ໂພຘິປກ຺ຂິຍກຖາວຓ຺ຓນາ

໘໑໗. ຈຕຸນ຺ນໍ ມຄ຺ຄຎາຓານໍ ວເສນ ຈຕຸຎາຓາຍ. ອານຸຠາວວິຊານນຕ຺ຖນ຺ຕິ ສຕິປຏ຺ຐານປາຣິປູຣິອາທິກສ຺ສ ອານຸຠາວສ຺ສ ໂພຘນຕ຺ຖໍ.

ປຣິປຸຓ຺ຓາ ໂພຘິປກ຺ຂິຍາ ເອຕສ຺ສາຕິ ປຣິປຸຓ຺ຓໂພຘິປກ຺ຂິໂຍ, ມຄ຺ໂຄ. ຕສ຺ສ ຠາໂວ ປຣິປຸຓ຺ຓໂພຘິປກ຺ຂິຍຠາໂວ. ວຸຏ຺ຐານພເລຫິ ສມ຺ປຍຸຕ຺ຕຕາວ ວຸຏ຺ຐານພລສມາໂຍໂຄ, ເຍ ສໍໂຍຊນາທໂຍ ເຍນ ປຐມມຄ຺ຄາທິນາ ປຫາຕພ຺ພາ.

໘໑໘. ພຸຊ຺ຌນຏ຺ເຐນ ວາ ໂພໂຘ, ມຄ຺ຄຈິຕ຺ຕຸປ຺ປາໂທ. ຕສ຺ສ ພຸຊ຺ຌນກິຣິຍາຍ ອນຸຄຸຓຠາວໂຕ ປກ຺ເຂ ຠວາຕິ ໂພຘິປກ຺ຂິຍາ.

໘໑໙. ເຕສຸ ໂພຘິປກ຺ຂິເຍສຸ. ອາຣມ຺ມເຓສູຕິ ກາຍາທິອາຣມ຺ມເຓສຸ. ໂອກ຺ຂນ຺ທິຕ຺ວາຕິ ອນຸປວິສິຕ຺ວາ. ປກ຺ຂນ຺ທິຕ຺ວາຕິ ຕສ຺ເສວ ເວວຈນໍ. ອຸປຏ຺ຐານໂຕຕິ ອສຸຠາກາຣາທິຄ຺ຄຫຓວເສນ ອຸປຄນ຺ຕ຺ວາ ອວຏ຺ຐານໂຕ. ກາຍາທີສຸ ອສຸຠາກາຣາທິຄ຺ຄຫຓໍ ປຸພ຺ພຠາຄສຕິປຏ຺ຐານວເສນ ສຸຠສຎ຺ຎາທິປຫານກິຈ຺ຈສາຘນໍ ມຄ຺ຄສຕິປຏ຺ຐານວເສນ ເວທິຕພ຺ພໍ. ຕຕ຺ຖ ຫິ ເອກາວ ສຕິ ຈຕຸກິຈ຺ຈສາຘນວເສນ ປວຕ຺ຕຕິ.

໘໒໐. ປທຫນ຺ຕີຕິ ວາຍມນ຺ຕິ, ກາຍຈິຕ຺ຕານິ ປຄ຺ຄຓ຺ຫນ຺ຕິ ວາ. ອໂສຠາເຫຕູນໍ ສໍກິເລສຘມ຺ມານໍ ປຊຫເນນ, ໂສຠາເຫຕູນຎ຺ຈ ໂວທານຘມ຺ມານໍ ຠາວເນນ ໂສຠນໍ, ສຸນ຺ທຣນ຺ຕິ ອຕ຺ໂຖ. ເສຏ຺ຐຠາວາວຫນໂຕຕິ ປາສໍສຕມຠາວສາຘນໂຕ. ປຘານຠາວກາຣຓໂຕຕິ ອຸຕ຺ຕມຠາວເຫຕຸໂຕ.

