໙. ຕຓ຺ຫາສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ

໑໙໙. ນວເມ ຊາລິນິນ຺ຕິ ຊາລສທິສໍ. ຍຖາ ຫິ ຊາລໍ ສມນ຺ຕໂຕ ສໍສິພ຺ພິຕໍ ອາກຸລພ຺ຍາກຸລໍ, ເອວໍ ຕຓ຺ຫາປີຕິ ຊາລສທິສຕ຺ຕາ ຊາລິນີຕິ ວຸຕ຺ຕາ. ຕໂຍ ວາ ຠເວ ອຊ຺ໂຌຕ຺ຖຣິຕ຺ວາ ຐິຕາຍ ເອຕິສ຺ສາ ຕຕ຺ຖ ຕຕ຺ຖ ອຕ຺ຕໂນ ໂກຏ຺ຐາສຠູຕໍ ຊາລໍ ອຕ຺ຖີຕິປິ ຊາລິນີ. ສຣິຕນ຺ຕິ ຕຕ຺ຖ ຕຕ຺ຖ ສຣິຕ຺ວາ ສໍສຣິຕ຺ວາ ຐິຕໍ. ວິສຏນ຺ຕິ ປຕ຺ຖຏໍ ວິກ຺ຂິຕ຺ຕໍ. ວິສຕ຺ຕິກນ຺ຕິ ຕຕ຺ຖ ຕຕ຺ຖ ວິສຕ຺ຕໍ ລຄ຺ຄໍ ລຄິຕໍ. ອປິຈ ‘‘ວິສມູລາຕິ ວິສຕ຺ຕິກາ. ວິສຜລາຕິ ວິສຕ຺ຕິກາ’’ຕິອາທິນາປິ (ມຫານິ. ໓; ຈູຬນິ. ເມຕ຺ຕຄູມາຓວປຸຈ຺ຉານິທ຺ເທໂສ ໒໒) ນເຍເນຕ຺ຖ ອຕ຺ໂຖ ທຏ຺ຐພ຺ໂພ. ອຸທ຺ຘສ຺ໂຕຕິ ອຸປຣິ ຘໍສິໂຕ. ປຣິໂຍນທ຺ໂຘຕິ ສມນ຺ຕາ ເວຐິໂຕ. ຕນ຺ຕາກຸລກຊາໂຕຕິ ຕນ຺ຕໍ ວິຍ ອາກຸລຊາໂຕ. ຍຖາ ນາມ ທຸນ຺ນິກ຺ຂິຕ຺ຕໍ ມູສິກຈ຺ຉິນ຺ນໍ ເປສກາຣານໍ ຕນ຺ຕໍ ຕຫິໍ ຕຫິໍ ອາກຸລໍ ໂຫຕິ, ‘‘ອິທໍ ອຄ຺ຄໍ ອິທໍ ມູລ’’ນ຺ຕິ ອຄ຺ເຄນ ວາ ອຄ຺ຄໍ, ມູເລນ ວາ ມູລໍ ສມາເນຕຸໍ ທຸກ຺ກຣໍ ໂຫຕິ, ເອວໍ ສຕ຺ຕາ ອິມາຍ ຕຓ຺ຫາຍ ປຣິໂຍນທ຺ຘາ ອາກຸລພ຺ຍາກຸລາ ນ ສກ຺ໂກນ຺ຕິ ອຕ຺ຕໂນ ນິສ຺ສຣຓມຄ຺ຄໍ ອຸຊຸໍ ກາຕຸໍ. ຄຸລາຄຸຓ຺ຐິກຊາໂຕຕິ ຄຸລາຄຸຓ຺ຐິກໍ ວຸຈ຺ຈຕິ ເປສກາຣກຎ຺ຊິຍສຸຕ຺ຕໍ. ຄຸລາ ນາມ ສກຸຓິກາ, ຕສ຺ສາ ກຸລາວໂກຕິປິ ເອເກ. ຍຖາ ຕທຸຠຍມ຺ປິ ອາກຸລໍ ອຄ຺ເຄນ ວາ ອຄ຺ຄໍ, ມູເລນ ວາ ມູລໍ ສມາເນຕຸໍ ທຸກ຺ກຣນ຺ຕິ ປຸຣິມນເຍເນວ ໂຍເຊຕພ຺ພໍ. ມຸຎ຺ຊປພ຺ພຊຠູໂຕຕິ ມຸຎ຺ຊຕິຓໍ ວິຍ ປພ຺ພຊຕິຓໍ ວິຍ ຈ ຠູໂຕ, ຕາທິໂສ ຊາໂຕ. ຍຖາ ຕານິ ຕິຓານິ ໂກຏ຺ເຏຕ຺ວາ ກຕຣຊ຺ຊຸໍ ຊິຓ຺ຓກາເລ ກຕ຺ຖຈິ ປຕິຕໍ ຄເຫຕ຺ວາ ເຕສໍ ຕິຓານໍ ‘‘ອິທໍ ອຄ຺ຄໍ ອິທໍ ມູລ’’ນ຺ຕິ ອຄ຺ເຄນ ວາ ອຄ຺ຄໍ, ມູເລນ ວາ ມູລໍ ສມາເນຕຸໍ ທຸກ຺ກຣໍ. ຕມ຺ປິ ຈ ປຈ຺ຈຕ຺ຕປຸຣິສກາເຣ ຐຕ຺ວາ ສກ຺ກາ ຠເວຍ຺ຍ ອຸຊຸໍ ກາຕຸໍ, ຐເປຕ຺ວາ ປນ ໂພຘິສຕ຺ເຕ ອຎ຺ໂຎ ສຕ຺ໂຕ ອຕ຺ຕໂນ ຘມ຺ມຕາຍ ຕຓ຺ຫາຊາລໍ ປທາເລຕ຺ວາ ອຕ຺ຕໂນ ນິສ຺ສຣຓມຄ຺ຄໍ ອຸຊຸໍ ກາຕຸໍ ສມຕ຺ໂຖ ນາມ ນຕ຺ຖິ. ເອວມຍໍ ໂລໂກ ຕຓ຺ຫາຊາເລນ ປຣິໂຍນທ຺ໂຘ ອປາຍໍ ທຸຄ຺ຄຕິໍ ວິນິປາຕໍ ສໍສາຣໍ ນາຕິວຕ຺ຕຕິ. ຕຕ຺ຖ ອປາໂຍຕິ ນິຣຍ-ຕິຣຈ຺ຉານໂຍນິ-ເປຕ຺ຕິວິສຍ-ອສຸຣກາຍາ. ສພ຺ເພປິ ຫິ ເຕ ວຑ຺ຒິສງ຺ຂາຕສ຺ສ ອາຍສ຺ສ ອຠາວໂຕ ອປາຍາຕິ ວຸຈ຺ຈນ຺ຕິ. ຕຖາ ທຸກ຺ຂສ຺ສ ຄຕິຠາວໂຕ ທຸຄ຺ຄຕິ. ສຸຂສມຸສ຺ສຍໂຕ ວິນິປຕິຕຕ຺ຕາ ວິນິປາໂຕ. ອິຕໂຣ ປນ –

