໓. ເວນາຄປຸຣສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ

໖໔. ຕຕິເຍ ໂກສເລສູຕິ ເອວໍນາມເກ ຊນປເທ. ຈາຣິກໍ ຈຣມາໂນຕິ ອທ຺ຘານຄມນໍ ຄຈ຺ຉນ຺ໂຕ. ຈາຣິກາ ຈ ນາເມສາ ຠຄວໂຕ ທຸວິຘາ ໂຫຕິ ຕຸຣິຕຈາຣິກາ ຈ ອຕຸຣິຕຈາຣິກາ ຈາຕິ. ຕຕ຺ຖ ທູເຣປິ ໂພຘເນຍ຺ຍປຸຄ຺ຄລໍ ທິສ຺ວາ ຕສ຺ສ ໂພຘນຕ຺ຖາຍ ສຫສາ ຄມນໍ ຕຸຣິຕຈາຣິກາ ນາມ. ສາ ມຫາກສ຺ສປປຈ຺ຈຸຄ຺ຄມນາທີສຸ ທຏ຺ຐພ຺ພາ. ຍໍ ປນ ຄາມນິຄມປຏິປາຏິຍາ ເທວສິກໍ ໂຍຊນອທ຺ຘໂຍຊນວເສນ ປິຓ຺ຑປາຕຈຣິຍາທີຫິ ໂລກໍ ອນຸຄ຺ຄຓ຺ຫນ຺ຕສ຺ສ ຄມນໍ, ອຍໍ ອຕຸຣິຕຈາຣິກາ ນາມ. ອິມໍ ສນ຺ຘາເຍຕໍ ວຸຕ຺ຕໍ – ‘‘ຈາຣິກໍ ຈຣມາໂນ’’ຕິ. ວິຕ຺ຖາເຣນ ປນ ຈາຣິກາກຖາ ສຸມງ຺ຄລວິລາສິນິຍາ ທີຆນິກາຍຏ຺ຐກຖາຍ ອມ຺ພຏ຺ຐສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາຍໍ (ທີ. ນິ. ອຏ຺ຐ. ໑.໒໕໔) ວຸຕ຺ຕາ. ພ຺ຣາຫ຺ມຓຄາໂມຕິ ພ຺ຣາຫ຺ມຓານໍ ສໂມສຣຓຄາໂມປິ ພ຺ຣາຫ຺ມຓຄາໂມຕິ ວຸຈ຺ຈຕິ, ພ຺ຣາຫ຺ມຓານໍ ໂຠຄຄາໂມປິ. ອິຘ ສໂມສຣຓຄາໂມ ພ຺ຣາຫ຺ມຓວສນຄາໂມຕິ ອຘິປ຺ເປໂຕ. ຕທວສຣີຕິ ຕຕ຺ຖ ອວສຣິ, ສມ຺ປຕ຺ໂຕຕິ ອຕ຺ໂຖ. ວິຫາໂຣ ປເນຕ຺ຖ ອນິຍາມິໂຕ. ຕສ຺ມາ ຕສ຺ສ ອວິທູເຣ ພຸທ຺ຘານໍ ອນຸຈ຺ຉວິໂກ ເອໂກ ວນສຓ຺ໂຑ ອຕ຺ຖິ, ສຕ຺ຖາ ຕໍ ວນສຓ຺ຑໍ ຄໂຕຕິ ເວທິຕພ຺ໂພ.

ອສ຺ໂສສຸນ຺ຕິ ສຸຓິໍສຸ ອຸປລຠິໍສຸ, ໂສຕທ຺ວາຣສມ຺ປຕ຺ຕວຈນນິຄ຺ໂຆສານຸສາເຣນ ຊານິໍສຸ. ໂຂຕິ ອວຘາຣຓຕ຺ເຖ, ປທປູຣຓມຕ຺ເຕ ວາ ນິປາໂຕ. ຕຕ຺ຖ ອວຘາຣຓຕ຺ເຖນ ‘‘ອສ຺ໂສສຸໍ ເອວ, ນ ເຕສໍ ໂກຈິ ສວນນ຺ຕຣາໂຍ ອໂຫສີ’’ຕິ ອຍມຕ຺ໂຖ ເວທິຕພ຺ໂພ. ປທປູຣເຓນ ພ຺ຍຎ຺ຊນສິລິຏ຺ຐຕາມຕ຺ຕເມວ.

ອິທານິ ຍມຕ຺ຖໍ ອສ຺ໂສສຸໍ, ຕໍ ປກາເສຕຸໍ ສມໂຓ ຂລຸ, ໂຠ, ໂຄຕໂມຕິອາທິ ວຸຕ຺ຕໍ. ຕຕ຺ຖ ສມິຕປາປຕ຺ຕາ ສມໂຓຕິ ເວທິຕພ຺ໂພ. ຂລູຕິ ອນຸສ຺ສວຕ຺ເຖ ນິປາໂຕ. ໂຠຕິ ເຕສໍ ອຎ຺ຎມຎ຺ຎໍ ອາລປນມຕ຺ຕໍ. ໂຄຕໂມຕິ ຠຄວໂຕ ໂຄຕ຺ຕວເສນ ປຣິທີປນໍ, ຕສ຺ມາ ‘‘ສມໂຓ ຂລຸ, ໂຠ, ໂຄຕໂມ’’ຕິ ເອຕ຺ຖ ສມໂຓ ກິຣ, ໂຠ, ໂຄຕມໂຄຕ຺ໂຕຕິ ເອວມຕ຺ໂຖ ທຏ຺ຐພ຺ໂພ. ສກ຺ຍປຸຕ຺ໂຕຕິ ອິທໍ ປນ ຠຄວໂຕ ອຸຈ຺ຈາກຸລປຣິທີປນໍ. ສກ຺ຍກຸລາ ປພ຺ພຊິໂຕຕິ ສທ຺ຘາປພ຺ພຊິຕຠາວປຣິທີປນໍ, ເກນຈິ ປາຣິຊຸຎ຺ເຎນ ອນຠິຠູໂຕ ອປຣິກ຺ຂີຓໍເຍວ ຕໍ ກຸລໍ ປຫາຍ ສທ຺ຘາຍ ປພ຺ພຊິໂຕຕິ ວຸຕ຺ຕໍ ໂຫຕິ. ຕໍ ໂຂ ປນາຕິ ອິຕ຺ຖມ຺ຠູຕາຂ຺ຍານຕ຺ເຖ ອຸປໂຍຄວຈນໍ, ຕສ຺ສ ໂຂ ປນ ໂຠໂຕ ໂຄຕມສ຺ສາຕິ ອຕ຺ໂຖ. ກລ຺ຍາໂຓຕິ ກລ຺ຍາຓຄຸຓສມນ຺ນາຄໂຕ, ເສຏ຺ໂຐຕິ ວຸຕ຺ຕໍ ໂຫຕິ. ກິຕ຺ຕິສທ຺ໂທຕິ ກິຕ຺ຕິເຍວ, ຖຸຕິໂຆໂສ ວາ. ອພ຺ຠຸຄ຺ຄໂຕຕິ ສເທວກໍ ໂລກໍ ອຊ຺ໂຌຕ຺ຖຣິຕ຺ວາ ອຸຄ຺ຄໂຕ. ກິນ຺ຕິ? ອິຕິປິ ໂສ ຠຄວາ…ເປ… ພຸທ຺ໂຘ ຠຄວາຕິ. ຕຕ຺ຣາຍໍ ປທສມ຺ພນ຺ໂຘ – ໂສ ຠຄວາ ອິຕິປິ ອຣຫໍ, ອິຕິປິ ສມ຺ມາສມ຺ພຸທ຺ໂຘ…ເປ… ອິຕິປິ ຠຄວາຕິ. ອິມິນາ ຈ ອິມິນາ ຈ ກາຣເຓນາຕິ ວຸຕ຺ຕໍ ໂຫຕິ.

