕາ, ນ ສາ ຄຫິຕາ. ຈກ຺ຂາຍຕນາທີນິ ຫິ ປຸເຣຊາຕານິ ຫຸຕ຺ວາ ປຈ຺ຈຍາ ໂຫນ຺ຕິ, ອິຘ ສຫຊາຕເມວ ລພ຺ຠຕິ. ເຕເນວ ວຸຕ຺ຕໍ – ‘‘ນິສ຺ສຍປຈ຺ຈໂຍ ສຫຊາຕປຈ຺ຈຍສທິໂສ’’ຕິ.

໖໐. ອຸປນິສ຺ສຍປຈ຺ຈເຍ ຣູປສ຺ສ ອຸປນິສ຺ສຍປຈ຺ຈຍາຠາວາ ຕີເຓວ ວິສ຺ສຊ຺ຊນານິ ລພ຺ຠນ຺ຕິ, ເຕນ ວຸຕ຺ຕໍ ‘‘ອາຣມ຺ມຓປຈ຺ຈຍສທິສ’’ນ຺ຕິ. ຕຕ຺ຖ ກິຎ຺ຈາປິ ນ ສພ຺ເພ ກຸສລາກຸສລາພ຺ຍາກຕາ ອາຣມ຺ມຓູປນິສ຺ສຍໍ ລຠນ຺ຕິ, ເຍ ປນ ລຠນ຺ຕິ, ເຕສໍ ວເສເນຕໍ ວຸຕ຺ຕນ຺ຕິ ເວທິຕພ຺ພໍ.

໖໑. ປຸເຣຊາຕປຈ຺ຈເຍ ວຕ຺ຖຸໍ ປຸເຣຊາຕປຈ຺ຈຍາຕິ ວຕ຺ຖຸໍ ປຏິຈ຺ຈ ວຕ຺ຖຸນາ ປຸເຣຊາຕປຈ຺ຈຍຕໍ ສາເຘນ຺ເຕນ ອຸປ຺ປຊ຺ຊນ຺ຕີຕິ ອຕ຺ໂຖ. ວິປາກາພ຺ຍາກຕໍ ເອກໍ ຂນ຺ຘນ຺ຕິ ເອຕ຺ຖ ຍໍ ວິປາກາພ຺ຍາກຕສ຺ສ ວຕ຺ຖຸ ໂອກ຺ກນ຺ຕິກ຺ຂເຓ ສຫຊາຕປຈ຺ຈໂຍ ໂຫຕິ, ຕໍ ປຸເຣຊາຕປຈ຺ຈຍຠາຊນິຍຕ຺ຕາ ອິຘ ນ ຄເຫຕພ຺ພໍ. ເຍປິ ກຸສລາທໂຍ ອາຣຸປ຺ເປ ປຸເຣຊາຕປຈ຺ຈຍໍ ນ ລຠນ຺ຕິ, ເຕປິ ປຸເຣຊາຕປຈ຺ຈຍຠາຊນິຍໂຕເຍວ ອິຘ ນ ຄເຫຕພ຺ພາ. ອາຣມ຺ມຓໍ ປນ ນິຍມໂຕ ປຸເຣຊາຕປຈ຺ຈຍຠາວໍ ນ ລຠຕິ. ຣູປາຍຕນາທີນິ ຫິ ຈກ຺ຂຸວິຎ຺ຎາຓາທີນໍເຍວ ປຸເຣຊາຕປຈ຺ຈຍຕໍ ສາເຘນ຺ຕິ, ມໂນວິຎ຺ຎາຓຘາຕຸຍາ ອຕີຕານາຄຕານິປິ ອາຣມ຺ມຓໍ ໂຫນ຺ຕິເຍວ. ຕສ຺ມາ ອິຘ ນ ຄຫິຕໍ. ຂນ຺ຘວເສນ ຫິ ອຍໍ ເທສນາ, ນ ວິຎ຺ຎາຓຘາຕຸວເສນ. ‘‘ວິປາກາພ຺ຍາກຕໍ ເອກໍ ຂນ຺ຘ’’ນ຺ຕິ ເທສນາຍ ຈ ສພ຺ພາປິ ວິຎ຺ຎາຓຘາຕຸໂຍ ຄຫິຕາ, ນ ຈກ຺ຂຸວິຎ຺ຎາຓຘາຕຸອາທໂຍ ເອວາຕິ.

ປຈ຺ຉາຊາໂຕ ກຸສລາກຸສລານໍ ປຈ຺ຈໂຍ ນ ໂຫຕິ, ອພ຺ຍາກຕສ຺ສປິ ອຸປຕ຺ຖມ຺ຠໂກວ ນ ຊນໂກ, ຕສ຺ມາ ‘‘ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ ປຈ຺ຉາຊາຕປຈ຺ຈຍາ’’ຕິ ເອວໍ ວຕ຺ຕພ຺ໂພ ເອກຘມ຺ໂມປິ ນຕ຺ຖີຕິ ປຈ຺ຉາຊາຕປຈ຺ຈຍວເສນ ວິສ຺ສຊ຺ຊນໍ ນ ກຕໍ.

໖໒. ອາເສວນປຈ຺ຈເຍ ກາມໍ ສພ຺ພາ ກິຣິຍາ ອາເສວນປຈ຺ຈຍໍ ນ ລຠນ຺ຕິ, ລພ຺ຠມານວເສນ ປນ ‘‘ກິຣິຍາພ຺ຍາກຕ’’ນ຺ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ. ຕສ຺ມາ ຊວນກິຣິຍາເວຕ຺ຖ ຄຫິຕາຕິ ເວທິຕພ຺ພາ.

໖໓. ກມ຺ມປຈ຺ຈເຍ ກຸສລາກຸສເລສຸ ເອກກ຺ຂຓິໂກ ກມ຺ມປຈ຺ຈໂຍ ເວທິຕພ຺ໂພ, ຕຖາ ກິຣິຍາພ຺ຍາກເຕ. ວິປາກາພ຺ຍາກເຕ ປນ ນານາກ຺ຂຓິໂກປິ, ຕຖາ ປຏິສນ຺ຘິກ຺ຂເຓ ມຫາຠູຕານໍ. ຈິຕ຺ຕສມຸຏ຺ຐານານໍ ປນ ເອກກ຺ຂຓິໂກ. ກຏຕ຺ຕາຣູປານໍ ນານາກ຺ຂຓິໂກວ ຕຖາ ອສຎ຺ຎສຕ຺ຕຣູປານໍ. ກຏຕ຺ຕາຣູປໍ ປເນຕ຺ຖ ຊີວິຕິນ຺ທ຺ຣິຍໍ. ເສສໍ ນ ເອກນ຺ຕໂຕ ກມ຺ມສມຸຏ຺ຐານຕ຺ຕາ ອຸປາທາຣູປນ຺ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ. ເອວໍ ສນ຺ເຕປິ ອິຘ ກມ຺ມສມຸຏ຺ຐານເມວ ອຘິປ຺ເປຕໍ.

໖໔. ວິປາກປຈ຺ຈເຍ ກຸສລາກຸສລໍ ກິຣິຍຎ຺ຈ ນ ລພ຺ຠຕີຕິ ອພ຺ຍາກຕວເສເນວ ວິສ຺ສຊ຺ຊນໍ ກຕໍ. ຈິຕ຺ຕສມຸຏ຺ຐານນ຺ຕິ ວິປາກຈິຕ຺ຕສມຸຏ຺ຐານເມວ. ກຏຕ຺ຕາຣູປນ຺ຕິ ຍຖາລາຠວເສນ ອິນ຺ທ຺ຣິຍຣູປຎ຺ຈ ວຕ຺ຖຸຣູປຎ຺ຈ. ອຸປາທາຣູປນ຺ຕິ ຕທວເສສໍ ຕສ຺ມິໍ ສມເຍ ວິຊ຺ຊມານກໍ ອຸປາທາຣູປໍ.

໖໕. ອາຫາຣປຈ຺ຈເຍ ສພ຺ເພສມ຺ປິ ກຸສລາທີນໍ ຂນ຺ຘານໍ ຈິຕ຺ຕສມຸຏ຺ຐານຣູປສ຺ສ ຈ ອຣູປາຫາຣວເສນ ອຸປ຺ປຕ຺ຕິ ເວທິຕພ຺ພາ, ຕຖາ ປຏິສນ຺ຘິກ຺ຂເຓ ມຫາຠູຕານໍ. ຈິຕ຺ຕສມຸຏ຺ຐານນ຺ຕິ ຠວງ຺ຄາທິຈິຕ຺ຕສມຸຏ຺ຐານໍ. ອາຫາຣສມຸຏ຺ຐານນ຺ຕິ ກພຬີກາຣາຫາຣສມຸຏ຺ຐານໍ. ຈິຕ຺ຕສມຸຏ຺ຐານນ຺ຕິ ກຸສລາກຸສລຈິຕ຺ຕສມຸຏ຺ຐານເມວ. ປຈ຺ຈຍວິຠງ຺ຄວາເຣ ອາຫາຣປຏິປາຏິຍາ ປຐມໍ ກພຬີກາໂຣ ອາຫາໂຣ ທສ຺ສິໂຕ, ອິຘ ປນ ກຸສລໍ ຘມ຺ມນ຺ຕິ ປຸຈ຺ຉາວເສນ ປຐມໍ ອຣູປາຫາຣາ ທສ຺ສິຕາຕິ ເວທິຕພ຺ພາ.

໖໖. ອິນ຺ທ຺ຣິຍປຈ຺ຈເຍ ປຈ຺ຈຍວິຠງ຺ເຄ ອິນ຺ທ຺ຣິຍປຏິປາຏິຍາ ປຐມໍ ຈກ຺ຂຸນ຺ທ຺ຣິຍາທີນິ ທສ຺ສິຕານິ, ອິຘ ປນ ກຸສລາທິປຸຈ຺ຉາວເສນ ປຐມໍ ອຣູປິນ຺ທ຺ຣິຍານໍ ປຈ຺ຈຍຕາ ທສ຺ສິຕາ. ຕຕ຺ຖ ກຸສລາທີສຸ ຍຖາລາຠວເສນ ອຣູປິນ຺ທ຺ຣິຍາ ຄເຫຕພ຺ພາ. ອສຎ຺ຎສຕ຺ຕານໍ ຠູຕຣູເປສຸປິ ຊີວິຕິນ຺ທ຺ຣິຍນ຺ຕິ.

໖໗. ຌານມຄ຺ຄປຈ຺ຈເຍສຸ ເຫຕຸປຈ຺ຈຍສທິສເມວ ວິສ຺ສຊ຺ຊນໍ, ເຕເນເວຕ຺ຖ ‘‘ເຫຕຸປຈ຺ຈຍສທິສ’’ນ຺ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ.

໖໘. ສມ຺ປຍຸຕ຺ຕປຈ຺ຈເຍ ວິສ຺ສຊ຺ຊນໍ ອາຣມ຺ມຓປຈ຺ຈຍຄຕິກໍ, ເຕເນເວຕ຺ຖ ‘‘ອາຣມ຺ມຓປຈ຺ຈຍສທິສ’’ນ຺ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ.

໖໙. ວິປ຺ປຍຸຕ຺ຕປຈ຺ຈເຍ ວຕ຺ຖຸໍ ວິປ຺ປຍຸຕ຺ຕປຈ຺ຈຍາຕິ ວຕ຺ຖຸໍ ປຏິຈ຺ຈ ວິປ຺ປຍຸຕ຺ຕປຈ຺ຈຍາ, ວຕ຺ຖຸນາ ວິປ຺ປຍຸຕ຺ຕປຈ຺ຈຍຕໍ ສາເຘນ຺ເຕນ ອຸປ຺ປຊ຺ຊນ຺ຕີຕິ ອຕ຺ໂຖ. ຂນ຺ເຘ ວິປ຺ປຍຸຕ຺ຕປຈ຺ຈຍາຕິ ຂນ຺ເຘ ປຏິຈ຺ຈ ວິປ຺ປຍຸຕ຺ຕປຈ຺ຈຍາ, ຂນ຺ເຘຫິ ວິປ຺ປຍຸຕ຺ຕປຈ຺ຈຍຕໍ ສາເຘນ຺ເຕຫິ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕີຕິ ອຕ຺ໂຖ. ຂນ຺ຘາ ວຕ຺ຖຸໍ ວິປ຺ປຍຸຕ຺ຕປຈ຺ຈຍາຕິ ວຕ຺ຖຸໍ ປຏິຈ຺ຈ ຂນ຺ຘາ ວິປ຺ປຍຸຕ຺ຕປຈ຺ຈຍາ. ວຕ຺ຖຸນາ ວິປ຺ປຍຸຕ຺ຕປຈ຺ຈຍຕໍ ສາເຘນ຺ເຕນ ອຸປ຺ປຊ຺ຊນ຺ຕີຕິ ອຕ຺ໂຖ. ຈິຕ຺ຕສມຸຏ຺ຐານຣູປໍ ຂນ຺ເຘ ວິປ຺ປຍຸຕ຺ຕປຈ຺ຈຍາຕິ ຂນ຺ເຘ ປຏິຈ຺ຈ ວິປ຺ປຍຸຕ຺ຕປຈ຺ຈຍາ ຈິຕ຺ຕສມຸຏ຺ຐານໍ ຣູປໍ ຂນ຺ເຘຫິ ວິປ຺ປຍຸຕ຺ຕປຈ຺ຈຍຕໍ ສາເຘນ຺ເຕຫິ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕີຕິ ອຕ຺ໂຖ. ເສສວິສ຺ສຊ຺ຊເນສຸປິ ວຕ຺ຖຸໍ ວິປ຺ປຍຸຕ຺ຕປຈ຺ຈຍາຕິອາທີສຸປິ ວຸຕ຺ຕນເຍເນວຕ຺ໂຖ ເວທິຕພ຺ໂພ. ວິປາກາພ຺ຍາກເຕ ເຈຕ຺ຖ ວຕ຺ຖຸຄ຺ຄຫເຓນ ຈກ຺ຂາທີນິ ສງ຺ຄຫິຕພ຺ພານິ. ເອກໍ ມຫາຠູຕນ຺ຕິອາທິ ຣູປາພ຺ຍາກຕສ຺ສ ປຈ຺ຈຍຠາວໍ ທສ຺ເສຕຸໍ ວຸຕ຺ຕໍ. ຈິຕ຺ຕສມຸຏ຺ຐານນ຺ຕິ ອພ຺ຍາກຕຈິຕ຺ຕສມຸຏ຺ຐານມ຺ປິ ກຸສລາກຸສລຈິຕ຺ຕສມຸຏ຺ຐານມ຺ປິ.

໗໐. ອຕ຺ຖິປຈ຺ຈເຍ ສພ຺ພໍ ສຫຊາຕປຈ຺ຈຍຄຕິກໍ. ເຕເນເວຕ຺ຖ ‘‘ສຫຊາຕປຈ຺ຈຍສທິສ’’ນ຺ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ.

໗໑-໗໒. ນຕ຺ຖິວິຄຕາ ອາຣມ຺ມຓປຈ຺ຈຍຄຕິກາ, ອວິຄຕໍ ສຫຊາຕຄຕິກໍ. ເຕເນເວຕ຺ຖ ‘‘ອາຣມ຺ມຓປຈ຺ຈຍສທິສໍ, ສຫຊາຕປຈ຺ຈຍສທິສ’’ນ຺ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ. ອິເມ ເຕວີສຕິ ປຈ຺ຈຍາຕິ ສງ຺ຂິປິຕ຺ວາ ທສ຺ສິຕານໍ ວເສເນຕໍ ວຸຕ຺ຕໍ. ວິຕ຺ຖາເຣຕພ຺ພາຕິ ຍາ ປຸຈ຺ຉາ ວິສ຺ສຊ຺ຊນໍ ລຠນ຺ຕິ, ຕາສໍ ວເສນ ວິຕ຺ຖາເຣຕພ຺ພາ. ອຍໍ ເຫຕຸປຈ຺ຈຍໍ ອາທິໍ ກຕ຺ວາ ເອກມູລເກ ປຈ຺ຈຍານຸໂລເມ ປຏິຈ຺ຈວາຣສ຺ສ ກຸສລຕ຺ຕິກວິສ຺ສຊ຺ຊເນ ອຕ຺ຖວຓ຺ຓນາ.

(໒.) ສງ຺ຂ຺ຍາວາໂຣ

໗໓. ອິທານິ ເຍ ເອຕ຺ຖ ເຫຕຸປຈ຺ຈຍາທີສຸ ເອເກກສ຺ມິໍ ປຈ຺ຈເຍ ວິສ຺ສຊ຺ຊນວາຣາ ລທ຺ຘາ, ເຕ ຄຓນວເສນ ທສ຺ເສຕຸໍ ເຫຕຸຍາ ນວາຕິອາທິ ອາຣທ຺ຘໍ. ຕຕ຺ຖ ເຫຕຸຍາ ນວາຕິ ເຫຕຸປຈ຺ຈເຍ ນວ ປຸຈ຺ຉາວິສ຺ສຊ຺ຊນວາຣາ ໂຫນ຺ຕິ. ເສຍ຺ຍຖິທໍ – ກຸສເລນ ກຸສລໍ, ກຸສເລນ ອພ຺ຍາກຕໍ, ກຸສເລນ ກຸສລາພ຺ຍາກຕໍ; ອກຸສເລນ ອກຸສລໍ, ອກຸສເລນ ອພ຺ຍາກຕໍ, ອກຸສເລນ ອກຸສລາພ຺ຍາກຕໍ, ອພ຺ຍາກເຕນ ອພ຺ຍາກຕໍ, ກຸສລາພ຺ຍາກເຕນ ອພ຺ຍາກຕໍ, ອກຸສລາພ຺ຍາກເຕນ ອພ຺ຍາກຕນ຺ຕິ.

