໒. ວສ຺ສກາຣສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ

໒໒. ທຸຕິເຍ ອຠິຍາຕຸກາໂມຕິ ອຠິຠວນຕ຺ຖາຍ ຍາຕຸກາໂມ. ວຊ຺ຊີຕິ ວຊ຺ຊິຣາຊາໂນ. ເອວໍມຫິທ຺ຘິເກຕິ ເອວໍ ມຫຕິຍາ ຣາຊິທ຺ຘິຍາ ສມນ຺ນາຄເຕ. ເອເຕນ ເນສໍ ສມຄ຺ຄຠາວໍ ກເຖຕິ. ເອວໍມຫານຸຠາເວຕິ ເອວໍ ມຫນ຺ເຕນ ຣາຊານຸຠາເວນ ສມນ຺ນາຄເຕ. ເອເຕນ ເນສໍ ຫຕ຺ຖິສິປ຺ປາທີສຸ ກຕສິກ຺ຂຕໍ ກເຖຕິ, ຍໍ ສນ຺ຘາຍ ວຸຕ຺ຕໍ – ‘‘ສິກ຺ຂິຕາ ວຕິເມ ລິຈ຺ຉວິກຸມາຣກາ, ສຸສິກ຺ຂິຕາ ວຕິເມ ລິຈ຺ຉວິກຸມາຣກາ, ຍຕ຺ຣ ຫິ ນາມ ສຸຂຸເມນ ຕາຬຈ຺ຉິຄ຺ຄເຬນ ອສນໍ ອຕິປາຕຍິສ຺ສນ຺ຕິ ໂປງ຺ຂານຸໂປງ຺ຂໍ ອວິຣາຘິຕ’’ນ຺ຕິ (ສໍ. ນິ. ໕.໑໑໑໕). ອຸຈ຺ເຉຈ຺ຉາມີຕິ ອຸຈ຺ຉິນ຺ທິສ຺ສາມິ. ວິນາເສສ຺ສາມີຕິ ອທສ຺ສນໍ ນຍິສ຺ສາມິ. ອນຍພ຺ຍສນນ຺ຕິ ອວຑ຺ຒິຎ຺ເຈວ, ຎາຕິພ຺ຍສນຎ຺ຈ. ອາປາເທສ຺ສາມີຕິ ປາປຍິສ຺ສາມິ.

ອິຕິ ກິຣ ໂສ ຐານນິສຊ຺ຊາທີສຸ ອິມໍ ຍຸທ຺ຘກຖເມວ ກເຖຕິ, ‘‘ຄມນສຊ຺ຊາ ໂຫຖາ’’ຕິ ຈ ພລກາຍໍ ອາຓາເປຕິ. ກສ຺ມາ? ຄງ຺ຄາຍ ກິຣ ເອກໍ ປຏ຺ຏນຄາມໍ ນິສ຺ສາຍ ອທ຺ຘໂຍຊນໍ ອຊາຕສຕ຺ຕຸໂນ ວິຊິຕໍ, ອທ຺ຘໂຍຊນໍ ລິຈ຺ຉວີນໍ. ຕຕ຺ຣ ປພ຺ພຕປາທໂຕ ມຫຄ຺ຆຠຓ຺ຑໍ ໂອຕຣຕິ. ຕໍ ສຸຕ຺ວາ ‘‘ອຊ຺ຊ ຍາມິ, ສ຺ເວ ຍາມີ’’ຕິ ອຊາຕສຕ຺ຕຸໂນ ສໍວິທຫນ຺ຕສ຺ເສວ ລິຈ຺ຉວິໂນ ສມຄ຺ຄາ ສມ຺ໂມທມານາ ປຸເຣຕຣໍ ອາຄນ຺ຕ຺ວາ ສພ຺ພໍ ຄຓ຺ຫນ຺ຕິ. ອຊາຕສຕ຺ຕຸ ປຈ຺ຉາ ອາຄນ຺ຕ຺ວາ ຕໍ ປວຕ຺ຕິໍ ຎຕ຺ວາ ກຸຊ຺ຌິຕ຺ວາ ຄຈ຺ຉຕິ. ເຕ ປຸນສໍວຈ຺ຉເຣປິ ຕເຖວ ກໂຣນ຺ຕິ. ອຖ ໂສ ພລວາຆາຕຊາໂຕ, ຕທາ ເອວມກາສິ.

