ປຏາຈາຣາເຖຣີວຕ຺ຖຸ

໒໓໘. ຈຕຸຕ຺ເຖ ວິນຍຘຣານໍ ຍທິທໍ ປຏາຈາຣາຕິ ປຏາຈາຣາ ເຖຣີ ວິນຍຘຣານໍ ອຄ຺ຄາຕິ ທສ຺ເສຕິ. ສາ ກິຣ ປທຸມຸຕ຺ຕຣພຸທ຺ຘກາເລ ຫໍສວຕິຍໍ ກຸລເຄເຫ ປຏິສນ຺ຘິໍ ຄຓ຺ຫິຕ຺ວາ ອປຣຠາເຄ ສຕ຺ຖຸ ຘມ຺ມເທສນໍ ສຸຓນ຺ຕີ ສຕ຺ຖາຣໍ ເອກໍ ຠິກ຺ຂຸນິໍ ວິນຍຘຣານໍ ອຄ຺ຄຏ຺ຐາເນ ຐເປນ຺ຕໍ ທິສ຺ວາ ອຘິກາຣກມ຺ມໍ ກຕ຺ວາ ຕໍ ຐານນ຺ຕຣໍ ປຕ຺ເຖສິ. ສາ ຍາວຊີວໍ ກຸສລໍ ກຕ຺ວາ ເທວມນຸສ຺ເສສຸ ສໍສຣິຕ຺ວາ ກສ຺ສປພຸທ຺ຘກາເລ ກິກິສ຺ສ ກາສິຣຎ຺ໂຎ ເຄເຫ ປຏິສນ຺ຘິໍ ຄຓ຺ຫິຕ຺ວາ ສຕ຺ຕນ຺ນໍ ຠຄິນີນໍ ອພ຺ຠນ຺ຕຣາ ຫຸຕ຺ວາ ວີສຕິ ວສ຺ສສຫສ຺ສານິ ພ຺ຣຫ຺ມຈຣິຍໍ ຈຣິຕ຺ວາ ຠິກ຺ຂຸສງ຺ຆສ຺ສ ປຣິເວຓໍ ກຕ຺ວາ ປຸນ ເທວໂລເກ ນິພ຺ພຕ຺ຕິຕ຺ວາ ເອກໍ ພຸທ຺ຘນ຺ຕຣໍ ສມ຺ປຕ຺ຕິໍ ອນຸຠວິຕ຺ວາ ອິມສ຺ມິໍ ພຸທ຺ຘຸປ຺ປາເທ ສາວຕ຺ຖິຍໍ ເສຏ຺ຐິເຄເຫ ປຏິສນ຺ຘິໍ ຄຓ຺ຫິ.

ສາ ອປຣຠາເຄ ວຍປ຺ປຕ຺ຕາ ອຕ຺ຕໂນ ເຄເຫ ເອເກນ ກມ຺ມກາເຣນ ສທ຺ຘິໍ ສນ຺ຖວໍ ກຕ຺ວາ ອປຣຠາເຄ ອຕ຺ຕໂນ ສມານຊາຕິກໍ ກຸລໍ ຄຈ຺ຉນ຺ຕີ ກຕສນ຺ຖວສ຺ສ ປຸຣິສສ຺ສ ສຎ຺ຎໍ ອທາສິ – ‘‘ນ ຕ຺ວໍ ສ຺ເວ ປຏ຺ຐາຍ ມໍ ປຏິຫາຣສເຕນປິ ທຏ຺ຐຸໍ ລຠິສ຺ສສິ, ສເຈ ເຕ ກມ຺ມໍ ອຕ຺ຖິ, ອິທານິ ມໍ ຄຓ຺ຫິຕ຺ວາ ຄຈ຺ຉາຫີ’’ຕິ. ໂສ ‘‘ເອວໍ ໂຫຕູ’’ຕິ ອນຸຈ຺ຉວິກໍ ຫຕ຺ຖສາຣໍ ຄເຫຕ຺ວາ ຕໍ ອາທາຍ ນຄຣໂຕ ຕີຓິ ຈຕ຺ຕາຣິ ໂຍຊນານິ ປຏິກ຺ກມິຕ຺ວາ ເອກສ຺ມິໍ ຄາມເກ ວາສໍ ກປ຺ເປສິ.

