ປຎ຺ຈວສີກຖາວຓ຺ຓນາ

໗໘. ວສນໍ ວສີຕິ ຘາຕຸນິທ຺ເທສຕາຍ ກິຣິຍານິທ຺ເທໂສຕິ ອຘິປ຺ປາເຍນາຫ ‘‘ວສິໂຍ’’ຕິ, ຍຖາຣຸຈິ ປວຕ຺ຕິໂຍຕິ ອຕ຺ໂຖ. ອາວຊ຺ຊນາຍ ວສີ, ອາວຊ຺ຊນາວເສນ ວາ ວສີ ອາວຊ຺ຊນວສີ. ຌານໍ ອາວຊ຺ຊິຕຸໍ ຍຕ຺ຖ ຍຕ຺ຖ ປເທເສ ອິຈ຺ຉາ ຍຕ຺ຖິຈ຺ຉກໍ. ຍທາ ຍທາ, ຍສ຺ມິໍ ຍສ຺ມິໍ ວາ ຌານງ຺ເຄ ອິຈ຺ຉາ ຍທິຈ຺ຉກໍ. ຍາວ ຍາວ ອິຈ຺ຉາ ຍາວທິຈ຺ຉກໍ, ທ-ກາໂຣ ປທສນ຺ຘິກໂຣ. ‘‘ຍາວາ’’ຕິ ຈ ອິທໍ ພຫູນໍ ຊວນວາຣານໍ ນິຣນ຺ຕຣໍ ວິຍ ຕຖາປວຕ຺ຕນໍ ສນ຺ຘາຍ ວຸຕ຺ຕໍ, ນ ເອກເມວ. ໂສ ຫິ ປຣິຈ຺ຉິນ຺ນຈິຕ຺ຕກ຺ຂໂຓຕິ. ອາວຊ຺ຊນາຍ ທນ຺ຘາຍິຕຕ຺ຕໍ ນຕ຺ຖີຕິ ວຸຕ຺ຕນເຍນ ຍຕ຺ຖ ກຕ຺ຖຈິ ຐາເນ ຍທາ ຍທາ ຍໍ ກິຎ຺ຈິ ຌານງ຺ຄໍ ອາວຊ຺ເຊນ຺ຕສ຺ສ ຍຖິຈ຺ຉິຕໍ ກາລໍ ອາວຊ຺ຊນາຍ ອາວຊ຺ຊນປ຺ປວຕ຺ຕິຍາ ທນ຺ຘາຍິຕຕ຺ຕໍ ວິຕ຺ຖາຍິຕຕ຺ຕໍ, ຈິຣາຍິຕຕ຺ຕໍ ວາ ນຕ຺ຖິ. ເອວໍ ອາວຊ຺ຊນວສີ ສິທ຺ຘາ ນາມ ໂຫຕີຕິ ອຕ຺ໂຖ. ເສສາຕິ ວຸຏ຺ຐານອຘິຏ຺ຐານປຈ຺ຈເວກ຺ຂຓາວສິໂຍ.

ອງ຺ຄສມຸທາຍຠາວໂຕ ຌານສ຺ສ ຌາເນ ອາວຊ຺ຊນວສິໍ ນິປ຺ຜາເທຕຸກາເມນ ປຏິປາຏິຍາ ຌານງ຺ຄານິ ອາວຊ຺ເຊຕພ຺ພານີຕິ ອາຫ ‘‘ປຐມໍ ວິຕກ຺ກໍ ອາວຊ຺ຊຍໂຕ’’ຕິ. ຍທິປິ ອາວຊ຺ຊນເມເວຕ຺ຖ ອິຈ຺ຉິຕໍ ອາວຊ຺ຊນວສິຍາ ອຘິປ຺ເປຕຕ຺ຕາ, ອາວຊ຺ຊນາຍ ປນ ອຸປ຺ປນ຺ນາຍ ຊວເນຫິ ຠວິຕພ຺ພໍ. ຕານິ ຈ ໂຂ ອາວຊ຺ຊນຕປ຺ປຣຕາຍ ຈິຕ຺ຕາຠິນີຫາຣສ຺ສ ຍຖາວຊ຺ຊິຕຌານງ຺ຄາຣມ຺ມຓານິ ກຕິປຍາເນວ ໂຫນ຺ຕິ, ນ ປຣິປຸຓ຺ຓານີຕິ ວຸຕ຺ຕໍ ‘‘ວິຕກ຺ກາຣມ຺ມຓາເນວ ຈຕ຺ຕາຣິ ປຎ຺ຈ ວາ ຊວນານິ ຊວນ຺ຕີ’’ຕິ. ຈຕ຺ຕາຣິ ຕິກ຺ຂິນ຺ທ຺ຣິຍສ຺ສ. ປຎ຺ຈ ນາຕິຕິກ຺ຂິນ຺ທ຺ຣິຍສ຺ສາຕິ ທຏ຺ຐພ຺ພໍ. ນິຣນ຺ຕຣນ຺ຕິ ວິສຠາເຄຫິ ນິຣນ຺ຕຣໍ. ອຍໍ ປນາຕິ ຠວງ຺ຄທ຺ວຍນ຺ຕຣິຕາ ຈຕຸຊວນຈິຕ຺ຕາ ຍຖາວຸຕ຺ຕາ ອາວຊ຺ຊນວສີ. ອຎ຺ເຎສໍ ວາ ຘມ຺ມເສນາປຕິອາທີນໍ. ເອວຣູເປ ກາເລຕິ ອຸຏ຺ຐາຍ ສມຸຏ຺ຐາຍ ລຫຸຕຣໍ ອາວຊ຺ຊນວສີນິພ຺ພຕ຺ຕນກາເລ. ສາ ຈ ໂຂ ອິຕ຺ຕຣາ ປຣິຕ຺ຕກາລາ, ນ ສຕ຺ຖຸ ຍມກມຫາປາຏິຫາຣິເຍ ວິຍ ຈິຣຕຣປ຺ປພນ຺ຘວຕີ. ຕຖາ ຫິ ຕໍ ສາວເກຫິ ອສາຘາຣຓໍ ວຸຕ຺ຕໍ. ອຘິຄເມນ ສມໍ ສສມ຺ປຍຸຕ຺ຕສ຺ສ ຌານສ຺ສ ສມ຺ມາ ອາປຊ຺ຊນໍ ປຏິປຊ຺ຊນໍ ສມາປຊ຺ຊນໍ, ຌານສມງ຺ຄິຕາ.

