(໗) ໒. ຠູມິຈາລວຄ຺ໂຄ

໑. ອິຈ຺ຉາສຸຕ຺ຕໍ

໖໑. [ອ. ນິ. ໘.໗໗] ‘‘ອຏ຺ຐິເມ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຸຄ຺ຄລາ ສນ຺ໂຕ ສໍວິຊ຺ຊມານາ ໂລກສ຺ມິໍ. ກຕເມ ອຏ຺ຐ? ອິຘ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸໂນ ປວິວິຕ຺ຕສ຺ສ ວິຫຣໂຕ ນິຣາຍຕ຺ຕວຸຕ຺ຕິໂນ ອິຈ຺ຉາ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ ລາຠາຍ. ໂສ ອຸຏ຺ຐຫຕິ ຆຏຕິ ວາຍມຕິ ລາຠາຍ. ຕສ຺ສ ອຸຏ຺ຐຫໂຕ ຆຏໂຕ ວາຍມໂຕ ລາຠາຍ ລາໂຠ ນຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ. ໂສ ເຕນ ອລາເຠນ ໂສຈຕິ ກິລມຕິ ປຣິເທວຕິ, ອຸຣຕ຺ຕາຬິໍ ກນ຺ທຕິ, ສມ຺ໂມຫໍ ອາປຊ຺ຊຕິ. ອຍໍ ວຸຈ຺ຈຕິ, ຠິກ຺ຂເວ – ‘ຠິກ຺ຂຸ ອິຈ຺ໂຉ ວິຫຣຕິ ລາຠາຍ, ອຸຏ຺ຐຫຕິ ຆຏຕິ ວາຍມຕິ ລາຠາຍ, ນ ຈ ລາຠີ, ໂສຈີ ຈ ປຣິເທວີ ຈ, ຈຸໂຕ ຈ ສທ຺ຘມ຺ມາ’’’.

‘‘ອິຘ ປນ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸໂນ ປວິວິຕ຺ຕສ຺ສ ວິຫຣໂຕ ນິຣາຍຕ຺ຕວຸຕ຺ຕິໂນ ອິຈ຺ຉາ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ ລາຠາຍ. ໂສ ອຸຏ຺ຐຫຕິ ຆຏຕິ ວາຍມຕິ ລາຠາຍ. ຕສ຺ສ ອຸຏ຺ຐຫໂຕ ຆຏໂຕ ວາຍມໂຕ ລາຠາຍ ລາໂຠ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ. ໂສ ເຕນ ລາເຠນ ມຊ຺ຊຕິ ປມຊ຺ຊຕິ ປມາທມາປຊ຺ຊຕິ. ອຍໍ ວຸຈ຺ຈຕິ, ຠິກ຺ຂເວ – ‘ຠິກ຺ຂຸ ອິຈ຺ໂຉ ວິຫຣຕິ ລາຠາຍ, ອຸຏ຺ຐຫຕິ ຆຏຕິ ວາຍມຕິ ລາຠາຍ, ລາຠີ ຈ ມທີ ຈ ປມາທີ ຈ, ຈຸໂຕ ຈ ສທ຺ຘມ຺ມາ’’’.

‘‘ອິຘ ປນ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸໂນ ປວິວິຕ຺ຕສ຺ສ ວິຫຣໂຕ ນິຣາຍຕ຺ຕວຸຕ຺ຕິໂນ ອິຈ຺ຉາ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ ລາຠາຍ. ໂສ ນ ອຸຏ຺ຐຫຕິ ນ ຆຏຕິ ນ ວາຍມຕິ ລາຠາຍ. ຕສ຺ສ ອນຸຏ຺ຐຫໂຕ ອຆຏໂຕ ອວາຍມໂຕ ລາຠາຍ ລາໂຠ ນຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ. ໂສ ເຕນ ອລາເຠນ ໂສຈຕິ, ກິລມຕິ, ປຣິເທວຕິ, ອຸຣຕ຺ຕາຬິໍ ກນ຺ທຕິ, ສມ຺ໂມຫໍ ອາປຊ຺ຊຕິ. ອຍໍ ວຸຈ຺ຈຕິ, ຠິກ຺ຂເວ – ‘ຠິກ຺ຂຸ ອິຈ຺ໂຉ ວິຫຣຕິ ລາຠາຍ, ນ ອຸຏ຺ຐຫຕິ ນ ຆຏຕິ ນ ວາຍມຕິ ລາຠາຍ, ນ ຈ ລາຠີ, ໂສຈີ ຈ ປຣິເທວີ ຈ, ຈຸໂຕ ຈ ສທ຺ຘມ຺ມາ’’’.

‘‘ອິຘ ປນ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸໂນ ປວິວິຕ຺ຕສ຺ສ ວິຫຣໂຕ ນິຣາຍຕ຺ຕວຸຕ຺ຕິໂນ ອິຈ຺ຉາ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ ລາຠາຍ. ໂສ ນ ອຸຏ຺ຐຫຕິ, ນ ຆຏຕິ, ນ ວາຍມຕິ ລາຠາຍ. ຕສ຺ສ ອນຸຏ຺ຐຫໂຕ, ອຆຏໂຕ, ອວາຍມໂຕ ລາຠາຍ ລາໂຠ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ. ໂສ ເຕນ ລາເຠນ ມຊ຺ຊຕິ, ປມຊ຺ຊຕິ, ປມາທມາປຊ຺ຊຕິ. ອຍໍ ວຸຈ຺ຈຕິ, ຠິກ຺ຂເວ – ‘ຠິກ຺ຂຸ ອິຈ຺ໂຉ ວິຫຣຕິ ລາຠາຍ, ນ ອຸຏ຺ຐຫຕິ ນ ຆຏຕິ ນ ວາຍມຕິ ລາຠາຍ, ລາຠີ ຈ ມທີ ຈ, ປມາທີ ຈ, ຈຸໂຕ ຈ ສທ຺ຘມ຺ມາ’’’.

‘‘ອິຘ ປນ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸໂນ ປວິວິຕ຺ຕສ຺ສ ວິຫຣໂຕ ນິຣາຍຕ຺ຕວຸຕ຺ຕິໂນ ອິຈ຺ຉາ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ ລາຠາຍ. ໂສ ອຸຏ຺ຐຫຕິ ຆຏຕິ ວາຍມຕິ ລາຠາຍ. ຕສ຺ສ ອຸຏ຺ຐຫໂຕ ຆຏໂຕ ວາຍມໂຕ ລາຠາຍ ລາໂຠ ນຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ. ໂສ ເຕນ ອລາເຠນ ນ ໂສຈຕິ ນ ກິລມຕິ ນ ປຣິເທວຕິ, ນ ອຸຣຕ຺ຕາຬິໍ ກນ຺ທຕິ, ນ ສມ຺ໂມຫໍ ອາປຊ຺ຊຕິ. ອຍໍ ວຸຈ຺ຈຕິ, ຠິກ຺ຂເວ – ‘ຠິກ຺ຂຸ ອິຈ຺ໂຉ ວິຫຣຕິ ລາຠາຍ, ອຸຏ຺ຐຫຕິ ຆຏຕິ ວາຍມຕິ ລາຠາຍ, ນ ຈ ລາຠີ, ນ ຈ ໂສຈີ ນ ຈ ປຣິເທວີ, ອຈ຺ຈຸໂຕ ຈ ສທ຺ຘມ຺ມາ’’’.

‘‘ອິຘ ປນ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸໂນ ປວິວິຕ຺ຕສ຺ສ ວິຫຣໂຕ ນິຣາຍຕ຺ຕວຸຕ຺ຕິໂນ ອິຈ຺ຉາ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ ລາຠາຍ. ໂສ ອຸຏ຺ຐຫຕິ ຆຏຕິ ວາຍມຕິ ລາຠາຍ. ຕສ຺ສ ອຸຏ຺ຐຫໂຕ ຆຏໂຕ ວາຍມໂຕ ລາຠາຍ ລາໂຠ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ. ໂສ ເຕນ ລາເຠນ ນ ມຊ຺ຊຕິ, ນ ປມຊ຺ຊຕິ, ນ ປມາທມາປຊ຺ຊຕິ. ອຍໍ ວຸຈ຺ຈຕິ, ຠິກ຺ຂເວ – ‘ຠິກ຺ຂຸ ອິຈ຺ໂຉ ວິຫຣຕິ ລາຠາຍ, ອຸຏ຺ຐຫຕິ ຆຏຕິ ວາຍມຕິ ລາຠາຍ, ລາຠີ ຈ, ນ ຈ ມທີ ນ ຈ ປມາທີ, ອຈ຺ຈຸໂຕ ຈ ສທ຺ຘມ຺ມາ’’’.

‘‘ອິຘ ປນ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸໂນ ປວິວິຕ຺ຕສ຺ສ ວິຫຣໂຕ ນິຣາຍຕ຺ຕວຸຕ຺ຕິໂນ ອິຈ຺ຉາ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ ລາຠາຍ. ໂສ ນ ອຸຏ຺ຐຫຕິ, ນ ຆຏຕິ, ນ ວາຍມຕິ ລາຠາຍ. ຕສ຺ສ ອນຸຏ຺ຐຫໂຕ, ອຆຏໂຕ, ອວາຍມໂຕ ລາຠາຍ ລາໂຠ ນຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ. ໂສ ເຕນ ອລາເຠນ ນ ໂສຈຕິ, ນ ກິລມຕິ, ນ ປຣິເທວຕິ, ນ ອຸຣຕ຺ຕາຬິໍ ກນ຺ທຕິ, ນ ສມ຺ໂມຫໍ ອາປຊ຺ຊຕິ. ອຍໍ ວຸຈ຺ຈຕິ, ຠິກ຺ຂເວ – ‘ຠິກ຺ຂຸ ອິຈ຺ໂຉ ວິຫຣຕິ ລາຠາຍ, ນ ອຸຏ຺ຐຫຕິ, ນ ຆຏຕິ, ນ ວາຍມຕິ ລາຠາຍ, ນ ຈ ລາຠີ, ນ ຈ ໂສຈີ ນ ຈ ປຣິເທວີ, ອຈ຺ຈຸໂຕ ຈ ສທ຺ຘມ຺ມາ’’’.

‘‘ອິຘ ປນ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸໂນ ປວິວິຕ຺ຕສ຺ສ ວິຫຣໂຕ ນິຣາຍຕ຺ຕວຸຕ຺ຕິໂນ ອິຈ຺ຉາ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ ລາຠາຍ. ໂສ ນ ອຸຏ຺ຐຫຕິ, ນ ຆຏຕິ, ນ ວາຍມຕິ ລາຠາຍ. ຕສ຺ສ ອນຸຏ຺ຐຫໂຕ ອຆຏໂຕ ອວາຍມໂຕ ລາຠາຍ ລາໂຠ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ. ໂສ ເຕນ ລາເຠນ ນ ມຊ຺ຊຕິ, ນ ປມຊ຺ຊຕິ, ນ ປມາທມາປຊ຺ຊຕິ. ອຍໍ ວຸຈ຺ຈຕິ, ຠິກ຺ຂເວ – ‘ຠິກ຺ຂຸ ອິຈ຺ໂຉ ວິຫຣຕິ ລາຠາຍ, ນ ອຸຏ຺ຐຫຕິ, ນ ຆຏຕິ, ນ ວາຍມຕິ ລາຠາຍ, ລາຠີ ຈ, ນ ຈ ມທີ ນ ຈ ປມາທີ, ອຈ຺ຈຸໂຕ ຈ ສທ຺ຘມ຺ມາ ’. ອິເມ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ອຏ຺ຐ ປຸຄ຺ຄລາ ສນ຺ໂຕ ສໍວິຊ຺ຊມານາ ໂລກສ຺ມິ’’ນ຺ຕິ. ປຐມໍ.