ອຖ ອປຣຠາເຄ ຕສ຺ສາ ກຸຈ຺ຉິຍໍ ຄພ຺ໂຠ ປຕິຏ຺ຐາສິ. ສາ ຄພ຺ເຠ ປຣິປກ຺ເກ ‘‘ອິທໍ ອມ຺ຫາກໍ ອນາຖຏ຺ຐານໍ, ກຸລເຄຫໍ ຄຈ຺ຉາມ ສາມີ’’ຕິ ອາຫ. ໂສ ‘‘ອຊ຺ຊ ຄຈ຺ຉາມ, ສ຺ເວ ຄຈ຺ຉາມາ’’ຕິ ຄນ຺ຕຸໍ ອສກ຺ໂກນ຺ໂຕ ກາລໍ ວີຕິນາເມສິ. ສາ ຕສ຺ສ ກາຣຓໍ ຎຕ຺ວາ ‘‘ນາຍໍ ພາໂລ ມໍ ເນສ຺ສຕີ’’ຕິ ຕສ຺ມິໍ ພຫິ ຄເຕ ‘‘ເອກິກາວ ກຸລເຄຫໍ ຄມິສ຺ສາມີ’’ຕິ ມຄ຺ຄໍ ປຏິປຊ຺ຊິ. ໂສ ອາຄນ຺ຕ຺ວາ ຕໍ ເຄເຫ ອປສ຺ສນ຺ໂຕ ປຏິວິສ຺ສເກ ປຸຈ຺ຉິຕ຺ວາ ‘‘ກຸລເຄຫໍ ຄຕາ’’ຕິ ສຸຕ຺ວາ ‘‘ມໍ ນິສ຺ສາຍ ກຸລຘີຕາ ອນາຖາ ຊາຕາ’’ຕິ ປທານຸປທິກໍ ຄນ຺ຕ຺ວາ ສມ຺ປາປຸຓິ. ຕສ຺ສາ ອນ຺ຕຣາມຄ຺ເຄວ ຄພ຺ຠວຸຏ຺ຐານໍ ອໂຫສິ. ຕໂຕ ‘‘ຍສ຺ສຕ຺ຖາຍ ມຍໍ ຄຈ຺ເຉຍ຺ຍາມ, ໂສ ອຕ຺ໂຖ ອນ຺ຕຣາມຄ຺ເຄວ ນິປ຺ຜນ຺ໂນ, ອິທານິ ຄນ຺ຕ຺ວາ ກິໍ ກຣິສ຺ສາມາ’’ຕິ ປຏິນິວຕ຺ຕິໍສຸ. ປຸນ ຕສ຺ສາ ກຸຈ຺ຉິຍໍ ຄພ຺ໂຠ ປຕິຏ຺ຐາສີຕິ ປຸຣິມນເຍເນວ ວິຕ຺ຖາເຣຕພ຺ພໍ.

