ປຎ຺ຈກຊ຺ຌານກຖາວຓ຺ຓນາ

໙໐. ຕຕ຺ຖາຕິ ປຐມຊ຺ຌາເນ. ຈຕຸກ຺ກນຍສ຺ສ ທຸຕິຍຊ຺ຌາເນ ວິຍາຕິ ຈຕຸກ຺ກນຍສມ຺ພນ຺ຘິນິ ທຸຕິຍຊ຺ຌາເນ ວິຍ. ຕໍ ທ຺ວິຘາ ຠິນ຺ທິຕ຺ວາຕິ ຈຕຸກ຺ກນເຍ ທຸຕິຍໍ ‘‘ອວິຕກ຺ກໍ ວິຈາຣມຕ຺ຕໍ, ອວິຕກ຺ກໍ ອວິຈາຣ’’ນ຺ຕິ ຈ ເອວໍ ທ຺ວິຘາ ຠິນ຺ທິຕ຺ວາ ປຎ຺ຈກນເຍ ທຸຕິຍຎ຺ເຈວ ຕຕິຍຎ຺ຈ ໂຫຕິ ອຠິຘມ຺ເມຕິ (ຘ. ສ. ໑໖໘) ອຘິປ຺ປາໂຍ. ສຸຕ຺ຕນ຺ເຕສຸ ປນ ສຣູປໂຕ ປຎ຺ຈກນໂຍ ນ ຄຫິໂຕ.

ກສ຺ມາ ປເນຕ຺ຖ ນຍທ຺ວຍວິຠາໂຄ ຄຫິໂຕຕິ? ອຠິຘມ຺ເມ ນຍທ຺ວຍວເສນ ຌານານໍ ເທສິຕຕ຺ຕາ. ກສ຺ມາ ຈ ຕຕ຺ຖ ຕຖາ ຕານິ ເທສິຕານິ? ປຸຄ຺ຄລຊ຺ຌາສຍໂຕ, ເທສນາວິລາສໂຕ ຈ. ສນ຺ນິປຕິຕເທວປຣິສາຍ ກິຣ ເຍສໍ ຍຖາເທສິເຕ ປຐມຊ຺ຌາເນ ວິຕກ຺ໂກ ເອວ ໂອຬາຣິກໂຕ ອຸປຏ຺ຐາສິ, ອິຕເຣ ສນ຺ຕໂຕ. ເຕສໍ ອຊ຺ຌາສຍວເສນ ຈ ຈຕຸຣງ຺ຄິກໍ ອວິຕກ຺ກໍ ວິຈາຣມຕ຺ຕໍ ຌານໍ ເທສິຕໍ. ເຍສໍ ວິຈາໂຣ, ເຍສໍ ປີຕິ, ເຍສໍ ສຸຂໍ ໂອຬາຣິກໂຕ ອຸປຏ຺ຐາສິ, ອິຕເຣ ສນ຺ຕໂຕ. ເຕສໍ ເຕສໍ ອຊ຺ຌາສຍວເສນ ຕຕິຍາທີນິ ຌານານິ ເທສິຕານິ. ອຍໍ ຕາວ ປຸຄ຺ຄລຊ຺ຌາສໂຍ.