ຕໂຕ ຈິນ຺ເຕສິ – ‘‘ຄເຓນ ສທ຺ຘິໍ ຍຸທ຺ຘໍ ນາມ ຠາຣິຍໍ, ເອໂກປິ ໂມຆປ຺ປຫາໂຣ ນາມ ນຕ຺ຖິ. ເອເກນ ໂຂ ປນ ປຓ຺ຑິເຕນ ສທ຺ຘິໍ ມນ຺ເຕຕ຺ວາ ກໂຣນ຺ໂຕ ນິຣປຣາໂຘ ໂຫຕິ, ປຓ຺ຑິໂຕ ຈ ສຕ຺ຖາຣາ ສທິໂສ ນຕ຺ຖິ, ສຕ຺ຖາ ຈ ອວິທູເຣ ຘຸຣວິຫາເຣ ວສຕິ, ຫນ຺ທາຫໍ ເປເສຕ຺ວາ ປຸຈ຺ຉາມິ. ສເຈ ເມ ຄເຕນ ໂກຈິ ອຕ຺ໂຖ ຠວິສ຺ສຕິ, ສຕ຺ຖາ ຕຸຓ຺ຫີ ຠວິສ຺ສຕິ. ອນຕ຺ເຖ ປນ ສຕິ ‘ກິໍ ຣຎ຺ໂຎ ຕຕ຺ຖ ຄເຕນາ’ຕິ ວກ຺ຂຕີ’’ຕິ. ໂສ ວສ຺ສກາຣໍ ພ຺ຣາຫ຺ມຓໍ ເປເສສິ. ພ຺ຣາຫ຺ມໂຓ ຄນ຺ຕ຺ວາ ຠຄວໂຕ ຕມຕ຺ຖໍ ອາໂຣເຈສິ. ເຕນ ວຸຕ຺ຕໍ – ອຖ ໂຂ ຣາຊາ…ເປ… ອາປາເທສ຺ສາມິ ວຊ຺ຊີຕິ.

ຠຄວນ຺ຕໍ ພີຊຍມາໂນຕິ ເຖໂຣ ວຕ຺ຕສີເສ ຐຕ຺ວາ ຠຄວນ຺ຕໍ ພີຊຕິ, ຠຄວໂຕ ປນ ສີຕໍ ວາ ອຸຓ຺ຫໍ ວາ ນຕ຺ຖິ. ຠຄວາ ພ຺ຣາຫ຺ມຓສ຺ສ ວຈນໍ ສຸຕ຺ວາ ເຕນ ສທ຺ຘິໍ ອມນ຺ເຕຕ຺ວາ ເຖເຣນ ສທ຺ຘິໍ ມນ຺ເຕຕຸກາໂມ ກິນ຺ຕິ ເຕ, ອານນ຺ທ, ສຸຕນ຺ຕິອາທິມາຫ. ຕໍ ວຸຕ຺ຕຕ຺ຖເມວ.

