໔. ທຸຕິຍຫຕ຺ຖກສຸຕ຺ຕໍ

໒໔. ເອກໍ ສມຍໍ ຠຄວາ ອາຬວິຍໍ ວິຫຣຕິ ອຄ຺ຄາຬເວ ເຈຕິເຍ. ອຖ ໂຂ ຫຕ຺ຖໂກ ອາຬວໂກ ປຎ຺ຈມຕ຺ເຕຫິ ອຸປາສກສເຕຫິ ປຣິວຸໂຕ ເຍນ ຠຄວາ ເຕນຸປສງ຺ກມິ; ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ຠຄວນ຺ຕໍ ອຠິວາເທຕ຺ວາ ເອກມນ຺ຕໍ ນິສີທິ. ເອກມນ຺ຕໍ ນິສິນ຺ນໍ ໂຂ ຫຕ຺ຖກໍ ອາຬວກໍ ຠຄວາ ເອຕທໂວຈ – ‘‘ມຫຕີ ໂຂ ຕ຺ຍາຍໍ, ຫຕ຺ຖກ, ປຣິສາ. ກຖໍ ປນ ຕ຺ວໍ, ຫຕ຺ຖກ, ອິມໍ ມຫຕິໍ ປຣິສໍ ສງ຺ຄຓ຺ຫາສີ’’ຕິ? ‘‘ຍານິມານິ, ຠນ຺ເຕ, ຠຄວຕາ ເທສິຕານິ [ອ. ນິ. ໔.໓໒; ທີ. ນິ. ໓.໓໑໓] ຈຕ຺ຕາຣິ ສງ຺ຄຫວຕ຺ຖູນິ, ເຕຫາຫໍ [ເຕນາຫໍ (ສີ.)] ອິມໍ ມຫຕິໍ ປຣິສໍ ສງ຺ຄຓ຺ຫາມິ. ອຫໍ, ຠນ຺ເຕ, ຍໍ ຊານາມິ – ‘ອຍໍ ທາເນນ ສງ຺ຄເຫຕພ຺ໂພ’ຕິ, ຕໍ ທາເນນ ສງ຺ຄຓ຺ຫາມິ; ຍໍ ຊານາມິ – ‘ອຍໍ ເປຍ຺ຍວຊ຺ເຊນ ສງ຺ຄເຫຕພ຺ໂພ’ຕິ, ຕໍ ເປຍ຺ຍວຊ຺ເຊນ ສງ຺ຄຓ຺ຫາມິ; ຍໍ ຊານາມິ – ‘ອຍໍ ອຕ຺ຖຈຣິຍາຍ ສງ຺ຄເຫຕພ຺ໂພ’ຕິ, ຕໍ ອຕ຺ຖຈຣິຍາຍ ສງ຺ຄຓ຺ຫາມິ; ຍໍ ຊານາມິ – ‘ອຍໍ ສມານຕ຺ຕຕາຍ ສງ຺ຄເຫຕພ຺ໂພ’ຕິ, ຕໍ ສມານຕ຺ຕຕາຍ ສງ຺ຄຓ຺ຫາມິ. ສໍວິຊ຺ຊນ຺ຕິ ໂຂ ປນ ເມ, ຠນ຺ເຕ, ກຸເລ ໂຠຄາ. ທລິທ຺ທສ຺ສ ໂຂ ໂນ ຕຖາ ໂສຕພ຺ພໍ ມຎ຺ຎນ຺ຕີ’’ຕິ. ‘‘ສາຘຸ ສາຘຸ, ຫຕ຺ຖກ! ໂຍນິ ໂຂ ຕ຺ຍາຍໍ, ຫຕ຺ຖກ, ມຫຕິໍ ປຣິສໍ ສງ຺ຄເຫຕຸໍ. ເຍ ຫິ ເກຈິ, ຫຕ຺ຖກ, ອຕີຕມທ຺ຘານໍ ມຫຕິໍ ປຣິສໍ ສງ຺ຄເຫສຸໍ, ສພ຺ເພ ເຕ ອິເມເຫວ ຈຕູຫິ ສງ຺ຄຫວຕ຺ຖູຫິ ມຫຕິໍ ປຣິສໍ ສງ຺ຄເຫສຸໍ. ເຍປິ ຫິ ເກຈິ, ຫຕ຺ຖກ, ອນາຄຕມທ຺ຘານໍ ມຫຕິໍ ປຣິສໍ ສງ຺ຄຓ຺ຫິສ຺ສນ຺ຕິ, ສພ຺ເພ ເຕ ອິເມເຫວ ຈຕູຫິ ສງ຺ຄຫວຕ຺ຖູຫິ ມຫຕິໍ ປຣິສໍ ສງ຺ຄຓ຺ຫິສ຺ສນ຺ຕິ. ເຍປິ ຫິ ເກຈິ, ຫຕ຺ຖກ, ເອຕຣຫິ ມຫຕິໍ ປຣິສໍ ສງ຺ຄຓ຺ຫນ຺ຕິ, ສພ຺ເພ ເຕ ອິເມເຫວ ຈຕູຫິ ສງ຺ຄຫວຕ຺ຖູຫິ ມຫຕິໍ ປຣິສໍ ສງ຺ຄຓ຺ຫນ຺ຕີ’’ຕິ.

ອຖ ໂຂ ຫຕ຺ຖໂກ ອາຬວໂກ ຠຄວຕາ ຘມ຺ມິຍາ ກຖາຍ ສນ຺ທສ຺ສິໂຕ ສມາທປິໂຕ ສມຸຕ຺ເຕຊິໂຕ ສມ຺ປຫໍສິໂຕ ອຸຏ຺ຐາຍາສນາ ຠຄວນ຺ຕໍ ອຠິວາເທຕ຺ວາ ປທກ຺ຂິຓໍ ກຕ຺ວາ ປກ຺ກາມິ. ອຖ ໂຂ ຠຄວາ ອຈິຣປກ຺ກນ຺ເຕ ຫຕ຺ຖເກ ອາຬວເກ ຠິກ຺ຂູ ອາມນ຺ເຕສິ – ‘‘ອຏ຺ຐຫິ, ຠິກ຺ຂເວ, ອຈ຺ຉຣິເຍຫິ ອພ຺ຠຸເຕຫິ ຘມ຺ເມຫິ ສມນ຺ນາຄຕໍ ຫຕ຺ຖກໍ ອາຬວກໍ ຘາເຣຖ. ກຕເມຫິ ອຏ຺ຐຫິ? ສທ຺ໂຘ, ຠິກ຺ຂເວ, ຫຕ຺ຖໂກ ອາຬວໂກ; ສີລວາ, ຠິກ຺ຂເວ…ເປ… ຫິຣີມາ… ໂອຕ຺ຕປ຺ປີ… ພຫຸສ຺ສຸໂຕ… ຈາຄວາ… ປຎ຺ຎວາ, ຠິກ຺ຂເວ, ຫຕ຺ຖໂກ ອາຬວໂກ; ອປ຺ປິຈ຺ໂຉ, ຠິກ຺ຂເວ, ຫຕ຺ຖໂກ ອາຬວໂກ. ອິເມຫິ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ອຏ຺ຐຫິ ອຈ຺ຉຣິເຍຫິ ອພ຺ຠຸເຕຫິ ຘມ຺ເມຫິ ສມນ຺ນາຄຕໍ ຫຕ຺ຖກໍ ອາຬວກໍ ຘາເຣຖາ’’ຕິ. ຈຕຸຕ຺ຖໍ.