໓. ເມຆິຍສຸຕ຺ຕໍ

໓. ເອກໍ ສມຍໍ ຠຄວາ ຈາລິກາຍໍ ວິຫຣຕິ ຈາລິກາປພ຺ພເຕ. ເຕນ ໂຂ ປນ ສມເຍນ ອາຍສ຺ມາ ເມຆິໂຍ ຠຄວໂຕ ອຸປຏ຺ຐາໂກ ໂຫຕິ. ອຖ ໂຂ ອາຍສ຺ມາ ເມຆິໂຍ ເຍນ ຠຄວາ ເຕນຸປສງ຺ກມິ; ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ຠຄວນ຺ຕໍ ອຠິວາເທຕ຺ວາ ເອກມນ຺ຕໍ ອຏ຺ຐາສິ. ເອກມນ຺ຕໍ ຐິໂຕ ໂຂ ອາຍສ຺ມາ ເມຆິໂຍ ຠຄວນ຺ຕໍ ເອຕທໂວຈ – ‘‘ອິຈ຺ຉາມຫໍ, ຠນ຺ເຕ, ຊນ຺ຕຸຄາມໍ [ຊຕຸຄາມໍ (ສີ. ອຏ຺ຐ., ສ຺ຍາ. ອຏ຺ຐ.), ຊຕ຺ຕຸຄາມໍ (ກ. ອຏ຺ຐກຖາຍມ຺ປິ ປາຐນ຺ຕຣໍ)] ປິຓ຺ຑາຍ ປວິສິຕຸ’’ນ຺ຕິ. ‘‘ຍສ຺ສ ທານິ ຕ຺ວໍ, ເມຆິຍ, ກາລໍ ມຎ຺ຎສີ’’ຕິ.

ອຖ ໂຂ ອາຍສ຺ມາ ເມຆິໂຍ ປຸພ຺ພຓ຺ຫສມຍໍ ນິວາເສຕ຺ວາ ປຕ຺ຕຈີວຣມາທາຍ ຊນ຺ຕຸຄາມໍ ປິຓ຺ຑາຍ ປາວິສິ. ຊນ຺ຕຸຄາເມ ປິຓ຺ຑາຍ ຈຣິຕ຺ວາ ປຈ຺ຉາຠຕ຺ຕໍ ປິຓ຺ຑປາຕປຏິກ຺ກນ຺ໂຕ ເຍນ ກິມິກາຬາຍ ນທິຍາ ຕີຣໍ ເຕນຸປສງ຺ກມິ. ອທ຺ທສາ ໂຂ ອາຍສ຺ມາ ເມຆິໂຍ ກິມິກາຬາຍ ນທິຍາ ຕີເຣ ຊງ຺ຆາວິຫາຣໍ [ຊງ຺ຆວິຫາຣໍ (ສ຺ຍາ. ກ.)] ອນຸຈງ຺ກມມາໂນ ອນຸວິຈຣມາໂນ ອມ຺ພວນໍ ປາສາທິກໍ ຣມຓີຍໍ. ທິສ຺ວານສ຺ສ ເອຕທໂຫສິ – ‘‘ປາສາທິກໍ ວຕິທໍ ອມ຺ພວນໍ ຣມຓີຍໍ, ອລໍ ວຕິທໍ ກຸລປຸຕ຺ຕສ຺ສ ປຘານຕ຺ຖິກສ຺ສ ປຘານາຍ. ສເຈ ມໍ ຠຄວາ ອນຸຊາເນຍ຺ຍ, ອາຄຈ຺ເຉຍ຺ຍາຫໍ ອິມໍ ອມ຺ພວນໍ ປຘານາຍາ’’ຕິ.

