໑໙. ປຏິເວຘານຸໂຍຄາທິວຓ຺ຓນາ

໒໑໗. ຠວໍ ນິສ຺ສາຍ ປຎ຺ເຫ ຠວນ຺ຕິ ອຸປປຕ຺ຕິຠວໍ.

໒໑໘. ເວທນໍ ເວທິຍມານປຎ຺ເຫ ເວທນໍ ເວທິຍມາໂນ ປຣິຄ຺ຄຫິຕເວທໂນ ໂຍຄາວຈໂຣວ ປຊານາຕິ, ພາລປຸຖຸຊ຺ຊໂນ ນປ຺ປຊານາຕິ.

໒໒໔. ກາຍານຸປສ຺ສນາທິປຎ຺ຫາ ອຸຕ຺ຕານຕ຺ຖາເຍວ.

໒໒໖. ປາຣາຍນຄາຖາຍ ສຸຎ຺ຎໂຕ ໂລກໍ ອເວກ຺ຂສ຺ສູຕິ ສຕ຺ຕສຸຎ຺ຎຕວເສນ ຂນ຺ຘໂລກໍ ໂອໂລເກຫີຕິ ອຕ຺ໂຖ.

໒໒໘. ປຸຄ຺ຄໂລ ອເວກ຺ຂຕີຕິ ສກວາທິປຸຈ຺ຉາ. ປຣວາທິສ຺ສ ຫິ ‘‘ສຸຎ຺ຎໂຕ ໂລກໍ ອເວກ຺ຂສ຺ສູ’’ຕິ ຄາຖາຍ ໂຍ ອເວກ຺ຂຕິ, ໂສ ປຸຄ຺ຄໂລຕິ ລທ຺ຘິ, ຕສ຺ມາ ນໍ ເອວໍ ປຸຈ຺ຉຕິ. ສຫ ຣູເປນາຕິ ຣູປກາເຍນ ສທ຺ຘິໍ. ຕໂຕ ອນິສ຺ສໂຏ ຫຸຕ຺ວາຕິ ອຕ຺ໂຖ. ອິທໍ ປຎ຺ຈໂວກາຣວເສນ ອນຸຊານິຕ຺ວາ ປຸນ ຕໍ ຊີວນ຺ຕິ ປຸຏ຺ໂຐ ສຸຕ຺ຕວິໂຣຘຠເຍນ ປຏິກ຺ຂິປຕິ. ວິນາ ຣູເປນາຕິ ອິທໍ ຈຕຸໂວກາຣວເສນ ອນຸຊານິຕ຺ວາ ປຸນ ອຎ຺ຎໍ ຊີວນ຺ຕິ ປຸຏ຺ໂຐ ສຸຕ຺ຕວິໂຣຘຠເຍເນວ ປຏິກ຺ຂິປຕິ. ‘‘ອພ຺ຠນ຺ຕຣຄໂຕ’’ຕິ ຈ ‘‘ພຫິທ຺ຘາ ນິກ຺ຂມິຕ຺ວາ’’ຕິ ຈ ອິທໍ ‘‘ສຫ ຣູເປນ ວິນາ ຣູເປນາ’’ຕິ ເຫຏ຺ຐາ ວຸຕ຺ຕສ຺ສ ລກ຺ຂຓວຈນໍ. ຕຕ຺ຖ ອພ຺ຠນ຺ຕຣຄໂຕຕິ ຣູປສ຺ສ ອນ຺ໂຕຄໂຕ, ອິໂຕ ວາ ເອຕ຺ໂຕ ວາ ອນິກ຺ຂມິຕ຺ວາ ຣູປປຣິຈ຺ເຉທວເສເນວ ຐິໂຕ ຫຸຕ຺ວາຕິ ອຕ຺ໂຖ. ນິກ຺ຂມິຕ຺ວາຕິ ຣູປປຣິຈ຺ເຉທໍ ອຕິກ຺ກມິຕ຺ວາ. ຣູປໍ ອນິສ຺ສິໂຕ ຫຸຕ຺ວາຕິ ອຕ຺ໂຖ.