ຕຕ຺ຖ ‘‘ອາຣກຕ຺ຕາ, ອຣີນໍ ອຣານຎ຺ຈ ຫຕຕ຺ຕາ, ປຈ຺ຈຍາທີນໍ ອຣຫຕ຺ຕາ, ປາປກຣເຓ ຣຫາຠາວາຕິ ອິເມຫິ ກາຣເຓຫິ ໂສ ຠຄວາ ອຣຫນ຺ຕິ ເວທິຕພ຺ໂພ’’ຕິອາທິນາ ນເຍນ ມາຕິກໍ ນິກ຺ຂິປິຕ຺ວາ ສພ຺ພາເນວ ເອຕານິ ປທານິ ວິສຸທ຺ຘິມຄ຺ເຄ (ວິສຸທ຺ຘິ. ໑.໑໒໕-໑໒໗) ພຸທ຺ຘານຸສ຺ສຕິນິທ຺ເທເສ ວິຕ຺ຖາຣິຕານີຕິ ຕໂຕ ເນສໍ ວິຕ຺ຖາໂຣ ຄເຫຕພ຺ໂພ.

ໂສ ອິມໍ ໂລກນ຺ຕິ ໂສ ຠວໍ ໂຄຕໂມ ອິມໍ ໂລກໍ, ອິທານິ ວຕ຺ຕພ຺ພໍ ນິທສ຺ເສຕິ. ສເທວກນ຺ຕິ ສຫ ເທເວຫິ ສເທວກໍ. ເອວໍ ສຫ ມາເຣນ ສມາຣກໍ. ສຫ ພ຺ຣຫ຺ມຸນາ ສພ຺ຣຫ຺ມກໍ. ສຫ ສມຓພ຺ຣາຫ຺ມເຓຫິ ສສ຺ສມຓພ຺ຣາຫ຺ມຓິໍ. ປຊາຕຕ຺ຕາ ປຊາ, ຕໍ ປຊໍ. ສຫ ເທວມນຸສ຺ເສຫິ ສເທວມນຸສ຺ສໍ. ຕຕ຺ຖ ສເທວກວຈເນນ ປຎ຺ຈກາມາວຈຣເທວຄ຺ຄຫຓໍ ເວທິຕພ຺ພໍ, ສມາຣກວຈເນນ ຉຏ຺ຐກາມາວຈຣເທວຄ຺ຄຫຓໍ, ສພ຺ຣຫ຺ມກວຈເນນ ພ຺ຣຫ຺ມກາຍິກາທິພ຺ຣຫ຺ມຄ຺ຄຫຓໍ, ສສ຺ສມຓພ຺ຣາຫ຺ມຓິວຈເນນ ສາສນສ຺ສ ປຈ຺ຈຕ຺ຖິກປຈ຺ຈາມິຕ຺ຕສມຓພ຺ຣາຫ຺ມຓຄ຺ຄຫຓໍ, ສມິຕປາປພາຫິຕປາປສມຓພ຺ຣາຫ຺ມຓຄ຺ຄຫຓຎ຺ຈ, ປຊາວຈເນນ ສຕ຺ຕໂລກຄ຺ຄຫຓໍ, ສເທວມນຸສ຺ສວຈເນນ ສມ຺ມຸຕິເທວອວເສສມນຸສ຺ສຄ຺ຄຫຓໍ. ເອວເມຕ຺ຖ ຕີຫິ ປເທຫິ ໂອກາສໂລເກນ ສທ຺ຘິໍ ສຕ຺ຕໂລໂກ, ທ຺ວີຫິ ປຊາວເສນ ສຕ຺ຕໂລໂກວ ຄຫິໂຕຕິ ເວທິຕພ຺ໂພ.

ອປໂຣ ນໂຍ – ສເທວກຄ຺ຄຫເຓນ ອຣູປາວຈຣໂລໂກ ຄຫິໂຕ, ສມາຣກຄ຺ຄຫເຓນ ຉກາມາວຈຣເທວໂລໂກ, ສພ຺ຣຫ຺ມກຄ຺ຄຫເຓນ ຣູປີພ຺ຣຫ຺ມໂລໂກ, ສສ຺ສມຓພ຺ຣາຫ຺ມຓາທິຄ຺ຄຫເຓນ ຈຕຸປຣິສວເສນ, ສມ຺ມຸຕິເທເວຫິ ວາ ສຫ ມນຸສ຺ສໂລໂກ, ອວເສສສພ຺ພສຕ຺ຕໂລໂກ ວາ. ໂປຣາຓາ ປນາຫຸ – ສເທວກນ຺ຕິ ເທວຕາຫິ ສທ຺ຘິໍ ອວເສສໂລກໍ. ສມາຣກນ຺ຕິ ມາເຣນ ສທ຺ຘິໍ ອວເສສໂລກໍ. ສພ຺ຣຫ຺ມກນ຺ຕິ ພ຺ຣຫ຺ເມຫິ ສທ຺ຘິໍ ອວເສສໂລກໍ. ເອວໍ ສພ຺ເພປິ ຕິຠວູປເຄ ສຕ຺ເຕ ຕີຫາກາເຣຫິ ຕີສຸ ປເທສຸ ປກ຺ຂິປິຕ຺ວາ ປຸນ ທ຺ວີຫິ ປເທຫິ ປຣິຍາທາຕຸໍ ສສ຺ສມຓພ຺ຣາຫ຺ມຓິໍ ປຊໍ ສເທວມນຸສ຺ສນ຺ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ. ເອວໍ ປຎ຺ຈຫິ ປເທຫິ ເຕນ ເຕນາກາເຣນ ເຕຘາຕຸກເມວ ປຣິຍາທິນ຺ນນ຺ຕິ.