ອນ຺ຕຣາມຄ຺ເຄ ປນສ຺ສາ ຄພ຺ຠວຸຏ຺ຐາເນ ຊາຕມຕ຺ເຕເຍວ ຈຕູສຸ ທິສາສຸ ມຫາເມໂຆ ອຸຏ຺ຐຫິ. ສາ ຕໍ ປຸຣິສໍ ອາຫ – ‘‘ສາມິ, ອເວລາຍ ຈຕູສຸ ທິສາສຸ ເມໂຆ ອຸຏ຺ຐິໂຕ, ອຕ຺ຕໂນ ວສນຏ຺ຐານໍ ກາຕຸໍ ວາຍມາຫີ’’ຕິ. ໂສ ‘‘ເອວໍ ກຣິສ຺ສາມີ’’ຕິ ທຓ຺ຑເກຫິ ກຸຏິກໍ ກຕ຺ວາ ‘‘ຉທນຕ຺ຖາຍ ຕິຓໍ ອາຫຣິສ຺ສາມີ’’ຕິ ເອກສ຺ມິໍ ມຫາວມ຺ມິກປາເທ ຕິຓໍ ຉິນ຺ທຕິ. ອຖ ນໍ ວມ຺ມິເກ ນິປນ຺ໂນ ກຓ຺ຫສປ຺ໂປ ປາເທ ຑໍສິ, ໂສ ຕສ຺ມິໍເຍວ ຐາເນ ປຕິໂຕ. ສາປິ ‘‘ອິທານິ ອາຄມິສ຺ສຕິ, ອິທານິ ອາຄມິສ຺ສຕີ’’ຕິ ສພ຺ພຣຕ຺ຕິໍ ເຂເປຕ຺ວາ ‘‘ອທ຺ຘາ ມໍ ໂສ ‘ອນາຖາ ເອສາ’ຕິ ມຄ຺ເຄ ຉຑ຺ເຑຕ຺ວາ ຄໂຕ ຠວິສ຺ສຕີ’’ຕິ ອາໂລເກ ສຎ຺ຊາເຕ ປທານຸສາເຣນ ໂອໂລເກນ຺ຕີ ວມ຺ມິກປາເທ ປຕິຕໍ ທິສ຺ວາ ‘‘ມໍ ນິສ຺ສາຍ ນຏ຺ໂຐ ປຸຣິໂສ’’ຕິ ປຣິເທວິຕ຺ວາ ທຫຣທາຣກໍ ປສ຺ເສນາທາຍ ມຫລ຺ລກໍ ອງ຺ຄຸລີຫິ ຄາຫາເປຕ຺ວາ ມຄ຺ເຄນ ຄຈ຺ຉນ຺ຕີ ອນ຺ຕຣາມຄ຺ເຄ ເອກໍ ອຸຕ຺ຕານນທິໍ ທິສ຺ວາ ‘‘ທ຺ເວປິ ທາຣເກ ເອກປ຺ປຫາເຣເນວ ອາທາຍ ຄນ຺ຕຸໍ ນ ສກ຺ຂິສ຺ສາມີ’’ຕິ ເຊຏ຺ຐກໍ ໂອຣິມຕີເຣ ຐເປຕ຺ວາ ທຫຣໍ ປຣຕີຣໍ ເນຕ຺ວາ ປິໂລຕິກຈຸມ຺ພຏເກ ນິປຊ຺ຊາເປຕ຺ວາ ປຸນ ນິວຕ຺ຕິຕ຺ວາ ‘‘ອິຕຣໍ ຄເຫຕ຺ວາ ຄມິສ຺ສາມີ’’ຕິ ນທິໍ ໂອຕຣິ.

ອຖສ຺ສາ ນທີມຊ຺ຌໍ ປຕ຺ຕກາເລ ເອໂກ ເສໂນ ‘‘ມໍສປິຓ຺ໂຑ ອຍ’’ນ຺ຕິ ສຎ຺ຎາຍ ທາຣກໍ ວິຊ຺ຌິຕຸໍ ອາຄຈ຺ຉຕິ. ສາ ຫຕ຺ຖໍ ປສາເຣຕ຺ວາ ເສນໍ ປລາເປສິ. ຕສ຺ສາ ຕໍ ຫຕ຺ຖວິກາຣໍ ທິສ຺ວາ ມຫລ຺ລກທາຣໂກ ‘‘ມໍ ປກ຺ໂກສຕີ’’ຕິ ສຎ຺ຎາຍ ນທິໍ ໂອຕຣິຕ຺ວາ ໂສເຕ ປຕິໂຕ ຍຖາໂສຕໍ ອຄມາສິ. ໂສປິ ເສໂນ ຕສ຺ສາ ອສມ຺ປຕ຺ຕາຍ ເອວ ຕໍ ທຫຣທາຣກໍ ຄຓ຺ຫິຕ຺ວາ ອຄມາສິ. ສາ ພລວໂສກາຠິຠູຕາ ອນ຺ຕຣາມຄ຺ເຄ ອິມໍ ວິລາປຄີຕໍ ຄາຍນ຺ຕີ ຄຈ຺ຉຕິ –

‘‘ອຸໂຠ ປຸຕ຺ຕາ ກາລງ຺ກຕາ, ປນ຺ເຖ ມຍ຺ຫໍ ປຕີ ມໂຕ’’ຕິ.

