ເຈໂຕປຣິຍຎາຓກຖາວຓ຺ຓນາ

໔໐໑. ປຣິຍາຕີຕິ ສຣາຄາທິວິຠາເຄນ ປຣິຈ຺ຉິຊ຺ຊ ຊານາຕິ. ເຕນາຫ ‘‘ປຣິຈ຺ຉິນ຺ທຕີຕິ ອຕ຺ໂຖ’’ຕິ. ເຍສຎ຺ຫິ ຘາຕູນໍ ຄຕິ ອຕ຺ໂຖ, ພຸທ຺ຘິປິ ເຕສໍ ອຕ຺ໂຖ. ‘‘ປຣສຕ຺ຕານ’’ນ຺ຕິ ເອຕ຺ຖ ປຣ-ສທ຺ໂທ ອຎ຺ຎຕ຺ໂຖຕິ ອາຫ ‘‘ອຕ຺ຕານໍ ຐເປຕ຺ວາ ເສສສຕ຺ຕານ’’ນ຺ຕິ, ຍຖາ ຫິ ໂຍ ປໂຣ ນ ໂຫຕິ, ໂສ ອຕ຺ຕາ. ໂຍ ອຕ຺ຕາ ນ ໂຫຕິ, ໂສ ປໂຣຕິ. ສຕ຺ຕານນ຺ຕິ ເຈຕ຺ຖ ຣູປາທີສຸ ສຕ຺ຕາຕິ ສຕ຺ຕາ. ຕສ຺ສາ ປນ ປຎ຺ຎຕ຺ຕິຍາ ສວິຎ຺ຎາຓກສນ຺ຕາເນ ນິຣຸຬ຺ຫຕ຺ຕາ ນິຈ຺ຉນ຺ທຣາຄາປິ ສຕ຺ຕາຕ຺ເວວ ວຸຈ຺ຈນ຺ຕິ, ຠູຕປຸພ຺ພຄຕິຍາ ວາ. ‘‘ປຸ’’ນ຺ຕິ ນຣກໍ, ຕຕ຺ຖ ຄລນ຺ຕິ ປປຕນ຺ຕີຕິ ປຸຄ຺ຄລາ, ປາປກາຣິໂນ. ອິຕເຣປິ ສໍສາເຣ ສໍສາຣິໂນ ຕໍສຠາວານາຕິວຕ຺ຕນໂຕ ປຸຄ຺ຄລາຕ຺ເວວ ວຸຈ຺ຈນ຺ຕິ. ຕໍຕໍສຕ຺ຕນິກາຍສ຺ສ ວາ ຕຕ຺ຖ ຕຕ຺ຖ ອຸປປຕ຺ຕິຍາ ປູຣຓໂຕ, ອນິຈ຺ຈຕາວເສນ ຄລນໂຕ ຈ ປຸຄ຺ຄລາຕິ ເນຣຸຕ຺ຕາ.

ເອຕຎ຺ຫີຕິ ເອຕ຺ຖ ຫິ-ສທ຺ໂທ ເຫຕຸອຕ຺ໂຖ. ຍສ຺ມາ ‘‘ເອຕໍ ເຈໂຕປຣິຍຎາຓໍ ທິພ຺ພຈກ຺ຂຸຎາຓວເສນ ອິຊ຺ຌຕີ’’ຕິ ຕໍ ທິພ຺ພຈກ຺ຂຸຎາຓໍ, ເອຕສ຺ສ ເຈໂຕປຣິຍຎາຓສ຺ສ ອຸປ຺ປາທເນ ປຣິກມ຺ມໍ, ຕສ຺ມາ ເຕນ ເຈໂຕປຣິຍຎາຓໍ ອຸປ຺ປາເທຕຸກາເມນ ອຘິຄຕທິພ຺ພຈກ຺ຂຸຎາເຓນ ຠິກ຺ຂຸນາຕິ ເອວໍ ໂຍຊນາ ກາຕພ຺ພາ. ຫທຍຣູປນ຺ຕິ ນ ຫທຍວຕ຺ຖຸ, ອຖ ໂຂ ຫທຍມໍສເປສິ. ຍໍ ພຫິ ກມລມກຸຬສຓ຺ຐານໍ, ອນ຺ໂຕ ໂກສາຕກີຜລສທິສນ຺ຕິ ວຸຈ຺ຈຕິ, ຕຎ຺ຫິ ນິສ຺ສາຍ ທານິ ວຸຈ຺ຈມານໍ ໂລຫິຕໍ ຕິຏ຺ຐຕິ. ຫທຍວຕ຺ຖຸ ປນ ອິມໍ ໂລຫິຕໍ ນິສ຺ສາຍ ປວຕ຺ຕຕີຕິ. ກຖໍ ປນ ທິພ຺ພຈກ຺ຂຸນາ ໂລຫິຕສ຺ສ ວຓ຺ຓທສ຺ສເນນ ອຣູປໍ ຈິຕ຺ຕໍ ປຣິເຍສຕີຕິ ອາຫ ‘‘ຍທາ ຫີ’’ຕິອາທິ. ກຖໍ ປນ ໂສມນສ຺ສສຫຄຕາທິຈິຕ຺ຕວຸຕ຺ຕິຍາ ກມ຺ມຊສ຺ສ ໂລຫິຕສ຺ສ ວິວິຘວຓ຺ຓຠາວາປຕ຺ຕີຕິ? ໂກ ວາ ເອວມາຫ ‘‘ກມ຺ມຊເມວ ຕໍ ໂລຫິຕ’’ນ຺ຕິ ຈຕຸສນ຺ຕຕິຣູປສ຺ສາປິ ຕຕ຺ຖ ລພ຺ຠມານຕ຺ຕາ. ເຕເນວາຫ ‘‘ອິທໍ ຣູປໍ ໂສມນສ຺ສິນ຺ທ຺ຣິຍສມຸຏ຺ຐານ’’ນ຺ຕິອາທິ. ເອວມ຺ປິ ຍໍ ຕຕ຺ຖ ອຈິຕ຺ຕຊໍ, ຕສ຺ສ ຍຖາວຸຕ຺ຕວຓ຺ຓເຠເທນ ນ ຠວິຕພ຺ພນ຺ຕິ? ຠວິຕພ຺ພໍ, ເສສຕິສນ຺ຕຕິຣູປານໍ ຕທນຸວຕ຺ຕນໂຕ. ຍຖາ ຫິ ຄມນາທີສຸ ຈິຕ຺ຕຊຣູປານິ ອຸຕຸກມ຺ມາຫາຣສມຸຏ຺ຐານຣູເປຫິ ອນຸວຕ຺ຕີຍນ຺ຕິ, ອຎ຺ຎຖາ ກາຍສ຺ສ ເທສນ຺ຕຣຸປ຺ປຕ຺ຕິເຍວ ນ ສິຍາ, ເອວມິຘາປິ ຈິຕ຺ຕຊຣູປໍ ເສສຕິສນ຺ຕຕິຣູປານິ ອນຸວຕ຺ຕມານານິ ປວຕ຺ຕນ຺ຕິ. ປສາທໂກຘເວລາສຸ ຈກ຺ຂຸສ຺ສ ວຓ຺ຓເຠທາປຕ຺ຕິເຍວ ຈ ຕທຕ຺ຖສ຺ສ ນິທສ຺ສນໍ ທຏ຺ຐພ຺ພໍ.