ສຍໍ ອຠິຎ຺ຎາ ສຈ຺ຉິກຕ຺ວາ ປເວເທຕີຕິ ສຍນ຺ຕິ ສາມໍ, ອປຣເນຍ຺ໂຍ ຫຸຕ຺ວາ. ອຠິຎ຺ຎາຕິ ອຠິຎ຺ຎາຍ, ອຘິເກນ ຎາເຓນ ຎຕ຺ວາຕິ ອຕ຺ໂຖ. ສຈ຺ຉິກຕ຺ວາຕິ ປຈ຺ຈກ຺ຂໍ ກຕ຺ວາ, ເອເຕນ ອນຸມານາທິປຏິກ຺ເຂໂປ ກໂຕ. ປເວເທຕີຕິ ໂພເຘຕິ ຎາເປຕິ ປກາເສຕິ.

ໂສ ຘມ຺ມໍ ເທເສຕິ ອາທິກລ຺ຍາຓໍ…ເປ… ປຣິໂຍສານກລ຺ຍາຓນ຺ຕິ ໂສ ຠຄວາ ສຕ຺ເຕສຸ ກາຣຸຎ຺ຎຕໍ ປຏິຈ຺ຈ ຫິຕ຺ວາປິ ອນຸຕ຺ຕຣໍ ວິເວກສຸຂໍ ຘມ຺ມໍ ເທເສຕິ. ຕຎ຺ຈ ໂຂ ອປ຺ປໍ ວາ ພຫຸໍ ວາ ເທເສນ຺ໂຕ ອາທິກລ຺ຍາຓາທິປ຺ປກາຣເມວ ເທເສຕິ, ອາທິມ຺ຫິປິ ກລ຺ຍາຓໍ ຠທ຺ທກໍ ອນວຊ຺ຊເມວ ກຕ຺ວາ ເທເສຕິ, ມຊ຺ເຌປິ, ປຣິໂຍສາເນປິ ກລ຺ຍາຓໍ ຠທ຺ທກໍ ອນວຊ຺ຊເມວ ກຕ຺ວາ ເທເສຕີຕິ ວຸຕ຺ຕໍ ໂຫຕິ.

ຕຕ຺ຖ ອຕ຺ຖິ ເທສນາຍ ອາທິມຊ຺ຌປຣິໂຍສານໍ, ອຕ຺ຖິ ສາສນສ຺ສ. ເທສນາຍ ຕາວ ຈຕຸປ຺ປທິກາຍປິ ຄາຖາຍ ປຐມປາໂທ ອາທິ ນາມ, ຕໂຕ ທ຺ເວ ມຊ຺ຌໍ ນາມ, ອນ຺ເຕ ເອໂກ ປຣິໂຍສານໍ ນາມ. ເອການຸສນ຺ຘິກສ຺ສ ສຸຕ຺ຕສ຺ສ ນິທານໍ ອາທິ, ອິທມໂວຈາຕິ ປຣິໂຍສານໍ, ອຸຠິນ຺ນໍ ອນ຺ຕຣາ ມຊ຺ຌໍ. ອເນການຸສນ຺ຘິກສ຺ສ ສຸຕ຺ຕສ຺ສ ປຐມານຸສນ຺ຘິ ອາທິ, ອນ຺ເຕ ອນຸສນ຺ຘິ ປຣິໂຍສານໍ, ມຊ຺ເຌ ເອໂກ ວາ ທ຺ເວ ວາ ພຫູ ວາ ມຊ຺ຌເມວ.

ສາສນສ຺ສ ສີລສມາຘິວິປສ຺ສນາ ອາທິ ນາມ. ວຸຕ຺ຕມ຺ປິ ເຈຕໍ – ‘‘ໂກ ຈາທິ ກຸສລານໍ ຘມ຺ມານໍ, ສີລຎ຺ຈ ສຸວິສຸທ຺ຘໍ ທິຏ຺ຐິ ຈ ອຸຊຸກາ’’ຕິ (ສໍ. ນິ. ໕.໓໖໙). ‘‘ອຕ຺ຖິ, ຠິກ຺ຂເວ, ມຊ຺ຌິມາ ປຏິປທາ ຕຖາຄເຕນ ອຠິສມ຺ພຸທ຺ຘາ’’ຕິ ເອວໍ ວຸຕ຺ໂຕ ປນ ອຣິຍມຄ຺ໂຄ ມຊ຺ຌໍ ນາມ. ຜລຎ຺ເຈວ ນິພ຺ພານຎ຺ຈ ປຣິໂຍສານໍ ນາມ. ‘‘ຕສ຺ມາຕິຫ ຕ຺ວໍ, ພ຺ຣາຫ຺ມຓ, ພ຺ຣຫ຺ມຈຣິຍໍ ເອຕໍປາຣໍ ເອຕໍປຣິໂຍສານ’’ນ຺ຕິ ເອຕ຺ຖ ຜລໍ ປຣິໂຍສນນ຺ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ. ‘‘ນິພ຺ພາໂນຄຘຎ຺ຫິ, ອາວຸໂສ ວິສາຂ, ພ຺ຣຫ຺ມຈຣິຍໍ ວຸສ຺ສຕິ ນິພ຺ພານປຣາຍຓໍ ນິພ຺ພານປຣິໂຍສານ’’ນ຺ຕິ (ມ. ນິ. ໑.໔໖໖) ເອຕ຺ຖ ນິພ຺ພານໍ ປຣິໂຍສານນ຺ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ. ອິຘ ປນ ເທສນາຍ ອາທິມຊ຺ຌປຣິໂຍສານໍ ອຘິປ຺ເປຕໍ. ຠຄວາ ຫິ ຘມ຺ມໍ ເທເສນ຺ໂຕ ອາທິມ຺ຫິ ສີລໍ ທສ຺ເສຕ຺ວາ ມຊ຺ເຌ ມຄ຺ຄໍ ປຣິໂຍສາເນ ນິພ຺ພານໍ ທສ຺ເສຕິ. ເຕນ ວຸຕ຺ຕໍ – ‘‘ໂສ ຘມ຺ມໍ ເທເສຕິ ອາທິກລ຺ຍາຓໍ ມຊ຺ເຌກລ຺ຍາຓໍ ປຣິໂຍສານກລ຺ຍາຓ’’ນ຺ຕິ. ຕສ຺ມາ ອຎ຺ໂຎປິ ຘມ຺ມກຖິໂກ ຘມ຺ມໍ ກເຖນ຺ໂຕ –

