ເຂມາເຖຣີວຕ຺ຖຸ

໒໓໖. ທຸຕິເຍ ເຂມາຕິ ເອວໍນາມິກາ ຠິກ຺ຂຸນີ. ອິໂຕ ປຏ຺ຐາຍ ຈ ປນສ຺ສາ ປຎ຺ຫກມ຺ເມ ອຍມນຸປຸພ຺ພິກຖາຕິ ອວຕ຺ວາ ສພ຺ພຕ຺ຖ ອຠິນີຫາຣໍ ອາທິໍ ກຕ຺ວາ ວຕ຺ຕພ຺ພເມວ ວກ຺ຂາມ.

ອຕີເຕ ກິຣ ປທຸມຸຕ຺ຕຣພຸທ຺ຘກາເລ ຫໍສວຕິຍໍ ອຍໍ ປຣປຣິຍາປນ຺ນາ ຫຸຕ຺ວາ ນິພ຺ພຕ຺ຕິ. ອເຖກທິວສໍ ຕສ຺ສ ຠຄວໂຕ ອຄ຺ຄສາວິກໍ ສຸຊາຕຕ຺ເຖຣິໍ ນາມ ປິຓ຺ຑາຍ ຈຣນ຺ຕໍ ທິສ຺ວາ ຕໂຍ ໂມທເກ ທຕ຺ວາ ຕໍທິວສເມວ ອຕ຺ຕໂນ ເກເສ ວິສ຺ສຊ຺ເຊຕ຺ວາ ເຖຣິຍາ ທານໍ ທຕ຺ວາ ‘‘ອນາຄເຕ ພຸທ຺ຘຸປ຺ປາເທ ຕຸມ຺ເຫ ວິຍ ມຫາປຎ຺ຎາ ຠເວຍ຺ຍ’’ນ຺ຕິ ປຕ຺ຖນໍ ກຕ຺ວາ ຍາວຊີວໍ ກຸສລກມ຺ເມສຸ ອປ຺ປມຕ຺ຕາ ຫຸຕ຺ວາ ກປ຺ປສຕສຫສ຺ສໍ ເທວມນຸສ຺ເສສຸ ສໍສຣນ຺ຕີ ກສ຺ສປພຸທ຺ຘກາເລ ກິກິສ຺ສ ກາສິຣຎ຺ໂຎ ເຄເຫ ປຏິສນ຺ຘິໍ ຄເຫຕ຺ວາ ສຕ຺ຕນ຺ນໍ ຠຄິນີນໍ ອພ຺ຠນ຺ຕຣາ ຫຸຕ຺ວາ ວີສຕິວສ຺ສສຫສ຺ສານິ ເຄເຫເຍວ ໂກມາຣິພ຺ຣຫ຺ມຈຣິຍໍ ຈຣິຕ຺ວາ ຕາຫິ ຠຄິນີຫິ ສທ຺ຘິໍ ທສພລສ຺ສ ວສນປຣິເວຓໍ ກາເຣຕ຺ວາ ເອກໍ ພຸທ຺ຘນ຺ຕຣໍ ເທວມນຸສ຺ເສສຸ ສໍສຣນ຺ຕີ ອິມສ຺ມິໍ ພຸທ຺ຘຸປ຺ປາເທ ມທ຺ທຣຏ຺ເຐ ສາຄລນຄເຣ ຣາຊກຸເລ ປຏິສນ຺ຘິໍ ຄຓ຺ຫິ, ເຂມາຕິສ຺ສາ ນາມໍ ອກໍສຸ. ຕສ຺ສາ ສຣີຣວຓ຺ໂຓ ສຸວຓ຺ຓຣສປິຎ຺ຊໂຣ ວິຍ ອໂຫສິ. ສາ ວຍປ຺ປຕ຺ຕາ ພິມ຺ພິສາຣຣຎ຺ໂຎ ເຄຫໍ ອຄມາສິ.