ອາຣມ຺ມເຓ ຕີຓີຕິ ກຸສເລນ ກຸສລໍ, ອກຸສເລນ ອກຸສລໍ, ອພ຺ຍາກເຕນ ອພ຺ຍາກຕໍ. ອຘິປຕິຍາ ນວາຕິ ເຫຕຸຍາ ວຸຕ຺ຕສທິສາວ. ທ຺ວາທສສຸ ຫິ ປຈ຺ຈເຍສຸ ນວ ນວາຕິ ວຸຕ຺ຕໍ. ສພ຺ເພສຸປິ ປຸຈ຺ຉາວິສ຺ສຊ຺ຊນານິ ເຫຕຸປຈ຺ຈຍສທິສາເນວ. ວິຠງ຺ເຄ ປນ ອຕ຺ຖິ ວິເສໂສ. ທສສຸ ປຈ຺ຈເຍສຸ ຕີຓິ ຕີຓີຕິ ວຸຕ຺ຕໍ. ສພ຺ເພສຸປິ ປຸຈ຺ຉາວິສ຺ສຊ຺ຊນານິ ອາຣມ຺ມຓສທິສາເນວ. ວິຠງ຺ເຄ ປນ ອຕ຺ຖິ ວິເສໂສ. ອຎ຺ຎມຎ຺ຎປຈ຺ຈຍສ຺ມິຎ຺ຫິ ອພ຺ຍາກຕປທສ຺ສ ວິສ຺ສຊ຺ຊເນ ຣູປມ຺ປິ ລພ຺ຠຕິ, ຕຖາ ປຸເຣຊາຕປຈ຺ຈເຍ. ອາເສວນປຈ຺ຈເຍ ວິປາການິ ເຈວ ວີຖິຈິຕ຺ຕານິ ຈ ນ ລພ຺ຠນ຺ຕິ. ວິປາເກ ເອກນ຺ຕິ ອພ຺ຍາກຕເມວ. ເອວເມຕ຺ຖ ສງ຺ເຂປໂຕ ນວ ຕີຓິ ເອກນ຺ຕິ, ຕິວິໂຘວ ວາຣປຣິຈ຺ເຉໂທ. ວິຕ຺ຖາຣໂຕ ທ຺ວາທສ ນວກາ, ທສ ຕິກາ, ເອກໍ ເອກກນ຺ຕິ ສພ຺ເພສຸປິ ເຕວີສຕິຍາ ປຈ຺ຈເຍສຸ ເອກູນຈຕ຺ຕາລີສາຘິກໍ ວາຣສຕໍ ໂຫຕິ, ເອກູນຈຕ຺ຕາລີສາຘິກຎ຺ຈ ປຸຈ຺ຉາສຕໍ. ເອກູນຈຕ຺ຕາລີສາຘິກໍ ປຸຈ຺ຉາວິສ຺ສຊ຺ຊນສຕນ຺ຕິປິ ຕສ຺ເສວ ນາມໍ.

໗໔. ເອວໍ ເຫຕຸປຈ຺ຈຍາທິເກ ເອກມູລເກ ຄຓນໍ ທສ຺ເສຕ຺ວາ ອິໂຕ ປເຣສຸ ທຸມູລກາທີສຸ ວິຕ຺ຖາຣເທສນໍ ສງ຺ຂິປິຕ຺ວາ ເອກມູລເກ ທສ຺ສິຕາຍ ເທສນາຍ ລພ຺ຠມານຄຓນຎ຺ເຎວ ອາທາຍ ວາຣປຣິຈ຺ເຉທໍ ທສ຺ເສຕຸໍ ທຸມູລເກ ຕາວ ເຫຕຸປຈ຺ຈຍາ ອາຣມ຺ມເຓ ຕີຓີຕິອາທິມາຫ. ຕຕ຺ຣິທໍ ລກ຺ຂຓໍ – ພຫຸຄຓໂນປິ ປຈ຺ຈໂຍ ອພຫຸຄຓເນນ ສທ຺ຘິໍ ຍຸຕ຺ໂຕ ເຕນ ສມານຄຓໂນວ ໂຫຕິ. ເຕນ ວຸຕ຺ຕໍ ‘‘ເຫຕຸປຈ຺ຈຍາ ອາຣມ຺ມເຓ ຕີຓີ’’ຕິ. ເຫຕຸອາຣມ຺ມຓທຸເກ ອາຣມ຺ມເຓ ວຸຕ຺ຕານິ ຕີເຓວ ວິສ຺ສຊ຺ຊນານິ ລພ຺ຠນ຺ຕີຕິ ອຕ຺ໂຖ. ສມານຄຓໂນ ປນ ສມານຄຓເນນ ສທ຺ຘິໍ ຍຸຕ຺ໂຕ ອປຣິຫີນຄຓໂນວ ໂຫຕິ. ເຕນ ວຸຕ຺ຕໍ ‘‘ເຫຕຸປຈ຺ຈຍາ ອຘິປຕິຍາ ນວາ’’ຕິ. ເຫຕາຘິປຕິທຸເກ ນເວວ ວິສ຺ສຊ຺ຊນານິ ລພ຺ຠນ຺ຕີຕິ ອຕ຺ໂຖ. ວິປາເກ ເອກນ຺ຕິ ເຫຕຸວິປາກທຸເກ ວິປາເກ ວຸຕ຺ຕໍ ເອກເມວ ວິສ຺ສຊ຺ຊນໍ ລພ຺ຠຕີຕິ ເອວໍ ຕາວ ທຸມູລເກ ວາຣປຣິຈ຺ເຉໂທ ເວທິຕພ຺ໂພ.

໗໕. ຕິມູລກາທີສຸປິ ອິທເມວ ລກ຺ຂຓໍ. ເຕເນວາຫ – ເຫຕຸປຈ຺ຈຍາ ອາຣມ຺ມຓປຈ຺ຈຍາ ອຘິປຕິຍາ ຕີຓີຕິ. ເຫຕາຣມ຺ມຓາຘິປຕິ ຕິເກ ອາຣມ຺ມເຓ ວຸຕ຺ຕານິ ຕີເຓວ ວິສ຺ສຊ຺ຊນານິ ລພ຺ຠນ຺ຕີຕິ ອຕ຺ໂຖ. ເອວໍ ສພ຺ພຕ຺ຖ ນໂຍ ເນຕພ຺ໂພ.

໗໖-໗໙. ທ຺ວາທສມູລເກ ປນ ວິປາກປຈ຺ຈໂຍ ນ ລພ຺ຠຕິ, ຕສ຺ມາ ອາເສວນປຈ຺ຈຍາ ກມ຺ເມ ຕີຓີຕິ ວຕ຺ວາ ວິປາກໍ ອປຣາມສິຕ຺ວາ ອາຫາເຣ ຕີຓີຕິ ວຸຕ຺ຕໍ. ເຕຣສມູລກາທີສຸປິ ເອເສວ ນໂຍ. ເຕ ປນ ສງ຺ຂິປິຕ຺ວາ ເຕວີສຕິມູລໂກເວຕ຺ຖ ທສ຺ສິໂຕ. ໂສ ທຸວິໂຘ ໂຫຕິ – ສາເສວໂນ ວາ ສວິປາໂກ ວາ. ຕຕ຺ຖ ປຐມໍ ສາເສວໂນ ທສ຺ສິໂຕ, ໂສ ຕີເຓວ ວິສ຺ສຊ຺ຊນານິ ລຠຕິ. ເຕນ ວຸຕ຺ຕໍ ‘‘ອາເສວນປຈ຺ຈຍາ ອວິຄເຕ ຕີຓີ’’ຕິ. ສວິປາໂກ ປນ ອາເສວນໍ ນ ລຠຕິ, ຕສ຺ມາ ຕໍ ປຫາຍ ວິປາກວເສນ ຄຓນາຍ ທສ຺ສນຕ຺ຖໍ ອນນ຺ຕຣາເຍວ ‘‘ເຫຕຸປຈ຺ຈຍາ…ເປ… ວິປາກປຈ຺ຈຍາ ອາຫາເຣ ເອກ’’ນ຺ຕິ ເອກໍ ນຍໍ ທສ຺ເສຕ຺ວາ ປຈ຺ຉາ ເຕວີສຕິມູລໂກວ ທສ຺ສິໂຕ. ເອເຕສຸ ປນ ທ຺ວີສຸ ເຕວີສຕິມູລເກສຸ ກິຎ຺ຈາປິ ເອກສ຺ມິໍ ວິປາກປຈ຺ຈໂຍ ນຕ຺ຖິ, ເອກສ຺ມິໍ ອາເສວນປຈ຺ຈໂຍ, ປຈ຺ຉາຊາຕປຈ຺ຈໂຍ ປນ ອຸຠຍຕ຺ຖາປິ. ຣຸຬ຺ຫີສທ຺ເທນ ປເນເຕ ເຕວີສຕິມູລກາຕ຺ເວວ ເວທິຕພ຺ພາ. ເຕສຸ ສາເສວເນ ອາເສວນສ຺ສ ວເສນ ສພ຺ພຕ຺ຖ ຕີເຓວ ວິສ຺ສຊ຺ຊນານິ, ສວິປາເກ ວິປາກປຈ຺ຈຍສ຺ສ ວເສນ ເອກເມວາຕິ ອຍໍ ເຫຕຸປຈ຺ຈຍໍ ອາທິໍ ກຕ຺ວາ ເອກມູລກາທີສຸ ຄຓນາ.