‘‘ອາທິມ຺ຫິ ສີລໍ ທສ຺ເສຍ຺ຍ, ມຊ຺ເຌ ມຄ຺ຄໍ ວິຠາວເຍ;

ປຣິໂຍສານມ຺ຫິ ນິພ຺ພານໍ, ເອສາ ກຖິກສຓ຺ຐິຕີ’’ຕິ.

ສາຕ຺ຖໍ ສພ຺ຍຎ຺ຊນນ຺ຕິ ຍສ຺ສ ຫິ ຍາຄຸຠຕ຺ຕອິຕ຺ຖິປຸຣິສາທິວຓ຺ຓນານິສ຺ສິຕາ ເທສນາ ໂຫຕິ, ນ ໂສ ສາຕ຺ຖໍ ເທເສຕິ. ຠຄວາ ປນ ຕຖາຣູປໍ ເທສນໍ ປຫາຍ ຈຕຸສຕິປຏ຺ຐານາທິນິສ຺ສິຕໍ ເທສນໍ ເທເສຕິ. ຕສ຺ມາ ‘‘ສາຕ຺ຖໍ ເທເສຕີ’’ຕິ ວຸຈ຺ຈຕິ. ຍສ຺ສ ປນ ເທສນາ ເອກພ຺ຍຎ຺ຊນາທິຍຸຕ຺ຕາ ວາ ສພ຺ພນິໂຣຏ຺ຐພ຺ຍຎ຺ຊນາ ວາ ສພ຺ພວິສ຺ສຏ຺ຐພ຺ຍຎ຺ຊນາ ວາ ສພ຺ພນິຄ຺ຄຫິຕພ຺ຍຎ຺ຊນາ ວາ, ຕສ຺ສ ທມິຬກິຣາຕຍວນາທິມິລກ຺ຂານໍ ຠາສາ ວິຍ ພ຺ຍຎ຺ຊນປາຣິປູຣິຍາ ອຠາວໂຕ ອພ຺ຍຎ຺ຊນາ ນາມ ເທສນາ ໂຫຕິ. ຠຄວາ ປນ –

‘‘ສິຖິລໍ ຘນິຕຎ຺ຈ ທີຆຣສ຺ສໍ, ລຫຸກໍ ຄຣຸກຎ຺ຈ ນິຄ຺ຄຫີຕໍ;

ສມ຺ພນ຺ຘໍ ວວຕ຺ຖິຕໍ ວິມຸຕ຺ຕໍ, ທສຘາ ພ຺ຍຎ຺ຊນພຸທ຺ຘິຍາ ປເຠໂທ’’ຕິ. –

ເອວໍ ວຸຕ຺ຕໍ ທສວິຘໍ ພ຺ຍຎ຺ຊນໍ ອມກ຺ເຂຕ຺ວາ ປຣິປຸຓ຺ຓພ຺ຍຎ຺ຊນເມວ ກຕ຺ວາ ຘມ຺ມໍ ເທເສຕິ. ຕສ຺ມາ ‘‘ສພ຺ຍຎ຺ຊນໍ ກຕ຺ວາ ເທເສຕີ’’ຕິ ວຸຈ຺ຈຕິ. ເກວລປຣິປຸຓ຺ຓນ຺ຕິ ເອຕ຺ຖ ເກວລນ຺ຕິ ສກລາຘິວຈນໍ. ປຣິປຸຓ຺ຓນ຺ຕິ ອນູນາຘິກວຈນໍ. ອິທໍ ວຸຕ຺ຕໍ ໂຫຕິ – ສກລປຣິປຸຓ຺ຓເມວ ເທເສຕິ, ເອກເທສນາປິ ອປຣິປຸຓ຺ຓາ ນຕ຺ຖີຕິ. ປຣິສຸທ຺ຘນ຺ຕິ ນິຣຸປກ຺ກິເລສໍ. ໂຍ ຫິ ‘‘ອິມໍ ຘມ຺ມເທສນໍ ນິສ຺ສາຍ ລາຠໍ ວາ ສກ຺ກາຣໍ ວາ ລຠິສ຺ສາມີ’’ຕິ ເທເສຕິ, ຕສ຺ສ ອປຣິສຸທ຺ຘາ ເທສນາ ນາມ ໂຫຕິ. ຠຄວາ ປນ ໂລກາມິສນິຣເປກ຺ໂຂ ຫິຕຜຣເຓເນວ ເມຕ຺ຕາຠາວນາຍ ມຸທຸຫທໂຍ ອຸລ຺ລຸມ຺ປນສຠາວສຓ຺ຐິເຕນ ຈິຕ຺ເຕນ ເທເສຕິ. ຕສ຺ມາ ປຣິສຸທ຺ຘໍ ເທເສຕີຕິ ວຸຈ຺ຈຕິ. ພ຺ຣຫ຺ມຈຣິຍໍ ປກາເສຕີຕິ ເອຕ຺ຖ ພ຺ຣຫ຺ມຈຣິຍນ຺ຕິ ສິກ຺ຂຕ຺ຕຍສງ຺ຄຫິຕໍ ສກລໍ ສາສນໍ. ຕສ຺ມາ ພ຺ຣຫ຺ມຈຣິຍໍ ປກາເສຕີຕິ ໂສ ຘມ຺ມໍ ເທເສຕິ ອາທິກລ຺ຍາຓໍ…ເປ… ປຣິສຸທ຺ຘໍ, ເອວໍ ເທເສນ຺ໂຕ ຈ ສິກ຺ຂຕ຺ຕຍສງ຺ຄຫິຕໍ ສກລສາສນພ຺ຣຫ຺ມຈຣິຍໍ ປກາເສຕີຕິ ເອວເມຕ຺ຖ ອຕ຺ໂຖ ທຏ຺ຐພ຺ໂພ. ພ຺ຣຫ຺ມຈຣິຍນ຺ຕິ ເສຏ຺ຐຏ຺ເຐນ ພ຺ຣຫ຺ມຠູຕໍ ຈຣິຍໍ, ພ຺ຣຫ຺ມຠູຕານໍ ວາ ພຸທ຺ຘາທີນໍ ຈຣິຍນ຺ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ ໂຫຕິ.