໒. ອລໍສຸຕ຺ຕໍ

໖໒. ‘‘ຉຫິ, ຠິກ຺ຂເວ, ຘມ຺ເມຫິ ສມນ຺ນາຄໂຕ ຠິກ຺ຂຸ ອລໍ ອຕ຺ຕໂນ ອລໍ ປເຣສໍ. ກຕເມຫິ ຉຫິ? ອິຘ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸ ຂິປ຺ປນິສນ຺ຕິ ຈ ໂຫຕິ ກຸສເລສຸ ຘມ຺ເມສຸ; ສຸຕານຎ຺ຈ ຘມ຺ມານໍ ຘາຣຓຊາຕິໂກ [ຘາຣກຊາຕິໂກ (ສີ. ສ຺ຍາ. ປີ.) ອ. ນິ. ໘.໗໘] ໂຫຕິ; ຘາຕານຎ຺ຈ [ຘຕານຎ຺ຈ (ສີ. ສ຺ຍາ. ປີ.)] ຘມ຺ມານໍ ອຕ຺ຖູປປຣິກ຺ຂິຕາ [ອຕ຺ຖູປວຣິກ຺ຂີ (ສີ. ສ຺ຍາ. ປີ.)] ໂຫຕິ; ອຕ຺ຖມຎ຺ຎາຍ ຘມ຺ມມຎ຺ຎາຍ ຘມ຺ມານຸຘມ຺ມປ຺ປຏິປນ຺ໂນ ຈ ໂຫຕິ; ກລ຺ຍາຓວາໂຈ ຈ ໂຫຕິ ກລ຺ຍາຓວາກ຺ກຣໂຓ, ໂປຣິຍາ ວາຈາຍ ສມນ຺ນາຄໂຕ ວິສ຺ສຏ຺ຐາຍ ອເນລຄຬາຍ ອຕ຺ຖສ຺ສ ວິຎ຺ຎາປນິຍາ; ສນ຺ທສ຺ສໂກ ຈ ໂຫຕິ ສມາທປໂກ [ສມາທາປໂກ (?)] ສມຸຕ຺ເຕຊໂກ ສມ຺ປຫໍສໂກ ສພ຺ຣຫ຺ມຈາຣີນໍ. ອິເມຫິ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ຉຫິ ຘມ຺ເມຫິ ສມນ຺ນາຄໂຕ ຠິກ຺ຂຸ ອລໍ ອຕ຺ຕໂນ ອລໍ ປເຣສໍ.

‘‘ປຎ຺ຈຫິ, ຠິກ຺ຂເວ, ຘມ຺ເມຫິ ສມນ຺ນາຄໂຕ ຠິກ຺ຂຸ ອລໍ ອຕ຺ຕໂນ ອລໍ ປເຣສໍ. ກຕເມຫິ ປຎ຺ຈຫິ? ອິຘ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸ ນ ເຫວ ໂຂ ຂິປ຺ປນິສນ຺ຕິ ຈ ໂຫຕິ ກຸສເລສຸ ຘມ຺ເມສຸ; ສຸຕານຎ຺ຈ ຘມ຺ມານໍ ຘາຣຓຊາຕິໂກ ໂຫຕິ; ຘາຕານຎ຺ຈ ຘມ຺ມານໍ ອຕ຺ຖູປປຣິກ຺ຂິຕາ ໂຫຕິ; ອຕ຺ຖມຎ຺ຎາຍ ຘມ຺ມມຎ຺ຎາຍ ຘມ຺ມານຸຘມ຺ມປ຺ປຏິປນ຺ໂນ ຈ ໂຫຕິ; ກລ຺ຍາຓວາໂຈ ຈ ໂຫຕິ…ເປ… ອຕ຺ຖສ຺ສ ວິຎ຺ຎາປນິຍາ; ສນ຺ທສ຺ສໂກ ຈ ໂຫຕິ ສມາທປໂກ ສມຸຕ຺ເຕຊໂກ ສມ຺ປຫໍສໂກ ສພ຺ຣຫ຺ມຈາຣີນໍ. ອິເມຫິ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຎ຺ຈຫິ ຘມ຺ເມຫິ ສມນ຺ນາຄໂຕ ຠິກ຺ຂຸ ອລໍ ອຕ຺ຕໂນ ອລໍ ປເຣສໍ.

‘‘ຈຕູຫິ, ຠິກ຺ຂເວ, ຘມ຺ເມຫິ ສມນ຺ນາຄໂຕ ຠິກ຺ຂຸ ອລໍ ອຕ຺ຕໂນ ນາລໍ ປເຣສໍ. ກຕເມຫິ ຈຕູຫິ? ອິຘ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸ ຂິປ຺ປນິສນ຺ຕິ ຈ ໂຫຕິ ກຸສເລສຸ ຘມ຺ເມສຸ; ສຸຕານຎ຺ຈ ຘມ຺ມານໍ ຘາຣຓຊາຕິໂກ ໂຫຕິ; ຘາຕານຎ຺ຈ ຘມ຺ມານໍ ອຕ຺ຖູປປຣິກ຺ຂິຕາ ໂຫຕິ; ອຕ຺ຖມຎ຺ຎາຍ ຘມ຺ມມຎ຺ຎາຍ ຘມ຺ມານຸຘມ຺ມປ຺ປຏິປນ຺ໂນ ຈ ໂຫຕິ; ໂນ ຈ ກລ຺ຍາຓວາໂຈ ໂຫຕິ ກລ຺ຍາຓວາກ຺ກຣໂຓ, ໂປຣິຍາ ວາຈາຍ ສມນ຺ນາຄໂຕ ວິສ຺ສຏ຺ຐາຍ ອເນລຄຬາຍ ອຕ຺ຖສ຺ສ ວິຎ຺ຎາປນິຍາ; ໂນ ຈ ສນ຺ທສ຺ສໂກ ໂຫຕິ ສມາທປໂກ ສມຸຕ຺ເຕຊໂກ ສມ຺ປຫໍສໂກ ສພ຺ຣຫ຺ມຈາຣີນໍ. ອິເມຫິ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ຈຕູຫິ ຘມ຺ເມຫິ ສມນ຺ນາຄໂຕ ຠິກ຺ຂຸ ອລໍ ອຕ຺ຕໂນ ນາລໍ ປເຣສໍ.

‘‘ຈຕູຫິ, ຠິກ຺ຂເວ, ຘມ຺ເມຫິ ສມນ຺ນາຄໂຕ ຠິກ຺ຂຸ ອລໍ ປເຣສໍ ນາລໍ ອຕ຺ຕໂນ. ກຕເມຫິ ຈຕູຫິ? ອິຘ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸ ຂິປ຺ປນິສນ຺ຕິ ຈ ໂຫຕິ ກຸສເລສຸ ຘມ຺ເມສຸ; ສຸຕານຎ຺ຈ ຘມ຺ມານໍ ຘາຣຓຊາຕິໂກ ໂຫຕິ; ໂນ ຈ ຘາຕານໍ ຘມ຺ມານໍ ອຕ຺ຖູປປຣິກ຺ຂິຕາ ໂຫຕິ; ນ ຈ ອຕ຺ຖມຎ຺ຎາຍ ຘມ຺ມມຎ຺ຎາຍ ຘມ຺ມານຸຘມ຺ມປ຺ປຏິປນ຺ໂນ ໂຫຕິ; ກລ຺ຍາຓວາໂຈ ຈ ໂຫຕິ ກລ຺ຍາຓວາກ຺ກຣໂຓ…ເປ… ອຕ຺ຖສ຺ສ ວິຎ຺ຎາປນິຍາ; ສນ຺ທສ຺ສໂກ ຈ ໂຫຕິ…ເປ… ສພ຺ຣຫ຺ມຈາຣີນໍ. ອິເມຫິ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ຈຕູຫິ ຘມ຺ເມຫິ ສມນ຺ນາຄໂຕ ຠິກ຺ຂຸ ອລໍ ປເຣສໍ, ນາລໍ ອຕ຺ຕໂນ.

‘‘ຕີຫິ, ຠິກ຺ຂເວ, ຘມ຺ເມຫິ ສມນ຺ນາຄໂຕ ຠິກ຺ຂຸ ອລໍ ອຕ຺ຕໂນ ນາລໍ ປເຣສໍ. ກຕເມຫິ ຕີຫິ? ອິຘ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸ ນ ເຫວ ໂຂ ຂິປ຺ປນິສນ຺ຕິ ຈ ໂຫຕິ ກຸສເລສຸ ຘມ຺ເມສຸ; ສຸຕານຎ຺ຈ ຘມ຺ມານໍ ຘາຣຓຊາຕິໂກ ໂຫຕິ; ຘາຕານຎ຺ຈ ຘມ຺ມານໍ ອຕ຺ຖູປປຣິກ຺ຂິຕາ ໂຫຕິ; ອຕ຺ຖມຎ຺ຎາຍ ຘມ຺ມມຎ຺ຎາຍ ຘມ຺ມານຸຘມ຺ມປ຺ປຏິປນ຺ໂນ ຈ ໂຫຕິ; ໂນ ຈ ກລ຺ຍາຓວາໂຈ ໂຫຕິ ກລ຺ຍາຓວາກ຺ກຣໂຓ, ໂປຣິຍາ ວາຈາຍ ສມນ຺ນາຄໂຕ ວິສ຺ສຏ຺ຐາຍ ອເນລຄຬາຍ ອຕ຺ຖສ຺ສ ວິຎ຺ຎາປນິຍາ; ໂນ ຈ ສນ຺ທສ຺ສໂກ ໂຫຕິ ສມາທປໂກ ສມຸຕ຺ເຕຊໂກ ສມ຺ປຫໍສໂກ ສພ຺ຣຫ຺ມຈາຣີນໍ. ອິເມຫິ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ຕີຫິ ຘມ຺ເມຫິ ສມນ຺ນາຄໂຕ ຠິກ຺ຂຸ ອລໍ ອຕ຺ຕໂນ, ນາລໍ ປເຣສໍ.

‘‘ຕີຫິ, ຠິກ຺ຂເວ, ຘມ຺ເມຫິ ສມນ຺ນາຄໂຕ ຠິກ຺ຂຸ ອລໍ ປເຣສໍ, ນາລໍ ອຕ຺ຕໂນ. ກຕເມຫິ ຕີຫິ? ອິຘ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸ ນ ເຫວ ໂຂ ຂິປ຺ປນິສນ຺ຕິ ຈ ໂຫຕິ ກຸສເລສຸ ຘມ຺ເມສຸ; ສຸຕານຎ຺ຈ ຘມ຺ມານໍ ຘາຣຓຊາຕິໂກ ໂຫຕິ; ໂນ ຈ ຘາຕານໍ ຘມ຺ມານໍ ອຕ຺ຖູປປຣິກ຺ຂິຕາ ໂຫຕິ; ໂນ ຈ ອຕ຺ຖມຎ຺ຎາຍ ຘມ຺ມມຎ຺ຎາຍ ຘມ຺ມານຸຘມ຺ມປ຺ປຏິປນ຺ໂນ ໂຫຕິ; ກລ຺ຍາຓວາໂຈ ຈ ໂຫຕິ…ເປ… ອຕ຺ຖສ຺ສ ວິຎ຺ຎາປນິຍາ; ສນ຺ທສ຺ສໂກ ຈ ໂຫຕິ ສມາທປໂກ ສມຸຕ຺ເຕຊໂກ ສມ຺ປຫໍສໂກ ສພ຺ຣຫ຺ມຈາຣີນໍ. ອິເມຫິ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ຕີຫິ ຘມ຺ເມຫິ ສມນ຺ນາຄໂຕ ຠິກ຺ຂຸ ອລໍ ປເຣສໍ, ນາລໍ ອຕ຺ຕໂນ.

‘‘ທ຺ວີຫິ, ຠິກ຺ຂເວ, ຘມ຺ເມຫິ ສມນ຺ນາຄໂຕ ຠິກ຺ຂຸ ອລໍ ອຕ຺ຕໂນ, ນາລໍ ປເຣສໍ. ກຕເມຫິ ທ຺ວີຫິ? ອິຘ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸ ນ ເຫວ ໂຂ ຂິປ຺ປນິສນ຺ຕິ ຈ ໂຫຕິ ກຸສເລສຸ ຘມ຺ເມສຸ; ໂນ ຈ ສຸຕານໍ ຘມ຺ມານໍ ຘາຣຓຊາຕິໂກ ໂຫຕິ; ຘາຕານຎ຺ຈ ຘມ຺ມານໍ ອຕ຺ຖູປປຣິກ຺ຂິຕາ ໂຫຕິ; ອຕ຺ຖມຎ຺ຎາຍ ຘມ຺ມມຎ຺ຎາຍ ຘມ຺ມານຸຘມ຺ມປ຺ປຏິປນ຺ໂນ ຈ ໂຫຕິ; ໂນ ຈ ກລ຺ຍາຓວາໂຈ ໂຫຕິ…ເປ… ອຕ຺ຖສ຺ສ ວິຎ຺ຎາປນິຍາ; ໂນ ຈ ສນ຺ທສ຺ສໂກ ໂຫຕິ…ເປ… ສພ຺ຣຫ຺ມຈາຣີນໍ. ອິເມຫິ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ທ຺ວີຫິ ຘມ຺ເມຫິ ສມນ຺ນາຄໂຕ ຠິກ຺ຂຸ ອລໍ ອຕ຺ຕໂນ, ນາລໍ ປເຣສໍ.

