໑. ສພ຺ຣຫ຺ມກສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ

໓໑. ຈຕຸຕ຺ຖສ຺ສ ປຐເມ ອຊ຺ຌາຄາເຣຕິ ສເກ ຆເຣ. ປູຊິຕາ ໂຫນ຺ຕີຕິ ຍໍ ຆເຣ ອຕ຺ຖິ, ເຕນ ປຏິຊຄ຺ຄິຕາ ໂຄປິຕາ ໂຫນ຺ຕິ. ອິຕິ ມາຕາປິຕຸປູຊການິ ກຸລານິ ມາຕາປິຕູຫິ ສພ຺ຣຫ຺ມການີຕິ ປກາເສຕ຺ວາ ອິທານິ ເນສໍ ສປຸພ຺ພາຈຣິຍກາທິຠາວໍ ປກາເສນ຺ໂຕ ສປຸພ຺ພາຈຣິຍການີຕິອາທິມາຫ. ຕຕ຺ຖ ພ຺ຣຫ຺ມາຕິອາທີນິ ເຕສໍ ພ຺ຣຫ຺ມາທິຠາວສາຘນຕ຺ຖໍ ວຸຕ຺ຕານິ. ພຫຸກາຣາຕິ ປຸຕ຺ຕານໍ ພຫູປກາຣາ. ອາປາທກາຕິ ຊີວິຕສ຺ສ ອາປາທກາ. ປຸຕ຺ຕການໍ ຫິ ມາຕາປິຕູຫິ ຊີວິຕໍ ອາປາທິຕໍ ປາລິຕໍ ຆຏິຕໍ ອນຸປ຺ປພນ຺ເຘນ ປວຕ຺ຕິຕໍ. ໂປສກາຕິ ຫຕ຺ຖປາເທ ວຑ຺ເຒຕ຺ວາ ຫທຍໂລຫິຕໍ ປາເຍຕ຺ວາ ໂປເສຕາໂຣ. ອິມສ຺ສ ໂລກສ຺ສ ທສ຺ເສຕາໂຣຕິ ປຸຕ຺ຕານໍ ຫິ ອິມສ຺ມິໍ ໂລເກ ອິຏ຺ຐານິຏ຺ຐາຣມ຺ມຓສ຺ສ ທສ຺ສນໍ ນາມ ມາຕາປິຕໂຣ ນິສ຺ສາຍ ຊາຕນ຺ຕິ ອິມສ຺ສ ໂລກສ຺ສ ທສ຺ເສຕາໂຣ ນາມ.

ພ຺ຣຫ຺ມາຕິ ມາຕາປິຕໂຣຕິ ເສຏ຺ຐາຘິວຈນໍ. ຍຖາ ພ຺ຣຫ຺ມຸໂນ ຈຕສ຺ໂສ ຠາວນາ ອວິຊຫິຕາ ໂຫນ຺ຕິ ເມຕ຺ຕາ ກຣຸຓາ ມຸທິຕາ ອຸເປກ຺ຂາຕິ, ເອວເມວ ມາຕາປິຕູນໍ ປຸຕ຺ຕເກສຸ ຈຕສ຺ໂສ ຠາວນາ ອວິຊຫິຕາ ໂຫນ຺ຕິ. ຕາ ຕສ຺ມິໍ ຕສ຺ມິໍ ກາເລ ເວທິຕພ຺ພາ – ກຸຈ຺ຉິຄຕສ຺ມິໍ ຫິ ທາຣເກ ‘‘ກທາ ນຸ ໂຂ ປຸຕ຺ຕກໍ ອໂຣຄໍ ປຣິປຸຓ຺ຓງ຺ຄປຈ຺ຈງ຺ຄໍ ປສ຺ສິສ຺ສາມາ’’ຕິ ມາຕາປິຕູນໍ ເມຕ຺ຕຈິຕ຺ຕໍ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ. ຍທາ ປເນສ ມນ຺ໂທ ອຸຕ຺ຕານເສຍ຺ຍໂກ ອູກາຫິ ວາ ມງ຺ກຸລາທີຫິ ປາຓເກຫິ ທຏ຺ໂຐ ທຸກ຺ຂເສຍ຺ຍາຍ ວາ ປນ ປີຬິໂຕ ປໂຣທຕິ ວິຣວຕິ, ຕທາສ຺ສ ສທ຺ທໍ ສຸຕ຺ວາ ມາຕາປິຕູນໍ ກາຣຸຎ຺ຎໍ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ, ອາຘາວິຕ຺ວາ ວິຘາວິຕ຺ວາ ກີຬນກາເລ ປນ ໂລຠນີຍວຍສ຺ມິໍ ວາ ຐິຕກາເລ ທາຣກໍ ໂອໂລເກຕ຺ວາ ມາຕາປິຕູນໍ ຈິຕ຺ຕໍ ສປ຺ປິມຓ຺ເຑ ປກ຺ຂິຕ຺ຕສຕວິຫຕກປ຺ປາສປິຈຸປຏລໍ ວິຍ ມຸທຸກໍ ໂຫຕິ ອາໂມທິຕໍ ປໂມທິຕໍ, ຕທາ ເຕສໍ ມຸທິຕາ ລພ຺ຠຕິ. ຍທາ ປເນສ ປຸຕ຺ໂຕ ທາຣາຠຣຓໍ ປຈ຺ຈຸປຏ຺ຐາເປຕ຺ວາ ປາຏິເຍກ຺ກໍ ອຄາຣໍ ອຊ຺ຌາວສຕິ, ຕທາ ມາຕາປິຕູນໍ ‘‘ສກ຺ໂກຕິ ທານິ ໂນ ປຸຕ຺ຕໂກ ອຕ຺ຕໂນ ຘມ຺ມຕາຍ ຍາເປຕຸ’’ນ຺ຕິ ມຊ຺ຌຕ຺ຕຠາໂວ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ, ຕສ຺ມິໍ ກາເລ ອຸເປກ຺ຂາ ລພ຺ຠຕີຕິ ອິມິນາ ກາຣເຓນ ‘‘ພ຺ຣຫ຺ມາຕິ ມາຕາປິຕໂຣ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ.

ປຸພ຺ພາຈຣິຍາຕິ ວຸຈ຺ຈເຣຕິ ມາຕາປິຕໂຣ ຫິ ຊາຕກາລໂຕ ປຏ຺ຐາຍ ‘‘ເອວໍ ນິສີທ, ເອວໍ ຕິຏ຺ຐ, ເອວໍ ຄຈ຺ຉ, ເອວໍ ສຍ, ເອວໍ ຂາທ, ເອວໍ ຠຸຎ຺ຊ, ອຍໍ ເຕ, ຕາຕາຕິ ວຕ຺ຕພ຺ໂພ, ອຍໍ ຠາຕິກາຕິ, ອຍໍ ຠຄິນີຕິ, ອິທໍ ນາມ ກາຕຸໍ ວຏ຺ຏຕິ, ອິທໍ ນ ວຏ຺ຏຕິ, ອສຸກໍ ນາມ ອຸປສງ຺ກມິຕຸໍ ວຏ຺ຏຕິ, ອສຸກໍ ນ ວຏ຺ຏຕີ’’ຕິ ຄາຫາເປນ຺ຕິ ສິກ຺ຂາເປນ຺ຕິ. ອຖາປຣຠາເຄ ອຎ຺ເຎ ອາຈຣິຍາ ຫຕ຺ຖິສິປ຺ປອສ຺ສສິປ຺ປຣຖສິປ຺ປຘນຸສິປ຺ປຖຣຸສິປ຺ປມຸທ຺ທາຄຓນາທີນິ ສິກ຺ຂາເປນ຺ຕິ. ອຎ຺ໂຎ ສຣຓານິ ເທຕິ, ອຎ຺ໂຎ ສີເລສຸ ປຕິຏ຺ຐາເປຕິ, ອຎ຺ໂຎ ປພ຺ພາເຊຕິ, ອຎ຺ໂຎ ພຸທ຺ຘວຈນໍ ອຸຄ຺ຄຓ຺ຫາເປຕິ, ອຎ຺ໂຎ ອຸປສມ຺ປາເທຕິ, ອຎ຺ໂຎ ໂສຕາປຕ຺ຕິມຄ຺ຄາທີນິ ປາເປຕິ. ອິຕິ ສພ຺ເພປິ ເຕ ປຈ຺ຉາຈຣິຍາ ນາມ ໂຫນ຺ຕິ, ມາຕາປິຕໂຣ ປນ ສພ຺ພປຐມາ, ເຕນາຫ – ‘‘ປຸພ຺ພາຈຣິຍາຕິ ວຸຈ຺ຈເຣ’’ຕິ. ຕຕ຺ຖ ວຸຈ຺ຈເຣຕິ ວຸຈ຺ຈນ຺ຕິ ກຖິຍນ຺ຕິ. ອາຫຸເນຍ຺ຍາ ຈ ປຸຕ຺ຕານນ຺ຕິ ປຸຕ຺ຕານໍ ອາຫຸຕໍ ປາຫຸຕໍ ອຠິສງ຺ຂຕໍ ອນ຺ນປານາທິໍ ອຣຫນ຺ຕິ, ອນຸຈ຺ຉວິກາ ຕໍ ປຏິຄ຺ຄເຫຕຸໍ. ຕສ຺ມາ ‘‘ອາຫຸເນຍ຺ຍາ ຈ ປຸຕ຺ຕານ’’ນ຺ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ. ປຊາຍ ອນຸກມ຺ປກາຕິ ປເຣສໍ ປາເຓ ອຈ຺ຉິນ຺ທິຕ຺ວາປິ ອຕ຺ຕໂນ ປຊໍ ປຏິຊຄ຺ຄນ຺ຕິ ໂຄປາຍນ຺ຕິ. ຕສ຺ມາ ‘‘ປຊາຍ ອນຸກມ຺ປກາ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ.

ນມສ຺ເສຍ຺ຍາຕິ ນໂມ ກເຣຍ຺ຍ. ສກ຺ກເຣຍ຺ຍາຕິ ສກ຺ກາເຣນ ປຏິມາເນຍ຺ຍ. ອິທານິ ຕໍ ສກ຺ກາຣໍ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ ‘‘ອນ຺ເນນາ’’ຕິອາທິມາຫ. ຕຕ຺ຖ ອນ຺ເນນາຕິ ຍາຄຸຠຕ຺ຕຂາທນີເຍນ. ປາເນນາຕິ ອຏ຺ຐວິຘປາເນນ. ວຕ຺ເຖນາຕິ ນິວາສນປາຣຸປນເກນ ວຕ຺ເຖນ. ສຍເນນາຕິ ມຎ຺ຈປີຐານຸປ຺ປທາເນນ. ອຸຈ຺ຉາທເນນາຕິ ທຸຄ຺ຄນ຺ຘໍ ປຏິວິໂນເທຕ຺ວາ ສຸຄນ຺ຘກຣຓຸຈ຺ຉາທເນນ. ນ຺ຫາປເນນາຕິ ສີເຕ ອຸຓ຺ໂຫທເກນ, ອຸຓ຺ເຫ ສີໂຕທເກນ ຄຕ຺ຕານິ ປຣິສິຎ຺ຈິຕ຺ວາ ນ຺ຫາປເນນ. ປາທານໍ ໂຘວເນນາຕິ ອຸຓ຺ໂຫທກສີໂຕທເກຫິ ປາທໂຘວເນນ ເຈວ ເຕລມກ຺ຂເນນ ຈ. ເປຈ຺ຈາຕິ ປຣໂລກໍ ຄນ຺ຕ຺ວາ. ສຄ຺ເຄ ປໂມທຕີຕິ ອິຘ ຕາວ ມາຕາປິຕູສຸ ປາຣິຈຣິຍໍ ທິສ຺ວາ ປາຣິຈຣິຍກາຣຓາ ຕໍ ປຓ຺ຑິຕມນຸສ຺ສາ ອິເຘວ ປສໍສນ຺ຕິ, ປຣໂລກໍ ປນ ຄນ຺ຕ຺ວາ ສຄ຺ເຄ ຐິໂຕ ໂສ ມາຕາປິຕຸອຸປຏ຺ຐາໂກ ທິພ຺ພສມ຺ປຕ຺ຕີຫິ ອາໂມທຕິ ປໂມທຕີຕິ.