໒໓໑. ອນຕ຺ຕາຕິ ອຕ຺ຕນາ ຊີເວນ ປຸຄ຺ຄເລນ ຣຫິໂຕ. ເອກຘມ຺ເມປິ ປຸຄ຺ຄໂລ ນຕ຺ຖີຕິ ອຕ຺ໂຖ. ເອວໍ ສພ຺ພສຸຕ຺ຕານໍ ອາຄມຏ຺ຐກຖາສຸ ວຸຕ຺ຕນເຍເນວ ອຕ຺ໂຖ ເວທິຕພ຺ໂພ. ອິຘ ປນ ສນ຺ຘາຍຠາສິຕມຕ຺ຕເມວ ວກ຺ຂາມ.

໒໓໗. ວຸຕ຺ຕໍ ຠຄວຕາ ສປ຺ປິກຸມ຺ໂຠຕິອາທິ ‘‘ສພ຺ພາວ ເທສນາ ຍຖາຣຸຕວເສເນວ ອຕ຺ຖໂຕ ນ ຄເຫຕພ຺ພາ’’ຕິ ທສ຺ສນຕ຺ຖໍ ອາຠຕໍ. ຍຖາ ຫິ ສຸວຓ຺ຓໍ ຄເຫຕ຺ວາ ກໂຕ ສຸວຓ຺ຓວິກາໂຣ ກຸມ຺ໂຠ ສຸວຓ຺ຓກຸມ຺ໂຠຕິ ວຸຈ຺ຈຕິ, ນ ເອວໍ ສປ຺ປິໍ ຄເຫຕ຺ວາ ກໂຕ ສປ຺ປິສ຺ສ ວິກາໂຣ ສປ຺ປິກຸມ຺ໂຠ ນາມ ອຕ຺ຖິ. ຍສ຺ມິໍ ປນ ກຸມ຺ເຠ ສປ຺ປິ ປກ຺ຂິຕ຺ຕໍ, ໂສ ສປ຺ປິກຸມ຺ໂຠ ນາມາຕິ ອຍເມຕ຺ຖ ອຕ຺ໂຖ. ເຕລກຸມ຺ຠາທີສຸປິ ເອເສວ ນໂຍ. ຍຖາ ຈ ນິພ຺ພານໍ ນິຈ຺ຈໍ ຘຸວໍ, ນ ເອວໍ ຠຕ຺ຕໍ ວາ ຍາຄຸ ວາ ອຕ຺ຖິ. ກາລປຣິຈ຺ເຉທໍ ປນ ອກຕ຺ວາ ທິວເສ ທິວເສ ທສ຺ສາມາຕິ ປຎ຺ຎຕ຺ຕວເສນ ‘‘ນິຈ຺ຈຠຕ຺ຕໍ ຘຸວຍາຄູ’’ຕິ ວຸຈ຺ຈຕີຕິ ອຍເມຕ຺ຖ ອຕ຺ໂຖ.