‘‘ທ຺ວີຫິ, ຠິກ຺ຂເວ, ຘມ຺ເມຫິ ສມນ຺ນາຄໂຕ ຠິກ຺ຂຸ ອລໍ ປເຣສໍ, ນາລໍ ອຕ຺ຕໂນ. ກຕເມຫິ ທ຺ວີຫິ? ອິຘ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸ ນ ເຫວ ໂຂ ຂິປ຺ປນິສນ຺ຕິ ຈ ໂຫຕິ ກຸສເລສຸ ຘມ຺ເມສຸ; ໂນ ຈ ສຸຕານໍ ຘມ຺ມານໍ ຘາຣຓຊາຕິໂກ ໂຫຕິ; ໂນ ຈ ຘາຕານໍ ຘມ຺ມານໍ ອຕ຺ຖູປປຣິກ຺ຂິຕາ ໂຫຕິ; ໂນ ຈ ອຕ຺ຖມຎ຺ຎາຍ ຘມ຺ມມຎ຺ຎາຍ ຘມ຺ມານຸຘມ຺ມປ຺ປຏິປນ຺ໂນ ໂຫຕິ; ກລ຺ຍາຓວາໂຈ ຈ ໂຫຕິ ກລ຺ຍາຓວາກ຺ກຣໂຓ, ໂປຣິຍາ ວາຈາຍ ສມນ຺ນາຄໂຕ ວິສ຺ສຏ຺ຐາຍ ອເນລຄຬາຍ ອຕ຺ຖສ຺ສ ວິຎ຺ຎາປນິຍາ; ສນ຺ທສ຺ສໂກ ຈ ໂຫຕິ ສມາທປໂກ ສມຸຕ຺ເຕຊໂກ ສມ຺ປຫໍສໂກ ສພ຺ຣຫ຺ມຈາຣີນໍ. ອິເມຫິ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ທ຺ວີຫິ ຘມ຺ເມຫິ ສມນ຺ນາຄໂຕ ຠິກ຺ຂຸ ອລໍ ປເຣສໍ, ນາລໍ ອຕ຺ຕໂນ’’ຕິ. ທຸຕິຍໍ.

໓. ສໍຂິຕ຺ຕສຸຕ຺ຕໍ

໖໓. ອຖ ໂຂ ອຎ຺ຎຕໂຣ ຠິກ຺ຂຸ ເຍນ ຠຄວາ ເຕນຸປສງ຺ກມິ…ເປ… ເອກມນ຺ຕໍ ນິສິນ຺ໂນ ໂຂ ໂສ ຠິກ຺ຂຸ ຠຄວນ຺ຕໍ ເອຕທໂວຈ – ‘‘ສາຘຸ ເມ, ຠນ຺ເຕ, ຠຄວາ ສໍຂິຕ຺ເຕນ ຘມ຺ມໍ ເທເສຕຸ, ຍມຫໍ ຠຄວໂຕ ຘມ຺ມໍ ສຸຕ຺ວາ ເອໂກ ວູປກຏ຺ໂຐ ອປ຺ປມຕ຺ໂຕ ອາຕາປີ ປຫິຕຕ຺ໂຕ ວິຫເຣຍ຺ຍ’’ນ຺ຕິ. ‘‘ເອວເມວໍ ປນິເຘກຈ຺ເຈ ໂມຆປຸຣິສາ ມມຎ຺ເຎວ ອຊ຺ເຌສນ຺ຕິ. ຘມ຺ເມ ຈ ຠາສິເຕ ມມຎ຺ເຎວ ອນຸພນ຺ຘິຕພ຺ພໍ ມຎ຺ຎນ຺ຕີ’’ຕິ. ‘‘ເທເສຕຸ ເມ, ຠນ຺ເຕ, ຠຄວາ ສໍຂິຕ຺ເຕນ ຘມ຺ມໍ, ເທເສຕຸ ສຸຄໂຕ ສໍຂິຕ຺ເຕນ ຘມ຺ມໍ. ອປ຺ເປວ ນາມາຫໍ ຠຄວໂຕ ຠາສິຕສ຺ສ ອຕ຺ຖໍ ອາຊາເນຍ຺ຍໍ, ອປ຺ເປວ ນາມາຫໍ ຠຄວໂຕ ຠາສິຕສ຺ສ ທາຍາໂທ ອສ຺ສ’’ນ຺ຕິ. ‘‘ຕສ຺ມາຕິຫ ເຕ, ຠິກ຺ຂຸ ເອວໍ ສິກ຺ຂິຕພ຺ພໍ – ‘ອຊ຺ຌຕ຺ຕໍ ເມ ຈິຕ຺ຕໍ ຐິຕໍ ຠວິສ຺ສຕິ ສຸສຓ຺ຐິຕໍ, ນ ຈ ອຸປ຺ປນ຺ນາ ປາປກາ ອກຸສລາ ຘມ຺ມາ ຈິຕ຺ຕໍ ປຣິຍາທາຍ ຐສ຺ສນ຺ຕີ’ຕິ. ເອວຎ຺ຫິ ເຕ, ຠິກ຺ຂຸ, ສິກ຺ຂິຕພ຺ພໍ’’.

‘‘ຍໂຕ ໂຂ ເຕ, ຠິກ຺ຂຸ, ອຊ຺ຌຕ຺ຕໍ ຈິຕ຺ຕໍ ຐິຕໍ ໂຫຕິ ສຸສຓ຺ຐິຕໍ, ນ ຈ ອຸປ຺ປນ຺ນາ ປາປກາ ອກຸສລາ ຘມ຺ມາ ຈິຕ຺ຕໍ ປຣິຍາທາຍ ຕິຏ຺ຐນ຺ຕິ, ຕໂຕ ເຕ, ຠິກ຺ຂຸ, ເອວໍ ສິກ຺ຂິຕພ຺ພໍ – ‘ເມຕ຺ຕາ ເມ ເຈໂຕວິມຸຕ຺ຕິ ຠາວິຕາ ຠວິສ຺ສຕິ ພຫຸລີກຕາ ຍານີກຕາ ວຕ຺ຖຸກຕາ ອນຸຏ຺ຐິຕາ ປຣິຈິຕາ ສຸສມາຣທ຺ຘາ’ຕິ. ເອວຎ຺ຫິ ເຕ, ຠິກ຺ຂຸ, ສິກ຺ຂິຕພ຺ພໍ.

‘‘ຍໂຕ ໂຂ ເຕ, ຠິກ຺ຂຸ, ອຍໍ ສມາຘິ ເອວໍ ຠາວິໂຕ ໂຫຕິ ພຫຸລີກໂຕ, ຕໂຕ ຕ຺ວໍ, ຠິກ຺ຂຸ, ອິມໍ ສມາຘິໍ ສວິຕກ຺ກມ຺ປິ ສວິຈາຣໍ [ສວິຕກ຺ກສວິຈາຣມ຺ປິ (ກ.)] ຠາເວຍ຺ຍາສິ, ອວິຕກ຺ກມ຺ປິ ວິຈາຣມຕ຺ຕໍ [ອວິຕກ຺ກວິຈາຣມຕ຺ຕມ຺ປິ (ກ.) ວິສຸທ຺ຘິ. ໑.໒໗໑ ປສ຺ສິຕພ຺ພໍ] ຠາເວຍ຺ຍາສິ, ອວິຕກ຺ກມ຺ປິ ອວິຈາຣໍ [ອວິຕກ຺ກອວິຈາຣມ຺ປິ (ກ.)] ຠາເວຍ຺ຍາສິ, ສປ຺ປີຕິກມ຺ປິ ຠາເວຍ຺ຍາສິ, ນິປ຺ປີຕິກມ຺ປິ ຠາເວຍ຺ຍາສິ, ສາຕສຫຄຕມ຺ປິ ຠາເວຍ຺ຍາສິ, ອຸເປກ຺ຂາສຫຄຕມ຺ປິ ຠາເວຍ຺ຍາສິ.

‘‘ຍໂຕ ໂຂ, ເຕ ຠິກ຺ຂຸ, ອຍໍ ສມາຘິ ເອວໍ ຠາວິໂຕ ໂຫຕິ ສຸຠາວິໂຕ, ຕໂຕ ເຕ, ຠິກ຺ຂຸ, ເອວໍ ສິກ຺ຂິຕພ຺ພໍ – ‘ກຣຸຓາ ເມ ເຈໂຕວິມຸຕ຺ຕິ… ມຸທິຕາ ເມ ເຈໂຕວິມຸຕ຺ຕິ… ອຸເປກ຺ຂາ ເມ ເຈໂຕວິມຸຕ຺ຕິ ຠາວິຕາ ຠວິສ຺ສຕິ ພຫຸລີກຕາ ຍານີກຕາ ວຕ຺ຖຸກຕາ ອນຸຏ຺ຐິຕາ ປຣິຈິຕາ ສຸສມາຣທ຺ຘາ’ຕິ. ເອວຎ຺ຫິ ເຕ, ຠິກ຺ຂຸ, ສິກ຺ຂິຕພ຺ພໍ.

‘‘ຍໂຕ ໂຂ ເຕ, ຠິກ຺ຂຸ, ອຍໍ ສມາຘິ ເອວໍ ຠາວິໂຕ ໂຫຕິ ສຸຠາວິໂຕ, ຕໂຕ ຕ຺ວໍ, ຠິກ຺ຂຸ, ອິມໍ ສມາຘິໍ ສວິຕກ຺ກສວິຈາຣມ຺ປິ ຠາເວຍ຺ຍາສິ, ອວິຕກ຺ກວິຈາຣມຕ຺ຕມ຺ປິ ຠາເວຍ຺ຍາສິ, ອວິຕກ຺ກອວິຈາຣມ຺ປິ ຠາເວຍ຺ຍາສິ, ສປ຺ປີຕິກມ຺ປິ ຠາເວຍ຺ຍາສິ, ນິປ຺ປີຕິກມ຺ປິ ຠາເວຍ຺ຍາສິ, ສາຕສຫຄຕມ຺ປິ ຠາເວຍ຺ຍາສິ, ອຸເປກ຺ຂາສຫຄຕມ຺ປິ ຠາເວຍ຺ຍາສິ.

‘‘ຍໂຕ ໂຂ ເຕ, ຠິກ຺ຂຸ, ອຍໍ ສມາຘິ ເອວໍ ຠາວິໂຕ ໂຫຕິ ສຸຠາວິໂຕ, ຕໂຕ ເຕ, ຠິກ຺ຂຸ, ເອວໍ ສິກ຺ຂິຕພ຺ພໍ – ‘ກາເຍ ກາຍານຸປສ຺ສີ ວິຫຣິສ຺ສາມິ ອາຕາປີ ສມ຺ປຊາໂນ ສຕິມາ, ວິເນຍ຺ຍ ໂລເກ ອຠິຊ຺ຌາໂທມນສ຺ສ’ນ຺ຕິ. ເອວຎ຺ຫິ ເຕ, ຠິກ຺ຂຸ, ສິກ຺ຂິຕພ຺ພໍ.

‘‘ຍໂຕ ໂຂ ເຕ, ຠິກ຺ຂຸ, ອຍໍ ສມາຘິ ເອວໍ ຠາວິໂຕ ໂຫຕິ ພຫຸລີກໂຕ, ຕໂຕ ຕ຺ວໍ, ຠິກ຺ຂຸ, ອິມໍ ສມາຘິໍ ສວິຕກ຺ກສວິຈາຣມ຺ປິ ຠາເວຍ຺ຍາສິ, ອວິຕກ຺ກວິຈາຣມຕ຺ຕມ຺ປິ ຠາເວຍ຺ຍາສິ, ອວິຕກ຺ກອວິຈາຣມ຺ປິ ຠາເວຍ຺ຍາສິ, ສປ຺ປີຕິກມ຺ປິ ຠາເວຍ຺ຍາສິ, ນິປ຺ປີຕິກມ຺ປິ ຠາເວຍ຺ຍາສິ, ສາຕສຫຄຕມ຺ປິ ຠາເວຍ຺ຍາສິ, ອຸເປກ຺ຂາສຫຄຕມ຺ປິ ຠາເວຍ຺ຍາສິ.