ສາ ເອວໍ ວິລປມານາວ ສາວຕ຺ຖິໍ ປຕ຺ວາ ກຸລສຠາຄໍ ຄນ຺ຕ຺ວາປິ ໂສກວເສເນວ ອຕ຺ຕໂນ ເຄຫໍ ວວຕ຺ຖເປຕຸໍ ອສກ຺ໂກນ຺ຕີ ‘‘ອິມສ຺ມິໍ ຐາເນ ເອວໍວິຘໍ ນາມ ກຸລໍ ອຕ຺ຖິ, ກຕຣໍ ຕໍ ເຄຫ’’ນ຺ຕິ ປຏິປຸຈ຺ຉິ. ຕ຺ວໍ ຕໍ ກຸລໍ ປຏິປຸຈ຺ຉິຕ຺ວາ ກິໍ ກຣິສ຺ສສິ? ເຕສໍ ວສນເຄຫໍ ວາຕປ຺ປຫາເຣນ ປຕິຕໍ, ຕຕ຺ເຖວ ເຕ ສພ຺ເພປິ ຊີວິຕກ຺ຂຍໍ ປຕ຺ຕາ, ອຖ ເນ ຂຸທ຺ທກມຫລ຺ລເກ ເອກຈິຕກສ຺ມິໍເຍວ ຌາເປນ຺ຕິ, ປສ຺ສ ເອສາ ຘູມວຏ຺ຏິ ປຎ຺ຎາຍຕີຕິ. ສາ ຕໍ ກຖໍ ສຸຕ຺ວາວ ກິໍ ຕຸມ຺ເຫ ວທຖາ’’ຕິ ອຕ຺ຕໂນ ນິວຕ຺ຖສາຏກໍ ສນ຺ຘາເຣຕຸໍ ອສກ຺ໂກນ຺ຕີ ຊາຕນິຍາເມເນວ ພາຫາ ປຄ຺ຄຍ຺ຫ ກນ຺ທມານາ ຎາຕີນໍ ຈິຕກຏ຺ຐານໍ ຄນ຺ຕ຺ວາ ຕໍ ວິລາປຄີຕໍ ປຣິປຸຓ຺ຓໍ ກຕ຺ວາ ປຣິເທວມານາ –

‘‘ອຸໂຠ ປຸຕ຺ຕາ ກາລງ຺ກຕາ, ປນ຺ເຖ ມຍ຺ຫໍ ປຕີ ມໂຕ;

ມາຕາ ປິຕາ ຈ ຠາຕາ ຈ, ເອກຈິຕກສ຺ມິໍ ຑຍ຺ຫເຣ’’ຕິ. –

ອາຫ. ອຎ຺ເຎນ ຊເນນ ສາຏກໍ ທິນ຺ນມ຺ປິ ຜາເລຕ຺ວາ ຜາເລຕ຺ວາ ຉຑ຺ເຑຕິ. ອຖ ນໍ ທິຏ຺ຐທິຏ຺ຐຏ຺ຐາເນ ມຫາຊໂນ ປຣິວາເຣຕ຺ວາ ຈຣຕິ. ອຖສ຺ສາ ‘‘ອຍໍ ປຏາຈາຣໍ ປຏປຣິຫຣຓໍ ວິນາ ຈຣຕີ’’ຕິ ປຏາຈາຣາເຕວ ນາມໍ ອກໍສຸ. ຍສ຺ມາ ຈສ຺ສາ ໂສ ນຄ຺ຄຠາເວນ ອລຊ຺ຊີອາຈາໂຣ ປາກໂຏ ອໂຫສິ, ຕສ຺ມາ ປຕິໂຕ ອາຈາໂຣ ອສ຺ສາຕິ ປຏາຈາຣາຕ຺ເວວ ນາມໍ ອກໍສຸ.

