໑໐. ເວລາມສຸຕ຺ຕໍ

໒໐. ເອກໍ ສມຍໍ ຠຄວາ ສາວຕ຺ຖິຍໍ ວິຫຣຕິ ເຊຕວເນ ອນາຖປິຓ຺ຑິກສ຺ສ ອາຣາເມ. ອຖ ໂຂ ອນາຖປິຓ຺ຑິໂກ ຄຫປຕິ ເຍນ ຠຄວາ ເຕນຸປສງ຺ກມິ; ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ຠຄວນ຺ຕໍ ອຠິວາເທຕ຺ວາ ເອກມນ຺ຕໍ ນິສີທິ. ເອກມນ຺ຕໍ ນິສິນ຺ນໍ ໂຂ ອນາຖປິຓ຺ຑິກໍ ຄຫປຕິໍ ຠຄວາ ເອຕທໂວຈ –

‘‘ອປິ ນຸ ເຕ, ຄຫປຕິ, ກຸເລ ທານໍ ທີຍຕີ’’ຕິ? ‘‘ທີຍຕິ ເມ, ຠນ຺ເຕ, ກຸເລ ທານໍ; ຕຎ຺ຈ ໂຂ ລູຂໍ ກຓາຊກໍ ພິຬງ຺ຄທຸຕິຍ’’ນ຺ຕິ. ‘‘ລູຂຎ຺ເຈປິ [ລູຂໍ ວາປິ (ສ຺ຍາ.), ລູຂຎ຺ຈາປິ (ກ.)], ຄຫປຕິ, ທານໍ ເທຕິ ປຓີຕໍ ວາ; ຕຎ຺ຈ ອສກ຺ກຈ຺ຈໍ ເທຕິ, ອຈິຕ຺ຕີກຕ຺ວາ [ອຈິຕ຺ຕິໍ ກຕ຺ວາ (ກ.), ອປຈິຕ຺ຕິໍ ກຕ຺ວາ (ສ຺ຍາ.), ອຈິຕ຺ຕິກຕ຺ວາ (ປີ.)] ເທຕິ, ອສຫຕ຺ຖາ ເທຕິ, ອປວິທ຺ຘໍ [ອປວິຏ຺ຐໍ (ສ຺ຍາ.)] ເທຕິ, ອນາຄມນທິຏ຺ຐິໂກ ເທຕິ. ຍຕ຺ຖ ຍຕ຺ຖ ຕສ຺ສ ຕສ຺ສ ທານສ຺ສ ວິປາໂກ ນິພ຺ພຕ຺ຕຕິ, ນ ອຸຬາຣາຍ ຠຕ຺ຕໂຠຄາຍ ຈິຕ຺ຕໍ ນມຕິ, ນ ອຸຬາຣາຍ ວຕ຺ຖໂຠຄາຍ ຈິຕ຺ຕໍ ນມຕິ, ນ ອຸຬາຣາຍ ຍານໂຠຄາຍ ຈິຕ຺ຕໍ ນມຕິ, ນ ອຸຬາເຣສຸ ປຎ຺ຈສຸ ກາມຄຸເຓສຸ ໂຠຄາຍ ຈິຕ຺ຕໍ ນມຕິ. ເຍປິສ຺ສ ເຕ ໂຫນ຺ຕິ ປຸຕ຺ຕາຕິ ວາ ທາຣາຕິ ວາ ທາສາຕິ ວາ ເປສ຺ສາຕິ ວາ ກມ຺ມກຣາຕິ ວາ, ເຕປິ ນ ສຸສ຺ສູສນ຺ຕິ ນ ໂສຕໍ ໂອທຫນ຺ຕິ ນ ອຎ຺ຎາ ຈິຕ຺ຕໍ ອຸປຏ຺ຐເປນ຺ຕິ. ຕໍ ກິສ຺ສ ເຫຕຸ? ເອວຎ຺ເຫຕໍ [ເອວຎ຺ເຈຕໍ (ສ຺ຍາ. ກ.)], ຄຫປຕິ, ໂຫຕິ ອສກ຺ກຈ຺ຈໍ ກຕານໍ ກມ຺ມານໍ ວິປາໂກ’’.