‘‘ຍໂຕ ໂຂ ເຕ, ຠິກ຺ຂຸ, ອຍໍ ສມາຘິ ເອວໍ ຠາວິໂຕ ໂຫຕິ ສຸຠາວິໂຕ, ຕໂຕ ເຕ, ຠິກ຺ຂຸ, ເອວໍ ສິກ຺ຂິຕພ຺ພໍ – ‘ເວທນາສຸ ເວທນານຸປສ຺ສີ ວິຫຣິສ຺ສາມິ ອາຕາປີ ສມ຺ປຊາໂນ ສຕິມາ, ວິເນຍ຺ຍ ໂລເກ ອຠິຊ຺ຌາໂທມນສ຺ສ’ນ຺ຕິ; ຈິຕ຺ເຕ ຈິຕ຺ຕານຸປສ຺ສີ ວິຫຣິສ຺ສາມິ ອາຕາປີ ສມ຺ປຊາໂນ ສຕິມາ, ວິເນຍ຺ຍ ໂລເກ ອຠິຊ຺ຌາໂທມນສ຺ສ’ນ຺ຕິ; ຘມ຺ເມສຸ ຘມ຺ມານຸປສ຺ສີ ວິຫຣິສ຺ສາມິ ອາຕາປີ ສມ຺ປຊາໂນ ສຕິມາ, ວິເນຍ຺ຍ ໂລເກ ອຠິຊ຺ຌາໂທມນສ຺ສ’ນ຺ຕິ. ເອວຎ຺ຫິ ເຕ, ຠິກ຺ຂຸ, ສິກ຺ຂິຕພ຺ພໍ.

‘‘ຍໂຕ ໂຂ ເຕ, ຠິກ຺ຂຸ, ອຍໍ ສມາຘິ ເອວໍ ຠາວິໂຕ ໂຫຕິ ສຸຠາວິໂຕ, ຕໂຕ ຕ຺ວໍ, ຠິກ຺ຂຸ, ເຍນ ເຍເນວ ຄຄ຺ຆສິ ຜາສຸໍເຍວ ຄຄ຺ຆສິ, ຍຕ຺ຖ ຍຕ຺ຖ ຐສ຺ສສິ ຜາສຸໍເຍວ ຐສ຺ສສິ, ຍຕ຺ຖ ຍຕ຺ຖ ນິສີທິສ຺ສສິ ຜາສຸໍເຍວ ນິສີທິສ຺ສສິ, ຍຕ຺ຖ ຍຕ຺ຖ ເສຍ຺ຍໍ ກປ຺ເປສ຺ສສິ ຜາສຸໍເຍວ ເສຍ຺ຍໍ ກປ຺ເປສ຺ສສີ’’ຕິ.

ອຖ ໂຂ ໂສ ຠິກ຺ຂຸ ຠຄວຕາ ອິມິນາ ໂອວາເທນ ໂອວທິໂຕ ອຸຏ຺ຐາຍາສນາ ຠຄວນ຺ຕໍ ອຠິວາເທຕ຺ວາ ປທກ຺ຂິຓໍ ກຕ຺ວາ ປກ຺ກາມິ. ອຖ ໂຂ ໂສ ຠິກ຺ຂຸ ເອໂກ ວູປກຏ຺ໂຐ ອປ຺ປມຕ຺ໂຕ ອາຕາປີ ປຫິຕຕ຺ໂຕ ວິຫຣນ຺ໂຕ ນຈິຣສ຺ເສວ – ຍສ຺ສຕ຺ຖາຍ ກຸລປຸຕ຺ຕາ ສມ຺ມເທວ ອຄາຣສ຺ມາ ອນຄາຣິຍໍ ປພ຺ພຊນ຺ຕິ, ຕທນຸຕ຺ຕຣໍ – ພ຺ຣຫ຺ມຈຣິຍປຣິໂຍສານໍ ທິຏ຺ເຐວ ຘມ຺ເມ ສຍໍ ອຠິຎ຺ຎາ ສຈ຺ຉິກຕ຺ວາ ອຸປສມ຺ປຊ຺ຊ ວິຫາສິ. ‘‘ຂີຓາ ຊາຕິ, ວຸສິຕໍ ພ຺ຣຫ຺ມຈຣິຍໍ, ກຕໍ ກຣຓີຍໍ, ນາປຣໍ ອິຕ຺ຖຕ຺ຕາຍາ’’ຕິ ອພ຺ຠຎ຺ຎາສິ. ອຎ຺ຎຕໂຣ ຈ ປນ ໂສ ຠິກ຺ຂຸ ອຣຫຕໍ ອໂຫສີຕິ. ຕຕິຍໍ.

໔. ຄຍາສີສສຸຕ຺ຕໍ

໖໔. ເອກໍ ສມຍໍ ຠຄວາ ຄຍາຍໍ ວິຫຣຕິ ຄຍາສີເສ. ຕຕ຺ຣ ໂຂ ຠຄວາ ຠິກ຺ຂູ ອາມນ຺ເຕສິ…ເປ… ‘‘ປຸພ຺ພາຫໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ສມ຺ໂພຘາ ອນຠິສມ຺ພຸທ຺ໂຘ ໂພຘິສຕ຺ໂຕວ ສມາໂນ ໂອຠາສຎ຺ເຎວ ໂຂ ສຎ຺ຊານາມິ, ໂນ ຈ ຣູປານິ ປສ຺ສາມິ’’.

‘‘ຕສ຺ສ ມຍ຺ຫໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ເອຕທໂຫສິ – ‘ສເຈ ໂຂ ອຫໍ ໂອຠາສຎ຺ເຈວ ສຎ຺ຊາເນຍ຺ຍໍ ຣູປານິ ຈ ປສ຺ເສຍ຺ຍໍ; ເອວໍ ເມ ອິທໍ ຎາຓທສ຺ສນໍ ປຣິສຸທ຺ຘຕຣໍ ອສ຺ສາ’’’ຕິ.

‘‘ໂສ ໂຂ ອຫໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ອປເຣນ ສມເຍນ ອປ຺ປມຕ຺ໂຕ ອາຕາປີ ປຫິຕຕ຺ໂຕ ວິຫຣນ຺ໂຕ ໂອຠາສຎ຺ເຈວ ສຎ຺ຊານາມິ, ຣູປານິ ຈ ປສ຺ສາມິ; ໂນ ຈ ໂຂ ຕາຫິ ເທວຕາຫິ ສທ຺ຘິໍ ສນ຺ຕິຏ຺ຐາມິ ສລ຺ລປາມິ ສາກຈ຺ຉໍ ສມາປຊ຺ຊາມິ.

‘‘ຕສ຺ສ ມຍ຺ຫໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ເອຕທໂຫສິ – ‘ສເຈ ໂຂ ອຫໍ ໂອຠາສຎ຺ເຈວ ສຎ຺ຊາເນຍ຺ຍໍ, ຣູປານິ ຈ ປສ຺ເສຍ຺ຍໍ, ຕາຫິ ຈ ເທວຕາຫິ ສທ຺ຘິໍ ສນ຺ຕິຏ຺ເຐຍ຺ຍໍ ສລ຺ລເປຍ຺ຍໍ ສາກຈ຺ຉໍ ສມາປຊ຺ເຊຍ຺ຍໍ; ເອວໍ ເມ ອິທໍ ຎາຓທສ຺ສນໍ ປຣິສຸທ຺ຘຕຣໍ ອສ຺ສາ’’’ຕິ.

‘‘ໂສ ໂຂ ອຫໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ອປເຣນ ສມເຍນ ອປ຺ປມຕ຺ໂຕ ອາຕາປີ ປຫິຕຕ຺ໂຕ ວິຫຣນ຺ໂຕ ໂອຠາສຎ຺ເຈວ ສຎ຺ຊານາມິ, ຣູປານິ ຈ ປສ຺ສາມິ, ຕາຫິ ຈ ເທວຕາຫິ ສທ຺ຘິໍ ສນ຺ຕິຏ຺ຐາມິ ສລ຺ລປາມິ ສາກຈ຺ຉໍ ສມາປຊ຺ຊາມິ; ໂນ ຈ ໂຂ ຕາ ເທວຕາ ຊານາມິ – ອິມາ ເທວຕາ ອມຸກມ຺ຫາ ວາ ອມຸກມ຺ຫາ ວາ ເທວນິກາຍາຕິ.

‘‘ໂສ ໂຂ ອຫໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ອປເຣນ ສມເຍນ ອປ຺ປມຕ຺ໂຕ ອາຕາປີ ປຫິຕຕ຺ໂຕ ວິຫຣນ຺ໂຕ ໂອຠາສຎ຺ເຈວ ສຎ຺ຊານາມິ, ຣູປານິ ຈ ປສ຺ສາມິ, ຕາຫິ ຈ ເທວຕາຫິ ສທ຺ຘິໍ ສນ຺ຕິຏ຺ຐາມິ ສລ຺ລປາມິ ສາກຈ຺ຉໍ ສມາປຊ຺ຊາມິ, ຕາ ຈ ເທວຕາ ຊານາມິ – ‘ອິມາ ເທວຕາ ອມຸກມ຺ຫາ ວາ ອມຸກມ຺ຫາ ວາ ເທວນິກາຍາ’ຕິ; ໂນ ຈ ໂຂ ຕາ ເທວຕາ ຊານາມິ – ‘ອິມາ ເທວຕາ ອິມສ຺ສ ກມ຺ມສ຺ສ ວິປາເກນ ອິໂຕ ຈຸຕາ ຕຕ຺ຖ ອຸປປນ຺ນາ’ຕິ…ເປ… ຕາ ຈ ເທວຕາ ຊານາມິ – ‘ອິມາ ເທວຕາ ອິມສ຺ສ ກມ຺ມສ຺ສ ວິປາເກນ ອິໂຕ ຈຸຕາ ຕຕ຺ຖ ອຸປປນ຺ນາ’ຕິ; ໂນ ຈ ໂຂ ຕາ ເທວຕາ ຊານາມິ – ‘ອິມາ ເທວຕາ ອິມສ຺ສ ກມ຺ມສ຺ສ ວິປາເກນ ເອວມາຫາຣາ ເອວໍສຸຂທຸກ຺ຂປ຺ປຏິສໍເວທິນິໂຍ’ຕິ …ເປ… ຕາ ຈ ເທວຕາ ຊານາມິ – ‘ອິມາ ເທວຕາ ອິມສ຺ສ ກມ຺ມສ຺ສ ວິປາເກນ ເອວມາຫາຣາ ເອວໍສຸຂທຸກ຺ຂປ຺ປຏິສໍເວທິນິໂຍ’ຕິ; ໂນ ຈ ໂຂ ຕາ ເທວຕາ ຊານາມິ – ‘ອິມາ ເທວຕາ ເອວໍທີຆາຍຸກາ ເອວໍຈິຣຏ຺ຐິຕິກາ’ຕິ…ເປ… ຕາ ຈ ເທວຕາ ຊານາມິ – ‘ອິມາ ເທວຕາ ເອວໍທີຆາຍຸກາ ເອວໍຈິຣຏ຺ຐິຕິກາ’ຕິ; ໂນ ຈ ໂຂ ຕາ ເທວຕາ ຊານາມິ ຍທິ ວາ ເມ ອິມາຫິ ເທວຕາຫິ ສທ຺ຘິໍ ສນ຺ນິວຸຕ຺ຖປຸພ຺ພໍ ຍທິ ວາ ນ ສນ຺ນິວຸຕ຺ຖປຸພ຺ພນ຺ຕິ.

‘‘ຕສ຺ສ ມຍ຺ຫໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ເອຕທໂຫສິ – ‘ສເຈ ໂຂ ອຫໍ ໂອຠາສຎ຺ເຈວ ສຎ຺ຊາເນຍ຺ຍໍ, ຣູປານິ ຈ ປສ຺ເສຍ຺ຍໍ, ຕາຫິ ຈ ເທວຕາຫິ ສທ຺ຘິໍ ສນ຺ຕິຏ຺ເຐຍ຺ຍໍ ສລ຺ລເປຍ຺ຍໍ ສາກຈ຺ຉໍ ສມາປຊ຺ເຊຍ຺ຍໍ, ຕາ ຈ ເທວຕາ ຊາເນຍ຺ຍໍ – ‘ອິມາ ເທວຕາ ອມຸກມ຺ຫາ ວາ ອມຸກມ຺ຫາ ວາ ເທວນິກາຍາ’ຕິ, ຕາ ຈ ເທວຕາ ຊາເນຍ຺ຍໍ – ‘ອິມາ ເທວຕາ ອິມສ຺ສ ກມ຺ມສ຺ສ ວິປາເກນ ອິໂຕ ຈຸຕາ ຕຕ຺ຖ ອຸປປນ຺ນາ’ຕິ, ຕາ ຈ ເທວຕາ ຊາເນຍ຺ຍໍ – ‘ອິມາ ເທວຕາ ເອວມາຫາຣາ ເອວໍສຸຂທຸກ຺ຂປ຺ປຏິສໍເວທິນິໂຍ’ຕິ, ຕາ ຈ ເທວຕາ ຊາເນຍ຺ຍໍ – ‘ອິມາ ເທວຕາ ເອວໍທີຆາຍຸກາ ເອວໍຈິຣຏ຺ຐິຕິກາ’ຕິ, ຕາ ຈ ເທວຕາ ຊາເນຍ຺ຍໍ ຍທິ ວາ ເມ ອິມາຫິ ເທວຕາຫິ ສທ຺ຘິໍ ສນ຺ນິວຸຕ຺ຖປຸພ຺ພໍ ຍທິ ວາ ນ ສນ຺ນິວຸຕ຺ຖປຸພ຺ພນ຺ຕິ; ເອວໍ ເມ ອິທໍ ຎາຓທສ຺ສນໍ ປຣິສຸທ຺ຘຕຣໍ ອສ຺ສາ’’’ຕິ.