ຍໍ ປເນຕໍ ເຫຕຸມູລການນ຺ຕຣໍ ‘‘ອາຣມ຺ມເຓ ຐິເຕນ ສພ຺ພຕ຺ຖ ຕີເຓວ ປຎ຺ຫາ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ, ຕໍ ອາຣມ຺ມຓປຈ຺ຈຍໍ ອາທິໍ ກຕ຺ວາ ເອກມູລເກປິ ທຸມູລກາທີສຸປິ ສພ຺ພຕ຺ຖ ອາຣມ຺ມຓປເທ ເຈວ ອາຣມ຺ມເຓນ ສທ຺ຘິໍ ເສສປຈ຺ຈຍໂຍຊນາສຸ ຈ ຍຕ຺ຖ ນວຫິ ຠວິຕພ຺ພໍ, ຕຕ຺ຖ ຕໂຍວ ປຎ຺ຫາ ໂຫນ຺ຕີຕິ ທສ຺ສນຕ຺ຖໍ ວຸຕ຺ຕໍ. ວິປາກປເທ ປນ ວິປາກປເທນ ສທ຺ຘິໍ ເສສປຈ຺ຈຍໂຍຊນາສຸ ຈ ເອໂກວ ປຎ຺ໂຫ ໂຫຕີຕິ. ອິຕິ ຍໍ ເຫຏ຺ຐາ ອໂວຈຸມ຺ຫ ‘‘ພຫຸຄຓໂນປິ ປຈ຺ຈໂຍ ອພຫຸຄຓເນນ ສທ຺ຘິໍ ຍຸຕ຺ໂຕ ເຕນ ສມານຄຓໂນ ໂຫຕີ’’ຕິ, ຕໍ ສຸວຸຕ຺ຕເມວ.

໘໐-໘໕. ອິທານິ ເຍ ອາຣມ຺ມຓາທີນໍ ປຈ຺ຈຍານໍ ວເສນ ເອກມູລກາທໂຍ ທສ຺ເສຕພ຺ພາ, ເຕສຸ ເອກມູລໂກ ຕາວ ເຫຕຸເອກມູລເກເນວ ສທິໂສຕິ ເອກສ຺ມິມ຺ປິ ປຈ຺ຈເຍ ນ ທສ຺ສິໂຕ. ອາຣມ຺ມຓປຈ຺ຈຍວເສນ ປນ ທຸມູລເກ ຄຓນໍ ທສ຺ເສຕຸໍ ອາຣມ຺ມຓປຈ຺ຈຍາ ເຫຕຸຍາ ຕີຓິ, ອຘິປຕິຍາ ຕີຓິ…ເປ… ອວິຄເຕ ຕີຓີຕິ ວຸຕ຺ຕໍ. ເອຕ຺ຖ ຈ ‘‘ອາຣມ຺ມຓປຈ຺ຈຍາ ອຘິປຕິຍາ ຕີຓິ…ເປ… ອວິຄເຕ ຕີຓີ’’ຕິ ວຕ຺ຕພ຺ເພ ເຍ ເຫຕຸປຈ຺ຈຍາທໂຍ ປຈ຺ຈຍາ ພຫຸຄຓນາ, ເຕສໍ ອູນຕຣຄຓເນຫິ ຈ ສມານຄຓເນຫິ ຈ ສທ຺ຘິໍ ສໍສນ຺ທເນ ຍາ ຄຓນາ ລພ຺ຠຕິ, ຕໍ ທສ຺ເສຕຸໍ ອາຣມ຺ມຓປຈ຺ຈຍສ຺ສ ປຸຣິມຠາເຄ ຐິຕມ຺ປິ ເຫຕຸປຈ຺ຈຍໍ ປຈ຺ຉິມຠາເຄວ ຐເປຕ຺ວາ ‘‘ອາຣມ຺ມຓປຈ຺ຈຍາ ເຫຕຸຍາ ຕີຓີ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ. ເຕເນຕໍ ອາວິ ກໂຣຕິ – ອາຣມ຺ມຓປຈ຺ຈໂຍ ເຍນ ເຍນ ພຫຸຕຣຄຓເນນ ວາ ສມານຄຓເນນ ວາ ປຈ຺ຈເຍນ ສທ຺ຘິໍ ທຸກຕິກາທິເຠທໍ ຄຈ຺ຉຕິ, ສພ຺ພຕ຺ຖ ຕີເຓວ ປຎ຺ຫາວິສ຺ສຊ຺ຊນານິ ເວທິຕພ຺ພານິ. ວິປາກປຈ຺ຈເຍນ ປນ ສທ຺ຘິໍ ສໍສນ຺ທເນ ເອກເມວ ລພ຺ຠຕິ, ຕໍ ວິປາກປຈ຺ຈຍາທິກາຍ ຄຓນາຍ ອາວິ ຠວິສ຺ສຕີຕິ ອິຘ ນ ທສ຺ສິຕໍ. ຍາ ເຈສາ ທຸມູລເກ ຄຓນາ ທສ຺ສິຕາ, ຕິມູລກາທີສຸປິ ເອສາວ ຄຓນາຕິ ອາຣມ຺ມຓປຈ຺ຈຍວເສນ ຕິມູລກາທໂຍ ນ ວິຕ຺ຖາຣິຕາ.

ອິທານິ ອຘິປຕິປຈ຺ຈຍາທິວເສນ ທຸມູລກາທີສຸ ຄຓນໍ ທສ຺ເສຕຸໍ ອຘິປຕິປຈ຺ຈຍາ ເຫຕຸຍາ ນວາຕິອາທິ ວຸຕ຺ຕໍ. ຕຕ຺ຖາປິ ວຸຕ຺ຕນເຍເນວ ປຈ຺ຈຍສນ຺ນິເວໂສ ເວທິຕພ຺ໂພ. ຍຖາ ຈ ອຘິປຕິປຈ຺ຈຍາ ເຫຕຸຍາ ນວ, ເອວໍ ເສເສສຸປິ ເຫຕຸນາ ສມານຄຓນາສຸ ນເວວ. ອິຕິ ໂຍ ໂຍ ປຈ຺ຈໂຍ ອາທິມ຺ຫິ ຕິຏ຺ຐຕິ, ເຕນ ເຕນ ສທ຺ຘິໍ ສມານຄຓນານໍ ສໍສນ຺ທເນ ອາທິມ຺ຫິ ຐິຕສ຺ສ ວເສນ ຄຓນາ ໂຫຕິ. ເຕນ ປນ ສທ຺ຘິໍ ອູນຕຣຄຓນານໍ ສໍສນ຺ທເນ ອູນຕຣຄຓນານໍເຍວ ວເສນ ຄຓນາ ໂຫຕີຕິ ເວທິຕພ຺ໂພ. ຍຖາ ຈ ອາຣມ຺ມຓປຈ຺ຈຍວເສນ ເອວໍ ອຘິປຕິປຈ຺ຈຍວເສນາປິ ຕໂຕ ປເຣສໍ ອນນ຺ຕຣາທີນໍ ວເສນາປິ ຕິມູລກາທໂຍ ນ ວິຕ຺ຖາຣິຕາ. ຕສ຺ມາ ທຸມູລເກ ທສ຺ສິຕຄຓນາວເສເນວ ສພ຺ພຕ຺ຖ ສາເຘຕພ຺ພາ. ເຕເນວ ວຸຕ຺ຕໍ ‘‘ເອເກກໍ ປຈ຺ຈຍໍ ມູລກໍ ກາຕຸນ ສຊ຺ຌາຍມຄ຺ເຄນ ຄເຓຕພ຺ພາ’’ຕິ.