ສີຆນ຺ຕິ ເອຕ຺ຖ ສມາປຊ຺ຊິຕຸກາມຕານນ຺ຕຣໍ ທ຺ວີສຸ ຠວງ຺ເຄສຸ ອຸປ຺ປນ຺ເນສຸ ຠວງ຺ຄໍ ອຸປຈ຺ຉິນ຺ທິຕ຺ວາ ອຸປ຺ປນ຺ນາວຊ຺ຊນານນ຺ຕຣໍ ສມາປຊ຺ຊນໍ ສີຆໍ ສມາປຊ຺ຊນສມຕ຺ຖຕາ. ອຍຎ຺ຈ ມຕ຺ຖກປ຺ປຕ຺ຕາ ສມາປຊ຺ຊນວສີ ສຕ຺ຖຸ ຘມ຺ມເທສນາຍໍ ລພ຺ຠຕິ. ຍໍ ສນ຺ຘາຍ ວຸຕ຺ຕໍ ‘‘ໂສ ໂຂ ອຫໍ, ອຄ຺ຄິເວສ຺ສນ, ຕສ຺ສາ ເອວ ກຖາຍ ປຣິໂຍສາເນ ຕສ຺ມິໍເຍວ ປຸຣິມສ຺ມິໍ ສມາຘິນິມິຕ຺ເຕ ອຊ຺ຌຕ຺ຕເມວ ຈິຕ຺ຕໍ ສຓ຺ຐເປມິ ສນ຺ນິສາເທມິ ເອໂກທິໍ ກໂຣມິ ສມາທຫາມິ ເຍນສ຺ສຸທໍ ນິຈ຺ຈກປ຺ປໍ ວິຫຣາມີ’’ຕິ (ມ. ນິ. ໑.໓໘໗). ອິໂຕ ສີຆຕຣາ ຫິ ສມາປຊ຺ຊນວສີ ນາມ ນຕ຺ຖິ. ຊຸຓ຺ຫາຍ ຣຕ຺ຕິຍາ ນໂວໂຣປິເຕຫິ ເກເສຫິ ກໂປຕກນ຺ທຣາຍໍ ວິຫຣນ຺ຕສ຺ສ ອາຍສ຺ມໂຕ ສາຣິປຸຕ຺ຕສ຺ສ ຍກ຺ເຂນ ມຫນ຺ຕມ຺ປິ ປພ຺ພຕກູຏໍ ປທາເລຕຸໍ ສມຕ຺ເຖ ປຫາເຣ ສີເສ ທິນ຺ເນ ສມາປຊ຺ຊນມ຺ເປຕ຺ຖ ນິທສ຺ເສຕພ຺ພໍ. ຕຖາ ຫິ ວກ຺ຂຕິ ‘‘ຕທາ ເຖໂຣ ຕສ຺ສ ປຫຣຓສມເຍ ສມາປຕ຺ຕິໍ ອປ຺ເປສີ’’ຕິ (ວິສຸທ຺ຘິ. ໒.໓໗໔). ປາຬິຍໍ ປນ ‘‘ອຎ຺ຎຕຣໍ ສມາຘິໍ ສມາປຊ຺ຊິຕ຺ວາ ນິສິນ຺ໂນ’’ຕິ (ອຸທາ. ໓໔) ວຸຕ຺ຕໍ. ອິເມ ປນ ເຖຣາ ‘‘ສມາປຕ຺ຕິໂຕ ວຸຏ຺ຐານສມກາລໍ ເຕນ ປຫາໂຣ ທິນ຺ໂນ’’ຕິ ວທນ຺ຕິ.