ຍສ຺ສາ ປນ ຘມ຺ມຘາຕຸຍາ ສຸປ຺ປຏິວິທ຺ຘຕ຺ຕາ ຠຄວາ ຍສ຺ມາ ເທສນາວິລາສປ຺ປຕ຺ໂຕ, ຕສ຺ມາ ຎາຓມຫນ຺ຕຕາຍ ເທສນາຍ ສຸກຸສໂລ ຍໍ ຍໍ ອງ຺ຄໍ ລພ຺ຠຕິ, ຕສ຺ສ ຕສ຺ສ ວເສນ ຍຖາຣຸຈິໍ ເທສນໍ ນິຍາເມນ຺ໂຕ ຈຕຸກ຺ກນຍວເສນ, ປຎ຺ຈກນຍວເສນ ຈ. ຕຕ຺ຖ ຈ ປຎ຺ຈງ຺ຄິກໍ ປຐມໍ, ຈຕຸຣງ຺ຄິກໍ ທຸຕິຍໍ, ຕິວງ຺ຄິກໍ ຕຕິຍໍ, ທຸວງ຺ຄິກໍ ຈຕຸຕ຺ຖໍ, ທຸວງ຺ຄິກເມວ ປຎ຺ຈມໍ ຌານໍ ເທເສສີຕິ ອຍໍ ເທສນາວິລາໂສ. ເອຕ຺ຖ ຈ ປຎ຺ຈກນເຍ ທຸຕິຍຊ຺ຌານໍ ຈຕຸກ຺ກນເຍ ທຸຕິຍຊ຺ຌານປກ຺ຂິກໍ ກຕ຺ວາ ວິຠຕ຺ຕໍ ‘‘ຍສ຺ມິໍ ສມເຍ ຣູປູປປຕ຺ຕິຍາ ມຄ຺ຄໍ ຠາເວຕິ ອວິຕກ຺ກໍ ວິຈາຣມຕ຺ຕໍ ສມາຘິຊໍ ປີຕິສຸຂໍ ທຸຕິຍໍ ຌານໍ ອຸປສມ຺ປຊ຺ຊ ວິຫຣຕີ’’ຕິ (ຘ. ສ. ໑໖໘). ກສ຺ມາ? ເອກຕ຺ຕກາຍນານຕ຺ຕສຎ຺ຎີສຕ຺ຕາວາສຜລຕາຍ ທຸຕິຍຊ຺ຌາເນນ ສມານຜລຕ຺ຕາ, ປຐມຊ຺ຌານສມາຘິໂຕ ຊາຕຕ຺ຕາ ຈ. ປຐມຊ຺ຌານເມວ ຫິ ‘‘ກາເມຫິ ອກຸສເລຫິ ຈ ວິວິຕ຺ຕ’’ນ຺ຕິ ຕທຠາວາ ນ ອິຘ ‘‘ວິວິຈ຺ເຈວ ກາເມຫິ ວິວິຈ຺ຈ ອກຸສເລຫີ’’ຕິ ສກ຺ກາ ວຕ຺ຕຸໍ, ນາປິ ‘‘ວິເວກຊ’’ນ຺ຕິ. ສຸຕ຺ຕນ຺ຕເທສນາສຸ ຈ ປຎ຺ຈກນເຍ ທຸຕິຍຕຕິຍຊ຺ຌານານິ ທຸຕິຍຊ຺ຌານເມວ ຠຊນ຺ຕິ ວິຕກ຺ກວູປສມາ ວິຈາຣວູປສມາ ອວິຕກ຺ກຕ຺ຕາ, ອວິຈາຣຕ຺ຕາ ຈ. ເອວຎ຺ຈ ກຕ຺ວາ ສຸຕ຺ຕນ຺ຕເທສນາຍປິ ປຎ຺ຈກນໂຍ ລພ຺ຠເຕວາຕິ ສິທ຺ຘໍ ໂຫຕິ. ນນຸ ສຸຕ຺ຕນ຺ເຕ ຈຕ຺ຕາຣິເຍວ ຌານານິ ວິຠຕ຺ຕານີຕິ ປຎ຺ຈກນໂຍ ນ ລພ຺ຠຕີຕິ? ນ, ‘‘ສວິຕກ຺ກສວິຈາໂຣ ສມາຘີ’’ຕິອາທິນາ (ທີ. ນິ. ໓.໓໐໕) ສມາຘິຕ຺ຕຍາປເທເສນ ປຎ຺ຈກນຍສ຺ສ ລພ຺ຠມານຕ຺ຕາ. ຈຕຸກ຺ກນຍນິສ຺ສິໂຕ ປນ ກຕ຺ວາ ປຎ຺ຈກນໂຍ ວິຠຕ຺ໂຕຕິ ສຸຕ຺ຕນ຺ຕເທສນາຍປິ ປຎ຺ຈກນໂຍ ນິທ຺ຘາເຣຕພ຺ໂພ. ‘‘ວິຕກ຺ກວິຈາຣານໍ ວູປສມາ’’ຕິ ຫິ ວິຕກ຺ກສ຺ສ, ວິຈາຣສ຺ສ, ວິຕກ຺ກວິຈາຣານຎ຺ຈ ‘‘ວິຕກ຺ກວິຈາຣານ’’ນ຺ຕິ ສກ຺ກາ ວຕ຺ຕຸໍ. ຕຖາ ‘‘ອວິຕກ຺ກໍ, ອວິຈາຣ’’ນ຺ຕິ ຈ ວິນາ, ສຫ ຈ ວິຈາເຣນ ວິຕກ຺ກປ຺ປຫາເນນ ອວິຕກ຺ກໍ, ສຫ, ວິນາ ຈ ວິຕກ຺ເກນ ວິຈາຣປ຺ປຫາເນນ ອວິຈາຣນ຺ຕິ ອວິຕກ຺ກໍ, ອວິຈາຣໍ, ອວິຕກ຺ກຎ຺ຈ ອວິຈາຣຎ຺ຈາຕິ ວາ ຕິວິຘມ຺ປິ ສກ຺ກາ ສງ຺ຄເຫຕຸໍ.