ປຈ຺ຈຍານຸໂລມວຓ຺ຓນາ.

ປຏິຈ຺ຈວາໂຣ

ປຈ຺ຈຍປຈ຺ຈນີຍວຓ຺ຓນາ

໘໖-໘໗. ປຈ຺ຈຍປຈ຺ຈນີຍໍ ປນ ຍສ຺ມາ ກຸສລປເທ ນ ລພ຺ຠຕິ ກຸສລຘມ຺ມສ຺ສ ເຫຕຸປຈ຺ຈເຍນ ວິນາ ອນຸປ຺ປຕ຺ຕິໂຕ, ຕສ຺ມາ ອກຸສລໍ ຘມ຺ມໍ ປຏິຈ຺ຈາຕິອາທິ ອາຣທ຺ຘໍ. ຕຕ຺ຖ ນເຫຕຸປຈ຺ຈຍາຕິ ເຫຕຸປຈ຺ຈຍປຏິກ຺ເຂໂປ ເຫຕຸປຈ຺ຈຍໍ ວິນາ ອຎ຺ເຎນ ປຈ຺ຈເຍນ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕີຕິ ອຕ຺ໂຖ. ວິຈິກິຈ຺ຉາສຫຄໂຕ ອຸທ຺ຘຈ຺ຈສຫຄໂຕ ໂມໂຫຕິ ອຍຎ຺ຫິ ສມ຺ປຍຸຕ຺ຕຘມ຺ມານຎ຺ເຈວ ຈິຕ຺ຕສມຸຏ຺ຐານຣູປສ຺ສ ຈ ສຍໍ ເຫຕຸປຈ຺ຈໂຍ ໂຫຕິ, ອຎ຺ຎສ຺ສ ປນ ສມ຺ປຍຸຕ຺ຕເຫຕຸໂນ ອຠາວາ ນ ເຫຕຸປຈ຺ຈຍາ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕີຕິ ຐເປຕ຺ວາ ເຫຕຸປຈ຺ຈຍໍ ເສເສຫິ ອຕ຺ຕໂນ ອນຸຣູປປຈ຺ຈເຍຫິ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ. ອິມິນາ ນເຍນ ສພ຺ພປຈ຺ຈຍປຏິກ຺ເຂເປສຸ ອຕ຺ໂຖ ເວທິຕພ຺ໂພ. ອເຫຕຸກໍ ວິປາກາພ຺ຍາກຕນ຺ຕິ ອິທໍ ຣູປສມຸຏ຺ຐາປກວເສເນວ ເວທິຕພ຺ພໍ. ອຎ຺ເຎສຸປິ ເອວຣູເປສຸ ເອເສວ ນໂຍ.

໘໘. ນອຘິປຕິປຈ຺ຈເຍ ກາມໍ ອຘິປຕິປິ ອຕ຺ຕນາ ສທ຺ຘິໍ ທຸຕິຍສ຺ສ ອຘິປຕິໂນ ອຠາວາ ນອຘິປຕິປຈ຺ຈຍໍ ລຠຕິ, ຍຖາ ປນ ວິຈິກິຈ຺ຉຸທ຺ຘຈ຺ຈສຫຄໂຕ ໂມໂຫ ອເຫຕຸໂກ, ນ ຕຖາ ອຘິປຕໂຍ ເອວ ນິຣາຘິປຕິ. ຉນ຺ທາທີສຸ ປນ ອຎ຺ຎຕຣໍ ອຘິປຕິໍ ອກຕ຺ວາ ກຸສລາທີນໍ ອຸປ຺ປຕ຺ຕິກາເລ ສພ຺ເພປິ ກຸສລາທໂຍ ນິຣາຘິປຕິໂນ. ຕສ຺ມາ ໂມຫໍ ວິຍ ວິສຸໍ ອຘິປຕິມຕ຺ຕເມວ ອນຸທ຺ຘຣິຕ຺ວາ ສພ຺ພສງ຺ຄາຫິກວເສນ ເອສາ ‘‘ເອກໍ ຂນ຺ຘໍ ປຏິຈ຺ຈ ຕໂຍ ຂນ຺ຘາ’’ຕິອາທິກາ ເທສນາ ກຕາຕິ ເວທິຕພ຺ພາ.

໘໙. ນານນ຺ຕຣນສມນນ຺ຕເຣສຸ ນາຣມ຺ມເຓ ວິຍ ຣູປເມວ ປຈ຺ຈຍຸປ຺ປນ຺ນໍ. ເຕນ ວຸຕ຺ຕໍ ‘‘ນາຣມ຺ມຓປຈ຺ຈຍສທິສ’’ນ຺ຕິ. ສຫຊາຕປຈ຺ຈໂຍ ປຣິຫີໂນ. ຍຖາ ເຈສ, ຕຖາ ນິສ຺ສຍອຕ຺ຖິອວິຄຕປຈ຺ຈຍາປິ. ກິໍ ກາຣຓາ? ເອເຕຫິ ວິນາ ກສ຺ສຈິ ອນຸປ຺ປຕ຺ຕິໂຕ. ສຫຊາຕນິສ຺ສຍອຕ຺ຖິອວິຄຕປຈ຺ຈເຍປິ ຫິ ປຈ຺ຈກ຺ຂາຍ ເອໂກປິ ຣູປາຣູປຘມ຺ໂມ ນຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ, ຕສ຺ມາ ເຕ ປຣິຫີນາ.

໙໐. ນອຎ຺ຎມຎ຺ຎປຈ຺ຈຍວິຠງ຺ເຄ ປຏິສນ຺ຘິກ຺ຂເຓ ວິປາກາພ຺ຍາກເຕ ຂນ຺ເຘ ປຏິຈ຺ຈ ກຏຕ຺ຕາຣູປນ຺ຕິ ຫທຍວຕ຺ຖຸວຊ຺ຊໍ ເວທິຕພ຺ພໍ.

໙໑. ນອຸປນິສ຺ສຍປຈ຺ຈຍວິຠງ຺ເຄ ຣູປເມວ ປຈ຺ຈຍຸປ຺ປນ຺ນໍ, ຕຎ຺ຫິ ອຸປນິສ຺ສຍໍ ນ ລຠຕິ. ອຣູປໍ ປນ ກິຎ຺ຈາປິ ອາຣມ຺ມຓູປນິສ຺ສຍປກຕູປນິສ຺ສເຍ ນ ລເຠຍ຺ຍ, ອນນ຺ຕຣູປນິສ຺ສຍມຸຕ຺ຕກໍ ປນ ນຕ຺ຖິ. ເຕນ ວຸຕ຺ຕໍ ‘‘ນາຣມ຺ມຓປຈ຺ຈຍສທິສ’’ນ຺ຕິ.

໙໒. ນປຸເຣຊາເຕ ຈິຕ຺ຕສມຸຏ຺ຐານຣູປນ຺ຕິ ປຎ຺ຈໂວກາຣວເສນ ວຸຕ຺ຕໍ.

໙໓. ນປຈ຺ຉາຊາຕປຈ຺ຈຍາຕິ ເອຕ຺ຖ ສຫຊາຕປຸເຣຊາຕປຈ຺ຈຍາ ສງ຺ຄຫໍ ຄຈ຺ຉນ຺ຕິ. ຕສ຺ມາ ສຫຊາຕປຈ຺ຈຍສທິສາ ເອຕ຺ຖ ປາຬິ, ສາ ນອຘິປຕິປຈ຺ຈເຍ ວິຕ຺ຖາຣິຕາຕິ ອິຘ ສງ຺ຂິຕ຺ຕາ. ນາເສວນປຈ຺ຈເຍ ກຸສລາກຸສລາ ປຐມຊວນວເສນ ເວທິຕພ຺ພາ, ຕຖາ ກິຣິຍາພ຺ຍາກຕໍ. ປາຬິ ປນ ອິຘາປິ ນອຘິປຕິປຈ຺ຈເຍ ວິຕ຺ຖາຣິຕວເສນ ເວທິຕພ຺ພາ. ເຕເນວາຫ – ‘‘ນປຈ຺ຉາຊາຕປຈ຺ຈຍມ຺ປິ ນາເສວນປຈ຺ຈຍມ຺ປິ ນາຘິປຕິປຈ຺ຈຍສທິສ’’ນ຺ຕິ.

໙໔-໙໗. ນກມ຺ມປຈ຺ຈເຍ ວິປາກເຈຕນາ ນານາກ຺ຂຓິກກມ຺ມປຈ຺ຈຍໍ ລຠຕີຕິ ນ ຄຫິຕາ. ນາຫາຣປຈ຺ຈເຍ ເອກຈ຺ຈໍ ຣູປເມວ ປຈ຺ຈຍຸປ຺ປນ຺ນໍ, ຕຖາ ນອິນ຺ທ຺ຣິຍປຈ຺ຈເຍ.