ອຖ ໂຂ ອາຍສ຺ມາ ເມຆິໂຍ ເຍນ ຠຄວາ ເຕນຸປສງ຺ກມິ; ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ຠຄວນ຺ຕໍ ອຠິວາເທຕ຺ວາ ເອກມນ຺ຕໍ ນິສີທິ. ເອກມນ຺ຕໍ ນິສິນ຺ໂນ ໂຂ ອາຍສ຺ມາ ເມຆິໂຍ ຠຄວນ຺ຕໍ ເອຕທໂວຈ – ‘‘ອິຘາຫໍ, ຠນ຺ເຕ, ປຸພ຺ພຓ຺ຫສມຍໍ ນິວາເສຕ຺ວາ ປຕ຺ຕຈີວຣມາທາຍ ຊນ຺ຕຸຄາມໍ ປິຓ຺ຑາຍ ປາວິສິໍ. ຊນ຺ຕຸຄາເມ ປິຓ຺ຑາຍ ຈຣິຕ຺ວາ ປຈ຺ຉາຠຕ຺ຕໍ ປິຓ຺ຑປາຕປຏິກ຺ກນ຺ໂຕ ເຍນ ກິມິກາຬາຍ ນທິຍາ ຕີຣໍ ເຕນຸປສງ຺ກມິໍ. ອທ຺ທສໍ ໂຂ ອຫໍ, ຠນ຺ເຕ, ກິມິກາຬາຍ ນທິຍາ ຕີເຣ ຊງ຺ຆາວິຫາຣໍ ອນຸຈງ຺ກມມາໂນ ອນຸວິຈຣມາໂນ ອມ຺ພວນໍ ປາສາທິກໍ ຣມຓີຍໍ. ທິສ຺ວານ ເມ ເອຕທໂຫສິ – ‘ປາສາທິກໍ ວຕິທໍ ອມ຺ພວນໍ ຣມຓີຍໍ. ອລໍ ວຕິທໍ ກຸລປຸຕ຺ຕສ຺ສ ປຘານຕ຺ຖິກສ຺ສ ປຘານາຍ. ສເຈ ມໍ ຠຄວາ ອນຸຊາເນຍ຺ຍ, ອາຄຈ຺ເຉຍ຺ຍາຫໍ ອິມໍ ອມ຺ພວນໍ ປຘານາຍາ’ຕິ. ສເຈ ມໍ ຠຄວາ ອນຸຊາເນຍ຺ຍ, ຄຈ຺ເຉຍ຺ຍາຫໍ ຕໍ ອມ຺ພວນໍ ປຘານາຍາ’’ຕິ. ‘‘ອາຄເມຫິ ຕາວ, ເມຆິຍ! ເອກກມ຺ຫິ [ເອກກມ຺ຫາ (ສີ. ປີ.)] ຕາວ [ວຕ (ກ.)] ຍາວ ອຎ຺ໂຎປິ ໂກຈິ ຠິກ຺ຂຸ ອາຄຈ຺ຉຕີ’’ຕິ [ທິສ຺ສຕູຕິ (ສພ຺ພຕ຺ຖ, ຏີກາຍມ຺ປິ ປາຐນ຺ຕຣໍ), ອາຄຈ຺ຉຕູຕິ, ທິສ຺ສຕີຕິ (ຏີກາຍໍ ປາຐນ຺ຕຣານິ)].

ທຸຕິຍມ຺ປິ ໂຂ ອາຍສ຺ມາ ເມຆິໂຍ ຠຄວນ຺ຕໍ ເອຕທໂວຈ – ‘‘ຠຄວໂຕ, ຠນ຺ເຕ, ນຕ຺ຖິ ກິຎ຺ຈິ ອຸຕ຺ຕຣິ ກຣຓີຍໍ, ນຕ຺ຖິ ກຕສ຺ສ ປຏິຈໂຍ. ມຍ຺ຫໍ ໂຂ ປນ, ຠນ຺ເຕ, ອຕ຺ຖິ ອຸຕ຺ຕຣິ ກຣຓີຍໍ, ອຕ຺ຖິ ກຕສ຺ສ ປຏິຈໂຍ. ສເຈ ມໍ ຠຄວາ ອນຸຊາເນຍ຺ຍ, ຄຈ຺ເຉຍ຺ຍາຫໍ ຕໍ ອມ຺ພວນໍ ປຘານາຍາ’’ຕິ. ‘‘ອາຄເມຫິ ຕາວ, ເມຆິຍ, ເອກກມ຺ຫິ ຕາວ ຍາວ ອຎ຺ໂຎປິ ໂກຈິ ຠິກ຺ຂຸ ອາຄຈ຺ຉຕີ’’ຕິ.

ຕຕິຍມ຺ປິ ໂຂ ອາຍສ຺ມາ ເມຆິໂຍ ຠຄວນ຺ຕໍ ເອຕທໂວຈ – ‘‘ຠຄວໂຕ, ຠນ຺ເຕ, ນຕ຺ຖິ ກິຎ຺ຈິ ອຸຕ຺ຕຣິ ກຣຓີຍໍ, ນຕ຺ຖິ ກຕສ຺ສ ປຏິຈໂຍ. ມຍ຺ຫໍ ໂຂ ປນ, ຠນ຺ເຕ, ອຕ຺ຖິ ອຸຕ຺ຕຣິ ກຣຓີຍໍ, ອຕ຺ຖິ ກຕສ຺ສ ປຏິຈໂຍ. ສເຈ ມໍ ຠຄວາ ອນຸຊາເນຍ຺ຍ, ຄຈ຺ເຉຍ຺ຍາຫໍ ຕໍ ອມ຺ພວນໍ ປຘານາຍາ’’ຕິ. ‘‘ປຘານນ຺ຕິ ໂຂ, ເມຆິຍ, ວທມານໍ ກິນ຺ຕິ ວເທຍ຺ຍາມ! ຍສ຺ສ ທານິ ຕ຺ວໍ, ເມຆິຍ, ກາລໍ ມຎ຺ຎສີ’’ຕິ.