ສາຘຸ ໂຂ ປນາຕິ ສຸນ຺ທຣໍ ໂຂ ປນ, ອຕ຺ຖາວຫໍ ສຸຂາວຫນ຺ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ ໂຫຕິ. ຕຖາຣູປານໍ ອຣຫຕນ຺ຕິ ຍຖາຣູໂປ ໂສ ຠວໍ ໂຄຕໂມ, ເອວຣູປານໍ ອເນເກຫິປິ ກປ຺ປໂກຏິສຕສຫສ຺ເສຫິ ທຸລ຺ລຠທສ຺ສນານໍ ພ຺ຍາມປ຺ປຠາປຣິກ຺ຂິຕ຺ເຕຫິ ອສີຕິອນຸພ຺ຍຎ຺ຊນປຏິມຓ຺ຑິເຕຫິ ທ຺ວຕ຺ຕິໍສມຫາປຸຣິສລກ຺ຂຓວເຣຫິ ສມາກິຓ຺ຓມໂນຣມສຣີຣານໍ ອນປ຺ປກທສ຺ສນານໍ ອຕິມຘຸຣຘມ຺ມນິຄ຺ໂຆສານໍ ຍຖາຠູຕຄຸຓາຘິຄເມນ ໂລເກ ອຣຫນ຺ໂຕຕິ ລທ຺ຘສທ຺ທານໍ ອຣຫຕໍ. ທສ຺ສນໍ ໂຫຕີຕິ ປສາທໂສມ຺ມານິ ອກ຺ຂີນິ ອຸມ຺ມີເລຕ຺ວາ ທສ຺ສນມຕ຺ຕມ຺ປິ ສາຘຸ ໂຫຕິ. ສເຈ ປນ ອຏ຺ຐງ຺ຄສມນ຺ນາຄເຕນ ພ຺ຣຫ຺ມສ຺ສເຣນ ຘມ຺ມໍ ເທເສນ຺ຕສ຺ສ ເອກປທມ຺ປິ ໂສຕຸໍ ລຠິສ຺ສາມ, ສາຘຸຕຣໍເຍວ ຠວິສ຺ສຕີຕິ ເອວໍ ອຊ຺ຌາສຍໍ ກຕ຺ວາ. ເຍນ ຠຄວາ ເຕນຸປສງ຺ກມິໍສູຕິ ສພ຺ພກິຈ຺ຈານິ ປຫາຍ ຕຸຏ຺ຐມານສາ ອຄມໍສຸ. ອຎ຺ຊລິໍ ປຓາເມຕ຺ວາຕິ ເອເຕ ອຸຠໂຕປກ຺ຂິກາ, ເຕ ເອວໍ ຈິນ຺ເຕສຸໍ – ‘‘ສເຈ ໂນ ມິຈ຺ຉາທິຏ຺ຐິກາ ໂຈເທສ຺ສນ຺ຕິ ‘ກສ຺ມາ ຕຸມ຺ເຫ ສມຓໍ ໂຄຕມໍ ວນ຺ທິຕ຺ຖາ’ຕິ, ເຕສໍ ‘ກິໍ ອຎ຺ຊລິກຣຓມຕ຺ເຕນາປິ ວນ຺ທິຕໍ ໂຫຕີ’ຕິ ວກ຺ຂາມ. ສເຈ ໂນ ສມ຺ມາທິຏ຺ຐິກາ ໂຈເທສ຺ສນ຺ຕິ ‘ກສ຺ມາ ຠຄວນ຺ຕໍ ນ ວນ຺ທິຕ຺ຖາ’ຕິ, ‘ກິໍ ສີເສນ ຠູມິໍ ປຫຣນ຺ເຕເນວ ວນ຺ທິຕໍ ໂຫຕິ. ນນຸ ອຎ຺ຊລິກມ຺ມມ຺ປິ ວນ຺ທນາ ເອວາ’ຕິ ວກ຺ຂາມາ’’ຕິ.

ນາມໂຄຕ຺ຕນ຺ຕິ, ‘‘ໂຠ ໂຄຕມ, ອຫໍ ອສຸກສ຺ສ ປຸຕ຺ໂຕ ທຕ຺ໂຕ ນາມ ມິຕ຺ໂຕ ນາມ ອິຘາຄໂຕ’’ຕິ ວທນ຺ຕາ ນາມໍ ສາເວນ຺ຕິ ນາມ. ‘‘ໂຠ ໂຄຕມ, ອຫໍ ວາເສຏ຺ໂຐ ນາມ ກຈ຺ຈາໂນ ນາມ ອິຘາຄໂຕ’’ຕິ ວທນ຺ຕາ ໂຄຕ຺ຕໍ ສາເວນ຺ຕິ ນາມ. ເອເຕ ກິຣ ທລິທ຺ທາ ຊິຓ຺ຓກຸລປຸຕ຺ຕາ ‘‘ປຣິສມຊ຺ເຌ ນາມໂຄຕ຺ຕວເສນ ປາກຏາ ຠວິສ຺ສາມາ’’ຕິ ເອວໍ ອກໍສຸ. ເຍ ປນ ຕຸຓ຺ຫີຠູຕາ ນິສີທິໍສຸ, ເຕ ເກຣາຏິກາ ເຈວ ອນ຺ຘພາລາ ຈ. ຕຕ຺ຖ ເກຣາຏິກາ ‘‘ເອກໍ ທ຺ເວ ກຖາສລ຺ລາເປ ກໂຣນ຺ເຕ ວິສ຺ສາສິໂກ ໂຫຕິ, ອຖ ວິສ຺ສາເສ ສຕິ ເອກໍ ທ຺ເວ ຠິກ຺ຂາ ອທາຕຸໍ ນ ຍຸຕ຺ຕ’’ນ຺ຕິ ຕໂຕ ອຕ຺ຕານໍ ໂມເຈນ຺ຕາ ຕຸຓ຺ຫີຠູຕາ ນິສີທນ຺ຕິ. ອນ຺ຘພາລາ ອຎ຺ຎາຓຕາເຍວ ອວກ຺ຂິຕ຺ຕມຕ຺ຕິກາປິຓ຺ຑາ ວິຍ ຍຕ຺ຖ ກຕ຺ຖຈິ ຕຸຓ຺ຫີຠູຕາ ນິສີທນ຺ຕິ.