ປຣິເຍສນ຺ເຕນາຕິ ປຐມໍ ຕາວ ອນຸມານໂຕ ຎາຓໍ ເປເສຕ຺ວາ ຄເວສນ຺ເຕນ. ເຈໂຕປຣິຍຎາຓຎ຺ຫິ ອຸປ຺ປາເທຕຸກາເມນ ໂຍຄິນາ ເຫຏ຺ຐາ ວຸຕ຺ຕນເຍນ ຣູປາວຈຣຈຕຸຕ຺ຖຊ຺ຌານໍ ອຏ຺ຐງ຺ຄສມນ຺ນາຄຕໍ ອຠິນີຫາຣກ຺ຂມໍ ກຕ຺ວາ ທິພ຺ພຈກ຺ຂຸຎາຓສ຺ສ ລາຠີ ສມາໂນ ອາໂລກໍ ວຑ຺ເຒຕ຺ວາ ທິພ຺ເພນ ຈກ຺ຂຸນາ ປຣສ຺ສ ຫທຍມໍສເປສິໍ ນິສ຺ສາຍ ປວຕ຺ຕມານສ຺ສ ໂລຫິຕສ຺ສ ວຓ຺ຓທສ຺ສເນນ ‘‘ອິທານິ ອິມສ຺ສ ຈິຕ຺ຕໍ ໂສມນສ຺ສສຫຄຕ’’ນ຺ຕິ ວາ ‘‘ໂທມນສ຺ສສຫຄຕ’’ນ຺ຕິ ວາ ‘‘ອຸເປກ຺ຂາສຫຄຕ’’ນ຺ຕິ ວາ ນຍຄ຺ຄາຫວເສນປິ ວວຕ຺ຖເປຕ຺ວາ ປາທກຊ຺ຌານໍ ສມາປຊ຺ຊິຕ຺ວາ ວຸຏ຺ຐາຍ ‘‘ອິມສ຺ສ ຈິຕ຺ຕໍ ຊານາມີ’’ຕິ ປຣິກມ຺ມໍ ກາຕພ຺ພໍ. ກາລສຕມ຺ປິ ກາລສຫສ຺ສມ຺ປິ ປຸນປ຺ປຸນໍ ປາທກຊ຺ຌານໍ ສມາປຊ຺ຊິຕ຺ວາ ວຸຏ຺ຐາຍ ຕເຖວ ປຏິປຊ຺ຊິຕພ຺ພໍ. ຕສ຺ເສວໍ ທິພ຺ພຈກ຺ຂຸນາ ຫທຍໂລຫິຕວຓ຺ຓທສ຺ສນາທິວິຘິນາ ປຏິປຊ຺ຊນ຺ຕສ຺ສ ອິທານິ ເຈໂຕປຣິຍຎາຓໍ ອຸປ຺ປຊ຺ຊິສ຺ສຕີຕິ ຍໍ ຕທາ ປວຕ຺ຕຕີຕິ ວວຕ຺ຖາປິຕໍ ຈິຕ຺ຕໍ, ຕໍ ອາຣມ຺ມຓໍ ກຕ຺ວາ ມໂນທ຺ວາຣາວຊ຺ຊນໍ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ, ຕສ຺ມິໍ ນິຣຸທ຺ເຘ ຈຕ຺ຕາຣິ, ປຎ຺ຈ ວາ ຊວນານິ ຊວນ຺ຕິ. ເຕສໍ ປຸຣິມານິ ຕີຓິ, ຈຕ຺ຕາຣິ ວາ ປຣິກມ຺ມາທິສມຎ຺ຎານິ ກາມາວຈຣານິ, ຈຕຸຕ຺ຖໍ, ປຎ຺ຈມໍ ວາ ອປ຺ປນາຈິຕ຺ຕໍ ຣູປາວຈຣຈຕຸຕ຺ຖຊ຺ຌານິກໍ. ຕຕ຺ຖ ຍໍ ອນ຺ເຕນ ອປ຺ປນາຈິຕ຺ເຕນ ສທ຺ຘິໍ ອຸປ຺ປນ຺ນໍ ຎາຓໍ, ອິທໍ ເຈໂຕປຣິຍຎາຓໍ. ຕຎ຺ຫິ ຍຕ຺ຖາເນນ ປຣິກມ຺ມໍ ກຕໍ, ຕໍ ປຣສ຺ສ ຈິຕ຺ຕໍ ປຈ຺ຈກ຺ຂໂຕ ປຏິວິຊ຺ຌນ຺ຕໍ ວິຠາເວນ຺ຕເມວ ຫຸຕ຺ວາ ປວຕ຺ຕຕິ ຣູປໍ ວິຍ ຈ ທິພ຺ພຈກ຺ຂຸຎາຓໍ, ສທ຺ທໍ ວິຍ ຈ ທິພ຺ພໂສຕຎາຓໍ. ຕໂຕ ປຣໍ ປນ ກາມາວຈຣຈິຕ຺ເຕຫິ ສຣາຄາທິວວຕ຺ຖາປນໍ ໂຫຕິ ນີລາທິວວຕ຺ຖາປນໍ ວິຍ. ເອວມຘິຄຕສ຺ສ ປນ ເຈໂຕປຣິຍຎາຓສ຺ສ ຖາມຄມນວິຘານມ຺ປິ ອຘິຄມນວິຘານສທິສເມວາຕິ ຕໍ ທສ຺ເສຕຸໍ ‘‘ຕສ຺ມາ ເຕນ…ເປ… ຖາມຄຕໍ ກາຕພ຺ພ’’ນ຺ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ.