ສາ ຕຖາຄເຕ ຣາຊຄຫໍ ອຸປນິສ຺ສາຍ ເວຬຸວເນ ວິຫຣນ຺ເຕ ‘‘ສຕ຺ຖາ ກິຣ ຣູເປ ໂທສໍ ທສ຺ເສຕີ’’ຕິ ຣູປມທມຕ຺ຕາ ຫຸຕ຺ວາ ‘‘ມຍ຺ຫມ຺ປິ ຣູເປ ໂທສໍ ທສ຺ເສຍ຺ຍາ’’ຕິ ຠເຍນ ທສພລໍ ທສ຺ສນາຍ ນ ຄຈ຺ຉຕິ. ຣາຊາ ຈິນ຺ເຕສິ – ‘‘ອຫໍ ສຕ຺ຖຸ ອຄ຺ຄຸປຏ຺ຐາໂກ, ມາທິສສ຺ສ ຈ ນາມ ອຣິຍສາວກສ຺ສ ອຄ຺ຄມເຫສີ ທສພລໍ ທສ຺ສນາຍ ນ ຄຈ຺ຉຕິ, ນ ເມ ເອຕໍ ຣຸຈ຺ຈຕີ’’ຕິ. ໂສ ກວີຫິ ເວຬຸວນຸຍ຺ຍານສ຺ສ ວຓ຺ຓໍ ພນ຺ຘາເປຕ຺ວາ ‘‘ເຂມາຍ ເທວິຍາ ສວນູປຈາເຣ ຄາຍຖາ’’ຕິ ອາຫ. ສາ ອຸຍ຺ຍານສ຺ສ ວຓ຺ຓໍ ສຸຕ຺ວາ ຄນ຺ຕຸກາມາ ຫຸຕ຺ວາ ຣາຊານໍ ປຏິປຸຈ຺ຉິ. ຣາຊາ ‘‘ອຸຍ຺ຍານໍ ຄຈ຺ຉ, ສຕ຺ຖາຣໍ ປນ ອທິສ຺ວາ ອາຄນ຺ຕຸໍ ນ ລຠິສ຺ສສີ’’ຕິ ອາຫ. ສາ ຣຎ຺ໂຎ ປຏິວຈນໍ ອທຕ຺ວາວ ມຄ຺ຄໍ ປຏິປຊ຺ຊິ. ຣາຊາ ຕາຍ ສທ຺ຘິໍ ຄຈ຺ຉນ຺ເຕ ປຸຣິເສ ອາຫ – ‘‘ສເຈ ເທວີ ອຸຍ຺ຍານໂຕ ນິວຕ຺ຕມານາ ທສພລໍ ປສ຺ສຕິ, ອິຈ຺ເຈຕໍ ກຸສລໍ. ສເຈ ນ ປສ຺ສຕິ, ຣາຊາຓາຍ ນໍ ທສ຺ເສຖາ’’ຕິ. ອຖ ໂຂ ສາ ເທວີ ທິວສຠາຄໍ ອຸຍ຺ຍາເນ ຈຣິຕ຺ວາ ນິວຕ຺ຕນ຺ຕີ ທສພລໍ ອທິສ຺ວາວ ຄນ຺ຕຸໍ ອາຣທ຺ຘາ. ອຖ ນໍ ຣາຊປຸຣິສາ ອຕ຺ຕໂນ ອຣຸຈິຍາວ ເທວິໍ ສຕ຺ຖຸ ສນ຺ຕິກໍ ນຍິໍສຸ.

ສຕ຺ຖາ ຕໍ ອາຄຈ຺ຉນ຺ຕິໍ ທິສ຺ວາ ອິທ຺ຘິຍາ ເອກໍ ເທວຈ຺ຉຣໍ ນິມ຺ມິນິຕ຺ວາ ຕາລວຓ຺ຏໍ ຄເຫຕ຺ວາ ພີຊມານໍ ວິຍ ອກາສິ. ເຂມາ ເທວີ ຕໍ ທິສ຺ວາ ຈິນ຺ເຕສິ – ‘‘ມານມ຺ຫິ ນຏ຺ຐາ, ເອວຣູປາ ນາມ ເທວຈ຺ຉຣປ຺ປຏິຠາຄາ ອິຕ຺ຖິໂຍ ທສພລສ຺ສ ອວິທູເຣ ຕິຏ຺ຐນ຺ຕິ, ອຫໍ ເອຕາສໍ ປຣິຈາຣິກາປິ ນປ຺ປໂຫມິ, ມານມທໍ ຫິ ນິສ຺ສາຍ ປາປຈິຕ຺ຕສ຺ສ ວເສນ ນຏ຺ຐາ’’ຕິ ຕໍ ນິມິຕ຺ຕໍ ຄເຫຕ຺ວາ ຕເມວ ອິຕ຺ຖິໍ ໂອໂລກຍມານາ ອຏ຺ຐາສິ. ອຖສ຺ສາ ປສ຺ສນ຺ຕິຍາວ ຕຖາຄຕສ຺ສ ອຘິຏ຺ຐານພເລນ ສາ ອິຕ຺ຖີ ປຐມວຍໍ ອຕິກ຺ກມ຺ມ ມຊ຺ຌິມວເຍ ຐິຕາ ວິຍ ມຊ຺ຌິມວຍໍ ອຕິກ຺ກມ຺ມ ປຈ຺ຉິມວເຍ ຐິຕາ ວິຍ ຈ ວລິຕ຺ຕຈາ ປລິຕເກສາ ຂຓ຺ຑວິຣຬທນ຺ຕາ ອໂຫສິ. ຕໂຕ ຕສ຺ສາ ປສ຺ສນ຺ຕິຍາວ ສທ຺ຘິໍ ຕາລວຓ຺ເຏນ ປຣິວຕ຺ຕິຕ຺ວາ ປຣິປຕິ. ຕໂຕ ເຂມາ ປຸພ຺ພເຫຕຸສມ຺ປນ຺ນຕ຺ຕາ ຕສ຺ມິໍ ອາຣມ຺ມເຓ ອາປາຖຄເຕ ເອວໍ ຈິນ຺ເຕສິ – ‘‘ເອວໍວິຘມ຺ປິ ນາມ ສຣີຣໍ ເອວຣູປໍ ວິປຕ຺ຕິໍ ປາປຸຓາຕິ, ມຍ຺ຫມ຺ປິ ສຣີຣໍ ເອວໍຄຕິກເມວ ຠວິສ຺ສຕີ’’ຕິ. ອຖສ຺ສາ ເອວໍ ຈິນ຺ຕິຕກ຺ຂເຓ ສຕ຺ຖາ ອິມໍ ຘມ຺ມປເທ ຄາຖມາຫ –