໙໘. ນຌານປຈ຺ຈເຍ ປຎ຺ຈວິຎ຺ຎາຓຘມ຺ມາ ເຈວ ເອກຈ຺ຈຎ຺ຈ ຣູປໍ ປຈ຺ຈຍຸປ຺ປນ຺ນໍ. ປຎ຺ຈວິຎ຺ຎາຓສ຺ມິຎ຺ຫິ ເວທນາ ຈ ຈິຕ຺ເຕກຄ຺ຄຕາ ຈ ທຸພ຺ພລຕ຺ຕາ ອຸປນິຊ຺ຌານລກ຺ຂຓໍ ນ ປາປຸຓນ຺ຕີຕິ ຌານປຈ຺ຈເຍ ນ ຄຫິຕາ.

໙໙-໑໐໒. ນມຄ຺ຄປຈ຺ຈເຍ ອເຫຕຸກວິປາກກິຣິຍຎ຺ເຈວ ເອກຈ຺ຈຎ຺ຈ ຣູປໍ ປຈ຺ຈຍຸປ຺ປນ຺ນໍ. ນສມ຺ປຍຸຕ຺ຕໂນນຕ຺ຖິໂນວິຄເຕສຸ ຣູປເມວ ປຈ຺ຈຍຸປ຺ປນ຺ນໍ. ເຕນ ວຸຕ຺ຕໍ ‘‘ນາຣມ຺ມຓປຈ຺ຈຍສທິສ’’ນ຺ຕິ.

໑໐໓. ນເຫຕຸຍາ ທ຺ເວຕິ ເອກມູລກຄຓນາຍ ຍຖາປາຬິເມວ ນິຍ຺ຍາຕິ.

໑໐໔. ທຸມູລເກ ນເຫຕຸປຈ຺ຈຍາ ນາຣມ຺ມເຓ ເອກນ຺ຕິ ເອຕ຺ຖ ກິຎ຺ຈາປິ ພຫຸຄຓເນນ ສທ຺ຘິໍ ອູນຕຣຄຓນສ຺ສ ສໍສນ຺ທເນ ອູນຕຣຄຓນວເສນ ນເຫຕຸຍາ ວິຍ ທ຺ວີຫິ ຠວິຕພ຺ພໍ. ນາຣມ຺ມຓວເສນ ປນ ອຣູປຘມ຺ມານໍ ປຣິຫີນຕ຺ຕາ ອພ຺ຍາກຕໍ ປຏິຈ຺ຈ ຣູປາພ຺ຍາກຕສ຺ສ ອຸປ຺ປຕ຺ຕິໍ ສນ຺ຘາຍ ‘‘ເອກ’’ນ຺ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ. ສພ຺ເພສຸ ເອກເກສຸປິ ເອເສວ ນໂຍ. ທ຺ເວຕິ ວຸຕ຺ຕຏ຺ຐາເນ ປນ ນເຫຕຸຍາ ລທ຺ຘວເສນ ວາຣທ຺ວຍໍ ເວທິຕພ຺ພໍ.

໑໐໕-໑໐໖. ຕິມູລກາທີສຸ ປນ ສພ຺ເພສຸ ນາຣມ຺ມຓປຈ຺ຈຍສ຺ສ ອປຣິຫີນຕ຺ຕາ ເອກເມວ ວິສ຺ສຊ຺ຊນນ຺ຕິ ອຍໍ ປຈ຺ຈນີເຍ ນເຫຕຸປຈ຺ຈຍໍ ອາທິໍ ກຕ຺ວາ ເອກມູລກາທີສຸ ຄຓນາ.

໑໐໗-໑໓໐. ນາຣມ຺ມຓປຈ຺ຈຍາທໂຍ ປນ ເອກມູລເກ ຕາວ ປຸຣິເມນ ສທິສຕ຺ຕາ ອິຘາປິ ນ ທສ຺ສິຕາເຍວ. ນາຣມ຺ມຓປຈ຺ຈຍວເສນ ທຸມູລເກ ນາຣມ຺ມຓປຈ຺ຈຍາ, ນເຫຕຸຍາ ເອກນ຺ຕິ ນເຫຕຸທຸມູລເກ ວຸຕ຺ຕເມວ. ນາຘິປຕິຍາ ປຎ຺ຈາຕິ ນາຣມ຺ມຓປຈ຺ຈເຍ ລທ຺ຘວເສນ ເວທິຕພ຺ພາຕິ ເອວໍ ສພ຺ພສໍສນ຺ທເນສຸ ອູນຕຣຄຓນສ຺ເສວ ປຈ຺ຈຍສ຺ສ ວເສນ ຄຓນາ ເວທິຕພ຺ພາ. ຍຕ຺ຖ ຍຕ຺ຖ ຈ ນາຣມ຺ມຓປຈ຺ຈໂຍ ປວິສຕິ, ຕຕ຺ຖ ຕຕ຺ຖ ຣູປເມວ ປຈ຺ຈຍຸປ຺ປນ຺ນໍ. ນານນ຺ຕຣນສມນນ຺ຕຣນອຎ຺ຎມຎ຺ຎນອຸປນິສ຺ສຍນາຫາຣນອິນ຺ທ຺ຣິຍນສມ຺ປຍຸຕ຺ຕໂນນຕ຺ຖິໂນວິຄຕປຈ຺ຈຍານໍ ປວິຏ຺ຐຏ຺ຐາເນປິ ເອເສວ ນໂຍ. ນາຫາຣນອິນ຺ທ຺ຣິຍນຌານນມຄ຺ຄປຈ຺ຈຍາ ສພ຺ພຕ຺ຖ ສທິສວິສ຺ສຊ຺ຊນາ. ນສຫຊາຕາທິຈຕຸກ຺ກໍ ອິຘາປິ ປຣິຫີນເມວາຕິ ອິທເມຕ຺ຖ ລກ຺ຂຓໍ. ອິມິນາ ປນ ລກ຺ຂເຓນ ສພ຺ເພສຸ ທຸມູລກາທີສຸ ‘‘ອຍໍ ປຈ຺ຈໂຍ ມູລໍ, ອຍເມຕ຺ຖ ທຸມູລໂກ, ອຍໍ ຕິມູລໂກ, ອຍໍ ສພ຺ພມູລໂກ’’ຕິ ສລ຺ລກ຺ເຂຕ຺ວາ ອູນຕຣຄຓນສ຺ສ ປຈ຺ຈຍສ຺ສ ວເສນ ຄຓນາ ເວທິຕພ຺ພາຕິ.

ປຈ຺ຈຍປຈ຺ຈນີຍວຓ຺ຓນາ.

ປຈ຺ຈຍານຸໂລມປຈ຺ຈນີຍວຓ຺ຓນາ

໑໓໑-໑໘໙. ອິທານິ ອນຸໂລມປຈ຺ຈນີເຍ ຄຓນໍ ທສ຺ເສຕຸໍ ເຫຕຸປຈ຺ຈຍາ ນາຣມ຺ມເຓ ປຎ຺ຈາຕິອາທິ ອາຣທ຺ຘໍ. ຕຕ຺ຖ ເຫຕາຘິປຕິມຄ຺ຄປຈ຺ຈເຍສຸ ອນຸໂລມໂຕ ຐິເຕສຸ ສຫຊາຕາທໂຍ ຈຕ຺ຕາໂຣ ສພ຺ພຏ຺ຐານິກປຈ຺ຈຍາ, ອາຫາຣິນ຺ທ຺ຣິຍຌານມຄ຺ຄປຈ຺ຈຍາ ຈຕ຺ຕາໂຣຕິ ອິເມ ອຏ຺ຐ ປຈ຺ຈນີຍໂຕ ນ ລພ຺ຠນ຺ຕິ. ເຫຕຸປຈ຺ຈຍາທິວເສນ ຫິ ອຸປ຺ປຊ຺ຊມາໂນ ຘມ຺ໂມ ອິເມ ອຏ຺ຐ ປຈ຺ຈເຍ ອລຠນ຺ໂຕ ນາມ ນຕ຺ຖິ. ອາຣມ຺ມຓອນນ຺ຕຣສມນນ຺ຕຣອຸປນິສ຺ສຍສມ຺ປຍຸຕ຺ຕນຕ຺ຖິວິຄຕປຈ຺ຈເຍສຸ ປນ ອນຸໂລມໂຕ ຐິເຕສຸ ອຣູປຏ຺ຐານິກາ ປຈ຺ຈນີກໂຕ ນ ລພ຺ຠນ຺ຕິ. ນ ຫິ ອາຣມ຺ມຓປຈ຺ຈຍາທີຫິ ອຸປ຺ປຊ຺ຊມານາ ອນນ຺ຕຣສມນນ຺ຕຣປຈ຺ຈຍາທໂຍ ນ ລຠນ຺ຕິ. ສຫຊາຕອຎ຺ຎມຎ຺ຎນິສ຺ສຍກມ຺ມາຫາຣິນ຺ທ຺ຣິຍອຕ຺ຖິອວິຄຕປຈ຺ຈເຍສຸ ປນ ອນຸໂລມໂຕ ຐິເຕສຸ ຈຕ຺ຕາໂຣ ສພ຺ພຏ຺ຐານິກາເຍວ, ປຈ຺ຈນີກໂຕ ນ ລພ຺ຠນ຺ຕິ. ເອເຕສຎ຺ຫິ ປຈ຺ຈຍານໍ ວເສນ ອຸປ຺ປຊ຺ຊມາໂນ ສພ຺ພຏ຺ຐານິເກ ອລຠນ຺ໂຕ ນາມ ນຕ຺ຖິ. ປຈ຺ຉາຊາຕປຈ຺ຈຍສ຺ສ ອນຸໂລມໂຕ ຐານໍ ນາມ ນຕ຺ຖິ. ເອວໍ ເສເສສຸ ອນຸໂລມໂຕ ຐິເຕສຸ ເຍ ຈ ລພ຺ຠນ຺ຕິ, ເຍ ຈ ນ ລພ຺ຠນ຺ຕິ, ເຕ ສລ຺ລກ຺ເຂຕ຺ວາ ສພ຺ເພສຸປິ ທຸມູລກາທີສຸ ນເຍສຸ ເຕສໍ ເຕສໍ ປຈ຺ຈຍານໍ ສໍສນ຺ທເນ ອູນຕຣຄຓນານໍເຍວ ວເສນ ຄຓນາ ເວທິຕພ຺ພາຕິ.