‘‘ລູຂຎ຺ເຈປິ, ຄຫປຕິ, ທານໍ ເທຕິ ປຓີຕໍ ວາ; ຕຎ຺ຈ ສກ຺ກຈ຺ຈໍ ເທຕິ, ຈິຕ຺ຕີກຕ຺ວາ ເທຕິ, ສຫຕ຺ຖາ ເທຕິ, ອນປວິທ຺ຘໍ ເທຕິ, ອາຄມນທິຏ຺ຐິໂກ ເທຕິ. ຍຕ຺ຖ ຍຕ຺ຖ ຕສ຺ສ ຕສ຺ສ ທານສ຺ສ ວິປາໂກ ນິພ຺ພຕ຺ຕຕິ, ອຸຬາຣາຍ ຠຕ຺ຕໂຠຄາຍ ຈິຕ຺ຕໍ ນມຕິ, ອຸຬາຣາຍ ວຕ຺ຖໂຠຄາຍ ຈິຕ຺ຕໍ ນມຕິ, ອຸຬາຣາຍ ຍານໂຠຄາຍ ຈິຕ຺ຕໍ ນມຕິ, ອຸຬາເຣສຸ ປຎ຺ຈສຸ ກາມຄຸເຓສຸ ໂຠຄາຍ ຈິຕ຺ຕໍ ນມຕິ. ເຍປິສ຺ສ ເຕ ໂຫນ຺ຕິ ປຸຕ຺ຕາຕິ ວາ ທາຣາຕິ ວາ ທາສາຕິ ວາ ເປສ຺ສາຕິ ວາ ກມ຺ມກຣາຕິ ວາ, ເຕປິ ສຸສ຺ສູສນ຺ຕິ ໂສຕໍ ໂອທຫນ຺ຕິ ອຎ຺ຎາ ຈິຕ຺ຕໍ ອຸປຏ຺ຐເປນ຺ຕິ. ຕໍ ກິສ຺ສ ເຫຕຸ? ເອວຎ຺ເຫຕໍ, ຄຫປຕິ, ໂຫຕິ ສກ຺ກຈ຺ຈໍ ກຕານໍ ກມ຺ມານໍ ວິປາໂກ.