‘‘ເຍ ຣາຄຣຕ຺ຕານຸປຕນ຺ຕິ ໂສຕໍ,

ສຍໍກຕໍ ມກ຺ກຏໂກວ ຊາລໍ;

ເອຕມ຺ປິ ເຉຕ຺ວານ ວຊນ຺ຕິ ຘີຣາ,

ອນເປກ຺ຂິໂນ ສພ຺ພທຸກ຺ຂໍ ປຫາຍາ’’ຕິ.

ສາ ຄາຖາປຣິໂຍສາເນ ຐິຕປເທ ຐິຕາເຍວ ສຫ ປຏິສມ຺ຠິທາຫິ ອຣຫຕ຺ຕໍ ປາປຸຓິ. ອຄາຣມຊ຺ເຌ ວສນ຺ເຕນ ນາມ ອຣຫຕ຺ຕໍ ປຕ຺ເຕນ ຕໍທິວສເມວ ປຣິນິພ຺ພາຍິຕພ຺ພໍ ວາ ປພ຺ພຊິຕພ຺ພໍ ວາ ໂຫຕິ, ສາ ປນ ອຕ຺ຕໂນ ອາຍຸສງ຺ຂາຣານໍ ປວຕ຺ຕນຠາວໍ ຎຕ຺ວາ ‘‘ອຕ຺ຕໂນ ປພ຺ພຊ຺ຊໍ ອນຸຊານາເປສ຺ສາມີ’’ຕິ ສຕ຺ຖາຣໍ ວນ຺ທິຕ຺ວາ ຣາຊນິເວສນໍ ຄນ຺ຕ຺ວາ ຣາຊານໍ ອນຠິວາເທຕ຺ວາວ ອຏ຺ຐາສິ. ຣາຊາ ອິງ຺ຄິເຕເນວ ອຎ຺ຎາສິ – ‘‘ອຣິຍຘມ຺ມໍ ປຕ຺ຕາ ຠວິສ຺ສຕີ’’ຕິ. ອຖ ນໍ ອາຫ – ‘‘ເທວິ ຄຕາ ນຸ ໂຂ ສຕ຺ຖຸທສ຺ສນາຍາ’’ຕິ. ມຫາຣາຊ, ຕຸມ຺ເຫຫິ ທິຏ຺ຐທສ຺ສນໍ ປຣິຕ຺ຕໍ, ອຫໍ ປນ ທສພລໍ ສຸທິຏ຺ຐມກາສິໍ, ປພ຺ພຊ຺ຊໍ ເມ ອນຸຊານາຖາຕິ. ຣາຊາ ‘‘ສາຘຸ, ເທວີ’’ຕິ ສມ຺ປຏິຈ຺ຉິຕ຺ວາ ສຸວຓ຺ຓສິວິກາຍ ຠິກ຺ຂຸນິອຸປສ຺ສຍໍ ອຸປເນຕ຺ວາ ປພ຺ພາເຊສິ. ອຖສ຺ສາ ‘‘ເຂມາເຖຣີ ນາມ ຄິຫິຠາເວ ຐຕ຺ວາ ອຣຫຕ຺ຕໍ ປຕ຺ຕາ’’ຕິ ມຫາປຎ຺ຎຠາໂວ ປາກໂຏ ອໂຫສິ. ອິທເມຕ຺ຖ ວຕ຺ຖຸ. ອຖ ສຕ຺ຖາ ອປຣຠາເຄ ເຊຕວເນ ນິສິນ຺ໂນ ຠິກ຺ຂຸນິໂຍ ປຏິປາຏິຍາ ຐານນ຺ຕເຣ ຐເປນ຺ໂຕ ເຂມາເຖຣິໍ ມຫາປຎ຺ຎານໍ ອຄ຺ຄຏ຺ຐາເນ ຐເປສີຕິ.