ເວນາຄປຸຣິໂກຕິ ເວນາຄປຸຣວາສີ. ເອຕທໂວຈາຕິ ປາທນ຺ຕໂຕ ປຏ຺ຐາຍ ຍາວ ເກສຄ຺ຄາ ຕຖາຄຕສ຺ສ ສຣີຣໍ ໂອໂລເກນ຺ໂຕ ອສີຕິອນຸພ຺ຍຎ຺ຊນສມຸຊ຺ຊເລຫິ ທ຺ວຕ຺ຕິໍສມຫາປຸຣິສລກ຺ຂເຓຫິ ປຏິມຓ຺ຑິຕໍ ສຣີຣາ ນິກ຺ຂມິຕ຺ວາ ສມນ຺ຕໂຕ ອສີຕິຫຕ຺ຖປ຺ປເທສໍ ອຊ຺ໂຌຕ຺ຖຣິຕ຺ວາ ຐິຕາຫິ ຉພ຺ພຓ຺ຓາຫິ ຆນພຸທ຺ຘຣໍສີຫິ ສມ຺ປຣິວາຣິຕໍ ຕຖາຄຕສ຺ສ ສຣີຣໍ ທິສ຺ວາ ສຎ຺ຊາຕວິມ຺ຫໂຍ ວຓ຺ຓໍ ຠຓນ຺ໂຕ ເອຕໍ ‘‘ອຈ຺ຉຣິຍໍ, ໂຠ ໂຄຕມາ’’ຕິອາທິວຈນໍ ອໂວຈ.

ຕຕ຺ຖ ຍາວຎ຺ຈິທນ຺ຕິ ອຘິມຕ຺ຕປ຺ປມາຓປຣິຈ຺ເຉທວຈນເມຕໍ. ຕສ຺ສ ວິປ຺ປສນ຺ນປເທນ ສທ຺ຘິໍ ສມ຺ພນ຺ໂຘ. ຍາວຎ຺ຈ ວິປ຺ປສນ຺ນານິ ອຘິມຕ຺ຕວິປ຺ປສນ຺ນານີຕິ ອຕ຺ໂຖ. ອິນ຺ທ຺ຣິຍານີຕິ ຈກ຺ຂາທີນິ ຉ ອິນ຺ທ຺ຣິຍານິ. ຕສ຺ສ ຫິ ປຎ຺ຈນ຺ນໍ ອິນ຺ທ຺ຣິຍານໍ ປຕິຏ຺ຐິໂຕກາສສ຺ສ ວິປ຺ປສນ຺ນຕໍ ທິສ຺ວາ ເຕສໍ ວິປ຺ປສນ຺ນຕາ ປາກຏາ ອໂຫສິ. ຍສ຺ມາ ປນ ສາ ມເນ ວິປ຺ປສນ຺ເນເຍວ ໂຫຕິ, ອວິປ຺ປສນ຺ນຈິຕ຺ຕານຎ຺ຫິ ອິນ຺ທ຺ຣິຍປ຺ປສາໂທ ນາມ ນຕ຺ຖິ, ຕສ຺ມາສ຺ສ ມນິນ຺ທ຺ຣິຍປ຺ປສາໂທປິ ປາກໂຏ ອໂຫສິ. ຕໍ ເອສ ວິປ຺ປສນ຺ນຕໍ ຄເຫຕ຺ວາ ‘‘ວິປ຺ປສນ຺ນານິ ອິນ຺ທ຺ຣິຍານີ’’ຕິ ອາຫ. ປຣິສຸທ຺ໂຘຕິ ນິມ຺ມໂລ. ປຣິໂຍທາໂຕຕິ ປຠສ຺ສໂຣ. ສາຣທໍ ພທຣປຓ຺ຑຸນ຺ຕິ ສຣທກາເລ ຊາຕໍ ນາຕິສຸປຣິປກ຺ກໍ ພທຣໍ. ຕຎ຺ຫິ ປຣິສຸທ຺ຘຎ຺ເຈວ ໂຫຕິ ປຣິໂຍທາຕຎ຺ຈ. ຕາລປກ຺ກນ຺ຕິ ສຸປຣິປກ຺ກຕາລຜລໍ. ສມ຺ປຕິ ພນ຺ຘນາ ປມຸຕ຺ຕນ຺ຕິ ຕໍຂຓຎ຺ເຎວ ພນ຺ຘນາ ປມຸຕ຺ຕໍ. ຕສ຺ສ ຫິ ພນ຺ຘນມູລໍ ອປເນຕ຺ວາ ປຣມຸຂໍ ກຕ຺ວາ ຜລເກ ຐປິຕສ຺ສ ຈຕຸຣງ຺ຄຸລມຕ຺ຕໍ ຐານໍ ໂອໂລເກນ຺ຕານໍ ປຣິສຸທ຺ຘໍ ປຣິໂຍທາຕໍ ຫຸຕ຺ວາ ຂາຍຕິ. ຕໍ ສນ຺ຘາເຍວມາຫ. ເນກ຺ຂໍ ຊມ຺ໂພນທນ຺ຕິ ສຸຣຕ຺ຕວຓ຺ຓສ຺ສ ຊມ຺ໂພນທສຸວຓ຺ຓສ຺ສ ຆຏິກາ. ທກ຺ຂກມ຺ມາຣປຸຕ຺ຕສຸປຣິກມ຺ມກຕນ຺ຕິ ທກ຺ເຂນ ສຸວຓ຺ຓກາຣປຸຕ຺ເຕນ ສຸຏ຺ຐຸ ກຕປຣິກມ຺ມໍ. ອຸກ຺ກາມຸເຂ ສຸກຸສລສມ຺ປຫຏ຺ຐນ຺ຕິ ສຸວຓ຺ຓກາຣອຸທ຺ຘເນ ປຈິຕ຺ວາ ສຸກຸສເລນ ສຸວຓ຺ຓກາເຣນ ຆຏ຺ຏນປຣິມຊ຺ຊນຫໍສເນນ ສຸຏ຺ຐຸ ປຫຏ຺ຐໍ ສຸປຣິມທ຺ທິຕນ຺ຕິ ອຕ຺ໂຖ. ປຓ຺ຑຸກມ຺ພເລ ນິກ຺ຂິຕ຺ຕນ຺ຕິ ອຄ຺ຄິນາ ປຈິຕ຺ວາ ທີປິທາຐາຍ ຆໍສິຕ຺ວາ ເຄຣຸກປຣິກມ຺ມໍ ກຕ຺ວາ ຣຕ຺ຕກມ຺ພເລ ຐປິຕໍ. ຠາສເຕຕິ ສຎ຺ຊາຕໂອຠາສຕາຍ ຠາສເຕ. ຕປເຕຕິ ອນ຺ຘກາຣວິທ຺ຘໍສນຕາຍ ຕປເຕ. ວິໂຣຈຕີຕິ ວິຊ຺ໂຊຕມານໍ ຫຸຕ຺ວາ ວິໂຣຈຕິ, ໂສຠຕີຕິ ອຕ຺ໂຖ.