‘‘ຠູຕປຸພ຺ພໍ, ຄຫປຕິ, ເວລາໂມ ນາມ ພ຺ຣາຫ຺ມໂຓ ອໂຫສິ. ໂສ ເອວຣູປໍ ທານໍ ອທາສິ ມຫາທານໍ. ຈຕຸຣາສີຕິ ສຸວຓ຺ຓປາຕິສຫສ຺ສານິ ອທາສິ ຣູປິຍປູຣານິ, ຈຕຸຣາສີຕິ ຣູປິຍປາຕິສຫສ຺ສານິ ອທາສິ ສຸວຓ຺ຓປູຣານິ, ຈຕຸຣາສີຕິ ກໍສປາຕິສຫສ຺ສານິ ອທາສິ ຫິຣຎ຺ຎປູຣານິ, ຈຕຸຣາສີຕິ ຫຕ຺ຖິສຫສ຺ສານິ ອທາສິ ໂສວຓ຺ຓາລງ຺ກາຣານິ ໂສວຓ຺ຓຘຊານິ ເຫມຊາລປ຺ປຏິຈ຺ຉນ຺ນານິ [ເຫມຊາລສຎ຺ຉນ຺ນານິ (ສີ. ປີ.)], ຈຕຸຣາສີຕິ ຣຖສຫສ຺ສານິ ອທາສິ ສີຫຈມ຺ມປຣິວາຣານິ ພ຺ຍຄ຺ຆຈມ຺ມປຣິວາຣານິ ທີປິຈມ຺ມປຣິວາຣານິ ປຓ຺ຑຸກມ຺ພລປຣິວາຣານິ ໂສວຓ຺ຓາລງ຺ກາຣານິ ໂສວຓ຺ຓຘຊານິ ເຫມຊາລປ຺ປຏິຈ຺ຉນ຺ນານິ, ຈຕຸຣາສີຕິ ເຘນຸສຫສ຺ສານິ ອທາສິ ທຸກູລສນ຺ຘນານິ [ທຸກູລສນ຺ທສ຺ສນານິ (ສີ.), ທຸກູລສຓ຺ຐນານິ (ສ຺ຍາ.), ທຸກູລສນ຺ຖນານິ (ປີ.), ທຸຫສນ຺ທນານິ (ທີ. ນິ. ໒.໒໖໓), ທຸກູລສນ຺ທນານິ (ຕຕ຺ຖ ປາຐນ຺ຕຣໍ)] ກໍສູປຘາຣຓານິ, ຈຕຸຣາສີຕິ ກຎ຺ຎາສຫສ຺ສານິ ອທາສິ ອາມຸຕ຺ຕມຓິກຸຓ຺ຑລາໂຍ [ອາມຸກ຺ກມຓິກຸຓ຺ຑລາໂຍ (?)], ຈຕຸຣາສີຕິ ປລ຺ລງ຺ກສຫສ຺ສານິ ອທາສິ ໂຄນກຕ຺ຖຕານິ ປຏິກຕ຺ຖຕານິ ປຏລິກຕ຺ຖຕານິ ກທລິມິຄປວຣປຈ຺ຈຕ຺ຖຣຓານິ ສອຸຕ຺ຕຣຈ຺ຉທານິ ອຸຠໂຕໂລຫິຕກູປຘານານິ, ຈຕຸຣາສີຕິ ວຕ຺ຖໂກຏິສຫສ຺ສານິ ອທາສິ ໂຂມສຸຂຸມານໍ ໂກເສຍ຺ຍສຸຂຸມານໍ ກມ຺ພລສຸຂຸມານໍ ກປ຺ປາສິກສຸຂຸມານໍ, ໂກ ປນ ວາໂທ ອນ຺ນສ຺ສ ປານສ຺ສ ຂຊ຺ຊສ຺ສ ໂຠຊ຺ຊສ຺ສ ເລຍ຺ຍສ຺ສ ເປຍ຺ຍສ຺ສ, ນຊ຺ໂຊ ມຎ຺ເຎ ວິສ຺ສນ຺ທນ຺ຕິ [ວິສ຺ສນ຺ທຕິ (ສີ. ປີ.)].

‘‘ສິຍາ ໂຂ ປນ ເຕ, ຄຫປຕິ, ເອວມສ຺ສ – ‘ອຎ຺ໂຎ ນູນ ເຕນ ສມເຍນ ເວລາໂມ ພ຺ຣາຫ຺ມໂຓ ອໂຫສິ, ໂສ [ໂຍ (?)] ຕໍ ທານໍ ອທາສິ ມຫາທານ’ນ຺ຕິ. ນ ໂຂ ປເນຕໍ, ຄຫປຕິ, ເອວໍ ທຏ຺ຐພ຺ພໍ. ອຫໍ ເຕນ ສມເຍນ ເວລາໂມ ພ຺ຣາຫ຺ມໂຓ ອໂຫສິໍ. ອຫໍ ຕໍ ທານໍ ອທາສິໍ ມຫາທານໍ. ຕສ຺ມິໍ ໂຂ ປນ, ຄຫປຕິ, ທາເນ ນ ໂກຈິ ທກ຺ຂິເຓຍ຺ໂຍ ອໂຫສິ, ນ ຕໍ ໂກຈິ ທກ຺ຂິຓໍ ວິໂສເຘຕິ.