໘໒໑. ປຸພ຺ເພ ວຸຕ຺ເຕນາຕິ ອິທ຺ຘິວິຘຎາຓນິທ຺ເທເສ (ວິສຸທ຺ຘິ. ໒.໓໖໙) ວຸຕ຺ເຕນ. ອິຊ຺ຌນຏ຺ໂຐ ນິປ຺ຜຊ຺ຊນຏ຺ໂຐ, ປຏິລາຠສມ຺ປທາ ວາ, ເຍນ ວາ ອິຊ຺ຌນ຺ຕິ ອິທ຺ຘາ ວຸທ຺ຘາ ອຸກ຺ກໍສຄຕາ ໂຫນ຺ຕິ, ຕໍ ອິຊ຺ຌນໍ. ສມາຘິປຘານສງ຺ຂາຣປມຸຂາ ມຄ຺ຄຘມ຺ມາ ອິຘ ‘‘ອິທ຺ຘີ’’ຕິ ອຘິປ຺ເປຕາ. ປຸພ຺ພງ຺ຄມຏ຺ໂຐ ອຘິປຕິປຈ຺ຈຍຠາໂວ. ຕສ຺ມາ ໂສຕາປຕ຺ຕິມຄ຺ໂຄ ອິຊ຺ຌຕີຕິ ອິທ຺ຘິ, ຕສ຺ມາ ສມ຺ປຍຸຕ຺ຕາ ຉນ຺ທາທໂຍ ປຸພ຺ພງ຺ຄມຏ຺ເຐນ ປາໂທ. ຕສ຺ສາ ເອວ ຜລຠູຕາຍ ວຸຏ຺ຐານຄາມິນິຍາ ຉນ຺ທາທໂຍ ປຸພ຺ພຠາຄກາຣຓຏ຺ເຐນ ປາໂທ. ໂສຕິ ອິທ຺ຘິປາໂທ. ອິເມ ໂລກຸຕ຺ຕຣາວາຕິ ອິເມ ຍຖາວຸຕ຺ຕາ ຉນ຺ທາທໂຍ ອຸຕ຺ຕຣຈູຬຠາຊນີເຍ ອາຄຕນເຍນ ໂລກຸຕ຺ຕຣາ ເວທິຕພ຺ພາ. ຉນ຺ທາທິອຘິປຕິວເສນ ປຏິລທ຺ຘຘມ຺ມາປິ ຜສ຺ສາທໂຍ ອິທ຺ຘິປາທາ ໂຫນ຺ຕີຕິ ອຕ຺ໂຖ. ກາມຎ຺ເຈຕ຺ຖ ອິທ຺ຘິປາໂທ ໂນ ອຘິປຕິ, ອຘິປຕິ ວາ ໂນ ອິທ຺ຘິປາໂທ ນາມ ນຕ຺ຖິ, ຍຖາ ປນ ເອກສ຺ມິໍ ຣຊ຺ເຊ ຣຊ຺ຊາຣເຫສຸ ຈຕູສຸ ຣາຊກຸມາເຣສຸ ເອກສ຺ມິໍ ກາເລ ເອໂກວ ຣຊ຺ຊມນຸສາສຕິ, ນ ສພ຺ເພ, ເອວໍ ເອກເມກສ຺ມິໍ ຈິຕ຺ຕຸປ຺ປາເທ ເອໂກວ ອຘິປຕິ, ອິທ຺ຘິປາໂທ ຈ ໂຫຕີຕິ ເວທິຕພ຺ໂພ.

໘໒໒. ອສ຺ສທ຺ຘິຍໍ ສທ຺ຘາປຏິປກ຺ຂາ ອກຸສລາ ຘມ຺ມາ, ອວຕ຺ຖຸຄໂຕ ປສາທປຕິຣູປໂກ ມິຈ຺ຉາຘິໂມກ຺ໂຂ ວາ. ໂກສຊ຺ຊໍ ຖິນມິທ຺ຘປຘາໂນ ອກຸສລຈິຕ຺ຕຸປ຺ປາໂທ. ປມາໂທ ສຕິສມ຺ໂມໂສ ຕຖາປວຕ຺ຕາ ອກຸສລາ ຂນ຺ຘາ. ອຠິຠວນສງ຺ຂາເຕນ ອຘິປຕິຍຏ຺ເຐນາຕິ ອສ຺ສທ຺ຘິຍາທີນໍ ອຠິຠວນໂຕ ອຠິຠວນນ຺ຕິ ວຕ຺ຕພ຺ເພນ ອຘິໂມກ຺ຂປຄ຺ຄຫອຸປຏ຺ຐານອວິກ຺ເຂປປຊານນສ຺ສ ເອກລກ຺ຂເຓນ ສມ຺ປຍຸຕ຺ຕຘມ຺ເມສຸ ອຘິປຕິຍຏ຺ເຐນ. ອສ຺ສທ຺ຘິຍາທີຫິ ຈາຕິ ຈ-ສທ຺ໂທ ສມຸຈ຺ຈຍຕ຺ໂຖ ອຏ຺ຐານປ຺ປຍຸຕ຺ໂຕ, ຕສ຺ມາ ອກມ຺ປິຍຏ຺ເຐນ ຈ ສມ຺ປຍຸຕ຺ຕຘມ຺ເມສຸ ຖິຣຠາເວນ ຈ ພລນ຺ຕິ ເອວເມຕ຺ຖ ອຘິປ຺ປາໂຍ ເວທິຕພ຺ໂພ.

໘໒໓. ພຸຊ຺ຌນກສຕ຺ຕສ຺ສາຕິ ຈຕຸນ຺ນໍ ອຣິຍສຈ຺ຈານໍ ປຏິວິຊ຺ຌນກສຕ຺ຕສ຺ສ. ໂຍ ເຫໂສ ໂລກຸຕ຺ຕຣມຄ຺ຄກ຺ຂເຓ ອຸປ຺ປຊ຺ຊມານາຍ ສຕິອາທິຘມ຺ມສາມຄ຺ຄິຍາ ກຣຓຠູຕາຍ ພຸຊ຺ຌຕິ ກິເລສສນ຺ຕານນິທ຺ທາຍ ອຸຏ຺ຐຫຕິ, ຈຕ຺ຕາຣິ ວາ ອຣິຍສຈ຺ຈານິ ປຏິວິຊ຺ຌຕິ, ນິພ຺ພານເມວ ວາ ສຈ຺ຉິກໂຣຕີຕິ ໂພຘີຕິ ວຸຈ຺ຈຕິ ອຣິຍສາວໂກ, ຕສ຺ສ ໂພຘິສ຺ສ ພຸຊ຺ຌນກສຕ຺ຕສ຺ສ ອງ຺ຄາຕິ ໂພຊ຺ຌງ຺ຄາ. ນິຍ຺ຍານິກຏ຺ເຐນາຕິ ວຏ຺ຏໂຕ ນິສ຺ສຣຓຏ຺ເຐນ.