‘‘ຍາວກີວຎ຺ຈ ເມ, ຠິກ຺ຂເວ, ເອວໍ ອຏ຺ຐປຣິວຏ຺ຏໍ ອຘິເທວຎາຓທສ຺ສນໍ ນ ສຸວິສຸທ຺ຘໍ ອໂຫສິ, ເນວ ຕາວາຫໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ‘ສເທວເກ ໂລເກ ສມາຣເກ ສພ຺ຣຫ຺ມເກ ສສ຺ສມຓພ຺ຣາຫ຺ມຓິຍາ ປຊາຍ ສເທວມນຸສ຺ສາຍ ອນຸຕ຺ຕຣໍ ສມ຺ມາສມ຺ໂພຘິໍ ອຠິສມ຺ພຸທ຺ໂຘ’ຕິ [ອຠິສມ຺ພຸທ຺ໂຘ (ສີ. ສ຺ຍາ. ປີ.)] ປຈ຺ຈຎ຺ຎາສິໍ. ຍໂຕ ຈ ໂຂ ເມ, ຠິກ຺ຂເວ, ເອວໍ ອຏ຺ຐປຣິວຏ຺ຏໍ ອຘິເທວຎາຓທສ຺ສນໍ ສຸວິສຸທ຺ຘໍ ອໂຫສິ, ອຖາຫໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ‘ສເທວເກ ໂລເກ ສມາຣເກ ສພ຺ຣຫ຺ມເກ ສສ຺ສມຓພ຺ຣາຫ຺ມຓິຍາ ປຊາຍ ສເທວມນຸສ຺ສາຍ ອນຸຕ຺ຕຣໍ ສມ຺ມາສມ຺ໂພຘິໍ ອຠິສມ຺ພຸທ຺ໂຘ’ຕິ ປຈ຺ຈຎ຺ຎາສິໍ; ຎາຓຎ຺ຈ ປນ ເມ ທສ຺ສນໍ ອຸທປາທິ; ອກຸປ຺ປາ ເມ ເຈໂຕວິມຸຕ຺ຕິ [ວິມຸຕ຺ຕິ (ກ. ສີ. ກ.)]; ອຍມນ຺ຕິມາ ຊາຕິ ນຕ຺ຖິ ທານິ ປຸນພ຺ຠໂວ’’ຕິ. ຈຕຸຕ຺ຖໍ.

໕. ອຠິຠາຍຕນສຸຕ຺ຕໍ

໖໕. [ທີ. ນິ. ໓.໓໓໘, ໓໕໘; ອ. ນິ. ໑໐.໒໙] ‘‘ອຏ຺ຐິມານິ, ຠິກ຺ຂເວ, ອຠິຠາຍຕນານິ. ກຕມານິ ອຏ຺ຐ? ອຊ຺ຌຕ຺ຕໍ ຣູປສຎ຺ຎີ ເອໂກ ພຫິທ຺ຘາ ຣູປານິ ປສ຺ສຕິ ປຣິຕ຺ຕານິ ສຸວຓ຺ຓທຸພ຺ພຓ຺ຓານິ. ‘ຕານິ ອຠິຠຸຍ຺ຍ ຊານາມິ ປສ຺ສາມີ’ຕິ, ເອວໍສຎ຺ຎີ ໂຫຕິ. ອິທໍ ປຐມໍ ອຠິຠາຍຕນໍ.

‘‘ອຊ຺ຌຕ຺ຕໍ ຣູປສຎ຺ຎີ ເອໂກ ພຫິທ຺ຘາ ຣູປານິ ປສ຺ສຕິ ອປ຺ປມາຓານິ ສຸວຓ຺ຓທຸພ຺ພຓ຺ຓານິ. ‘ຕານິ ອຠິຠຸຍ຺ຍ ຊານາມິ ປສ຺ສາມີ’ຕິ, ເອວໍສຎ຺ຎີ ໂຫຕິ. ອິທໍ ທຸຕິຍໍ ອຠິຠາຍຕນໍ.

‘‘ອຊ຺ຌຕ຺ຕໍ ອຣູປສຎ຺ຎີ ເອໂກ ພຫິທ຺ຘາ ຣູປານິ ປສ຺ສຕິ ປຣິຕ຺ຕານິ ສຸວຓ຺ຓທຸພ຺ພຓ຺ຓານິ. ‘ຕານິ ອຠິຠຸຍ຺ຍ ຊານາມິ ປສ຺ສາມີ’ຕິ, ເອວໍສຎ຺ຎີ ໂຫຕິ. ອິທໍ ຕຕິຍໍ ອຠິຠາຍຕນໍ.

‘‘ອຊ຺ຌຕ຺ຕໍ ອຣູປສຎ຺ຎີ ເອໂກ ພຫິທ຺ຘາ ຣູປານິ ປສ຺ສຕິ ອປ຺ປມາຓານິ ສຸວຓ຺ຓທຸພ຺ພຓ຺ຓານິ. ‘ຕານິ ອຠິຠຸຍ຺ຍ ຊານາມິ ປສ຺ສາມີ’ຕິ, ເອວໍສຎ຺ຎີ ໂຫຕິ. ອິທໍ ຈຕຸຕ຺ຖໍ ອຠິຠາຍຕນໍ.

‘‘ອຊ຺ຌຕ຺ຕໍ ອຣູປສຎ຺ຎີ ເອໂກ ພຫິທ຺ຘາ ຣູປານິ ປສ຺ສຕິ ນີລານິ ນີລວຓ຺ຓານິ ນີລນິທສ຺ສນານິ ນີລນິຠາສານິ. ‘ຕານິ ອຠິຠຸຍ຺ຍ ຊານາມິ ປສ຺ສາມີ’ຕິ, ເອວໍສຎ຺ຎີ ໂຫຕິ. ອິທໍ ປຎ຺ຈມໍ ອຠິຠາຍຕນໍ.

‘‘ອຊ຺ຌຕ຺ຕໍ ອຣູປສຎ຺ຎີ ເອໂກ ພຫິທ຺ຘາ ຣູປານິ ປສ຺ສຕິ ປີຕານິ ປີຕວຓ຺ຓານິ ປີຕນິທສ຺ສນານິ ປີຕນິຠາສານິ. ‘ຕານິ ອຠິຠຸຍ຺ຍ ຊານາມິ ປສ຺ສາມີ’ຕິ, ເອວໍສຎ຺ຎີ ໂຫຕິ. ອິທໍ ຉຏ຺ຐໍ ອຠິຠາຍຕນໍ.

‘‘ອຊ຺ຌຕ຺ຕໍ ອຣູປສຎ຺ຎີ ເອໂກ ພຫິທ຺ຘາ ຣູປານິ ປສ຺ສຕິ ໂລຫິຕການິ ໂລຫິຕກວຓ຺ຓານິ ໂລຫິຕກນິທສ຺ສນານິ ໂລຫິຕກນິຠາສານິ. ‘ຕານິ ອຠິຠຸຍ຺ຍ ຊານາມິ ປສ຺ສາມີ’ຕິ, ເອວໍສຎ຺ຎີ ໂຫຕິ. ອິທໍ ສຕ຺ຕມໍ ອຠິຠາຍຕນໍ.

‘‘ອຊ຺ຌຕ຺ຕໍ ອຣູປສຎ຺ຎີ ເອໂກ ພຫິທ຺ຘາ ຣູປານິ ປສ຺ສຕິ ໂອທາຕານິ ໂອທາຕວຓ຺ຓານິ ໂອທາຕນິທສ຺ສນານິ ໂອທາຕນິຠາສານິ. ‘ຕານິ ອຠິຠຸຍ຺ຍ ຊານາມິ ປສ຺ສາມີ’ຕິ, ເອວໍສຎ຺ຎີ ໂຫຕິ. ອິທໍ ອຏ຺ຐມໍ ອຠິຠາຍຕນໍ. ອິມານິ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ອຏ຺ຐ ອຠິຠາຍຕນານີ’’ຕິ. ປຎ຺ຈມໍ.

໖. ວິໂມກ຺ຂສຸຕ຺ຕໍ

໖໖. ‘‘ອຏ຺ຐິເມ, ຠິກ຺ຂເວ, ວິໂມກ຺ຂາ. ກຕເມ ອຏ຺ຐ? ຣູປີ ຣູປານິ ປສ຺ສຕິ. ອຍໍ ປຐໂມ ວິໂມກ຺ໂຂ.

‘‘ອຊ຺ຌຕ຺ຕໍ ອຣູປສຎ຺ຎີ, ພຫິທ຺ຘາ [ອຣູປສຎ຺ຎີ ເອໂກ ພຫິທ຺ຘາ (ສ຺ຍາ. ປີ. ກ.) ທີ. ນິ. ໒.໑໒໙; ທີ. ນິ. ໓.໓໓໘, ໓໕໘; ອ. ນິ. ໘.໑໑໙; ມ. ນິ. ໒.໒໔໘ ປສ຺ສິຕພ຺ພໍ] ຣູປານິ ປສ຺ສຕິ. ອຍໍ ທຸຕິໂຍ ວິໂມກ຺ໂຂ.

‘‘ສຸຠນ຺ເຕວ ອຘິມຸຕ຺ໂຕ ໂຫຕິ. ອຍໍ ຕຕິໂຍ ວິໂມກ຺ໂຂ.

‘‘ສພ຺ພໂສ ຣູປສຎ຺ຎານໍ ສມຕິກ຺ກມາ ປຏິຆສຎ຺ຎານໍ ອຕ຺ຖງ຺ຄມາ ນານຕ຺ຕສຎ຺ຎານໍ ອມນສິກາຣາ ‘ອນນ຺ໂຕ ອາກາໂສ’ຕິ ອາກາສານຎ຺ຈາຍຕນໍ ອຸປສມ຺ປຊ຺ຊ ວິຫຣຕິ. ອຍໍ ຈຕຸຕ຺ໂຖ ວິໂມກ຺ໂຂ.

‘‘ສພ຺ພໂສ ອາກາສານຎ຺ຈາຍຕນໍ ສມຕິກ຺ກມ຺ມ ‘ອນນ຺ຕໍ ວິຎ຺ຎາຓ’ນ຺ຕິ ວິຎ຺ຎາຓຎ຺ຈາຍຕນໍ ອຸປສມ຺ປຊ຺ຊ ວິຫຣຕິ. ອຍໍ ປຎ຺ຈໂມ ວິໂມກ຺ໂຂ.

‘‘ສພ຺ພໂສ ວິຎ຺ຎາຓຎ຺ຈາຍຕນໍ ສມຕິກ຺ກມ຺ມ ‘ນຕ຺ຖິ ກິຎ຺ຈີ’ຕິ ອາກິຎ຺ຈຎ຺ຎາຍຕນໍ ອຸປສມ຺ປຊ຺ຊ ວິຫຣຕິ. ອຍໍ ຉຏ຺ໂຐ ວິໂມກ຺ໂຂ.

‘‘ສພ຺ພໂສ ອາກິຎ຺ຈຎ຺ຎາຍຕນໍ ສມຕິກ຺ກມ຺ມ ເນວສຎ຺ຎານາສຎ຺ຎາຍຕນໍ ອຸປສມ຺ປຊ຺ຊ ວິຫຣຕິ. ອຍໍ ສຕ຺ຕໂມ ວິໂມກ຺ໂຂ.

‘‘ສພ຺ພໂສ ເນວສຎ຺ຎານາສຎ຺ຎາຍຕນໍ ສມຕິກ຺ກມ຺ມ ສຎ຺ຎາເວທຍິຕນິໂຣຘໍ ອຸປສມ຺ປຊ຺ຊ ວິຫຣຕິ. ອຍໍ ອຏ຺ຐໂມ ວິໂມກ຺ໂຂ. ອິເມ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ອຏ຺ຐ ວິໂມກ຺ຂາ’’ຕິ. ຉຏ຺ຐໍ.