ເອວໍ ຖາມຄເຕ ຫີຕິອາທິ ຖາມຄຕານິສໍສທສ຺ສນໍ. ສພ຺ພມ຺ປິ ກາມາວຈຣຈິຕ຺ຕນ຺ຕິ ຈຕຸປຓ຺ຓາສວິຘມ຺ປິ ກາມາວຈຣຈິຕ຺ຕໍ. ‘‘ສພ຺ພມ຺ປີ’’ຕິ ປທໍ ‘‘ຣູປາວຈຣາຣູປາວຈຣຈິຕ຺ຕ’’ນ຺ຕິ ເອຕ຺ຖາປິ ອາເນຕ຺ວາ ສມ຺ພນ຺ຘິຕພ຺ພໍ. ເຕນ ປຎ຺ຈທສວິຘມ຺ປິ ຣູປາວຈຣຈິຕ຺ຕໍ, ທ຺ວາທສວິຘມ຺ປິ ອຣູປາວຈຣຈິຕ຺ຕນ຺ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ ໂຫຕິ. ປຊານາຕີຕິ ສຣາຄາທິປກາເຣຫິ ຊານາຕິ, ປຈ຺ຈກ຺ຂໂຕ ປຏິວິຊ຺ຌຕີຕິ ອຘິປ຺ປາໂຍ. ປຸຖຸຊ຺ຊນວເສນາຍໍ ອຠິຎ຺ຎາກຖາຕິ ໂລກຸຕ຺ຕຣໍ ຈິຕ຺ຕໍ ອິຘ ອນຸທ຺ຘຏໍ. ຕມ຺ປິ ຫິ ອຸປຣິໂມ, ສທິໂສ ວາ ອຣິໂຍ ເຫຏ຺ຐິມສ຺ສ, ສທິສສ຺ສ ຈ ຈິຕ຺ຕມ຺ປິ ປຊານາຕິ ເອວ. ເຕນາຫ ‘‘ອນຸຕ຺ຕຣໍ ວາ ຈິຕ຺ຕ’’ນ຺ຕິອາທິ. ສງ຺ກມນ຺ໂຕຕິ ຎາເຓນ ອຸປສງ຺ກມນ຺ໂຕ. ເອກຈ຺ຈຎ຺ຫິ ຈິຕ຺ຕໍ ຎຕ຺ວາ ປຣິກມ຺ເມນ ວິນາ ຕທຎ຺ຎໍ ຈິຕ຺ຕໍ ຊານນ຺ໂຕ ‘‘ຈິຕ຺ຕາ ຈິຕ຺ຕໍ ສງ຺ກມນ຺ໂຕ’’ຕິ ວຸຕ຺ໂຕ. ເຕນາຫ ‘‘ວິນາປິ ຫທຍຣູປທສ຺ສເນນາ’’ຕິ. ຫທຍຣູປທສ຺ສນາທິວິຘານໍ ຫິ ອາທິກມ຺ມິກວເສນ ວຸຕ຺ຕໍ. ເຕນາຫ ‘‘ວຸຕ຺ຕມ຺ປິ ເຈຕ’’ນ຺ຕິອາທິ. ຍຕ຺ຖ ກຕ຺ຖຈີຕິ ປຎ຺ຈໂວກາຣຠເວ, ຈຕຸໂວກາຣຠເວປິ ວາ. ນ ກໂຕ ອຠິຎ຺ຎານຸໂຍຄສງ຺ຂາໂຕ ອຠິນິເວໂສ ເອເຕນາຕິ ອກຕາຠິນິເວໂສ, ຕສ຺ສ, ອາທິກມ຺ມິກສ຺ສາຕິ ອຕ຺ໂຖ. ອຍໍ ກຖາຕິ ‘‘ອາໂລກໍ ວຑ຺ເຒຕ຺ວາ’’ຕິອາທິນາ ວຸຕ຺ຕປຣິກມ຺ມກຖາ.