໘໒໔. ປຸພ຺ພຠາເຄ ນານາຈິຕ຺ເຕສຸ ລພ຺ຠນ຺ຕີຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ. ຈຸທ຺ທສວິເຘນາຕິ ອານາປານອິຣິຍາປຖຈຕຸສມ຺ປຊຎ຺ຎປຏິກ຺ກູລມນສິກາຣຘາຕຸມນສິກາຣປພ຺ພານິ, ນວ ສິວຖິກປພ຺ພານິ ຈາຕິ ເອວໍ ຈຸທ຺ທສວິເຘນ. ກາຍໍ ປຣິຄ຺ຄຓ຺ຫໂຕ ຈ ກາຍານຸປສ຺ສນາສຕິປຏ຺ຐານໍ ລພ຺ຠຕິ, ນ ເວທນາທໂຍ ປຣິຄ຺ຄຓ຺ຫໂຕ. ເອສ ນໂຍ ເສເສສຸປິ. ‘‘ສຸຂໍ ເວທນ’’ນ຺ຕິອາທິນາຕິ ວາ ‘‘ສາມິສ’’ນ຺ຕິອາທິນາຕິ ວາ ‘‘ນິຣາມິສ’’ນ຺ຕິອາທິນາຕິ ວາ ເອວໍ ນວວິເຘນ. ສຣາຄໂທສໂມຫສໍຂິຕ຺ຕມຫຄ຺ຄຕສມາຫິຕສອຸຕ຺ຕຣວິມຸຕ຺ຕປທານໍ ສປຏິປກ຺ຂານໍ ວເສນ ໂສຬສວິເຘນ. ນີວຣຓຸປາທານກ຺ຂນ຺ຘາຍຕນໂພຊ຺ຌງ຺ຄສຈ຺ຈປພ຺ພານໍ ວເສນ ປຎ຺ຈວິເຘນ. ອິມສ຺ມິໍ ອຕ຺ຕຠາເວຕິ ປຈ຺ຈຸປ຺ປນ຺ເນ ອຕ຺ຕຠາເວ. ອນຸປ຺ປນ຺ນປຸພ຺ພນ຺ຕິ ອຕ຺ຕໂນ ອຠູຕປຸພ຺ພໍ. ປຣສ຺ສ ອຸປ຺ປນ຺ນໍ ອກຸສລໍ ທິສ຺ວາ ຕນ຺ນິມິຕ຺ຕຎ຺ຈ ວຘພນ຺ຘາຣຫາທີນີຕິ ອຘິປ຺ປາໂຍ. ຕສ຺ສາຕິ ຕາທິສສ຺ສ. ຠວຕິ ຫິ ຕໍສທິເສປິ ຕພ຺ໂພຫາໂຣ ຍຖາ ‘‘ຕານິເຍວ ໂອສຘານີ’’ຕິ. ຕສ຺ສ ປຫານາຍາຕິ ເອຕ຺ຖາປິ ເອເສວ ນໂຍ. ຌານວິປສ຺ສນາ ອິໂຕ ອຎ຺ຎສ຺ມິໍ ອຕ຺ຕຠາເວ ອຸປ຺ປນ຺ນປຸພ຺ພາປິ ສິຍຸນ຺ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ ‘‘ອິມສ຺ມິໍ ອຕ຺ຕຠາເວ ອນຸປ຺ປນ຺ນປຸພ຺ພ’’ນ຺ຕິ, ຉນ຺ທິທ຺ຘິປາທສມ຺ມາວາຈານໍເຍວ ຄຫຓໍ. ເຕສຸ ວຸຕ຺ເຕສຸ ເສສິທ຺ຘິປາທເສສວິຣຕິໂຍ ອຕ຺ຖໂຕ ວຸຕ຺ຕາວ ໂຫນ຺ຕີຕິ ລກ຺ຂຓຫາຣວເສນ ອຍມຕ຺ໂຖ ເວທິຕພ຺ໂພ. ເອວໍ ນານາຈິຕ຺ເຕສຸ ລພ຺ຠນ຺ຕິ ປຸພ຺ພຠາເຄ ເອເຕ ສຕິປຏ຺ຐານສມ຺ມປ຺ປຘານອິທ຺ຘິປາທາ. ຈຕຸນ຺ນໍ ຎາຓານນ຺ຕິ ຈຕຸນ຺ນໍ ອຣິຍມຄ຺ຄຎາຓານໍ. ກາມໍ ສພ຺ເພປິ ໂພຘິປກ຺ຂິຍຘມ຺ມາ ມຄ຺ຄຈິຕ຺ຕຸປ຺ປາທປຣິຍາປນ຺ນາວ, ຕຖາປິ ສາຕິສໂຍ ສມ຺ມປ຺ປຘານພ຺ຍາປາໂຣ ມຄ຺ຄກ຺ຂເຓຕິ ວຸຕ຺ຕໍ ‘‘ຜລກ຺ຂເຓ ຐເປຕ຺ວາ ຈຕ຺ຕາໂຣ ສມ຺ມປ຺ປຘາເນ’’ຕິ. ອວເສສາ ເຕຕ຺ຕິໍສ ລພ຺ຠນ຺ຕິ, ເຕ ຈ ໂຂ ປຣິຍາຍໂຕ, ນ ນິປ຺ປຣິຍາຍໂຕຕິ ອຘິປ຺ປາໂຍ.