ປຈ຺ຈຍານຸໂລມປຈ຺ຈນີຍວຓ຺ຓນາ.

ປຈ຺ຈຍປຈ຺ຈນີຍານຸໂລມວຓ຺ຓນາ

໑໙໐. ອິທານິ ປຈ຺ຈນີຍານຸໂລເມ ຄຓນໍ ທສ຺ເສຕຸໍ ນເຫຕຸປຈ຺ຈຍາ ອາຣມ຺ມເຓ ທ຺ເວຕິອາທິ ອາຣທ຺ຘໍ. ຕຕ຺ຖ ເຫຕຸມ຺ຫິ ປຈ຺ຈນີກໂຕ ຐິເຕ ຐເປຕ຺ວາ ອຘິປຕິໍ ອວເສສາ ອນຸໂລມໂຕ ລພ຺ຠນ຺ຕິ. ປຈ຺ຉາຊາໂຕ ປນ ອນຸໂລມໂຕ ສພ຺ພຕ຺ເຖວ ນ ລພ຺ຠຕິ, ເຍ ນວ ປຈ຺ຈຍາ ‘‘ອຣູປານຎ຺ເຎວາ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕາ, ເຕສຸ ປຸເຣຊາຕຎ຺ຈ ອາເສວນຎ຺ຈ ຐເປຕ຺ວາ ອວເສເສສຸ ສຕ຺ຕສຸ ປຈ຺ຈນີກໂຕ ຐິເຕສຸ ເສສາ ອຣູປຏ຺ຐານິກາ ອນຸໂລມໂຕ ນ ລພ຺ຠນ຺ຕິ. ໂຍ ຫິ ອາຣມ຺ມຓາທີຫິ ນຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ, ນ ໂສ ອນນ຺ຕຣາທໂຍ ລຠຕິ. ປຏິສນ຺ຘິວິປາໂກ ປນ ປຸເຣຊາຕໂຕ, ສພ຺ພວິປາໂກ ຈ ສທ຺ຘິໍ ກິຣິຍມໂນຘາຕຸຍາ ອາເສວນໂຕ ອນຸປ຺ປຊ຺ຊມາໂນປິ ອນນ຺ຕຣາທໂຍ ລຠຕິ, ຕສ຺ມາ ‘‘ປຸເຣຊາຕຎ຺ຈ ອາເສວນຎ຺ຈ ຐເປຕ຺ວາ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ.

ປຸເຣຊາຕປຈ຺ຉາຊາຕອາເສວນວິປາກວິປ຺ປຍຸຕ຺ເຕສຸ ປຈ຺ຈນີກໂຕ ຐິເຕສຸ ເອກໍ ຐເປຕ຺ວາ ອວເສສາ ອນຸໂລມໂຕ ລພ຺ຠນ຺ຕິ. ກມ຺ມປຈ຺ຈເຍ ປຈ຺ຈນີກໂຕ ຐິເຕ ຐເປຕ຺ວາ ວິປາກປຈ຺ຈຍໍ ອວເສສາ ອນຸໂລມໂຕ ລພ຺ຠນ຺ຕິ. ອາຫາຣິນ຺ທ຺ຣິເຍສຸ ປຈ຺ຈນີກໂຕ ຐິເຕສຸ ຐເປຕ຺ວາ ສພ຺ພຏ຺ຐານິເກ ເຈວ ອຎ຺ຎມຎ຺ຎກມ຺ມາຫາຣິນ຺ທ຺ຣິຍປຈ຺ຈເຍ ຈ ອວເສສາ ອນຸໂລມໂຕ ນ ລພ຺ຠນ຺ຕິ, ອິຕເຣ ຍຸຊ຺ຊມານກວເສນ ລພ຺ຠນ຺ຕິ. ຌານປຈ຺ຈເຍ ປຈ຺ຈນີກໂຕ ຐິເຕ. ເຫຕາຘິປຕິອາເສວນມຄ຺ຄປຈ຺ຈຍາ ອນຸໂລມໂຕ ນ ລພ຺ຠນ຺ຕິ. ມຄ຺ຄປຈ຺ຈເຍ ປຈ຺ຈນີກໂຕ ຐິເຕ ເຫຕາຘິປຕິປຈ຺ຈຍາ ອນຸໂລມໂຕ ນ ລພ຺ຠນ຺ຕິ. ວິປ຺ປຍຸຕ຺ຕປຈ຺ຈເຍ ປຈ຺ຈນີກໂຕ ຐິເຕ ປຸເຣຊາຕປຈ຺ຈຍໍ ຐເປຕ຺ວາ ອວເສສາ ອນຸໂລມໂຕ ລພ຺ຠນ຺ຕິ. ເອວໍ ເຕສຸ ເຕສຸ ປຈ຺ຈເຍສຸ ປຈ຺ຈນີກໂຕ ຐິເຕສຸ ເຍ ເຍ ອນຸໂລມໂຕ ນ ລພ຺ຠນ຺ຕິ, ເຕ ເຕ ຎຕ຺ວາ ເຕສໍ ເຕສໍ ປຈ຺ຈຍານໍ ສໍສນ຺ທເນ ອູນຕຣຄຓນານໍ ວເສນ ຄຓນາ ເວທິຕພ຺ພາ.

໑໙໑-໑໙໕. ທຸມູລກາທີສຸ ຈ ນເຍສຸ ຍໍ ຍໍ ປຈ຺ຈຍໍ ອາທິໍ ກຕ຺ວາ ເຍ ເຍ ທຸກາທໂຍ ທສ຺ສິຕາ, ເຕ ເຕ ລພ຺ຠມານາລພ຺ຠມານປຈ຺ຈຍວເສນ ຍຖາ ຍຖາ ທສ຺ສິຕາ, ຕຖາ ຕຖາ ສາຘຸກໍ ສລ຺ລກ຺ເຂຕພ຺ພາ. ຕຕ຺ຖ ຍໍ ນເຫຕຸວເສນ ທຸມູລກາທໂຍ ນເຍ ທສ຺ເສນ຺ເຕນ ນເຫຕຸປຈ຺ຈຍາ ນາຣມ຺ມຓປຈ຺ຈຍາ…ເປ… ນາເສວນປຈ຺ຈຍາຕິ ວຕ຺ວາ ‘‘ຍາວ ອາເສວນາ ສພ຺ພໍ ສທິສ’’ນ຺ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ. ຕສ຺ສ, ‘‘ນອຎ຺ຎມຎ຺ຎປຈ຺ຈຍາ ສຫຊາເຕ ເອກ’’ນ຺ຕິອາທີຫິ ສທິສຕາ ເວທິຕພ຺ພາ. ຍໍ ປນ ‘‘ນກມ຺ເມ ຄຓິເຕ ປຎ຺ຈ ຄຓ຺ຫາຕີ’’ຕິ ສີຫຬຠາສາຍ ລິຂິຕໍ, ຕສ຺ສຕ຺ໂຖ – ນເຫຕຸປຈ຺ຈຍໍ ອາທິໍ ກຕ຺ວາ ນກມ຺ມປຈ຺ຈຍາຕິ ເອວໍ ນກມ຺ມປຈ຺ຈເຍນ ຆຏິເຕ ສຫຊາເຕ ເອກນ຺ຕິ ເອວໍ ທສ຺ສິຕາ ປຎ຺ເຈວ ປຈ຺ຈຍາ ອນຸໂລມໂຕ ລພ຺ຠນ຺ຕິ, ນ ອຎ຺ເຎຕິ. ເອວໍ ອຎ຺ເຎສຸປິ ເອວຣູເປສຸ ຐາເນສຸ ພ຺ຍຎ຺ຊນໍ ອນາທິຍິຕ຺ວາ ອຘິປ຺ເປຕຕ຺ໂຖເຍວ ຄເຫຕພ຺ໂພ. ເອວຣູປຎ຺ຫິ ພ຺ຍຎ຺ຊນໍ ອຕ຺ຕໂນ ສຎ຺ຎານິພນ຺ຘນຕ຺ຖໍ ໂປຣາເຓຫິ ສກສກຠາສາຍ ລິຂິຕໍ.