‘‘ຂນ຺ຘານຎ຺ຈ ປຏິປາຏິ, ຘາຕຸອາຍຕນານ ຈ;

ອພ຺ໂພຈ຺ຉິນ຺ນໍ ວຕ຺ຕມານາ, ສໍສາໂຣຕິ ປວຸຈ຺ຈຕິ.

ຕໍ ສພ຺ພໍ ນາຕິວຕ຺ຕຕິ ນາຕິກ຺ກມຕິ, ອຖ ໂຂ ຈຸຕິໂຕ ປຏິສນ຺ຘິໍ ປຏິສນ຺ຘິໂຕ ຈຸຕິນ຺ຕິ ເອວໍ ປຸນປ຺ປຸນໍ ຈຸຕິປຏິສນ຺ຘິໂຍ ຄຓ຺ຫມາໂນ ຕີສຸ ຠເວສຸ ຈຕູສຸ ໂຍນີສຸ ປຎ຺ຈສຸ ຄຕີສຸ ສຕ຺ຕສຸ ວິຎ຺ຎາຓຏ຺ຐິຕີສຸ ນວສຸ ສຕ຺ຕາວາເສສຸ ມຫາສມຸທ຺ເທ ວາຕກ຺ຂິຕ຺ຕນາວາ ວິຍ ຍນ຺ເຕ ຍຸຕ຺ຕໂຄໂຓ ວິຍ ຈ ປຣິພ຺ຠມຕິເຍວ.