໘໒໕. ເສເສສຸ ປນາຕິ ອິທ຺ຘິປາທາທີສຸ ປຎ຺ຈສຸ ໂກຏ຺ຐາເສສຸ. ຍຖາ ສຕິວີຣິເຍສຸ ‘‘ສຕິປຏ຺ຐານໍ ສມ຺ມປ຺ປຘານ’’ນ຺ຕິ ສງ຺ຂິປນວເສນ ຫາປນໍ, ‘‘ກາຍານຸປສ຺ສນາ’’ຕິອາທິວິຠາຄທສ຺ສນວເສນ ວຑ຺ຒນໍ ອຕ຺ຖິ, ອີທິສໍ ຫາປນວຑ຺ຒນໍ ນຕ຺ຖີຕິ ອຕ຺ໂຖ.

໘໒໖. ອິທານິ ສພ຺ເພສຸ ເອວ ຍຖາຣຫໍ ລພ຺ຠມານວິຠາຄທສ຺ສນຕ຺ຖໍ ‘‘ອປິຈາ’’ຕິອາທິ ອາຣທ຺ຘໍ. ຕຕ຺ຖ ເຕສູຕິ ສຕ຺ຕຕິໍສາຍ ໂພຘິປກ຺ຂິຍຘມ຺ເມສຸ. ຉທ຺ຘາຕິ ເອກຘາ ທ຺ເວຘາ ຈຕຸຘາ ປຎ຺ຈຘາ ອຏ຺ຐຘາ ນວຘາຕິ ເອວໍ ຉປ຺ປກາເຣນ ເຕ ຠວນ຺ຕິ.

ຉນ຺ທິທ຺ຘິປາທາທິວເສນາຕິ ຉນ຺ໂທ ຉນ຺ທິທ຺ຘິປາທວເສເນວ, ຈິຕ຺ຕໍ ຈິຕ຺ຕິທ຺ຘິປາທວເສເນວ, ປີຕິປສ຺ສທ຺ຘິອຸເປກ຺ຂາ ໂພຊ຺ຌງ຺ຄວເສເນວ, ສງ຺ກປ຺ປາທໂຍ ມຄ຺ຄວເສເນວາຕິ ເອວໍ ນວ ເອກວິຘາວ ໂຫນ຺ຕິ.