ອຸຈ຺ຈາສຍນມຫາສຍນານີຕິ ເອຕ຺ຖ ອຕິກ຺ກນ຺ຕປ຺ປມາຓໍ ອຸຈ຺ຈາສຍນໍ ນາມ, ອາຍຕວິຕ຺ຖຕໍ ອກປ຺ປິຍຠຓ຺ຑໍ ມຫາສຍນໍ ນາມ. ອິທານິ ຕານິ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ ເສຍ຺ຍຖິທໍ, ອາສນ຺ທີຕິອາທິມາຫ. ຕຕ຺ຖ ອາສນ຺ທີຕິ ອຕິກ຺ກນ຺ຕປ຺ປມາຓໍ ອາສນໍ. ປລ຺ລງ຺ໂກຕິ ປາເທສຸ ວາຬຣູປານິ ຐເປຕ຺ວາ ກໂຕ. ໂຄນໂກຕິ ທີຆໂລມໂກ ມຫາໂກຊໂວ. ຈຕຸຣງ຺ຄຸລາຘິການິ ກິຣ ຕສ຺ສ ໂລມານິ. ຈິຕ຺ຕໂກຕິ ວານຈິຕ຺ຕໍ ອຸຓ຺ຓາມຍຕ຺ຖຣຓໍ. ປຏິກາຕິ ອຸຓ຺ຓາມໂຍ ເສຕຕ຺ຖຣໂກ. ປຏລິກາຕິ ຆນປຸປ຺ໂຜ ອຸຓ຺ຓາມຍຕ຺ຖຣໂກ, ໂຍ ອາມລກປຏ຺ໂຏຕິປິ ວຸຈ຺ຈຕິ. ຕູລິກາຕິ ຕິຓ຺ຓໍ ຕູລານໍ ອຎ຺ຎຕຣປຸຓ຺ຓາ ຕູລິກາ. ວິກຕິກາຕິ ສີຫພ຺ຍຄ຺ຆາທິຣູປວິຈິຕ຺ໂຣ ອຸຓ຺ຓາມຍຕ຺ຖຣໂກ. ອຸທ຺ທໂລມີຕິ ອຸຠໂຕທສໍ ອຸຓ຺ຓາມຍຕ຺ຖຣຓໍ. ເກຈິ ເອກໂຕ ອຸຄ຺ຄຕປຸປ຺ຜນ຺ຕິ ວທນ຺ຕິ. ເອກນ຺ຕໂລມີຕິ ເອກໂຕທສໍ ອຸຓ຺ຓາມຍຕ຺ຖຣຓໍ. ເກຈິ ອຸຠໂຕ ອຸຄ຺ຄຕປຸປ຺ຜນ຺ຕິ ວທນ຺ຕິ. ກຏ຺ຏິສ຺ສນ຺ຕິ ຣຕນປຣິສິພ຺ພິຕໍ ໂກເສຍ຺ຍກຏ຺ຏິສ຺ສມຍໍ ປຈ຺ຈຕ຺ຖຣຓໍ. ໂກເສຍ຺ຍນ຺ຕິ ຣຕນປຣິສິພ຺ພິຕເມວ ໂກສິຍສຸຕ຺ຕມຍໍ ປຈ຺ຈຕ຺ຖຣຓໍ. ກຸຕ຺ຕກນ຺ຕິ ໂສຬສນ຺ນໍ ນາຏກິຕ຺ຖີນໍ ຐຕ຺ວາ ນຈ຺ຈນໂຍຄ຺ຄໍ ອຸຓ຺ຓາມຍຕ຺ຖຣຓໍ. ຫຕ຺ຖຕ຺ຖຣາທໂຍ ຫຕ຺ຖິປິຏ຺ຐາທີສຸ ອຕ຺ຖຣຓກອຕ຺ຖຣກາ ເຈວ ຫຕ຺ຖິຣູປາທີນິ ທສ຺ເສຕ຺ວາ ກຕອຕ຺ຖຣກາ ຈ. ອຊິນປ຺ປເວຓີຕິ ອຊິນຈມ຺ເມຫິ ມຎ຺ຈປ຺ປມາເຓນ ສິພ຺ພິຕ຺ວາ ກຕປ຺ປເວຓີ. ເສສໍ ເຫຏ຺ຐາ ວຸຕ຺ຕຕ຺ຖເມວ.

ນິກາມລາຠີຕິ ອຕິກາມລາຠີ ອິຈ຺ຉິຕິຈ຺ຉິຕລາຠີ. ອກິຈ຺ຉລາຠີຕິ ອທຸກ຺ຂລາຠີ. ອກສິຣລາຠີຕິ ວິປຸລລາຠີ ມຫນ຺ຕລາຠີ, ອຸຬາຣຸຬາຣາເນວ ລຠຕິ ມຎ຺ເຎຕິ ສນ຺ຘາຍ ວທຕິ. ອຍໍ ກິຣ ພ຺ຣາຫ຺ມໂຓ ສຍນຄຣຸໂກ, ໂສ ຠຄວໂຕ ວິປ຺ປສນ຺ນິນ຺ທ຺ຣິຍາທິຕໍ ທິສ຺ວາ ‘‘ອທ຺ຘາ ເອສ ເອວຣູເປສຸ ອຸຈ຺ຈາສຍນມຫາສຍເນສຸ ນິສີທຕິ ເຈວ ນິປຊ຺ຊຕິ ຈ. ເຕນສ຺ສ ວິປ຺ປສນ຺ນານິ ອິນ຺ທ຺ຣິຍານິ, ປຣິສຸທ຺ໂຘ ຉວິວຓ຺ໂຓ ປຣິໂຍທາໂຕ’’ຕິ ມຎ຺ຎມາໂນ ອິມໍ ເສນາສນວຓ຺ຓໍ ກເຖສິ.