໗. ອນຣິຍໂວຫາຣສຸຕ຺ຕໍ

໖໗. ‘‘ອຏ຺ຐິເມ, ຠິກ຺ຂເວ, ອນຣິຍໂວຫາຣາ. ກຕເມ ອຏ຺ຐ? ອທິຏ຺ເຐ ທິຏ຺ຐວາທິຕາ, ອສຸເຕ ສຸຕວາທິຕາ, ອມຸເຕ ມຸຕວາທິຕາ, ອວິຎ຺ຎາເຕ ວິຎ຺ຎາຕວາທິຕາ, ທິຏ຺ເຐ ອທິຏ຺ຐວາທິຕາ, ສຸເຕ ອສຸຕວາທິຕາ, ມຸເຕ ອມຸຕວາທິຕາ, ວິຎ຺ຎາເຕ ອວິຎ຺ຎາຕວາທິຕາ. ອິເມ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ອຏ຺ຐ ອນຣິຍໂວຫາຣາ’’ຕິ. ສຕ຺ຕມໍ.

໘. ອຣິຍໂວຫາຣສຸຕ຺ຕໍ

໖໘. ‘‘ອຏ຺ຐິເມ, ຠິກ຺ຂເວ, ອຣິຍໂວຫາຣາ. ກຕເມ ອຏ຺ຐ? ອທິຏ຺ເຐ ອທິຏ຺ຐວາທິຕາ, ອສຸເຕ ອສຸຕວາທິຕາ, ອມຸເຕ ອມຸຕວາທິຕາ, ອວິຎ຺ຎາເຕ ອວິຎ຺ຎາຕວາທິຕາ, ທິຏ຺ເຐ ທິຏ຺ຐວາທິຕາ, ສຸເຕ ສຸຕວາທິຕາ, ມຸເຕ ມຸຕວາທິຕາ, ວິຎ຺ຎາເຕ ວິຎ຺ຎາຕວາທິຕາ. ອິເມ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ອຏ຺ຐ ອຣິຍໂວຫາຣາ’’ຕິ. ອຏ຺ຐມໍ.

໙. ປຣິສາສຸຕ຺ຕໍ

໖໙. ‘‘ອຏ຺ຐິມາ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຣິສາ. ກຕມາ ອຏ຺ຐ? ຂຕ຺ຕິຍປຣິສາ, ພ຺ຣາຫ຺ມຓປຣິສາ, ຄຫປຕິປຣິສາ, ສມຓປຣິສາ, ຈາຕຸມຫາຣາຊິກປຣິສາ, ຕາວຕິໍສປຣິສາ, ມາຣປຣິສາ, ພ຺ຣຫ຺ມປຣິສາ. ອຠິຊານາມິ ໂຂ ປນາຫໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ອເນກສຕໍ ຂຕ຺ຕິຍປຣິສໍ ອຸປສງ຺ກມິຕາ. ຕຕ຺ຣປິ ມຍາ ສນ຺ນິສິນ຺ນປຸພ຺ພຎ຺ເຈວ ສລ຺ລປິຕປຸພ຺ພຎ຺ຈ ສາກຈ຺ຉາ ຈ ສມາປນ຺ນປຸພ຺ພາ. ຕຕ຺ຖ ຍາທິສໂກ ເຕສໍ ວຓ຺ໂຓ ໂຫຕິ ຕາທິສໂກ ມຍ຺ຫໍ ວຓ຺ໂຓ ໂຫຕິ, ຍາທິສໂກ ເຕສໍ ສໂຣ ໂຫຕິ ຕາທິສໂກ ມຍ຺ຫໍ ສໂຣ ໂຫຕິ. ຘມ຺ມິຍາ ຈ ກຖາຍ ສນ຺ທສ຺ເສມິ ສມາທເປມິ ສມຸຕ຺ເຕເຊມິ ສມ຺ປຫໍເສມິ. ຠາສມານຎ຺ຈ ມໍ ນ ຊານນ຺ຕິ – ‘ໂກ ນຸ ໂຂ ອຍໍ ຠາສຕິ ເທໂວ ວາ ມນຸສ຺ໂສ ວາ’ຕິ. ຘມ຺ມິຍາ ກຖາຍ ສນ຺ທສ຺ເສຕ຺ວາ ສມາທເປຕ຺ວາ ສມຸຕ຺ເຕເຊຕ຺ວາ ສມ຺ປຫໍເສຕ຺ວາ ອນ຺ຕຣຘາຍາມິ. ອນ຺ຕຣຫິຕຎ຺ຈ ມໍ ນ ຊານນ຺ຕິ – ‘ໂກ ນຸ ໂຂ ອຍໍ ອນ຺ຕຣຫິໂຕ ເທໂວ ວາ ມນຸສ຺ໂສ ວາ’’’ຕິ.

‘‘ອຠິຊານາມິ ໂຂ ປນາຫໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ອເນກສຕໍ ພ຺ຣາຫ຺ມຓປຣິສໍ…ເປ… ຄຫປຕິປຣິສໍ… ສມຓປຣິສໍ… ຈາຕຸມຫາຣາຊິກປຣິສໍ… ຕາວຕິໍສປຣິສໍ… ມາຣປຣິສໍ… ພ຺ຣຫ຺ມປຣິສໍ ອຸປສງ຺ກມິຕາ. ຕຕ຺ຣປິ ມຍາ ສນ຺ນິສິນ຺ນປຸພ຺ພຎ຺ເຈວ ສລ຺ລປິຕປຸພ຺ພຎ຺ຈ ສາກຈ຺ຉາ ຈ ສມາປນ຺ນປຸພ຺ພາ. ຕຕ຺ຖ ຍາທິສໂກ ເຕສໍ ວຓ຺ໂຓ ໂຫຕິ ຕາທິສໂກ ມຍ຺ຫໍ ວຓ຺ໂຓ ໂຫຕິ, ຍາທິສໂກ ເຕສໍ ສໂຣ ໂຫຕິ ຕາທິສໂກ ມຍ຺ຫໍ ສໂຣ ໂຫຕິ. ຘມ຺ມິຍາ ຈ ກຖາຍ ສນ຺ທສ຺ເສມິ ສມາທເປມິ ສມຸຕ຺ເຕເຊມິ ສມ຺ປຫໍເສມິ. ຠາສມານຎ຺ຈ ມໍ ນ ຊານນ຺ຕິ – ‘ໂກ ນຸ ໂຂ ອຍໍ ຠາສຕິ ເທໂວ ວາ ມນຸສ຺ໂສ ວາ’ຕິ. ຘມ຺ມິຍາ ກຖາຍ ສນ຺ທສ຺ເສຕ຺ວາ ສມາທເປຕ຺ວາ ສມຸຕ຺ເຕເຊຕ຺ວາ ສມ຺ປຫໍເສຕ຺ວາ ອນ຺ຕຣຘາຍາມິ. ອນ຺ຕຣຫິຕຎ຺ຈ ມໍ ນ ຊານນ຺ຕິ – ‘ໂກ ນຸ ໂຂ ອຍໍ ອນ຺ຕຣຫິໂຕ ເທໂວ ວາ ມນຸສ຺ໂສ ວາ’ຕິ. ອິມາ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ອຏ຺ຐ ປຣິສາ’’ຕິ. ນວມໍ.

໑໐. ຠູມິຈາລສຸຕ຺ຕໍ

໗໐. ເອກໍ ສມຍໍ ຠຄວາ ເວສາລິຍໍ ວິຫຣຕິ ມຫາວເນ ກູຏາຄາຣສາລາຍໍ. ອຖ ໂຂ ຠຄວາ ປຸພ຺ພຓ຺ຫສມຍໍ ນິວາເສຕ຺ວາ ປຕ຺ຕຈີວຣມາທາຍ ເວສາລິໍ ປິຓ຺ຑາຍ ປາວິສິ. ເວສາລິຍໍ ປິຓ຺ຑາຍ ຈຣິຕ຺ວາ ປຈ຺ຉາຠຕ຺ຕໍ ປິຓ຺ຑປາຕປຏິກ຺ກນ຺ໂຕ ອາຍສ຺ມນ຺ຕໍ ອານນ຺ທໍ ອາມນ຺ເຕສິ – ‘‘ຄຓ຺ຫາຫິ, ອານນ຺ທ, ນິສີທນໍ. ເຍນ ຈາປາລໍ ເຈຕິຍໍ [ປາວາລເຈຕິຍໍ (ສ຺ຍາ.), ຈາປາລເຈຕິຍໍ (ປີ. ກ.)] ເຕນຸປສງ຺ກມິສ຺ສາມ ທິວາວິຫາຣາຍາ’’ຕິ. ‘‘ເອວໍ, ຠນ຺ເຕ’’ຕິ ໂຂ ອາຍສ຺ມາ ອານນ຺ໂທ ຠຄວໂຕ ປຏິສ຺ສຸຕ຺ວາ ນິສີທນໍ ອາທາຍ ຠຄວນ຺ຕໍ ປິຏ຺ຐິໂຕ ປິຏ຺ຐິໂຕ ອນຸພນ຺ຘິ.

ອຖ ໂຂ ຠຄວາ ເຍນ ຈາປາລໍ ເຈຕິຍໍ ເຕນຸປສງ຺ກມິ; ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ປຎ຺ຎຕ຺ເຕ ອາສເນ ນິສີທິ. ນິສຊ຺ຊ ໂຂ ຠຄວາ ອາຍສ຺ມນ຺ຕໍ ອານນ຺ທໍ ອາມນ຺ເຕສິ – ‘‘ຣມຓີຍາ, ອານນ຺ທ, ເວສາລີ, ຣມຓີຍໍ ອຸເທນໍ ເຈຕິຍໍ, ຣມຓີຍໍ ໂຄຕມກໍ ເຈຕິຍໍ, ຣມຓີຍໍ ສຕ຺ຕມ຺ພໍ ເຈຕິຍໍ, ຣມຓີຍໍ ພຫຸປຸຕ຺ຕກໍ ເຈຕິຍໍ; ຣມຓີຍໍ ສາຣນ຺ທທໍ ເຈຕິຍໍ, ຣມຓີຍໍ ຈາປາລໍ ເຈຕິຍໍ. ຍສ຺ສ ກສ຺ສຈິ, ອານນ຺ທ, ຈຕ຺ຕາໂຣ ອິທ຺ຘິປາທາ ຠາວິຕາ ພຫຸລີກຕາ ຍານີກຕາ ວຕ຺ຖຸກຕາ ອນຸຏ຺ຐິຕາ ປຣິຈິຕາ ສຸສມາຣທ຺ຘາ, ອາກງ຺ຂມາໂນ ໂສ, ອານນ຺ທ, ກປ຺ປໍ ວາ ຕິຏ຺ເຐຍ຺ຍ ກປ຺ປາວເສສໍ ວາ. ຕຖາຄຕສ຺ສ ໂຂ, ອານນ຺ທ, ຈຕ຺ຕາໂຣ ອິທ຺ຘິປາທາ ຠາວິຕາ ພຫຸລີກຕາ ຍານີກຕາ ວຕ຺ຖຸກຕາ ອນຸຏ຺ຐິຕາ ປຣິຈິຕາ ສຸສມາຣທ຺ຘາ. ອາກງ຺ຂມາໂນ, ອານນ຺ທ, ຕຖາຄໂຕ ກປ຺ປໍ ວາ ຕິຏ຺ເຐຍ຺ຍ ກປ຺ປາວເສສໍ ວາ’’ຕິ. ເອວມ຺ປິ ໂຂ ອາຍສ຺ມາ ອານນ຺ໂທ ຠຄວຕາ ໂອຬາຣິເກ ນິມິຕ຺ເຕ ກຍິຣມາເນ ໂອຬາຣິເກ ໂອຠາເສ ກຍິຣມາເນ ນາສກ຺ຂິ ປຏິວິຊ຺ຌິຕຸໍ; ນ ຠຄວນ຺ຕໍ ຍາຈິ – ‘‘ຕິຏ຺ຐຕຸ, ຠນ຺ເຕ, ຠຄວາ ກປ຺ປໍ, ຕິຏ຺ຐຕຸ ສຸຄໂຕ ກປ຺ປໍ ພຫຸຊນຫິຕາຍ ພຫຸຊນສຸຂາຍ ໂລການຸກມ຺ປາຍ ອຕ຺ຖາຍ ຫິຕາຍ ສຸຂາຍ ເທວມນຸສ຺ສານ’’ນ຺ຕິ, ຍຖາ ຕໍ ມາເຣນ ປຣິຍຸຏ຺ຐິຕຈິຕ຺ໂຕ.