ອຖ ໂຂ ອາຍສ຺ມາ ເມຆິໂຍ ອຸຏ຺ຐາຍາສນາ ຠຄວນ຺ຕໍ ອຠິວາເທຕ຺ວາ ປທກ຺ຂິຓໍ ກຕ຺ວາ ເຍນ ຕໍ ອມ຺ພວນໍ ເຕນຸປສງ຺ກມິ; ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ຕໍ ອມ຺ພວນໍ ອຊ຺ໂຌຄາເຫຕ຺ວາ ອຎ຺ຎຕຣສ຺ມິໍ ຣຸກ຺ຂມູເລ ທິວາວິຫາຣໍ ນິສີທິ. ອຖ ໂຂ ອາຍສ຺ມໂຕ ເມຆິຍສ຺ສ ຕສ຺ມິໍ ອມ຺ພວເນ ວິຫຣນ຺ຕສ຺ສ ເຍຠຸຍ຺ເຍນ ຕໂຍ ປາປກາ ອກຸສລາ ວິຕກ຺ກາ ສມຸທາຈຣນ຺ຕິ, ເສຍ຺ຍຖິທໍ – ກາມວິຕກ຺ໂກ, ພ຺ຍາປາທວິຕກ຺ໂກ, ວິຫິໍສາວິຕກ຺ໂກ. ອຖ ໂຂ ອາຍສ຺ມໂຕ ເມຆິຍສ຺ສ ເອຕທໂຫສິ – ‘‘ອຈ຺ຉຣິຍໍ ວຕ ໂຠ, ອພ຺ຠຸຕໍ ວຕ ໂຠ! ສທ຺ຘາຍ ຈ ວຕມ຺ຫາ ອຄາຣສ຺ມາ ອນຄາຣິຍໍ ປພ຺ພຊິຕາ; ອຖ ຈ ປນິເມຫິ ຕີຫິ ປາປເກຫິ ອກຸສເລຫິ ວິຕກ຺ເກຫິ ອນ຺ວາສຕ຺ຕາ – ກາມວິຕກ຺ເກນ, ພ຺ຍາປາທວິຕກ຺ເກນ, ວິຫິໍສາວິຕກ຺ເກນາ’’ຕິ.

ອຖ ໂຂ ອາຍສ຺ມາ ເມຆິໂຍ ເຍນ ຠຄວາ ເຕນຸປສງ຺ກມິ; ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ຠຄວນ຺ຕໍ ອຠິວາເທຕ຺ວາ ເອກມນ຺ຕໍ ນິສີທິ. ເອກມນ຺ຕໍ ນິສິນ຺ໂນ ໂຂ ອາຍສ຺ມາ ເມຆິໂຍ ຠຄວນ຺ຕໍ ເອຕທໂວຈ –

‘‘ອິຘ ມຍ຺ຫໍ, ຠນ຺ເຕ, ຕສ຺ມິໍ ອມ຺ພວເນ ວິຫຣນ຺ຕສ຺ສ ເຍຠຸຍ຺ເຍນ ຕໂຍ ປາປກາ ອກຸສລາ ວິຕກ຺ກາ ສມຸທາຈຣນ຺ຕິ, ເສຍ຺ຍຖິທໍ – ກາມວິຕກ຺ໂກ, ພ຺ຍາປາທວິຕກ຺ໂກ, ວິຫິໍສາວິຕກ຺ໂກ. ຕສ຺ສ ມຍ຺ຫໍ, ຠນ຺ເຕ, ເອຕທໂຫສິ – ‘ອຈ຺ຉຣິຍໍ ວຕ ໂຠ, ອພ຺ຠຸຕໍ ວຕ ໂຠ! ສທ຺ຘາຍ ຈ ວຕມ຺ຫາ ອຄາຣສ຺ມາ ອນຄາຣິຍໍ ປພ຺ພຊິຕາ; ອຖ ຈ ປນິເມຫິ ຕີຫິ ປາປເກຫິ ອກຸສເລຫິ ວິຕກ຺ເກຫິ ອນ຺ວາສຕ຺ຕາ – ກາມວິຕກ຺ເກນ, ພ຺ຍາປາທວິຕກ຺ເກນ, ວິຫິໍສາວິຕກ຺ເກນາຕິ’’’.