‘‘ອຕ຺ຖິ ປຸຄ຺ຄໂລ ອຕ຺ຕຫິຕາຍ ປຏິປນ຺ໂນ’’ຕິອາທີສຸປິ ຍຖາ ຣູປາທໂຍ ຘມ຺ມາ ປຈ຺ຈຕ຺ຕລກ຺ຂຓສາມຎ຺ຎລກ຺ຂຓວເສນ ອຕ຺ຖິ, ນ ເອວໍ ປຸຄ຺ຄໂລ. ຣູປາທີສຸ ປນ ສຕິ ‘ເອວໍນາໂມ’‘ເອວໍໂຄຕ຺ໂຕ’ຕິ ໂວຫາໂຣ ໂຫຕິ. ອິຕິ ອິມິນາ ໂລກໂວຫາເຣນ ໂລກສມ຺ມຸຕິຍາ ໂລກນິຣຸຕ຺ຕິຍາ ອຕ຺ຖິ ປຸຄ຺ຄໂລຕິ ອຍເມຕ຺ຖ ອຕ຺ໂຖ. ວຸຕ຺ຕມ຺ປິ ເຈຕໍ ຠຄວຕາ – ‘‘ອິມາ ໂຂ ຈິຕ຺ຕ, ໂລກສມຎ຺ຎາ ໂລກນິຣຸຕ຺ຕິໂຍ ໂລກໂວຫາຣາ ໂລກປຎ຺ຎຕ຺ຕິໂຍ’’ຕິ (ທີ. ນິ. ໑.໔໔໐). ຣູປາທິຘມ຺ມາ ປນ ວິນາປິ ໂລກສມ຺ມຸຕິໍ ປຈ຺ຈຕ຺ຕສາມຎ຺ຎລກ຺ຂຓວເສນ ປຎ຺ຎາປນໂຕ ອຕ຺ຖີຕິ ອຍເມຕ຺ຖ ອຕ຺ໂຖ.

ພຸທ຺ຘານໍ ປນ ທ຺ເວ ກຖາ ສມ຺ມຸຕິກຖາ ຈ ປຣມຕ຺ຖກຖາ ຈ. ຕຕ຺ຖ ສຕ຺ໂຕ, ປຸຄ຺ຄໂລ, ເທໂວ, ພ຺ຣຫ຺ມາຕິອາທິກາ ສມ຺ມຸຕິກຖາ ນາມ. ອນິຈ຺ຈໍ, ທຸກ຺ຂໍ, ອນຕ຺ຕາ, ຂນ຺ຘາ, ຘາຕຸໂຍ, ອາຍຕນານິ, ສຕິປຏ຺ຐານາ, ສມ຺ມປ຺ປຘານາຕິອາທິກາ ປຣມຕ຺ຖກຖາ ນາມ.

ຕຕ຺ຖ ໂຍ ສມ຺ມຸຕິເທສນາຍ ສຕ຺ໂຕຕິ ວາ…ເປ… ພ຺ຣຫ຺ມາຕິ ວາຕິ ວຸຕ຺ເຕ ຊານິຕຸໍ ປຏິວິຊ຺ຌິຕຸໍ ນິຍ຺ຍາຕຸໍ ອຣຫຕ຺ຕຊຍຄ຺ຄາຫໍ ຄເຫຕຸໍ ສກ຺ໂກຕິ, ຕສ຺ສ ຠຄວາ ອາທິໂຕວ ສຕ຺ໂຕຕິ ວາ ປຸຄ຺ຄໂລຕິ ວາ ໂປໂສຕິ ວາ ເທໂວຕິ ວາ ພ຺ຣຫ຺ມາຕິ ວາ ກເຖຕິ. ໂຍ ປຣມຕ຺ຖເທສນາຍ ອນິຈ຺ຈນ຺ຕິ ວາ ທຸກ຺ຂນ຺ຕິ ວາຕິອາທີສຸ ອຎ຺ຎຕຣໍ ສຸຕ຺ວາວ ຊານິຕຸໍ ປຏິວິຊ຺ຌິຕຸໍ ນິຍ຺ຍາຕຸໍ ອຣຫຕ຺ຕຊຍຄ຺ຄາຫໍ ຄເຫຕຸໍ ສກ຺ໂກຕິ. ຕສ຺ສ ອນິຈ຺ຈນ຺ຕິອາທີສຸ ອຎ຺ຎຕຣໍ ກເຖຕິ. ຕຖາ ສມ຺ມຸຕິກຖາຍ ພຸຊ຺ຌນກສຕ຺ຕສ຺ສ ນ ປຐມໍ ປຣມຕ຺ຖກຖໍ ກເຖຕິ. ສມ຺ມຸຕິກຖາຍ ປນ ໂພເຘຕ຺ວາ ປຈ຺ຉາ ປຣມຕ຺ຖກຖໍ ກເຖຕິ. ປຣມຕ຺ຖກຖາຍ ພຸຊ຺ຌນກສຕ຺ຕສ຺ສາປິ ນ ປຐມໍ ສມ຺ມຸຕິກຖໍ ກເຖຕິ. ປຣມຕ຺ຖກຖາຍ ປນ ໂພເຘຕ຺ວາ ປຈ຺ຉາ ສມ຺ມຸຕິກຖໍ ກເຖຕິ. ປກຕິຍາ ປນ ປຐມເມວ ປຣມຕ຺ຖກຖໍ ກເຖນ຺ຕສ຺ສ ເທສນາ ລູຂາກາຣາ ໂຫຕິ. ຕສ຺ມາ ພຸທ຺ຘາ ປຐມໍ ສມ຺ມຸຕິກຖໍ ກເຖຕ຺ວາ ປຈ຺ຉາ ປຣມຕ຺ຖກຖໍ ກເຖນ຺ຕິ. ເຕ ສມ຺ມຸຕິກຖໍ ກເຖນ຺ຕາປິ ສຈ຺ຈເມວ ສຠາວເມວ ອມຸສາວ ກເຖນ຺ຕິ. ປຣມຕ຺ຖກຖໍ ກເຖນ຺ຕາປິ ສຈ຺ຈເມວ ສຠາວເມວ ອມຸສາວ ກເຖນ຺ຕິ. ອຍຎ຺ຫິ –