ອຈ຺ຉຣາມຕ຺ຕນ຺ຕິ ອງ຺ຄຸລິໂຜຏມຕ຺ຕໍ ຂຓໍ. ຐເປຕຸນ຺ຕິ ເສຕຸ ວິຍ ສີຆໂສຕາຍ ນທິຍາ ໂອຆໍ ເວເຄນ ປວຕ຺ຕິຕຸໍ ອທຕ຺ວາ ຍຖາວຸຕ຺ຕກ຺ຂຓໍ ຌານໍ ຐເປຕຸໍ ສມຕ຺ຖຕາ. ອຠິຠຸຍ຺ຍ ຐປນໍ, ອຘິຏ຺ຐານໍ ວິຍາຕິ ວາ ອຘິຏ຺ຐານໍ. ຕຕ຺ຖ ວສີ ອຘິຏ຺ຐານວສີ. ຕເຖວ ລຫຸໍ ວຸຏ຺ຐາຕຸນ຺ຕິ ອຈ຺ຉຣາມຕ຺ຕໍ ວາ ທສຈ຺ຉຣາມຕ຺ຕໍ ວາ ລຫຸໍ ຂຓໍ ຌານສມງ຺ຄີ ຫຸຕ຺ວາ ຌານໂຕ ວຸຏ຺ຐາຕຸໍ ສມຕ຺ຖຕາ. ຠວງ຺ຄຈິຕ຺ຕຸປ຺ປຕ຺ຕິເຍວ ເຫຕ຺ຖ ຌານໂຕ ວຸຏ຺ຐານໍ ນາມ. ເອຕ຺ຖ ຈ ຍຖາ ‘‘ເອຕ຺ຕກເມວ ຂຓໍ ຌານໍ ຐເປສ຺ສາມີ’’ຕິ ປຸພ຺ພປຣິກມ຺ມວເສນ ອຘິຏ຺ຐານສມຕ຺ຖຕາ ອຘິຏ຺ຐານວສີ, ເອວໍ ‘‘ເອຕ຺ຕກເມວ ຂຓໍ ຌານສມງ຺ຄີ ຫຸຕ຺ວາ ຌານໂຕ ວຸຏ຺ຐຫິສ຺ສາມີ’’ຕິ ປຸພ຺ພປຣິກມ຺ມວເສນ ວຸຏ຺ຐານສມຕ຺ຖຕາ ວຸຏ຺ຐານວສີ ເວທິຕພ຺ພາ, ຍາ ສມາປຕ຺ຕິ ‘‘ວຸຏ຺ຐານກຸສລຕາ’’ຕິ ວຸຈ຺ຈຕິ. ຕທຸຠຍທສ຺ສນຕ຺ຖນ຺ຕິ ອຘິຏ຺ຐານວຸຏ຺ຐານວສີທສ຺ສນຕ຺ຖໍ.

ຕຕ຺ຖາຕິ ຕສ຺ມິໍ ນິມ຺ມິຕປພ຺ພເຕ ຕສ຺ສ ວິວເຣ. ກິຎ຺ຈາປິ ເອກໍເຍວ ຕໍ ອຠິຎ຺ຎາຈິຕ຺ຕໍ ເຍນ ປພ຺ພຕໍ ນິມ຺ມິເນຍ຺ຍ, ອຠິຎ຺ຎາປາທກສ຺ສ ປນ ຌານສ຺ສ ລຫຸຕຣໍ ຐປນໍ, ວຸຏ຺ຐານຎ຺ຈ ອິຘ ນິທສ຺ສິຕນ຺ຕິ ທຏ຺ຐພ຺ພໍ. ‘‘ເອຕ຺ຕກາ ອິທ຺ຘິມນ຺ຕາ ເອກໍ ອຸປຏ຺ຐາກໍ ຄຣຸຬໂຕ ຣກ຺ຂິຕຸໍ ນ ສກ຺ຂິໍສູ’’ຕິ ຄາຣຍ຺ຫາ ອສ຺ສາມ.

ອາວຊ຺ຊນານນ຺ຕຣານີຕິ ອາວຊ຺ຊນວສີຠາວາຍ ຍຖາກ຺ກມໍ ວິຕກ຺ກາທີນໍ ຌານງ຺ຄານໍ ອາວຊ຺ຊນາຍ ປຣໂຕ ຍານິ ຊວນານິ ປວຕ຺ຕານິ, ຕານິ ເຕສໍ ປຈ຺ຈເວກ຺ຂຓານິ. ຍທຄ຺ເຄນ ອາວຊ຺ຊນວສີສິທ຺ຘິ, ຕທຄ຺ເຄນ ປຈ຺ຈເວກ຺ຂຓາວສີສິທ຺ຘິ ເວທິຕພ຺ພາ.