໔. ຕຸໍສ຺ມາ

ຕຸໍສ຺ມາຕີຫ ປຈ຺ຈຍຄ຺ຄຫຓມາຈິກ຺ຂຕິ ‘ຕຸໍຕາເຍ’ຈ຺ຈາທິນາ. ຕໂຕ ເຈຕິ ຍໂຕ ຕຸໍສ຺ມາຕິ ປຈ຺ຈຍສ຺ເສວ ຄຫຓໍ ຍໂຕ ຈ ວິເສສນ ນິທ຺ເທໂສ, ຕໂຕຕິ ອຕ຺ໂຖ. ປຈ຺ຈຍຄ຺ຄຫເຓ ຕທາທິຄ຺ຄຫຓໍ ວິຎ຺ຎາຍເຕ… ‘‘ປຈ຺ຈຍຄ຺ຄຫເຓ ຍສ຺ມາ ໂສ ວິຫິໂຕ ຕທາທິໂນ ຄຫຓ’’ນ຺ຕິ ຎາຍໂຕ. ວິເສສນຕ຺ເຕນ ວຕ຺ຕຸມິຈ຺ຉິຕຕ຺ຕາ ຕທນ຺ຕຄ຺ຄຫຓໍ… ‘‘ວິຘິພ຺ພິເສສນນ຺ຕສ຺ສາ’’ຕິ (໑-໑໓) ວຈນາຠິ ມນສິ ນິຘາຍາຫ- ‘ຍໂຕ ກິຣິຍຕ຺ຖາ’ອິຈ຺ຈາທິ. ໂສ ກິຣິຍຕ຺ໂຖ ອາທິ ຍສ຺ສ ສມຸທາຍສ຺ສ ໂສ ຕທາທິ ໂສ ປຈ຺ຈໂຍນ຺ເຕ ຕສ຺ສ (ໂສ ຕທນ຺ໂຕ). ຕທາທິຕທນ຺ຕສມຸທາຍວິເສສສ຺ສ ຄຫຓໍ, (ນຕຸ) ຕທນ຺ຕມຕ຺ຕສ຺ເສ ຕ຺ຍຕ຺ໂຖ. ນນຸ ຈ ຕຸໍສ຺ມາອິຕິ ວິເສສນຕ຺ເຕນ ວຕ຺ຕຸມິຈ຺ຉິເຕ ຠວຕຸ ‘‘ວິຘິພ຺ພິເສສນນ຺ຕສ຺ເສ’’ຕິ ຕທນ຺ຕຄ຺ຄຫຓໍ ປຈ຺ຈຍຄ຺ຄຫເຓ ຕຸ ກຖໍ ຕທາທິໂນ ຄຫຓໍ ວຈນາຠາວໂຕຈ຺ຈາຫ- ‘ຕທວິນາຠາວິຕ຺ຕາ’ຕິ. ຍໂຕ ວິຫິໂຕ ເຕນ ວິນາ ນ ຠວຕິ ສີເລເນຕິ ຕທວິນາຠາວີ ຕສ຺ສ ຠາໂວ ຕສ຺ມາ. ອິມາຍ ຍຸຕ຺ຕິຍາ ວິຎ຺ຎາຍເຕ-ຕ຺ໂຖ, ຍມາຂ຺ຍາຍເຕ ‘ປຈ຺ຈຍຄ຺ຄຫເຓ ຍສ຺ມາ ໂສ ວິຫິໂຕ ຕທາທິໂນ ຄຫຓ’ນ຺ຕິ. ຠວຕ຺ເວວໍ ຕທາທິໂນ ຕທນ຺ຕສ຺ສ ຈ ຄຫຓໍ, ຕໂຕ ກິປ຺ຜລໍຕ຺ຍາຫ- ‘ເຕເນ’ຈ຺ຈາທິ.