ທຸຕິຍນ຺ຕິ ຈ ວິຕກ຺ກຣຫິເຕ, ວິຕກ຺ກວິຈາຣທ຺ວຍຣຫິເຕ ຈ ຎາຍາຄຕາ ເທສນາ ທຸຕິຍໍ ອຘິຄນ຺ຕພ຺ພຕ຺ຕາ, ວິຈາຣມຕ຺ຕຣຫິເຕປິ ທ຺ວຍປ຺ປຫານາຘິຄຕສມານຘມ຺ມຕ຺ຕາ. ເອວຎ຺ຈ ກຕ຺ວາ ປຎ຺ຈກນຍນິທ຺ເທເສ ທຸຕິເຍ ວູປສນ຺ໂຕປິ ວິຕກ຺ໂກ ສຫາຍຠູຕວິຈາຣາວູປສເມນ ນ ສມ຺ມາ ວູປສນ຺ໂຕຕິ ວິຕກ຺ກວິຈາຣທ຺ວຍຣຫິເຕ ວິຍ ວິຈາຣວູປສເມເນວ ຕທຸປສມໍ, ເສສຘມ຺ມານໍ ສມານຕຎ຺ຈ ທສ຺ເສນ຺ເຕນ ‘‘ວິຕກ຺ກວິຈາຣານໍ ວູປສມາ ອຊ຺ຌຕ຺ຕໍ ສມ຺ປສາທນໍ ເຈຕໂສ ເອໂກທິຠາວໍ ອວິຕກ຺ກໍ ອວິຈາຣໍ ສມາຘິຊໍ ປີຕິສຸຂໍ ຕຕິຍໍ ຌານໍ ອຸປສມ຺ປຊ຺ຊ ວິຫຣຕີ’’ຕິ ຕຕິຍໍ ຈຕຸກ຺ກນເຍ ທຸຕິເຍນ ນິພ຺ພິເສສໍ ວິຠຕ຺ຕໍ. ທຸວິຘສ຺ສາປິ ສຫາຍວິຣເຫນ, ອຎ຺ຎຖາ ຈ ວິຕກ຺ກປ຺ປຫາເນນ ອວິຕກ຺ກຕ຺ຕໍ, ສມາຘິຊໍ ປີຕິສຸຂຕ຺ຕຎ຺ຈ ສມານນ຺ຕິ ສມານຘມ຺ມຕ຺ຕາປິ ທຸຕິຍນ຺ຕິ ນິທ຺ເທໂສ. ວິຈາຣມຕ຺ຕມ຺ປິ ຫິ ວິຕກ຺ກວິຈາຣທ຺ວຍຣຫິຕໍ ວິຍ ‘‘ຍສ຺ມິໍ ສມເຍ ຣູປູປປຕ຺ຕິຍາ ມຄ຺ຄໍ ຠາເວຕິ ອວິຕກ຺ກໍ ວິຈາຣມຕ຺ຕໍ ສມາຘິຊໍ ປີຕິສຸຂໍ ທຸຕິຍໍ ຌານໍ ອຸປສມ຺ປຊ຺ຊ ວິຫຣຕີ’’ຕິ (ຘ. ສ. ໑໖໘) ອວິຕກ຺ກໍ ສມາຘິຊໍ ປີຕິສຸຂນ຺ຕິ ວິຠຕ຺ຕໍ. ປຐມຊ຺ຌາເນ ວາ ສຫຈາຣີສຸ ວິຕກ຺ກວິຈາເຣສຸ ເອກໍ ອຕິກ຺ກມິຕ຺ວາ ທຸຕິຍມ຺ປິ ຕຕ຺ຣຏ຺ຐເມວ ໂທສໂຕ ທິສ຺ວາ ອຸຠຍມ຺ປິ ສຫາຕິກ຺ກມນ຺ຕສ຺ສ ປຎ຺ຈກນເຍ ຕຕິຍໍ ວຸຕ຺ຕໍ, ຕຕິຍໍ ອຘິຄນ຺ຕພ຺ພຕ຺ຕາ. ປຐມໂຕ ອນນ຺ຕຣຠາເວນ ປນສ຺ສ ທຸຕິຍຠາໂວ ຈ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕີຕິ. ກສ຺ມາ ປເນວໍ ສຣູປໂຕ ປຎ຺ຈກນໂຍ ນ ວິຠຕ຺ໂຕຕິ? ວິເນຍ຺ຍຊ຺ຌາສຍໂຕ. ຍຖານຸໂລມເທສນາ ຫິ ສຸຕ຺ຕນ຺ຕເທສນາຕິ.

ປຖວີກສິຓນິທ຺ເທສວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.

ອິຕິ ຈຕຸຕ຺ຖປຣິຈ຺ເຉທວຓ຺ຓນາ.