ຈຸທ຺ທເສວ ອສມ຺ຠິນ຺ນາຕິ ສຕິ ວີຣິຍໍ ຉນ຺ໂທ ຈິຕ຺ຕໍ ປຎ຺ຎາ ສທ຺ຘາ ສມາຘິ ປີຕິ ປສ຺ສທ຺ຘິ ອຸເປກ຺ຂາ ສມ຺ມາສງ຺ກປ຺ໂປ ສມ຺ມາວາຈາ ສມ຺ມາກມ຺ມນ຺ໂຕ ສມ຺ມາອາຊີໂວຕິ ອິເມ ອສມ຺ຠິນ຺ນາ ປທນ຺ຕຣສມ຺ເຠເທນ ວິນາ ອຄ຺ຄຫິຕຄ຺ຄຫເຓນ ຄຍ຺ຫມານາ ຈຸທ຺ທເສວ ຈ ສຠາວຘມ຺ມາ. ຈຸທ຺ທສາຕິ ຈ ອຸກ຺ກໍສປຣິຈ຺ເຉເທນ ວຸຕ຺ຕໍ. ຕຎ຺ຈ ໂຂ ປຐມຊ຺ຌານິກມຄ຺ຄຈິຕ຺ຕຸປ຺ປາທວເສນ, ທຸຕິຍຊ຺ຌານິເກ ປນ ສມ຺ມາສງ຺ກປ຺ປາຠາວໂຕ ເຕຣສ, ຕຕິຍຈຕຸຕ຺ຖປຎ຺ຈມຊ຺ຌານິເກສຸ ປີຕິສມ຺ໂພຊ຺ຌງ຺ຄາຠາວໂຕ ທ຺ວາທສ ໂຫນ຺ຕິ. ‘‘ສຕ຺ຕຕິໍສປ຺ປເຠທໂຕ’’ຕິ ອິທມ຺ປິ ອຸກ຺ກໍສວເສເນວ ວຸຕ຺ຕໍ, ອວກໍສໂຕ ປນ ວຸຕ຺ຕນເຍນ ເອກສ຺ມິໍ ຂເຓ ຉຕ຺ຕິໍສ, ປຎ຺ຈຕິໍສ ໂຫນ຺ຕິ, ຈຕຸນ຺ນໍ ອຘິປຕີນໍ ເອກຊ຺ຌໍ ອນຸປ຺ປຊ຺ຊນໂຕ ເອກສ຺ມິໍ ຂເຓ ເອກສ຺ເສວ ອິທ຺ຘິປາທສ຺ສ ສມ຺ຠໂວຕິ ທ຺ວຕ຺ຕິໍສ ຈ ໂຫນ຺ຕີຕິ ເວທິຕພ຺ພໍ.

ສຕ຺ຕຕິໍສປເຠທໂຕ ກຖນ຺ຕິ ອາຫ ‘‘ສກິຈ຺ຈນິປ຺ຜາທນໂຕ’’ຕິອາທິ, ເອກຈ຺ຈສ຺ສ ສຠາວໂຕ ເອກສ຺ສາປິ ອຕ຺ຕໂນ ອານຸຠາວານຸຣູປກາຍານຸປສ຺ສນາທິຕໍຕໍກິຈ຺ຈສາຘນໂຕຕິ ອຕ຺ໂຖ. ສຣູເປນ ຈ ວຸຕ຺ຕິໂຕຕິ ອເຠທສ຺ສ ຈິຕ຺ຕິທ຺ຘິປາທາທິກສ຺ສ ສຣູເປເນວ ປວຕ຺ຕນໂຕ ຈ.