‘‘ອປຣິປກ຺ກາຍ, ເມຆິຍ, ເຈໂຕວິມຸຕ຺ຕິຍາ ປຎ຺ຈ ຘມ຺ມາ ປຣິປກ຺ກາຍ ສໍວຕ຺ຕນ຺ຕິ. ກຕເມ ປຎ຺ຈ? ອິຘ, ເມຆິຍ, ຠິກ຺ຂຸ ກລ຺ຍາຓມິຕ຺ໂຕ ໂຫຕິ ກລ຺ຍາຓສຫາໂຍ ກລ຺ຍາຓສມ຺ປວງ຺ໂກ. ອປຣິປກ຺ກາຍ, ເມຆິຍ, ເຈໂຕວິມຸຕ຺ຕິຍາ ອຍໍ ປຐໂມ ຘມ຺ໂມ ປຣິປກ຺ກາຍ ສໍວຕ຺ຕຕິ.

‘‘ປຸນ ຈປຣໍ, ເມຆິຍ, ຠິກ຺ຂຸ ສີລວາ ໂຫຕິ, ປາຕິໂມກ຺ຂສໍວຣສໍວຸໂຕ ວິຫຣຕິ ອາຈາຣໂຄຈຣສມ຺ປນ຺ໂນ ອຓຸມຕ຺ເຕສຸ ວຊ຺ເຊສຸ ຠຍທສ຺ສາວີ, ສມາທາຍ ສິກ຺ຂຕິ ສິກ຺ຂາປເທສຸ. ອປຣິປກ຺ກາຍ, ເມຆິຍ, ເຈໂຕວິມຸຕ຺ຕິຍາ ອຍໍ ທຸຕິໂຍ ຘມ຺ໂມ ປຣິປກ຺ກາຍ ສໍວຕ຺ຕຕິ.

‘‘ປຸນ ຈປຣໍ, ເມຆິຍ, ຍາຍໍ ກຖາ ອຠິສລ຺ເລຂິກາ ເຈໂຕວິວຣຓສປ຺ປາຍາ, ເສຍ຺ຍຖິທໍ – ອປ຺ປິຈ຺ຉກຖາ ສນ຺ຕຸຏ຺ຐິກຖາ ປວິເວກກຖາ ອສໍສຄ຺ຄກຖາ ວີຣິຍາຣມ຺ຠກຖາ ສີລກຖາ ສມາຘິກຖາ ປຎ຺ຎາກຖາ ວິມຸຕ຺ຕິກຖາ ວິມຸຕ຺ຕິຎາຓທສ຺ສນກຖາ, ເອວຣູປິຍາ ກຖາຍ ນິກາມລາຠີ ໂຫຕິ ອກິຈ຺ຉລາຠີ ອກສິຣລາຠີ. ອປຣິປກ຺ກາຍ, ເມຆິຍ, ເຈໂຕວິມຸຕ຺ຕິຍາ ອຍໍ ຕຕິໂຍ ຘມ຺ໂມ ປຣິປກ຺ກາຍ ສໍວຕ຺ຕຕິ.

‘‘ປຸນ ຈປຣໍ, ເມຆິຍ, ຠິກ຺ຂຸ ອາຣທ຺ຘວີຣິໂຍ ວິຫຣຕິ ອກຸສລານໍ ຘມ຺ມານໍ ປຫານາຍ, ກຸສລານໍ ຘມ຺ມານໍ ອຸປສມ຺ປທາຍ, ຖາມວາ ທຬ຺ຫປຣກ຺ກໂມ ອນິກ຺ຂິຕ຺ຕຘຸໂຣ ກຸສເລສຸ ຘມ຺ເມສຸ. ອປຣິປກ຺ກາຍ, ເມຆິຍ, ເຈໂຕວິມຸຕ຺ຕິຍາ ອຍໍ ຈຕຸຕ຺ໂຖ ຘມ຺ໂມ ປຣິປກ຺ກາຍ ສໍວຕ຺ຕຕິ.