ລທ຺ຘາ ຈ ປນ ນ ກປ຺ປນ຺ຕີຕິ ເອຕ຺ຖ ກິຎ຺ຈິ ກິຎ຺ຈິ ກປ຺ປຕິ. ສຸທ຺ຘໂກເສຍ຺ຍຎ຺ຫິ ມຎ຺ເຈປິ ອຕ຺ຖຣິຕຸໍ ວຏ຺ຏຕິ, ໂຄນກາທໂຍ ຈ ຠູມຕ຺ຖຣຓປຣິໂຠເຄນ, ອາສນ຺ທິຍາ ປາເທ ຉິນ຺ທິຕ຺ວາ, ປລ຺ລງ຺ກສ຺ສ ວາເຬ ຠິນ຺ທິຕ຺ວາ, ຕູລິກໍ ວິຊເຏຕ຺ວາ ‘‘ພິມ຺ໂພຫນຎ຺ຈ ກາຕຸ’’ນ຺ຕິ (ຈູຬວ. ໒໙໗) ວຈນໂຕ ອິມານິປິ ເອເກນ ວິຘາເນນ ກປ຺ປນ຺ຕິ. ອກປ຺ປິຍໍ ປນ ອຸປາທາຍ ສພ຺ພາເນວ ນ ກປ຺ປນ຺ຕີຕິ ວຸຕ຺ຕານິ.

ວນນ຺ຕຎ຺ເຎວ ປວິສາມີຕິ ອຣຎ຺ຎໍເຍວ ປວິສາມິ. ຍເທວາຕິ ຍານິເຍວ. ປລ຺ລງ຺ກໍ ອາຠຸຊິຕ຺ວາຕິ ສມນ຺ຕໂຕ ອູຣຸພທ຺ຘາສນໍ ພນ຺ຘິຕ຺ວາ. ອຸຊຸໍ ກາຍໍ ປຓິຘາຍາຕິ ອຏ຺ຐາຣສ ປິຏ຺ຐິກຓ຺ຏເກ ໂກຏິຍາ ໂກຏິໍ ປຏິປາເທນ຺ໂຕ ອຸຊຸໍ ກາຍໍ ຐເປຕ຺ວາ. ປຣິມຸຂໍ ສຕິໍ ອຸປຏ຺ຐເປຕ຺ວາຕິ ກມ຺ມຏ຺ຐານາຠິມຸຂໍ ສຕິໍ ຐເປຕ຺ວາ, ປຣິຄ຺ຄຫິຕນິຍ຺ຍານໍ ວາ ກຕ຺ວາຕິ ອຕ຺ໂຖ. ວຸຕ຺ຕຎ຺ເຫຕໍ – ‘‘ປຣີຕິ ປຣິຄ຺ຄຫຏ຺ໂຐ. ມຸຂນ຺ຕິ ນິຍ຺ຍານຏ຺ໂຐ. ສຕີຕິ ອຸປຏ຺ຐານຏ຺ໂຐ. ເຕນ ວຸຈ຺ຈຕິ ປຣິມຸຂໍ ສຕິໍ ອຸປຏ຺ຐເປຕ຺ວາ’’ຕິ (ປຏິ. ມ. ໑.໑໖໔). ອຸປສມ຺ປຊ຺ຊ ວິຫຣາມີຕິ ປຏິລຠິຕ຺ວາ ປຈ຺ຈກ຺ຂໍ ກຕ຺ວາ ວິຫຣາມິ. ເອວໍຠູໂຕຕິ ເອວໍ ປຐມຊ຺ຌານາທີສຸ ອຎ຺ຎຕຣສມງ຺ຄີ ຫຸຕ຺ວາ. ທິພ຺ໂພ ເມ ເອໂສ ຕສ຺ມິໍ ສມເຍ ຈງ຺ກໂມ ໂຫຕີຕິ ຈຕ຺ຕາຣິ ຫິ ຣູປຊ຺ຌານານິ ສມາປຊ຺ຊິຕ຺ວາ ຈງ຺ກມນ຺ຕສ຺ສ ຈງ຺ກໂມ ທິພ຺ພຈງ຺ກໂມ ນາມ ໂຫຕິ, ສມາປຕ຺ຕິໂຕ ວຸຏ຺ຐາຍ ຈງ຺ກມນ຺ຕສ຺ສາປິ ຈງ຺ກໂມ ທິພ຺ພຈງ຺ກໂມເຍວ. ຐານາທີສຸປິ ເອເສວ ນໂຍ. ຕຖາ ອິຕເຣສຸ ທ຺ວີສຸ ວິຫາເຣສຸ.

ໂສ ເອວໍ ປຊານາມິ ‘‘ຣາໂຄ ເມ ປຫີໂນ’’ຕິ ມຫາໂພຘິປລ຺ລງ຺ເກ ອຣຫຕ຺ຕມຄ຺ເຄນ ປຫີນຣາຄເມວ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ ‘‘ໂສ ເອວໍ ປຊານາມິ ຣາໂຄ ເມ ປຫີໂນ’’ຕິ ອາຫ. ເສສປເທສຸປິ ເອເສວ ນໂຍ. ອິມິນາ ປນ ກິໍ ກຖິຕໍ ໂຫຕີຕິ? ປຈ຺ຈເວກ຺ຂຓາ ກຖິຕາ, ປຈ຺ຈເວກ຺ຂຓາຍ ຜລສມາປຕ຺ຕິ ກຖິຕາ. ຜລສມາປຕ຺ຕິຎ຺ຫິ ສມາປນ຺ນສ຺ສປິ ສມາປຕ຺ຕິໂຕ ວຸຏ຺ຐິຕສ຺ສາປິ ຈງ຺ກມາທໂຍ ອຣິຍຈງ຺ກມາທໂຍ ໂຫນ຺ຕິ. ເສສເມຕ຺ຖ ອຸຕ຺ຕານຕ຺ຖເມວາຕິ.