ອວເສສນ຺ຕິ ວຸຕ຺ຕາວເສສໍ. ເອວໍ ອວິຠາເຄນ ວຸຕ຺ຕໍ ວິຠາຄໂຕ ທສ຺ເສຕຸໍ ‘‘ຈຕຸຠູມກໍ ກຸສລາພ຺ຍາກຕໍ ຈິຕ຺ຕໍ ວີຕຣາຄ’’ນ຺ຕິ ອາຫ. ຕຎ຺ຫິ ໂຍນິໂສມນສິກາຣປ຺ປຈ຺ຈຍຕໍເຫຕຸກຕາຫິ ຣາເຄນ ສມ຺ປໂຍຄາສງ຺ກາຠາວໂຕ ‘‘ວີຕຣາຄ’’ນ຺ຕິ ວຕ຺ຕພ຺ພຕໍ ລຠຕິ. ເສສາກຸສລຈິຕ຺ຕານໍ ຣາເຄນ ສມ຺ປໂຍຄາຠາວໂຕ ນຕ຺ເຖວ ສຣາຄຕາ, ຕໍນິມິຕ຺ຕກຕາຍ ປນ ສິຍາ ຕໍສຫິຕຕາເລໂສຕິ ນຕ຺ເຖວ ວີຕຣາຄຕາປີຕິ ທຸກວິນິມຸຕ຺ຕຕາວ ຍຸຕ຺ຕາຕິ ວຸຕ຺ຕໍ ‘‘ອິມສ຺ມິໍ ທຸເກ ສງ຺ຄຫໍ ນ ຄຈ຺ຉນ຺ຕີ’’ຕິ. ຍທິ ເອວໍ ປເທສິກໍ ເຈໂຕປຣິຍຎາຓໍ ອາປຊ຺ຊຕີຕິ? ນາປຊ຺ຊຕິ, ທຸກນ຺ຕຣປຣິຍາປນ຺ນຕ຺ຕາ ເຕສໍ. ເຍ ປນ ‘‘ປຏິປກ຺ຂຠາເວ ອສຕິປິ ສມ຺ປໂຍຄາຠາໂວ ເອເວຕ຺ຖ ປມາຓໍ ເອກຈ຺ຈອພ຺ຍາກຕານໍ ວິຍາ’’ຕິ ເສສາກຸສລຈິຕ຺ຕານມ຺ປິ ວີຕຣາຄຕໍ ປຏິຊານນ຺ຕິ, ເຕ ສນ຺ຘາຍາຫ ‘‘ເກຈິ ປນ ເຖຣາ ຕານິປິ ສງ຺ຄຓ຺ຫນ຺ຕີ’’ຕິ. ສໂທສທຸເກປິ ອິມິນາວ ນເຍນ ອຕ຺ໂຖ ເວທິຕພ຺ໂພ.

ປາຏິປຸຄ຺ຄລິກນເຍນາຕິ ອາເວຓິກນເຍນ, ຕທຎ຺ຎາກຸສລຈິຕ຺ເຕສຸ ວິຍ ໂລຠໂທເສຫິ ອມິສ຺ສິຕສ຺ສ ໂມຫສ຺ເສວ ສພ຺ຠາວໂຕຕິ ອຕ຺ໂຖ. ອກຸສລມູລສງ຺ຂາເຕສຸ ສຫ ໂມເຫເນວາຕິ ສໂມຫໍ ປຐມນເຍ, ທຸຕິຍນເຍ ປນ ສເຫວ ໂມເຫນາຕິ ສໂມຫນ຺ຕິ ເອວໍ ອຸຕ຺ຕຣປຸຣິມປທາວຘາຣຓໂຕ ທ຺ວີສຸ ນເຍສຸ ເຠໂທ ເວທິຕພ຺ໂພ. ອຕ຺ຕນາ ສມ຺ປຍຸຕ຺ຕໍ ຖິນມິທ຺ຘໍ ອນຸວຕ຺ຕນວເສນ ຄຕໍ ປວຕ຺ຕໍ ຖິນມິທ຺ຘານຸຄຕໍ ປຎ຺ຈວິຘໍ ສສງ຺ຂາຣິກາກຸສລຈິຕ຺ຕໍ ສໍຂິຕ຺ຕໍ, ອາຣມ຺ມເຓ ສງ຺ໂກຈນວເສນ ປວຕ຺ຕນໂຕ. ວຸຕ຺ຕນເຍນ ອຸທ຺ຘຈ຺ຈານຸຄຕໍ ເວທິຕພ຺ພໍ, ຕໍ ປນ ອຸທ຺ຘຈ຺ຈສຫຄຕໍ ຈິຕ຺ຕໍ, ຍຕ຺ຖ ວາ ອຸທ຺ຘຈ຺ຈໍ ປຈ຺ຈຍວິເສເສນ ຖາມຊາຕໍ ຫຸຕ຺ວາ ປວຕ຺ຕຕິ. ກິເລສວິກ຺ຂມ຺ຠນສມຕ຺ຖຕາຍ, ວິປຸລຜລຕາຍ, ທີຆສນ຺ຕານຕາຍ ຈ ມຫນ຺ຕຠາວໍ ຄຕໍ, ມຫນ຺ເຕຫິ ວາ ອຸຬາຣຈ຺ຉນ຺ທວີຣິຍຈິຕ຺ຕປຎ຺ເຎຫິ ຄຕໍ ປຏິປນ຺ນນ຺ຕິ ມຫຄ຺ຄຕໍ. ອວເສສນ຺ຕິ ປຣິຕ຺ຕອປ຺ປມາຓໍ. ອຕ຺ຕານໍ ອຸຕ຺ຕຣິຕຸໍ ສມຕ຺ເຖຫິ ສຫ ອຸຕ຺ຕເຣຫີຕິ ສອຸຕ຺ຕຣໍ. ອຸຕ຺ຕິຓ຺ຓນ຺ຕິ ອຸຕ຺ຕຣໍ, ໂລເກ ອປຣິຍາປນ຺ນຠາເວນ ໂລກໂຕ ອຸຕ຺ຕຣນ຺ຕິ ໂລກຸຕ຺ຕຣໍ. ຕໂຕ ເອວ ນຕ຺ຖິ ເອຕສ຺ສ ອຸຕ຺ຕຣນ຺ຕິ ອນຸຕ຺ຕຣໍ. ອຸປນິຊ຺ຌານລກ຺ຂຓປ຺ປຕ຺ເຕນ ສມາຘິນາ ສມ຺ມເທວ ອາຫິຕນ຺ຕິ ສມາຫິຕໍ. ຕທງ຺ຄວິມຸຕ຺ຕິປ຺ປຕ຺ຕໍ ກາມາວຈຣກຸສລຈິຕ຺ຕໍ. ວິກ຺ຂມ຺ຠນວິມຸຕ຺ຕິປ຺ປຕ຺ຕໍ ມຫຄ຺ຄຕຈິຕ຺ຕໍ. ສມຸຈ຺ເຉທວິມຸຕ຺ຕິປ຺ປຕ຺ຕໍ ມຄ຺ຄຈິຕ຺ຕໍ. ປຏິປ຺ປສ຺ສທ຺ຘິວິມຸຕ຺ຕິປ຺ປຕ຺ຕໍ ຜລຈິຕ຺ຕໍ. ນິສ຺ສຣຓວິມຸຕ຺ຕິປ຺ປຕ຺ຕມ຺ປິ ຕທຸຠຍເມວ. ກາມໍ ການິຈິ ປຈ຺ຈເວກ຺ຂຓຈິຕ຺ຕາທີນິ ນິພ຺ພານາຣມ຺ມຓານິ ໂຫນ຺ຕິ, ນິສ຺ສຣຓວິມຸຕ຺ຕິປ຺ປຕ຺ຕານິ ປນ ນ ໂຫນ຺ຕິ ຕາທິສກິຈ຺ຈາໂຍຄໂຕ. ປາຬິຍໍ ອາຄຕສຣາຄາທິເຠທວເສນ ເຈວ ເຕສໍ ອນ຺ຕຣເຠທວເສນ ຈ ສພ຺ພປ຺ປກາຣມ຺ປິ.

ເຈໂຕປຣິຍຎາຓກຖາວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.