‘‘ຍໍ, ຄຫປຕິ, ເວລາໂມ ພ຺ຣາຫ຺ມໂຓ ທານໍ ອທາສິ ມຫາທານໍ, ໂຍ ເຈກໍ ທິຏ຺ຐິສມ຺ປນ຺ນໍ ໂຠເຊຍ຺ຍ, ອິທໍ ຕໂຕ ມຫປ຺ຜລຕຣໍ.

( ) [(ຍຎ຺ຈ ຄຫປຕິ ເວລາໂມ ພ຺ຣາຫ຺ມໂຓ ທານໍ ອທາສິ ມຫາທານໍ) (ສີ. ປີ.)] ‘‘ໂຍ ຈ ສຕໍ ທິຏ຺ຐິສມ຺ປນ຺ນານໍ ໂຠເຊຍ຺ຍ, ໂຍ ເຈກໍ ສກທາຄາມິໍ ໂຠເຊຍ຺ຍ, ອິທໍ ຕໂຕ ມຫປ຺ຜລຕຣໍ.

( ) [(ຍຎ຺ຈ ຄຫປຕິ ເວລາໂມ ພ຺ຣາຫ຺ມໂຓ ທານໍ ອທາສິ ມຫາທານໍ) (ສີ. ປີ.)] ‘‘ໂຍ ຈ ສຕໍ ສກທາຄາມີນໍ ໂຠເຊຍ຺ຍ, ໂຍ ເຈກໍ ອນາຄາມິໍ ໂຠເຊຍ຺ຍ…ເປ… ໂຍ ຈ ສຕໍ ອນາຄາມີນໍ ໂຠເຊຍ຺ຍ, ໂຍ ເຈກໍ ອຣຫນ຺ຕໍ ໂຠເຊຍ຺ຍ… ໂຍ ຈ ສຕໍ ອຣຫນ຺ຕານໍ ໂຠເຊຍ຺ຍ, ໂຍ ເຈກໍ ປຈ຺ເຈກພຸທ຺ຘໍ ໂຠເຊຍ຺ຍ … ໂຍ ຈ ສຕໍ ປຈ຺ເຈກພຸທ຺ຘານໍ ໂຠເຊຍ຺ຍ, ໂຍ ຈ ຕຖາຄຕໍ ອຣຫນ຺ຕໍ ສມ຺ມາສມ຺ພຸທ຺ຘໍ ໂຠເຊຍ຺ຍ… ໂຍ ຈ ພຸທ຺ຘປ຺ປມຸຂໍ ຠິກ຺ຂຸສງ຺ຆໍ ໂຠເຊຍ຺ຍ… ໂຍ ຈ ຈາຕຸທ຺ທິສໍ ສງ຺ຆໍ ອຸທ຺ທິສ຺ສ ວິຫາຣໍ ກາຣາເປຍ຺ຍ… ໂຍ ຈ ປສນ຺ນຈິຕ຺ໂຕ ພຸທ຺ຘຎ຺ຈ ຘມ຺ມຎ຺ຈ ສງ຺ຆຎ຺ຈ ສຣຓໍ ຄຈ຺ເຉຍ຺ຍ… ໂຍ ຈ ປສນ຺ນຈິຕ຺ໂຕ ສິກ຺ຂາປທານິ ສມາທິເຍຍ຺ຍ – ປາຓາຕິປາຕາ ເວຣມຓິໍ, ອທິນ຺ນາທານາ ເວຣມຓິໍ, ກາເມສຸມິຈ຺ຉາຈາຣາ ເວຣມຓິໍ, ມຸສາວາທາ ເວຣມຓິໍ, ສຸຣາເມຣຍມຊ຺ຊປມາທຏ຺ຐານາ ເວຣມຓິໍ, ໂຍ ຈ ອນ຺ຕມໂສ ຄນ຺ໂຘຫນມຕ຺ຕມ຺ປິ [ຄນ຺ຘູຫນມຕ຺ຕມ຺ປິ (ສີ.), ຄທ຺ທູຫນມຕ຺ຕມ຺ປິ (ສ຺ຍາ. ປີ.) ມ. ນິ. ໓.໒໑໑] ເມຕ຺ຕຈິຕ຺ຕໍ ຠາເວຍ຺ຍ, ( ) [(ໂຍ ຈ ອຈ຺ຉຣາສງ຺ຆາຕມຕ຺ຕມ຺ປິ ອນິຈ຺ຈສຎ຺ຎໍ ຠາເວຍ຺ຍ) (ກ.)] ອິທໍ ຕໂຕ ມຫປ຺ຜລຕຣໍ.