ອປິຈ ອິມສ຺ມິໍ ປຈ຺ຈນີຍານຸໂລເມ ປຈ຺ຈຍຸປ຺ປນ຺ນຘມ຺ເມສຸປິ ອຕ຺ຖິ ຘມ຺ໂມ ກມ຺ມປຈ຺ຈຍໍ ລຠຕິ, ນ ອິນ຺ທ຺ຣິຍປຈ຺ຈຍໍ. ໂສ ອສຎ຺ເຎສຸ ເຈວ ປຎ຺ຈໂວກາເຣ ປວຕ຺ເຕ ຈ ຣູປຊີວິຕິນ຺ທ຺ຣິຍວເສນ ເວທິຕພ຺ໂພ. ອຕ຺ຖິ ຘມ຺ໂມ ມຄ຺ຄປຈ຺ຈຍໍ ລຠຕິ, ນເຫຕຸປຈ຺ຈຍໍ. ໂສ ວິຈິກິຈ຺ຉຸທ຺ຘຈ຺ຈສຫຊາຕໂມຫວເສນ ເວທິຕພ຺ໂພ. ອຕ຺ຖິ ຘມ຺ໂມ ຌານປຈ຺ຈຍໍ ລຠຕິ, ນມຄ຺ຄປຈ຺ຈຍໍ. ໂສ ມໂນຘາຕຸອເຫຕຸກມໂນວິຎ຺ຎາຓຘາຕຸວເສນ ເວທິຕພ຺ໂພ. ຍຕ຺ຖ ກຏຕ຺ຕາຣູປານິ ນານາກ຺ຂຓິກກມ຺ມວເສເນວ ກມ຺ມປຈ຺ຈຍໍ ລຠນ຺ຕິ, ຕຕ຺ຖ ຣູປຘມ຺ມາ ເຫຕາຘິປຕິວິປາກິນ຺ທ຺ຣິຍຌານມຄ຺ຄປຈ຺ຈເຍ ນ ລຠນ຺ຕິ, ສພ຺ພຏ຺ຐານິກາ ປຈ຺ຈນີຍາ ນ ໂຫນ຺ຕິ. ອເຫຕຸເກ ອຘິປຕິປຈ຺ຈໂຍ ນຕ຺ຖີຕິ ອິເມສມ຺ປິ ປກິຓ຺ຓການໍ ວເສເນຕ຺ຖ ຄຓນວາໂຣ ອສມ຺ໂມຫໂຕ ເວທິຕພ຺ໂພ.

ຕຕ຺ຣາຍໍ ນໂຍ – ນເຫຕຸປຈ຺ຈຍາ ອາຣມ຺ມເຓ ທ຺ເວຕິ ເອຕ຺ຖ ຕາວ ອເຫຕຸກໂມໂຫ ເຈວ ອເຫຕຸກວິປາກກິຣິຍາ ຈ ປຈ຺ຈຍຸປ຺ປນ຺ນໍ, ຕສ຺ມາ ອກຸສເລນາກຸສລໍ, ອພ຺ຍາກເຕນ ອພ຺ຍາກຕໍ ສນ຺ຘາເຍຕ຺ຖ ທ຺ເວຕິ ວຸຕ຺ຕໍ. ເສເສສຸປິ ເອເສວ ນໂຍ. ອາເສວເນ ປນ ວິປາກໍ ນ ລພ຺ຠຕິ, ຕຖາ ກິຣິຍມໂນຘາຕຸ. ຕສ຺ມາ ກິຣິຍາເຫຕຸມໂນວິຎ຺ຎາຓຘາຕຸວເສເນຕ຺ຖ ອພ຺ຍາກເຕນ ອພ຺ຍາກຕໍ ເວທິຕພ຺ພໍ. ວິປາເກ ເອກນ຺ຕິ ອພ຺ຍາກເຕນ ອພ຺ຍາກຕເມວ. ມຄ຺ເຄ ເອກນ຺ຕິ ອກຸສເລນ ອກຸສລເມວ.

໑໙໖-໑໙໗. ນາຣມ຺ມຓມູລເກ ເຫຕຸຍາ ປຎ຺ຈາຕິ ຣູປເມວ ສນ຺ຘາຍ ວຸຕ຺ຕໍ. ຕຎ຺ຫິ ກຸສລໍ ອກຸສລໍ ອພ຺ຍາກຕໍ ກຸສລາພ຺ຍາກຕໍ ອກຸສລາພ຺ຍາກຕຎ຺ຈາຕິ ປຎ຺ຈ ໂກຏ຺ຐາເສ ປຏິຈ຺ຈ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ. ສພ຺ພປຎ຺ຈເກສຸ ເອເສວ ນໂຍ. ອຎ຺ຎມຎ຺ເຎ ເອກນ຺ຕິ ຠູຕຣູປານິ ເຈວ ວຕ຺ຖຸຎ຺ຈ ສນ຺ຘາຍ ວຸຕ຺ຕໍ. ຕານິ ຫິ ນາຣມ຺ມຓປຈ຺ຈຍາ ອຎ຺ຎມຎ຺ຎປຈ຺ຈຍາ ອຸປ຺ປຊ຺ຊນ຺ຕິ. ຕິມູລເກປິ ເອເສວ ນໂຍ.

໑໙໘-໒໐໒. ນາຘິປຕິມູລເກ ເຫຕຸຍາ ນວາຕິ ອນຸໂລເມ ເຫຕຸມ຺ຫິ ວຸຕ຺ຕາເນວ. ຕີຓີຕິອາທີນິປິ ເຫຏ຺ຐາ ອນຸໂລເມ ວຸຕ຺ຕສທິສາເນວ. ຕິມູລເກ ທ຺ເວຕິ ເຫຏ຺ຐາ ນເຫຕຸປຈ຺ຈຍາ ອາຣມ຺ມເຓ ວຸຕ຺ຕສທິສາເນວ.

໒໐໓-໒໓໓. ນປຸເຣຊາຕມູລເກ ເຫຕຸຍາ ສຕ຺ຕາຕິ ເຫຏ຺ຐາ ‘‘ອາຣຸປ຺ເປ ກຸສລໍ ເອກໍ ຂນ຺ຘໍ ປຏິຈ຺ຈາ’’ຕິອາທິນາ ນເຍນ ປຸເຣຊາເຕ ທສ຺ສິຕາເນວ. ສພ຺ພສຕ຺ຕເກສຸ ເອເສວ ນໂຍ. ນກມ຺ມມູລເກ ເຫຕຸຍາ ຕີຓີຕິອາທີສຸ ເຈຕນາວ ປຈ຺ຈຍຸປ຺ປນ຺ນາ. ຕສ຺ມາ ກຸສລໍ ອກຸສລໍ ອພ຺ຍາກຕຎ຺ຈ ປຏິຈ຺ຈ ອຸປ຺ປຕ຺ຕິໍ ສນ຺ຘາຍ ຕີຓີຕິ ວຸຕ຺ຕໍ. ອິມິນາ ນເຍນ ‘‘ເອກໍ ທ຺ເວ ຕີຓິ ປຎ຺ຈ ສຕ຺ຕ ນວາ’’ຕິ ອາຄຕຏ຺ຐາເນສຸ ຄຓນາ ເວທິຕພ຺ພາ. ‘‘ຈຕ຺ຕາຣິ ຉ ອຏ຺ຐາ’’ຕິ ອິມາ ປນ ຕິສ຺ໂສ ຄຓນາ ນຕ຺ເຖວາຕິ.

ປຈ຺ຈຍປຈ຺ຈນີຍານຸໂລມວຓ຺ຓນາ.

ນິຏ຺ຐິຕາ ຈ ປຏິຈ຺ຈວາຣສ຺ສ ອຕ຺ຖວຓ຺ຓນາ.