ສປາທິໂຕຕິ ປາທິສຫິຕໂຕ. ຂ ຉ ສຸປ຺ປຕ຺ຕາຠາວາຕິ ຂ ຉ ສານໍ ອຸປ຺ປຕ຺ຕິຍາ ອຠາວາ. ວຸຕ຺ຕປ຺ປກາຣສ຺ເສວ ຕຸໍປ຺ປຈ຺ຈຍນ຺ຕສ຺ສ ປກຕິຠາເວນ ຄຫຓາ ສປາທິໂຕ ຂ ຉ ສານມນຸປ຺ປຕ຺ຕີຕິ ອຘິປ຺ປາໂຍ. ວິປຸພ຺ພາ ‘ຊິ-ຊເຍ’ອິຈ຺ຈສ຺ມາ ຕຸໍປຈ຺ຈຍນ຺ຕາ ‘ວິເຊຕຸມິຈ຺ຉຕີ’ຕິ ອຕ຺ເຖ ‘‘ຕຸໍສ຺ມາ’’ອິຈ຺ຈາທິນາ(ໂສ), ຕຸໍສ຺ສຈ ໂລໂປ, ເນມິຕ຺ຕິເກ ເອກາເຣ ນິວຕ຺ເຕ ‘ຊິສ ຊິສ ອິຕິ ທ຺ວິຕ຺ເຕ ອນາທິພ຺ຍຎ຺ຊນໂລໂປ ‘‘ຊິຫຣານໍ ຄີ’’ຕິ (໕-໑໐໒) ຄີ. ຊິຄີສປ຺ປກຕິໂຕ ‘‘ຠູເຕ ອີອູໍ’’ອິຈ຺ຈາທິນາ (໖-໔) ອີ. ຕສ຺ມິໍ ອຎ. ‘‘ອາ ອີ ອູ ມ຺ຫາ ສ຺ສາ ສ຺ສມ຺ຫານໍ ວາ’’ຕິ (໖-໓໓) ອີສ຺ສ ຣສ຺ເສ ພ຺ຍຊິຄີສິ. ຍທິ ຕຸ ສປາທິໂຕ ສສ຺ສ ອຸປ຺ປຕ຺ຕິ ສິຍາ, ຕທາ ພ຺ຍຊິຄີສີຕິ ເອຕ຺ຖ ທ຺ວິພ຺ພຈນໍ ກຣີຍມານໍ ສປ຺ປຈ຺ຈຍນ຺ຕສ຺ສ ປຐມສ຺ເສກສ຺ສຣສ຺ສ ທ຺ວິພ຺ພຈນໍ ຠວຕີຕິ ‘‘ຂ ຉ ສານ’’ມິຈ຺ຈາທິນາ (໕-໖໙) ວິຊິຍ ອິຕິ ສມຸທາເຍ ອາທິຠູຕສ຺ສ ວິສທ຺ທສ຺ສ ສິຍາ ອີມ຺ຫິ ຈ ວິຫິເຕ ສປາທິໂນ ປກຕິຠາໂວຕິ ວິສທ຺ທ ປຸພ຺ເພ ອຎາຄໂມ ສິຍາ, ຕໂຕ ຈ ອວິວິຊິສີຕິ ອນິຏ຺ຐມ຺ປສຊ຺ເຊຍ຺ຍ.

ຕຸໍສ຺ມາ ອິຈ຺ຉາຍນ຺ຕິ ຈ ປກຕິປ຺ປຈ຺ຈຍຕ຺ຖານມຸປທິຏ຺ຐຕ຺ຕາ ເຕນ ສຠາວ ລິງ຺ເຄນ ຂ ຉ ສປ຺ປຈ຺ຈຍາ ຕທນ຺ໂຕ ຈ ອນຸມິໂຕ ນ ປນ ຕຸໍ, ຕຸມິຫ ສຸໂຕຕິ ອາຫ- ‘ນ ຕທນ຺ໂຕ, ນາປິ ຉ ຉສາ’ຕິ. ຊິຆຈ຺ຉາອິຈ຺ຈຕ຺ຣ ທ຺ວິຕ຺ເຕ ປຸພ຺ພສ຺ສ ຆສ຺ສ ‘‘ຈຕຸຕ຺ຖ ທຸຕິຍານໍ ຕຕິຍປຐມາ’’ຕິ (໕-໗໘) ໂຄ. ຕສ຺ສ ‘‘ກວຄ຺ຄຫານໍ ຈວຄ຺ຄຊາ’’ຕິ (໕-໗໙) ໂຊ. ປາຓິນິນາປີຫ ສປ຺ປຈ຺ຈຍ ວິຘາຍເກ ສຸຕ຺ເຕ ວາກ຺ຍມ຺ປິ ຍຖາ ສິຍາຕິ ວາວຈນໍ ກຕໍ, ຕທຍຸຕ຺ຕນ຺ຕິ ນິຣາກຕ຺ຕຸມາຫ- ‘ວາກ຺ຍມ຺ປິ’ຈ຺ຈາທິ. ປກຕ຺ຍາທິຕ຺ຍຕ຺ຣ ອາທິ ສທ຺ເທນ ອຕ຺ຖວິເສໂສ ຄເຫຕພ຺ໂພ, ປກຕິ ວິເສໂສ ຕຸມນ຺ໂຕ, ອິຈ຺ຉຕ຺ໂຖ-ຕ຺ຖວິເສໂສ. ອິທໍ ລກ຺ຂຓນ຺ຕິ ‘‘ຕຸໍສ຺ມາ ໂລໂປ ຈິຈ຺ຉາຍໍ ເຕ’’ອິຕິ ອິທໍ ລກ຺ຂຓໍ. ນິໂຍຄໂຕຕິ ນິຍເມນ. ອາສງ຺ກາຍມຸປສງ຺ຂ຺ຍານ’’ນ຺ຕິ (໓-໑-໗) ວາກ຺ຍກາເຣນ ວຸຕ຺ຕໍ ນິຣາກຕ຺ຕຸມາຫ- ‘ອາສງ຺ກາຍ’ມິຈ຺ຈາທິ.