‘‘ຍຎ຺ຈ, ຄຫປຕິ, ເວລາໂມ ພ຺ຣາຫ຺ມໂຓ ທານໍ ອທາສິ ມຫາທານໍ, ໂຍ ເຈກໍ ທິຏ຺ຐິສມ຺ປນ຺ນໍ ໂຠເຊຍ຺ຍ… ໂຍ ຈ ສຕໍ ທິຏ຺ຐິສມ຺ປນ຺ນານໍ ໂຠເຊຍ຺ຍ, ໂຍ ເຈກໍ ສກທາຄາມິໍ ໂຠເຊຍ຺ຍ… ໂຍ ຈ ສຕໍ ສກທາຄາມີນໍ ໂຠເຊຍ຺ຍ, ໂຍ ເຈກໍ ອນາຄາມິໍ ໂຠເຊຍ຺ຍ… ໂຍ ຈ ສຕໍ ອນາຄາມີນໍ ໂຠເຊຍ຺ຍ, ໂຍ ເຈກໍ ອຣຫນ຺ຕໍ ໂຠເຊຍ຺ຍ… ໂຍ ຈ ສຕໍ ອຣຫນ຺ຕານໍ ໂຠເຊຍ຺ຍ, ໂຍ ເຈກໍ ປຈ຺ເຈກພຸທ຺ຘໍ ໂຠເຊຍ຺ຍ… ໂຍ ຈ ສຕໍ ປຈ຺ເຈກພຸທ຺ຘານໍ ໂຠເຊຍ຺ຍ, ໂຍ ຈ ຕຖາຄຕໍ ອຣຫນ຺ຕໍ ສມ຺ມາສມ຺ພຸທ຺ຘໍ ໂຠເຊຍ຺ຍ… ໂຍ ຈ ພຸທ຺ຘປ຺ປມຸຂໍ ຠິກ຺ຂຸສງ຺ຆໍ ໂຠເຊຍ຺ຍ, ໂຍ ຈ ຈາຕຸທ຺ທິສໍ ສງ຺ຆໍ ອຸທ຺ທິສ຺ສ ວິຫາຣໍ ກາຣາເປຍ຺ຍ… ໂຍ ຈ ປສນ຺ນຈິຕ຺ໂຕ ພຸທ຺ຘຎ຺ຈ ຘມ຺ມຎ຺ຈ ສງ຺ຆຎ຺ຈ ສຣຓໍ ຄຈ຺ເຉຍ຺ຍ, ໂຍ ຈ ປສນ຺ນຈິຕ຺ໂຕ ສິກ຺ຂາປທານິ ສມາທິເຍຍ຺ຍ – ປາຓາຕິປາຕາ ເວຣມຓິໍ… ສຸຣາເມຣຍມຊ຺ຊປມາທຏ຺ຐານາ ເວຣມຓິໍ, ໂຍ ຈ ອນ຺ຕມໂສ ຄນ຺ໂຘຫນມຕ຺ຕມ຺ປິ ເມຕ຺ຕຈິຕ຺ຕໍ ຠາເວຍ຺ຍ, ໂຍ ຈ ອຈ຺ຉຣາສງ຺ຆາຕມຕ຺ຕມ຺ປິ ອນິຈ຺ຈສຎ຺ຎໍ ຠາເວຍ຺ຍ, ອິທໍ ຕໂຕ ມຫປ຺ຜລຕຣ’’ນ຺ຕິ. ທສມໍ.

ສີຫນາທວຄ຺ໂຄ ທຸຕິໂຍ.