‘‘ທຸເວ ສຈ຺ຈານິ ອກ຺ຂາສິ, ສມ຺ພຸທ຺ໂຘ ວທຕໍ ວໂຣ;

ສມ຺ມຸຕິໍ ປຣມຕ຺ຖຎ຺ຈ, ຕຕິຍໍ ນຸປລພ຺ຠຕິ’’.

ຕຕ຺ຖ –

‘‘ສງ຺ເກຕວຈນໍ ສຈ຺ຈໍ, ໂລກສມ຺ມຸຕິກາຣຓໍ;

ປຣມຕ຺ຖວຈນໍ ສຈ຺ຈໍ, ຘມ຺ມານໍ ຕຖລກ຺ຂຓ’’ນ຺ຕິ.

ອປໂຣ ນໂຍ – ທ຺ເວ ຠຄວໂຕ ເທສນາ ປຣມຕ຺ຖເທສນາ ຈ ຂນ຺ຘາທິວເສນ, ສມ຺ມຸຕິເທສນາ ຈ ສປ຺ປິກຸມ຺ຠາທິວເສນ. ນ ຫິ ຠຄວາ ສມຎ຺ຎໍ ອຕິຘາວຕິ. ຕສ຺ມາ ‘‘ອຕ຺ຖິ ປຸຄ຺ຄໂລ’’ຕິ ວຈນມຕ຺ຕໂຕ ອຠິນິເວໂສ ນ ກາຕພ຺ໂພ. ສຕ຺ຖາຣາ ຫິ –

‘‘ປຎ຺ຎຕ຺ຕິໍ ອນຕິກ຺ກມ຺ມ, ປຣມຕ຺ໂຖ ປກາສິໂຕ;

ສມຎ຺ຎໍ ນາຕິຘາເວຍ຺ຍ, ຕສ຺ມາ ອຎ຺ໂຎປິ ປຓ຺ຑິໂຕ;

ປຣມຕ຺ຖໍ ປກາເສນ຺ໂຕ, ສມຎ຺ຎໍ ນາຕິຘາວເຍ’’.

ເສສໍ ສພ຺ພຕ຺ຖ ອຸຕ຺ຕານຕ຺ຖເມວາຕິ.

ປຸຄ຺ຄລກຖາ ນິຏ຺ຐິຕາ.