ທຸຕິຍມ຺ປິ ໂຂ ຠຄວາ…ເປ… ຕຕິຍມ຺ປິ ໂຂ ຠຄວາ ອາຍສ຺ມນ຺ຕໍ ອານນ຺ທໍ ອາມນ຺ເຕສິ – ‘‘ຣມຓີຍາ, ອານນ຺ທ, ເວສາລີ, ຣມຓີຍໍ ອຸເທນໍ ເຈຕິຍໍ, ຣມຓີຍໍ ໂຄຕມກໍ ເຈຕິຍໍ, ຣມຓີຍໍ ສຕ຺ຕມ຺ພໍ ເຈຕິຍໍ, ຣມຓີຍໍ ພຫຸປຸຕ຺ຕກໍ ເຈຕິຍໍ, ຣມຓີຍໍ ສາຣນ຺ທທໍ ເຈຕິຍໍ, ຣມຓີຍໍ ຈາປາລໍ ເຈຕິຍໍ. ຍສ຺ສ ກສ຺ສຈິ, ອານນ຺ທ, ຈຕ຺ຕາໂຣ ອິທ຺ຘິປາທາ ຠາວິຕາ ພຫຸລີກຕາ ຍານີກຕາ ວຕ຺ຖຸກຕາ ອນຸຏ຺ຐິຕາ ປຣິຈິຕາ ສຸສມາຣທ຺ຘາ, ອາກງ຺ຂມາໂນ ໂສ, ອານນ຺ທ, ກປ຺ປໍ ວາ ຕິຏ຺ເຐຍ຺ຍ ກປ຺ປາວເສສໍ ວາ. ຕຖາຄຕສ຺ສ ໂຂ, ອານນ຺ທ, ຈຕ຺ຕາໂຣ ອິທ຺ຘິປາທາ ຠາວິຕາ…ເປ… ອາກງ຺ຂມາໂນ, ອານນ຺ທ, ຕຖາຄໂຕ ກປ຺ປໍ ວາ ຕິຏ຺ເຐຍ຺ຍ ກປ຺ປາວເສສໍ ວາ’’ຕິ. ເອວມ຺ປິ ໂຂ ອາຍສ຺ມາ ອານນ຺ໂທ ຠຄວຕາ ໂອຬາຣິເກ ນິມິຕ຺ເຕ ກຍິຣມາເນ ໂອຬາຣິເກ ໂອຠາເສ ກຍິຣມາເນ ນາສກ຺ຂິ ປຏິວິຊ຺ຌິຕຸໍ; ນ ຠຄວນ຺ຕໍ ຍາຈິ – ‘‘ຕິຏ຺ຐຕຸ, ຠນ຺ເຕ, ຠຄວາ ກປ຺ປໍ, ຕິຏ຺ຐຕຸ ສຸຄໂຕ ກປ຺ປໍ ພຫຸຊນຫິຕາຍ ພຫຸຊນສຸຂາຍ ໂລການຸກມ຺ປາຍ ອຕ຺ຖາຍ ຫິຕາຍ ສຸຂາຍ ເທວມນຸສ຺ສານ’’ນ຺ຕິ, ຍຖາ ຕໍ ມາເຣນ ປຣິຍຸຏ຺ຐິຕຈິຕ຺ໂຕ.

ອຖ ໂຂ ຠຄວາ ອາຍສ຺ມນ຺ຕໍ ອານນ຺ທໍ ອາມນ຺ເຕສິ – ‘‘ຄຈ຺ຉ ຕ຺ວໍ [ຄຈ຺ຉ ໂຂ ຕ຺ວໍ (ສໍ. ນິ. ໕.໘໒໒) ອຸທາ. ໕໑ ປສ຺ສິຕພ຺ພໍ], ອານນ຺ທ, ຍສ຺ສ ທານິ ກາລໍ ມຎ຺ຎສີ’’ຕິ. ‘‘ເອວໍ, ຠນ຺ເຕ’’ຕິ ໂຂ ອາຍສ຺ມາ ອານນ຺ໂທ ຠຄວໂຕ ປຏິສ຺ສຸຕ຺ວາ ອຸຏ຺ຐາຍາສນາ ຠຄວນ຺ຕໍ ອຠິວາເທຕ຺ວາ ປທກ຺ຂິຓໍ ກຕ຺ວາ ຠຄວໂຕ ອວິທູເຣ ອຎ຺ຎຕຣສ຺ມິໍ ຣຸກ຺ຂມູເລ ນິສີທິ. ອຖ ໂຂ ມາໂຣ ປາປິມາ ອຈິຣປກ຺ກນ຺ເຕ ອາຍສ຺ມນ຺ເຕ ອານນ຺ເທ ຠຄວນ຺ຕໍ ເອຕທໂວຈ –

‘‘ປຣິນິພ຺ພາຕຸ ທານິ, ຠນ຺ເຕ, ຠຄວາ, ປຣິນິພ຺ພາຕຸ ສຸຄໂຕ. ປຣິນິພ຺ພານກາໂລ ທານິ, ຠນ຺ເຕ, ຠຄວໂຕ. ຠາສິຕາ ໂຂ ປເນສາ, ຠນ຺ເຕ, ຠຄວຕາ ວາຈາ – ‘ນ ຕາວາຫໍ, ປາປິມ, ປຣິນິພ຺ພາຍິສ຺ສາມິ ຍາວ ເມ ຠິກ຺ຂູ ນ ສາວກາ ຠວິສ຺ສນ຺ຕິ ວິຍຕ຺ຕາ ວິນີຕາ ວິສາຣທາ ປຕ຺ຕໂຍຄກ຺ເຂມາ [ອິທໍ ປທໍ ທີ. ນິ. ໒.໑໖໘ ຈ ສໍ. ນິ. ໕.໘໒໒ ຈ ນ ທິສ຺ສຕິ] ພຫຸສ຺ສຸຕາ ຘມ຺ມຘຣາ ຘມ຺ມານຸຘມ຺ມປ຺ປຏິປນ຺ນາ ສາມີຈິປ຺ປຏິປນ຺ນາ ອນຸຘມ຺ມຈາຣິໂນ, ສກໍ ອາຈຣິຍກໍ ອຸຄ຺ຄເຫຕ຺ວາ ອາຈິກ຺ຂິສ຺ສນ຺ຕິ ເທເສສ຺ສນ຺ຕິ ປຎ຺ຎເປສ຺ສນ຺ຕິ ປຏ຺ຐເປສ຺ສນ຺ຕິ ວິວຣິສ຺ສນ຺ຕິ ວິຠຊິສ຺ສນ຺ຕິ ອຸຕ຺ຕານີກຣິສ຺ສນ຺ຕິ ອຸປ຺ປນ຺ນໍ ປຣປ຺ປວາທໍ ສຫຘມ຺ເມນ ສຸນິຄ຺ຄຫິຕໍ ນິຄ຺ຄເຫຕ຺ວາ ສປ຺ປາຏິຫາຣິຍໍ ຘມ຺ມໍ ເທເສສ຺ສນ຺ຕີ’ຕິ. ເອຕຣຫິ, ຠນ຺ເຕ, ຠິກ຺ຂູ ຠຄວໂຕ ສາວກາ ວິຍຕ຺ຕາ ວິນີຕາ ວິສາຣທາ ປຕ຺ຕໂຍຄກ຺ເຂມາ ພຫຸສ຺ສຸຕາ ຘມ຺ມຘຣາ ຘມ຺ມານຸຘມ຺ມປ຺ປຏິປນ຺ນາ ສາມີຈິປ຺ປຏິປນ຺ນາ ອນຸຘມ຺ມຈາຣິໂນ, ສກໍ ອາຈຣິຍກໍ ອຸຄ຺ຄເຫຕ຺ວາ ອາຈິກ຺ຂນ຺ຕິ ເທເສນ຺ຕິ ປຎ຺ຎເປນ຺ຕິ ປຏ຺ຐເປນ຺ຕິ ວິວຣນ຺ຕິ ວິຠຊນ຺ຕິ ອຸຕ຺ຕານີກໂຣນ຺ຕິ ອຸປ຺ປນ຺ນໍ ປຣປ຺ປວາທໍ ສຫຘມ຺ເມນ ສຸນິຄ຺ຄຫິຕໍ ນິຄ຺ຄເຫຕ຺ວາ ສປ຺ປາຏິຫາຣິຍໍ ຘມ຺ມໍ ເທເສນ຺ຕິ.

‘‘ປຣິນິພ຺ພາຕຸ ທານິ, ຠນ຺ເຕ, ຠຄວາ, ປຣິນິພ຺ພາຕຸ ສຸຄໂຕ. ປຣິນິພ຺ພານກາໂລ ທານິ, ຠນ຺ເຕ, ຠຄວໂຕ. ຠາສິຕາ ໂຂ ປເນສາ, ຠນ຺ເຕ, ຠຄວຕາ ວາຈາ – ‘ນ ຕາວາຫໍ, ປາປິມ, ປຣິນິພ຺ພາຍິສ຺ສາມິ ຍາວ ເມ ຠິກ຺ຂຸນິໂຍ ນ ສາວິກາ ຠວິສ຺ສນ຺ຕິ…ເປ… ຍາວ ເມ ອຸປາສກາ ນ ສາວກາ ຠວິສ຺ສນ຺ຕິ…ເປ… ຍາວ ເມ ອຸປາສິກາ ນ ສາວິກາ ຠວິສ຺ສນ຺ຕິ ວິຍຕ຺ຕາ ວິນີຕາ ວິສາຣທາ ປຕ຺ຕໂຍຄກ຺ເຂມາ ພຫຸສ຺ສຸຕາ ຘມ຺ມຘຣາ ຘມ຺ມານຸຘມ຺ມປ຺ປຏິປນ຺ນາ ສາມີຈິປ຺ປຏິປນ຺ນາ ອນຸຘມ຺ມຈາຣິນິໂຍ, ສກໍ ອາຈຣິຍກໍ ອຸຄ຺ຄເຫຕ຺ວາ ອາຈິກ຺ຂິສ຺ສນ຺ຕິ ເທເສສ຺ສນ຺ຕິ ປຎ຺ຎເປສ຺ສນ຺ຕິ ປຏ຺ຐເປສ຺ສນ຺ຕິ ວິວຣິສ຺ສນ຺ຕິ ວິຠຊິສ຺ສນ຺ຕິ ອຸຕ຺ຕານີກຣິສ຺ສນ຺ຕິ, ອຸປ຺ປນ຺ນໍ ປຣປ຺ປວາທໍ ສຫຘມ຺ເມນ ສຸນິຄ຺ຄຫິຕໍ ນິຄ຺ຄເຫຕ຺ວາ ສປ຺ປາຏິຫາຣິຍໍ ຘມ຺ມໍ ເທເສສ຺ສນ຺ຕີ’ຕິ. ເອຕຣຫິ, ຠນ຺ເຕ, ອຸປາສິກາ ຠຄວໂຕ ສາວິກາ ວິຍຕ຺ຕາ ວິນີຕາ ວິສາຣທາ ປຕ຺ຕໂຍຄກ຺ເຂມາ ພຫຸສ຺ສຸຕາ ຘມ຺ມຘຣາ ຘມ຺ມານຸຘມ຺ມປ຺ປຏິປນ຺ນາ ສາມີຈິປ຺ປຏິປນ຺ນາ ອນຸຘມ຺ມຈາຣິນິໂຍ, ສກໍ ອາຈຣິຍກໍ ອຸຄ຺ຄເຫຕ຺ວາ ອາຈິກ຺ຂນ຺ຕິ ເທເສນ຺ຕິ ປຎ຺ຎເປນ຺ຕິ ປຏ຺ຐເປນ຺ຕິ ວິວຣນ຺ຕິ ວິຠຊນ຺ຕິ ອຸຕ຺ຕານີກໂຣນ຺ຕິ, ອຸປ຺ປນ຺ນໍ ປຣປ຺ປວາທໍ ສຫຘມ຺ເມນ ສຸນິຄ຺ຄຫິຕໍ ນິຄ຺ຄເຫຕ຺ວາ ສປ຺ປາຏິຫາຣິຍໍ ຘມ຺ມໍ ເທເສນ຺ຕິ.