ເອຕ຺ຖາຕິ ຎາຓທສ຺ສນວິສຸທ຺ຘິຍໍ. ກສ຺ມາ ປນ ໂພຘິປກ຺ຂິເຍສຸ ຌານໂກຏ຺ຐາໂສ ນ ຄຫິໂຕ, ນນຸ ຌານຣຫິໂຕ ອຣິຍມຄ຺ໂຄ ນຕ຺ຖີຕິ? ສຈ຺ຈໍ ນຕ຺ຖິ, ຕໂຕ ເອວ ນ ໂຂ ປເນຕໍ ເອວໍ ທຏ຺ຐພ຺ພໍ ‘‘ໂພຘິປກ຺ຂິເຍສຸ ຌານໍ ນ ຄຫິຕ’’ນ຺ຕິ ລກ຺ຂຓູປນິຊ຺ຌານລກ຺ຂຓສ຺ສ ຌານສ຺ສ ມຄ຺ຄຄ຺ຄຫເຓເນວ ຄຫິຕຕ຺ຕາ. ຕຎ຺ຫິ ສນ຺ຘາຍ ‘‘ຍສ຺ມິໍ ສມເຍ ໂລກຸຕ຺ຕຣໍ ຌານໍ ຠາເວຕີ’’ຕິອາທິ (ຘ. ສ. ໒໗໗, ໓໔໓ ອາທໂຍ) ວຸຕ຺ຕໍ. ອາຣມ຺ມຓູປນິຊ຺ຌານລກ຺ຂຓສ຺ສ ປເນຕ຺ຖ ສມ຺ຠໂວ ເອວ ນຕ຺ຖິ. ອປໂຣ ນໂຍ – ກສ຺ມາ ປນ ໂພຘິປກ຺ຂິເຍສຸ ຌານໂກຏ຺ຐາໂສ ນ ຄຫິໂຕ, ນນຸ ຌານຣຫິໂຕ ອຣິຍມຄ຺ໂຄ ນຕ຺ຖິ, ນ ຈ ຕໍ ປຏິປທາ ວິຍ ເອກນ຺ຕປຸພ຺ພຠາຄິຍໍ, ນາປິ ເອກຈ຺ຈປຏິສມ຺ຠິທາ ວິຍ ມຄ຺ຄນິສ຺ສນ຺ໂທ, ອຖ ໂຂ ມຄ຺ຄຈິຕ຺ຕຸປ຺ປາທປຣິຍາປນ຺ໂນ, ຍໂຕ ‘‘ໂລກຸຕ຺ຕຣໍ ຌານໍ ຠາເວຕີ’’ຕິ (ຘ. ສ. ໒໗໗, ໓໔໓ ອາທໂຍ) ວຸຕ຺ຕໍ, ມຄ຺ຄມຄ຺ຄປຣິວາຣຘມ຺ມາ ຈ ໂພຘິປກ຺ຂິຍຘມ຺ມາຕິ? ວຸຈ຺ຈເຕ – ຍໍ ຕາວ ວຸຕ຺ຕໍ ຌານຣຫິໂຕ ອຣິຍມຄ຺ໂຄ ນຕ຺ຖີ’’ຕິ, ຕຕ຺ຖ ນ ອຣິຍມຄ຺ຄສມ຺ປໂຍຄມຕ຺ເຕນ ຌານສ຺ສ ໂພຘິປກ຺ຂິຍຕາ ລພ຺ຠຕິ ອຕິປ຺ປສງ຺ຄໂຕ. ອາຫາຣາທີນມ຺ປິ ຫິ ໂພຘິປກ຺ຂິຍຕາ ອາປຊ຺ເຊຍ຺ຍາຕິ. ເອເຕນ ມຄ຺ຄຈິຕ຺ຕຸປ຺ປາທປຣິຍາປນ຺ນຕາ ໂພຘິປກ຺ຂິຍຠາວສ຺ສ ອກາຣຓນ຺ຕິ ທສ຺ສິຕໍ ໂຫຕິ.