ເອກມິທາຫນ຺ຕິ ອິທໍ ຠຄວາ ປຸພ຺ເພ ວຊ຺ຊີນໍ ອິມສ຺ສ ວຊ຺ຊິສຕ຺ຕກສ຺ສ ເທສິຕຠາວປ຺ປກາສນຕ຺ຖໍ ອາຫ. ອກຣຓີຍາຕິ ອກຕ຺ຕພ຺ພາ, ອຄ຺ຄເຫຕພ຺ພາຕິ ອຕ຺ໂຖ. ຍທິທນ຺ຕິ ນິປາຕມຕ຺ຕໍ. ຍຸທ຺ຘສ຺ສາຕິ ກຣຓຕ຺ເຖ ສາມິວຈນໍ, ອຠິມຸຂໍ ຍຸທ຺ເຘນ ຄເຫຕຸໍ ນ ສກ຺ກາຕິ ອຕ຺ໂຖ. ອຎ຺ຎຕ຺ຣ ອຸປລາປນາຍາຕິ ຐເປຕ຺ວາ ອຸປລາປນໍ. ອຸປລາປນາ ນາມ ‘‘ອລໍ ວິວາເທນ, ອິທານິ ສມຄ຺ຄາ ໂຫມາ’’ຕິ ຫຕ຺ຖິອສ຺ສຣຖຫິຣຎ຺ຎສຸວຓ຺ຓາທີນິ ເປເສຕ຺ວາ ສງ຺ຄຫກຣຓໍ, ເອວຎ຺ຫິ ສງ຺ຄຫໍ ກຕ຺ວາ ເກວລໍ ວິສ຺ສາເສນ ສກ຺ກາ ຄຓ຺ຫິຕຸນ຺ຕິ ອຕ຺ໂຖ. ອຎ຺ຎຕ຺ຣ ມິຖຸເຠທາຕິ ຐເປຕ຺ວາ ມິຖຸເຠທໍ. ອິມິນາ ‘‘ອຎ຺ຎມຎ຺ຎເຠທໍ ກຕ຺ວາປິ ສກ຺ກາ ເອເຕ ຄເຫຕຸ’’ນ຺ຕິ ທສ຺ເສຕິ. ອິທໍ ພ຺ຣາຫ຺ມໂຓ ຠຄວໂຕ ກຖາຍ ນຍໍ ລຠິຕ຺ວາ ອາຫ. ກິໍ ປນ ຠຄວາ ພ຺ຣາຫ຺ມຓສ຺ສ ອິມາຍ ກຖາຍ ນຍລາຠໍ ຊານາຕີຕິ? ອາມ ຊານາຕິ. ຊານນ຺ໂຕ ກສ຺ມາ ກເຖສິ? ອນຸກມ຺ປາຍ. ເອວໍ ກິຣສ຺ສ ອໂຫສິ – ‘‘ມຍາ ອກຖິເຕປິ ກຕິປາເຫນ ຄນ຺ຕ຺ວາ ສພ຺ເພ ຄຓ຺ຫິສ຺ສຕິ, ກຖິເຕ ປນ ສມຄ຺ເຄ ຠິນ຺ທນ຺ໂຕ ຕີຫິ ສໍວຈ຺ຉເຣຫິ ຄຓ຺ຫິສ຺ສຕິ. ເອຕ຺ຕກມ຺ປິ ຊີວິຕເມວ ວຣໍ. ເອຕ຺ຕກຎ຺ຫິ ຊີວນ຺ຕາ ອຕ຺ຕໂນ ປຕິຏ຺ຐາຠູຕໍ ປຸຎ຺ຎໍ ກຣິສ຺ສນ຺ຕີ’’ຕິ. ອຠິນນ຺ທິຕ຺ວາຕິ ຈິຕ຺ເຕນ ນນ຺ທິຕ຺ວາ. ອນຸໂມທິຕ຺ວາຕິ ‘‘ຍາວ ສຸຠາສິຕມິທໍ ໂຠຕາ ໂຄຕເມນາ’’ຕິ ວາຈາຍ ອນຸໂມທິຕ຺ວາ. ປກ຺ກາມີຕິ ຣຎ຺ໂຎ ສນ຺ຕິກໍ ຄໂຕ. ຣາຊາປິ ຕເມວ ເປເສຕ຺ວາ ສພ຺ເພ ຠິນ຺ທິຕ຺ວາ ຄນ຺ຕ຺ວາ ອນຍພ຺ຍສນໍ ປາເປສິ.