ສາ ເອກທິວສໍ ສຕ຺ຖຣິ ມຫາຊນສ຺ສ ຘມ຺ມໍ ເທເສນ຺ເຕ ວິຫາຣໍ ປວິສິຕ຺ວາ ປຣິສປຣິຍນ຺ເຕ ອຏ຺ຐາສິ. ສຕ຺ຖາ ເມຕ຺ຕາຜຣເຓນ ຜຣິຕ຺ວາ ‘‘ສຕິໍ ປຏິລຠ, ຠຄິນິ, ສຕິໍ ປຏິລຠ, ຠຄິນີ’’ຕິ ອາຫ. ຕສ຺ສາ ສຕ຺ຖຸ ວຈນໍ ສຸຕ຺ວາ ພລວຫິໂຣຕ຺ຕປ຺ປໍ ອາຄຕໍ, ສາ ຕຕ຺ເຖວ ຠູມິຍໍ ນິສີທິ. ອວິທູເຣ ຐິໂຕ ປຸຣິໂສ ອຸຕ຺ຕຣິສາຏກໍ ຂິປິຕ຺ວາ ອທາສິ. ສາ ຕໍ ນິວາເສຕ຺ວາ ຘມ຺ມໍ ອສ຺ໂສສິ. ສຕ຺ຖາ ຕສ຺ສາ ຈຣິຍວເສນ ອິມາ ຘມ຺ມປເທ ຄາຖາ ອາຫ –

‘‘ນ ສນ຺ຕິ ປຸຕ຺ຕາ ຕາຓາຍ, ນ ປິຕາ ນາປິ ພນ຺ຘວາ;

ອນ຺ຕເກນາຘິປນ຺ນສ຺ສ, ນຕ຺ຖິ ຎາຕີສຸ ຕາຓຕາ.

‘‘ເອຕມຕ຺ຖວສໍ ຎຕ຺ວາ, ປຓ຺ຑິໂຕ ສີລສໍວຸໂຕ;

ນິພ຺ພານຄມນໍ ມຄ຺ຄໍ, ຂິປ຺ປເມວ ວິໂສຘເຍ’’ຕິ. (ຘ. ປ. ໒໘໘-໒໘໙);

ສາ ຄາຖາປຣິໂຍສາເນ ຍຖາຐິຕາວ ໂສຕາປຕ຺ຕິຜເລ ປຕິຏ຺ຐາຍ ສຕ຺ຖາຣໍ ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ວນ຺ທິຕ຺ວາ ປພ຺ພຊ຺ຊໍ ຍາຈິ. ສຕ຺ຖາ ‘‘ຕສ຺ສາ ຠິກ຺ຂຸນິອຸປສ຺ສຍໍ ຄນ຺ຕ຺ວາ ປພ຺ພຊາ’’ຕິ ປພ຺ພຊ຺ຊໍ ສມ຺ປຏິຈ຺ຉິ. ສາ ປພ຺ພຊິຕ຺ວາ ນຈິຣສ຺ເສວ ອຣຫຕ຺ຕໍ ປຕ຺ວາ ພຸທ຺ຘວຈນໍ ຄຓ຺ຫນ຺ຕີ ວິນຍປິຏເກ ຈິຓ຺ຓວສີ ອໂຫສິ. ອປຣຠາເຄ ສຕ຺ຖາ ເຊຕວເນ ນິສິນ຺ໂນ ຠິກ຺ຂຸນິໂຍ ປຏິປາຏິຍາ ຐານນ຺ຕເຣ ຐເປນ຺ໂຕ ປຏາຈາຣໍ ວິນຍຘຣານໍ ອຄ຺ຄຏ຺ຐາເນ ຐເປສີຕິ.