ຍໍ ປນ ວຸຕ຺ຕໍ ‘‘ມຄ຺ຄມຄ຺ຄປຣິວາຣຘມ຺ມາ ຈ ໂພຘິປກ຺ຂິຍາ’’ຕິ, ຕຕ຺ຖ ປຣິວາຣຏ຺ໂຐ ກິໍ ສຫປວຕ຺ຕິອຕ຺ໂຖ, ອຸທາຫຸ ປຣິກ຺ຂາຣຏ຺ໂຐຕິ? ຍທິ ປຸຣິໂມ ປກ຺ໂຂ, ໂສ ປເຄວ ນິລ຺ໂລຈິໂຕ. ອຖ ທຸຕິໂຍ, ອິທໍ ວິຈາເຣຕພ຺ພໍ. ກຖໍ ປວຕ຺ຕມານໍ ຌານໍ ມຄ຺ຄສ຺ສ ປຣິກ຺ຂາໂຣ? ຍທິ ສຫຊາຕາທິປຈ຺ຈຍຠາເວນ, ເອວໍ ສຕິ ຜສ຺ສາທີນມ຺ປິ ມຄ຺ຄປຣິກ຺ຂາຣຕາ ອາປຊ຺ຊຕິ. ອຖ ປຏິປກ຺ຂວິຘໍສເນນ, ນ ສພ຺ເພ ຌານຘມ຺ມາ ປຏິປກ຺ຂວິຘໍສນສມຕ຺ຖາ. ນ ຫິ ວິຈາໂຣ, ເວທນາ ຈ ກສ຺ສຈິ ສໍກິເລສຘມ຺ມສ຺ສ ອຸຊຸປຏິປກ຺ຂຠາເວນ ປວຕ຺ຕນ຺ຕິ. ຍໍ ປນ ເປຏເກ ‘‘ສຸຂໍ ອຸທ຺ຘຈ຺ຈກຸກ຺ກຸຈ຺ຈສ຺ສ, ວິຈາໂຣ ວິຈິກິຈ຺ຉາຍ ປຏິປກ຺ໂຂ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ, ຕໍ ປຣິຍາເຍນ ວຸຕ຺ຕໍ. ນ ຫິ ສຸຂໍ ສຍໍ ອຸທ຺ຘຈ຺ຈກຸກ຺ກຸຈ຺ຈສ຺ສ ປຏິປກ຺ໂຂ, ປຏິປກ຺ຂສ຺ສ ປນ ສມາຘິສ຺ສ ປຈ຺ຈຍຕາຍ ປຏິປກ຺ໂຂ. ນ ຈ ວິຈາໂຣ ປຎ຺ຎາ ວິຍ, ອຘິໂມກ຺ໂຂ ວິຍ ວາ ວິຈິກິຈ຺ຉາຍ ປຏິປກ຺ໂຂ, ປຏິປກ຺ຂສ຺ສ ປຏິຣູປຕາຍ ປນ ປຏິປກ຺ໂຂ ວຸຕ຺ໂຕ. ຕຖາ ປີຕິປິ ນ ພ຺ຍາປາທສ຺ສ ອໂທໂສ ວິຍ ອຸຊຸປຏິປກ຺ໂຂ, ອໂທສສມ຺ປໂຍຄໂຕ ປນ ປຏິປກ຺ໂຂ ວຸຕ຺ໂຕ. ເຕນ ວຸຕ຺ຕໍ ‘‘ຕໍ ປຣິຍາເຍນ ວຸຕ຺ຕ’’ນ຺ຕິ. ວິຕກ຺ກສມາຘໂຍ ເອວ ປນ ຌານຘມ຺ເມສຸ ອຸຊຸກໍ ປຏິປກ຺ຂວິຘໍສນສມຕ຺ຖາຕິ ປຏິປກ຺ຂວິທ຺ຘໍສນສມຕ຺ຖສ຺ສ ປຣິປຸຓ຺ຓສ຺ສ ຌານໂກຏ຺ຐາສສ຺ສ ອຠາວໂຕ ນ ຈສ຺ສ ໂພຘິປກ຺ຂິເຍສຸ ສງ຺ຄໂຫ ກໂຕ. ຍສ຺ມາ ປນ ສມ຺ມາສງ຺ກປ຺ໂປ, ສມ຺ມາສມາຘິ ຈ ມຄ຺ຄປຣິຍາປນ຺ນາ ຌານຘມ຺ມາ, ຕສ຺ມາ ເຕ ສນ຺ຘາຍ ຕໍສມ຺ປຍຸຕ຺ຕຕາຍ ວາ ອິຕເຣປິ ຄເຫຕ຺ວາ ປຣິຍາເຍນ ວຸຕ຺ຕໍ ປາຬິຍໍ ‘‘ຍສ຺ມິໍ ສມເຍ ໂລກຸຕ຺ຕຣໍ ຌານໍ ຠາເວຕິ ນິຍ຺ຍານິກ’’ນ຺ຕິອາທິ (ຘ. ສ. ໒໗໗).