ອເຈຕນຕ຺ຕາ ກູລສ຺ສ ອິຈ຺ຉາຍາສມ຺ຠໂວຕິ ‘ກູລປ຺ປຕິຕຸມິຈ຺ຉຕີ’ຕິ ວາກ຺ຍເມເວຈ຺ຉາປກາສນມສິທ຺ຘໍ, ເຕນາສິທ຺ເຘນ ວາກ຺ເຍນາສິທ຺ຘານໍ ຂ ຉ ສານໍ ສາຘນໍ ອສິທ຺ເຘນາສິທ຺ຘສາຘນໍ. ອິຈ຺ຉາວຈນິຈ຺ຉາຕິ ອິຈ຺ຉາຍ ວຕ຺ຕຸມິຈ຺ຉາ. ອິຈ຺ຉາຍປວຕ຺ຕິໂຕ ອຸປລທ຺ຘີຕິ ອິຈ຺ຉາຍ ອຸປລທ຺ຘິ ອຸປາລມ຺ໂພ ປຣິຊານນໍ ປວຕ຺ຕິໂຕຕິ ອຕ຺ໂຖ. ເຈຕນາວຕິຈາຕິ ວຸຕ຺ຕໍ ຕສ຺ມາ ເຈຕນາວຕິ ປວຕ຺ຕິໂຕ ອຸປລທ຺ຘິໍ ທສ຺ເສຕ຺ວາ ຕທປເທເສ ນາເຈຕເນປິ ທສ຺ເສຕຸໍ ‘ໂຍເປສາ’ຕິອາທິມາຫ. ເທວທຕ຺ເຕ ຣຊ຺ຊຸ ຂີລາທິປາຓິນາ ອຸຍ຺ໂຍໂຄ, ກູເລ ມຕ຺ຕິກາວິກີຣຓາທິ. ຣຊ຺ຊຸ ຄຸໂຓ. ຂີໂລ [ກີລ (ປຎ຺ຈິກາ)] ສໍກ຺ວາທິ.

ປຸໂລ ຕິຓາທີນໍ ສງ຺ຆາໂຕ. ສາ ສຸນໂຂ ມິມຣິສຕີຕິ ມຣ=ປາຓຈາເຄ’ອິຈ຺ຉາຍໍ ຕຸມນ຺ຕາ ໂສ. ‘‘ຎິ ພ຺ຍຎ຺ຊນສ຺ເສ’’ຕິ (໕-໑໗໐) ຎິ. ທ຺ວິຕ຺ເຕ ປຸພ຺ພໂຕ-ຎ຺ຎສ຺ສ ໂລໂປ ‘‘ຂ ຉ ເສສ຺ວີ’’ຕິ (໕-໗໖) ທ຺ວິຕ຺ເຕ ປຸພ຺ພສ຺ສາສ຺ສ ອິມິມຣິສຕິ. ຕຖາ ປິປຕິສຕີຕິ ‘ປຕປຖ=ຄເມນ’ ອິຈ຺ຈສ຺ສ. ສາ ມິມຣິສຕີຕິ ສຕິປິ ສເຈຕນຕ຺ເຕ ວິສຕ຺ຕຊີວິຕສ຺ສ ສຸນຂສ຺ສ ມຣຓິຈ຺ຉາ ສມ຺ຠວຕີຕິ ປຏິປາທິຕໍ. ‘‘ອິຈ຺ຉາສນ຺ຕາ ປຏິເສໂຘ ວຕ຺ຕພ຺ໂພ’’ຕິ (໓-໑-໗) ປາຓິນີຍວາຕ຺ຕິກກາເຣນ ວຸຕ຺ຕໍ, ຕນ຺ນິຣາກຕ຺ຕຸມາຫ- ‘ພຸຠຸກ຺ຂິຕຸ’ມິຈ຺ຈາທິ. ຊາຕິປທຕ຺ຖນິສ຺ສເຍນ ນິວຸຕ຺ຕິມ຺ປຏິປາທຍມາຫ- ‘ຊາຕິປທຕ຺ເຖ’ຈ຺ຈາທິ. ອິຕໂຣ ອິຈ຺ຉຕ຺ໂຖ.