‘‘ປຣິນິພ຺ພາຕຸ ທານິ, ຠນ຺ເຕ, ຠຄວາ, ປຣິນິພ຺ພາຕຸ ສຸຄໂຕ. ປຣິນິພ຺ພານກາໂລ ທານິ, ຠນ຺ເຕ, ຠຄວໂຕ. ຠາສິຕາ ໂຂ ປເນສາ, ຠນ຺ເຕ, ຠຄວຕາ ວາຈາ – ‘ນ ຕາວາຫໍ, ປາປິມ, ປຣິນິພ຺ພາຍິສ຺ສາມິ ຍາວ ເມ ອິທໍ ພ຺ຣຫ຺ມຈຣິຍໍ ນ ອິທ຺ຘຎ຺ເຈວ ຠວິສ຺ສຕິ ຜີຕຎ຺ຈ ວິຕ຺ຖາຣິກໍ ພາຫຸຊຎ຺ຎໍ ປຸຖຸຠູຕໍ, ຍາວ ເທວມນຸສ຺ເສຫິ ສຸປ຺ປກາສິຕ’ນ຺ຕິ. ເອຕຣຫິ, ຠນ຺ເຕ, ຠຄວໂຕ ພ຺ຣຫ຺ມຈຣິຍໍ ອິທ຺ຘຎ຺ເຈວ ຜີຕຎ຺ຈ ວິຕ຺ຖາຣິກໍ ພາຫຸຊຎ຺ຎໍ ປຸຖຸຠູຕໍ, ຍາວ ເທວມນຸສ຺ເສຫິ ສຸປ຺ປກາສິຕໍ.

‘‘ປຣິນິພ຺ພາຕຸ ທານິ, ຠນ຺ເຕ, ຠຄວາ, ປຣິນິພ຺ພາຕຸ ສຸຄໂຕ. ປຣິນິພ຺ພານກາໂລ ທານິ, ຠນ຺ເຕ, ຠຄວໂຕ’’ຕິ. ‘‘ອປ຺ໂປສ຺ສຸກ຺ໂກ ຕ຺ວໍ, ປາປິມ, ໂຫຫິ. ນຈິຣໍ ຕຖາຄຕສ຺ສ ປຣິນິພ຺ພານໍ ຠວິສ຺ສຕິ. ອິໂຕ ຕິຓ຺ຓໍ ມາສານໍ ອຈ຺ຈເຍນ ຕຖາຄໂຕ ປຣິນິພ຺ພາຍິສ຺ສຕີ’’ຕິ.

ອຖ ໂຂ ຠຄວາ ຈາປາເລ ເຈຕິເຍ ສໂຕ ສມ຺ປຊາໂນ ອາຍຸສງ຺ຂາຣໍ ໂອສ຺ສຊິ. ໂອສ຺ສຏ຺ເຐ ຈ ຠຄວຕາ ອາຍຸສງ຺ຂາເຣ ມຫາຠູມິຈາໂລ ອໂຫສິ ຠິໍສນໂກ ສໂລມຫໍໂສ, ເທວທຸນ຺ທຸຠິໂຍ ຈ ຜລິໍສຸ. ອຖ ໂຂ ຠຄວາ ເອຕມຕ຺ຖໍ ວິທິຕ຺ວາ ຕາຍໍ ເວລາຍໍ ອິມໍ ອຸທານໍ ອຸທາເນສິ –

‘‘ຕຸລມຕຸລຎ຺ຈ ສມ຺ຠວໍ, ຠວສງ຺ຂາຣມວສ຺ສຊິ ມຸນິ;

ອຊ຺ຌຕ຺ຕຣໂຕ ສມາຫິໂຕ, ອຠິນ຺ທິ ກວຈມິວຕ຺ຕສມ຺ຠວ’’ນ຺ຕິ.

ອຖ ໂຂ ອາຍສ຺ມໂຕ ອານນ຺ທສ຺ສ ເອຕທໂຫສິ – ‘‘ມຫາ ວຕາຍໍ ຠູມິຈາໂລ; ສຸມຫາ ວຕາຍໍ ຠູມິຈາໂລ ຠິໍສນໂກ ສໂລມຫໍໂສ, ເທວທຸນ຺ທຸຠິໂຍ ຈ ຜລິໍສຸ. ໂກ ນຸ ໂຂ ເຫຕຸ, ໂກ ປຈ຺ຈໂຍ ມຫໂຕ ຠູມິຈາລສ຺ສ ປາຕຸຠາວາຍາ’’ຕິ?

ອຖ ໂຂ ອາຍສ຺ມາ ອານນ຺ໂທ ເຍນ ຠຄວາ ເຕນຸປສງ຺ກມິ; ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ຠຄວນ຺ຕໍ ອຠິວາເທຕ຺ວາ ເອກມນ຺ຕໍ ນິສີທິ. ເອກມນ຺ຕໍ ນິສິນ຺ໂນ ໂຂ ອາຍສ຺ມາ ອານນ຺ໂທ ຠຄວນ຺ຕໍ ເອຕທໂວຈ – ‘‘ມຫາ ວຕາຍໍ, ຠນ຺ເຕ, ຠູມິຈາໂລ; ສຸມຫາ ວຕາຍໍ, ຠນ຺ເຕ, ຠູມິຈາໂລ ຠິໍສນໂກ ສໂລມຫໍໂສ, ເທວທຸນ຺ທຸຠິໂຍ ຈ ຜລິໍສຸ. ໂກ ນຸ ໂຂ, ຠນ຺ເຕ, ເຫຕຸ, ໂກ ປຈ຺ຈໂຍ ມຫໂຕ ຠູມິຈາລສ຺ສ ປາຕຸຠາວາຍາ’’ຕິ?

‘‘ອຏ຺ຐິເມ, ອານນ຺ທ, ເຫຕູ, ອຏ຺ຐ ປຈ຺ຈຍາ ມຫໂຕ ຠູມິຈາລສ຺ສ ປາຕຸຠາວາຍ. ກຕເມ ອຏ຺ຐ? ອຍໍ, ອານນ຺ທ, ມຫາປຖວີ ອຸທເກ ປຕິຏ຺ຐິຕາ; ອຸທກໍ ວາເຕ ປຕິຏ຺ຐິຕໍ; ວາໂຕ ອາກາສຏ຺ໂຐ ໂຫຕິ. ໂສ, ອານນ຺ທ, ສມໂຍ ຍໍ ມຫາວາຕາ ວາຍນ຺ຕິ; ມຫາວາຕາ ວາຍນ຺ຕາ ອຸທກໍ ກມ຺ເປນ຺ຕິ; ອຸທກໍ ກມ຺ປິຕໍ ປຖວິໍ ກມ຺ເປຕິ. ອຍໍ, ອານນ຺ທ, ປຐໂມ ເຫຕຸ, ປຐໂມ ປຈ຺ຈໂຍ ມຫໂຕ ຠູມິຈາລສ຺ສ ປາຕຸຠາວາຍ.

‘‘ປຸນ ຈປຣໍ, ອານນ຺ທ, ສມໂຓ ວາ ພ຺ຣາຫ຺ມໂຓ ວາ ອິທ຺ຘິມາ ເຈໂຕວສິປ຺ປຕ຺ໂຕ ເທວຕາ ວາ ມຫິທ຺ຘິກາ ມຫານຸຠາວາ. ຕສ຺ສ ປຣິຕ຺ຕາ ປຖວີສຎ຺ຎາ ຠາວິຕາ ໂຫຕິ, ອປ຺ປມາຓາ ອາໂປສຎ຺ຎາ. ໂສ ອິມໍ ປຖວິໍ ກມ຺ເປຕິ ສງ຺ກມ຺ເປຕິ ສມ຺ປກມ຺ເປຕິ ສມ຺ປເວເຘຕິ. ອຍໍ, ອານນ຺ທ, ທຸຕິໂຍ ເຫຕຸ, ທຸຕິໂຍ ປຈ຺ຈໂຍ ມຫໂຕ ຠູມິຈາລສ຺ສ ປາຕຸຠາວາຍ.

‘‘ປຸນ ຈປຣໍ, ອານນ຺ທ, ຍທາ ໂພຘິສຕ຺ໂຕ ຕຸສິຕາ ກາຍາ ຈວິຕ຺ວາ ສໂຕ ສມ຺ປຊາໂນ ມາຕຸກຸຈ຺ຉິໍ ໂອກ຺ກມຕິ, ຕທາຍໍ ປຖວີ ກມ຺ປຕິ ສງ຺ກມ຺ປຕິ ສມ຺ປກມ຺ປຕິ ສມ຺ປເວຘຕິ. ອຍໍ, ອານນ຺ທ, ຕຕິໂຍ ເຫຕຸ; ຕຕິໂຍ ປຈ຺ຈໂຍ ມຫໂຕ ຠູມິຈາລສ຺ສ ປາຕຸຠາວາຍ.

‘‘ປຸນ ຈປຣໍ, ອານນ຺ທ, ຍທາ ໂພຘິສຕ຺ໂຕ ສໂຕ ສມ຺ປຊາໂນ ມາຕຸກຸຈ຺ຉິສ຺ມາ ນິກ຺ຂມຕິ, ຕທາຍໍ ປຖວີ ກມ຺ປຕິ ສງ຺ກມ຺ປຕິ ສມ຺ປກມ຺ປຕິ ສມ຺ປເວຘຕິ. ອຍໍ, ອານນ຺ທ, ຈຕຸຕ຺ໂຖ ເຫຕຸ, ຈຕຸຕ຺ໂຖ ປຈ຺ຈໂຍ ມຫໂຕ ຠູມິຈາລສ຺ສ ປາຕຸຠາວາຍ.

‘‘ປຸນ ຈປຣໍ, ອານນ຺ທ, ຍທາ ຕຖາຄໂຕ ອນຸຕ຺ຕຣໍ ສມ຺ມາສມ຺ໂພຘິໍ ອຠິສມ຺ພຸຊ຺ຌຕິ, ຕທາຍໍ ປຖວີ ກມ຺ປຕິ ສງ຺ກມ຺ປຕິ ສມ຺ປກມ຺ປຕິ ສມ຺ປເວຘຕິ. ອຍໍ, ອານນ຺ທ, ປຎ຺ຈໂມ ເຫຕຸ, ປຎ຺ຈໂມ ປຈ຺ຈໂຍ ມຫໂຕ ຠູມິຈາລສ຺ສ ປາຕຸຠາວາຍ.

‘‘ປຸນ ຈປຣໍ, ອານນ຺ທ, ຍທາ ຕຖາຄໂຕ ອນຸຕ຺ຕຣໍ ຘມ຺ມຈກ຺ກໍ ປວຕ຺ເຕຕິ, ຕທາຍໍ ປຖວີ ກມ຺ປຕິ ສງ຺ກມ຺ປຕິ ສມ຺ປກມ຺ປຕິ ສມ຺ປເວຘຕິ. ອຍໍ, ອານນ຺ທ, ຉຏ຺ໂຐ ເຫຕຸ, ຉຏ຺ໂຐ ປຈ຺ຈໂຍ ມຫໂຕ ຠູມິຈາລສ຺ສ ປາຕຸຠາວາຍ.

‘‘ປຸນ ຈປຣໍ, ອານນ຺ທ, ຍທາ ຕຖາຄໂຕ ສໂຕ ສມ຺ປຊາໂນ ອາຍຸສງ຺ຂາຣໍ ໂອສ຺ສຊ຺ຊຕິ, ຕທາຍໍ ປຖວີ ກມ຺ປຕິ ສງ຺ກມ຺ປຕິ ສມ຺ປກມ຺ປຕິ ສມ຺ປເວຘຕິ. ອຍໍ, ອານນ຺ທ, ສຕ຺ຕໂມ ເຫຕຸ, ສຕ຺ຕໂມ ປຈ຺ຈໂຍ ມຫໂຕ ຠູມິຈາລສ຺ສ ປາຕຸຠາວາຍ.

‘‘ປຸນ ຈປຣໍ, ອານນ຺ທ, ຍທາ ຕຖາຄໂຕ ອນຸປາທິເສສາຍ ນິພ຺ພານຘາຕຸຍາ ປຣິນິພ຺ພາຍຕິ, ຕທາຍໍ ປຖວີ ກມ຺ປຕິ ສງ຺ກມ຺ປຕິ ສມ຺ປກມ຺ປຕິ ສມ຺ປເວຘຕິ. ອຍໍ, ອານນ຺ທ, ອຏ຺ຐໂມ ເຫຕຸ, ອຏ຺ຐໂມ ປຈ຺ຈໂຍ ມຫໂຕ ຠູມິຈາລສ຺ສ ປາຕຸຠາວາຍ. ອິເມ ໂຂ, ອານນ຺ທ, ອຏ຺ຐ ເຫຕູ, ອຏ຺ຐ ປຈ຺ຈຍາ ມຫໂຕ ຠູມິຈາລສ຺ສ ປາຕຸຠາວາຍາ’’ຕິ. ທສມໍ.

ຠູມິຈາລວຄ຺ໂຄ ທຸຕິໂຍ.