‘‘ປຸນ ຈປຣໍ, ເມຆິຍ, ຠິກ຺ຂຸ ປຎ຺ຎວາ ໂຫຕິ ອຸທຍຕ຺ຖຄາມິນິຍາ ປຎ຺ຎາຍ ສມນ຺ນາຄໂຕ ອຣິຍາຍ ນິພ຺ເພຘິກາຍ ສມ຺ມາ ທຸກ຺ຂກ຺ຂຍຄາມິນິຍາ. ອປຣິປກ຺ກາຍ, ເມຆິຍ, ເຈໂຕວິມຸຕ຺ຕິຍາ ອຍໍ ປຎ຺ຈໂມ ຘມ຺ໂມ ປຣິປກ຺ກາຍ ສໍວຕ຺ຕຕິ.

‘‘ກລ຺ຍາຓມິຕ຺ຕສ຺ເສຕໍ, ເມຆິຍ, ຠິກ຺ຂຸໂນ ປາຏິກງ຺ຂໍ ກລ຺ຍາຓສຫາຍສ຺ສ ກລ຺ຍາຓສມ຺ປວງ຺ກສ຺ສ – ‘ສີລວາ ຠວິສ຺ສຕິ…ເປ. … ສມາທາຍ ສິກ຺ຂິສ຺ສຕິ ສິກ຺ຂາປເທສຸ’’’.

‘‘ກລ຺ຍາຓມິຕ຺ຕສ຺ເສຕໍ, ເມຆິຍ, ຠິກ຺ຂຸໂນ ປາຏິກງ຺ຂໍ ກລ຺ຍາຓສຫາຍສ຺ສ ກລ຺ຍາຓສມ຺ປວງ຺ກສ຺ສ – ‘ຍາຍໍ ກຖາ ອຠິສລ຺ເລຂິກາ ເຈໂຕວິວຣຓສປ຺ປາຍາ, ເສຍ຺ຍຖິທໍ – ອປ຺ປິຈ຺ຉກຖາ…ເປ… ວິມຸຕ຺ຕິຎາຓທສ຺ສນກຖາ, ເອວຣູປິຍາ ກຖາຍ ນິກາມລາຠີ ຠວິສ຺ສຕິ ອກິຈ຺ຉລາຠີ ອກສິຣລາຠີ’’’.

‘‘ກລ຺ຍາຓມິຕ຺ຕສ຺ເສຕໍ, ເມຆິຍ, ຠິກ຺ຂຸໂນ ປາຏິກງ຺ຂໍ ກລ຺ຍາຓສຫາຍສ຺ສ ກລ຺ຍາຓສມ຺ປວງ຺ກສ຺ສ – ‘ອາຣທ຺ຘວີຣິໂຍ ວິຫຣິສ຺ສຕິ…ເປ… ອນິກ຺ຂິຕ຺ຕຘຸໂຣ ກຸສເລສຸ ຘມ຺ເມສຸ’’’.

‘‘ກລ຺ຍາຓມິຕ຺ຕສ຺ເສຕໍ, ເມຆິຍ, ຠິກ຺ຂຸໂນ ປາຏິກງ຺ຂໍ ກລ຺ຍາຓສຫາຍສ຺ສ ກລ຺ຍາຓສມ຺ປວງ຺ກສ຺ສ – ‘ປຎ຺ຎວາ ຠວິສ຺ສຕິ…ເປ… ສມ຺ມາທຸກ຺ຂກ຺ຂຍຄາມິນິຍາ’’’.

‘‘ເຕນ ຈ ປນ, ເມຆິຍ, ຠິກ຺ຂຸນາ ອິເມສຸ ປຎ຺ຈສຸ ຘມ຺ເມສຸ ປຕິຏ຺ຐາຍ ຈຕ຺ຕາໂຣ ຘມ຺ມາ ອຸຕ຺ຕຣິ ຠາເວຕພ຺ພາ – ອສຸຠາ ຠາເວຕພ຺ພາ ຣາຄສ຺ສ ປຫານາຍ, ເມຕ຺ຕາ ຠາເວຕພ຺ພາ ພ຺ຍາປາທສ຺ສ ປຫານາຍ, ອານາປານສ຺ສຕິ ຠາເວຕພ຺ພາ ວິຕກ຺ກຸປຈ຺ເຉທາຍ, ອນິຈ຺ຈສຎ຺ຎາ ຠາເວຕພ຺ພາ ອສ຺ມິມານສມຸຄ຺ຆາຕາຍ. ອນິຈ຺ຈສຎ຺ຎິໂນ, ເມຆິຍ, ອນຕ຺ຕສຎ຺ຎາ ສຓ຺ຐາຕິ. ອນຕ຺ຕສຎ຺ຎີ ອສ຺ມິມານສມຸຄ຺ຆາຕໍ ປາປຸຓາຕິ ທິຏ຺ເຐວ ຘມ຺ເມ ນິພ຺ພານ’’ນ຺ຕິ. ຕຕິຍໍ.