ອຊ຺ຌຕ຺ຕິກສ຺ສ ອຸປາທາຍາຕິ ອຊ຺ຌຕ຺ຕິກໍ ຂນ຺ຘປຎ຺ຈກໍ ອຸປາທາຍ. ອິທຎ຺ຫິ ອຸປໂຍຄຕ຺ເຖ ສາມິວຈນໍ. ພາຫິຣສ຺ສ ອຸປາທາຍາຕິ ພາຫິຣໍ ຂນ຺ຘປຎ຺ຈກໍ ອຸປາທາຍ, ອິທມ຺ປິ ອຸປໂຍຄຕ຺ເຖ ສາມິວຈນໍ. ອສ຺ມີຕິ, ຠິກ຺ຂເວ, ສຕີຕິ, ຠິກ຺ຂເວ, ຍເທຕໍ ອຊ຺ຌຕ຺ຕໍ ຂນ຺ຘປຎ຺ຈກໍ ອຸປາທາຍ ຕຓ຺ຫາມານທິຏ຺ຐິວເສນ ສມູຫຄ຺ຄາຫໂຕ ອສ຺ມີຕິ ໂຫຕິ, ຕສ຺ມິໍ ສຕີຕິ ອຕ຺ໂຖ. ອິຕ຺ຖສ຺ມີຕິ ໂຫຕີຕິອາທີສຸ ປນ ເອວໍ ສມູຫໂຕ ອຫນ຺ຕິ ຄຫເຓ ສຕິ ຕໂຕ ອນຸປນິຘາຍ ຈ ອຸປນິຘາຍ ຈາຕິ ທ຺ວິຘາ ຄຫຓໍ ໂຫຕິ. ຕຕ຺ຖ ອນຸປນິຘາຍາຕິ ອຎ຺ຎໍ ອາກາຣໍ ອນຸປຄມ຺ມ ສກຠາວເມວ ອາຣມ຺ມຓໍ ກຕ຺ວາ ອິຕ຺ຖສ຺ມີຕິ ໂຫຕິ, ຂຕ຺ຕິຍາທີສຸ ອິທໍປກາໂຣ ອຫນ຺ຕິ ເອວໍ ຕຓ຺ຫາມານທິຏ຺ຐິວເສນ ໂຫຕີຕິ ອຕ຺ໂຖ. ອິທໍ ຕາວ ອນຸປນິຘາຍ ຄຫຓໍ. ອຸປນິຘາຍ ຄຫຓໍ ປນ ທຸວິຘໍ ໂຫຕິ ສມໂຕ ຈ ອສມໂຕ ຈ. ຕໍ ທສ຺ເສຕຸໍ ເອວໍສ຺ມີຕິ ອຎ຺ຎຖາສ຺ມີຕິ ຈ ວຸຕ຺ຕໍ. ຕຕ຺ຖ ເອວໍສ຺ມີຕິ ອິທໍ ສມໂຕ ອຸປນິຘາຍ ຄຫຓໍ, ຍຖາຍໍ ຂຕ຺ຕິໂຍ ຍຖາຍໍ ພ຺ຣາຫ຺ມໂຓ, ເອວມຫມ຺ປີຕິ ອຕ຺ໂຖ. ອຎ຺ຎຖາສ຺ມີຕິ ອິທໍ ປນ ອສມໂຕ ຄຫຓໍ, ຍຖາຍໍ ຂຕ຺ຕິໂຍ ຍຖາຍໍ ພ຺ຣາຫ຺ມໂຓ, ຕໂຕ ອຎ຺ຎຖາ ອຫໍ, ຫີໂນ ວາ ອຘິໂກ ວາຕິ ອຕ຺ໂຖ. ອິມານິ ຕາວ ປຈ຺ຈຸປ຺ປນ຺ນວເສນ ຈຕ຺ຕາຣິ ຕຓ຺ຫາວິຈຣິຕານິ.

ອສສ຺ມີຕິ ສຕສ຺ມີຕິ ອິມານິ ປນ ທ຺ເວ ຍສ຺ມາ ອຕ຺ຖີຕິ ອສໍ, ນິຈ຺ຈສ຺ເສຕໍ ອຘິວຈນໍ. ສີທຕີຕິ ສຕໍ, ອນິຈ຺ຈສ຺ເສຕໍ ອຘິວຈນໍ. ຕສ຺ມາ ສສ຺ສຕຸຈ຺ເຉທວເສນ ວຸຕ຺ຕານີຕິ ເວທິຕພ຺ພານິ. ອິໂຕ ປຣານິ ສນ຺ຕິ ເອວມາທີນິ ຈຕ຺ຕາຣິ ສໍສຍປຣິວິຕກ຺ກວເສນ ວຸຕ຺ຕານິ. ສນ຺ຕິ ໂຫຕີຕິ ເອວມາທີສຸ ອຫໍ ສິຍນ຺ຕິ ໂຫຕີຕິ ເອວມຕ຺ໂຖ ເວທິຕພ຺ໂພ. ອຘິປ຺ປາໂຍ ປເນຕ຺ຖ ປຸຣິມຈຕຸກ຺ເກ ວຸຕ຺ຕນເຍເນວ ຄເຫຕພ຺ໂພ. ອປິຫໍ ສນ຺ຕິອາທີນິ ປນ ຈຕ຺ຕາຣິ ອປິ ນາມ ອຫໍ ຠເວຍ຺ຍນ຺ຕິ ເອວໍ ປຕ຺ຖນາກປ຺ປນວເສນ ວຸຕ຺ຕານິ. ຕານິປິ ປຸຣິມຈຕຸກ຺ເກ ວຸຕ຺ຕນເຍເນວ ເວທິຕພ຺ພານິ. ຠວິສ຺ສນ຺ຕິອາທີນິ ປນ ຈຕ຺ຕາຣິ ອນາຄຕວເສນ ວຸຕ຺ຕານິ. ເຕສມ຺ປິ ປຸຣິມຈຕຸກ຺ເກ ວຸຕ຺ຕນເຍເນວ ອຕ຺ໂຖ ເວທິຕພ຺ໂພ. ເອວເມເຕ –

‘‘ທ຺ເວ ທິຏ຺ຐິສີສາ ສີສຎ຺ເຎ, ຈຕ຺ຕາໂຣ ສີສມູລກາ;

ຕໂຍ ຕໂຍຕິ ເອຕານິ, ອຏ຺ຐາຣສ ວິຠາວເຍ.

ເອເຕສຸ ຫິ ອສສ຺ມິ, ສຕສ຺ມີຕິ ເອເຕ ທ຺ເວ ທິຏ຺ຐິສີສາ ນາມ. ອສ຺ມິ, ສນ຺ຕິ, ອປິຫໍ ສນ຺ຕິ, ຠວິສ຺ສນ຺ຕິ ເອເຕ ຈຕ຺ຕາໂຣ ສຸທ຺ຘສີສາ ເອວ. ອິຕ຺ຖສ຺ມີຕິອາທໂຍ ຕໂຍ ຕໂຍຕິ ທ຺ວາທສ ສີສມູລກາ ນາມາຕິ ເອວເມເຕ ທ຺ເວ ທິຏ຺ຐິສີສາ ຈຕ຺ຕາໂຣ ສຸທ຺ຘສີສາ ທ຺ວາທສ ສີສມູລກາຕິ ອຏ຺ຐາຣສ ຕຓ຺ຫາວິຈຣິຕຘມ຺ມາ ເວທິຕພ຺ພາ. ອິມານິ ຕາວ ອຊ຺ຌຕ຺ຕິກສ຺ສ ອຸປາທາຍ ອຏ຺ຐາຣສ ຕຓ຺ຫາວິຈຣິຕານິ. ພາຫິຣສ຺ສ ອຸປາທາຍ ຕຓ຺ຫາວິຈຣິເຕສຸປິ ເອເສວ ນໂຍ. ອິມິນາຕິ ອິມິນາ ຣູເປນ ວາ…ເປ… ວິຎ຺ຎາເຓນ ວາຕິ ເອສ ວິເສໂສ ເວທິຕພ຺ໂພ. ເສສໍ ຕາທິສເມວ.

ອິຕິ ເອວຣູປານິ ອຕີຕານິ ຉຕ຺ຕິໍສາຕິ ເອກເມກສ຺ສ ປຸຄ຺ຄລສ຺ສ ອຕີເຕ ອທ຺ຘນິ ຉຕ຺ຕິໍສ. ອນາຄຕານິ ຉຕ຺ຕິໍສາຕິ ເອກເມກສ຺ເສວ ປຸຄ຺ຄລສ຺ສ ຈ ອນາຄເຕ ອທ຺ຘນິ ຉຕ຺ຕິໍສ. ປຈ຺ຈຸປ຺ປນ຺ນານິ ຉຕ຺ຕິໍສາຕິ ເອກສ຺ສ ວາ ປຸຄ຺ຄລສ຺ສ ຍຖາສມ຺ຠວໂຕ ພຫູນໍ ວາ ປຈ຺ຈຸປ຺ປນ຺ເນ ອທ຺ຘນິ ຉຕ຺ຕິໍສາວ. ສພ຺ພສຕ຺ຕານໍ ປນ ນິຍເມເນວ ອຕີເຕ ອທ຺ຘນິ ຉຕ຺ຕິໍສ, ອນາຄເຕ ຉຕ຺ຕິໍສ, ປຈ຺ຈຸປ຺ປນ຺ເນ ຉຕ຺ຕິໍສ. ອນນ຺ຕາ ຫິ ອສທິສຕຓ຺ຫາມານທິຏ຺ຐິເຠທາ ສຕ຺ຕາ. ອຏ຺ຐສຕໍ ຕຓ຺ຫາວິຈຣິຕໍ ໂຫນ຺ຕີຕິ ເອຕ຺ຖ ປນ ອຏ຺ຐສຕສງ຺ຂາຕໍ ຕຓ຺ຫາວິຈຣິຕໍ ໂຫຕີຕິ ເອວມຕ຺ໂຖ ທຏ຺ຐພ຺ໂພ.