໓. ອສ຺ສາຊານີຍສຸຕ຺ຕໍ

໑໓. ‘‘ອຏ຺ຐຫິ, ຠິກ຺ຂເວ, ອງ຺ເຄຫິ ສມນ຺ນາຄໂຕ ຣຎ຺ໂຎ ຠທ຺ໂທ ອສ຺ສາຊານີໂຍ ຣາຊາຣໂຫ ໂຫຕິ ຣາຊໂຠຄ຺ໂຄ, ຣຎ຺ໂຎ ອງ຺ຄນ຺ເຕວ ສງ຺ຂໍ ຄຈ຺ຉຕິ. ກຕເມຫິ ອຏ຺ຐຫິ? ອິຘ, ຠິກ຺ຂເວ, ຣຎ຺ໂຎ ຠທ຺ໂທ ອສ຺ສາຊານີໂຍ ອຸຠໂຕ ສຸຊາໂຕ ໂຫຕິ – ມາຕິໂຕ ຈ ປິຕິໂຕ ຈ. ຍສ຺ສໍ ທິສາຍໍ ອຎ຺ເຎປິ ຠທ຺ທາ ອສ຺ສາຊານີຍາ ຊາຍນ຺ຕິ, ຕສ຺ສໍ ທິສາຍໍ ຊາໂຕ ໂຫຕິ. ຍໍ ໂຂ ປນສ຺ສ ໂຠຊນໍ ເທນ຺ຕິ – ອລ຺ລໍ ວາ ສຸກ຺ຂໍ ວາ – ຕໍ ສກ຺ກຈ຺ຈໍເຍວ ປຣິຠຸຎ຺ຊຕິ ອວິກິຣນ຺ໂຕ. ເຊຄຸຈ຺ຉີ ໂຫຕິ ອຸຈ຺ຈາຣໍ ວາ ປສ຺ສາວໍ ວາ ອຠິນິສີທິຕຸໍ ວາ ອຠິນິປຊ຺ຊິຕຸໍ ວາ. ໂສຣໂຕ ໂຫຕິ ສຸຂສໍວາໂສ, ນ ຈ ອຎ຺ເຎ ອສ຺ເສ ອຸພ຺ເພເຊຕາ. ຍານິ ໂຂ ປນສ຺ສ ໂຫນ຺ຕິ [ຍານິ ໂຂ ປນສ຺ສ ຕານິ (ສ຺ຍາ.)] ສາເຐຍ຺ຍານິ ກູເຏຍ຺ຍານິ ຊິມ຺ເຫຍ຺ຍານິ ວງ຺ເກຍ຺ຍານິ, ຕານິ ຍຖາຠູຕໍ ສາຣຖິສ຺ສ ອາວິກຕ຺ຕາ ໂຫຕິ. ເຕສມສ຺ສ ສາຣຖິ ອຠິນິມ຺ມທນາຍ ວາຍມຕິ. ວາຫີ ໂຂ ປນ ໂຫຕິ. ‘ກາມຎ຺ເຎ ອສ຺ສາ ວຫນ຺ຕຸ ວາ ມາ ວາ, ອຫເມຕ຺ຖ ວຫິສ຺ສາມີ’ຕິ ຈິຕ຺ຕໍ ອຸປ຺ປາເທຕິ. ຄຈ຺ຉນ຺ໂຕ ໂຂ ປນ ອຸຊຸມຄ຺ເຄເນວ ຄຈ຺ຉຕິ. ຖາມວາ ໂຫຕິ ຍາວ ຊີວິຕມຣຓປຣິຍາທານາ ຖາມໍ ອຸປທໍເສຕາ. ອິເມຫິ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ອຏ຺ຐຫິ ອງ຺ເຄຫິ ສມນ຺ນາຄໂຕ ຣຎ຺ໂຎ ຠທ຺ໂທ ອສ຺ສາຊານີໂຍ ຣາຊາຣໂຫ ໂຫຕິ ຣາຊໂຠຄ຺ໂຄ, ຣຎ຺ໂຎ ອງ຺ຄນ຺ເຕວ ສງ຺ຂໍ ຄຈ຺ຉຕິ.

‘‘ເອວເມວໍ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ອຏ຺ຐຫິ ຘມ຺ເມຫິ ສມນ຺ນາຄໂຕ ຠິກ຺ຂຸ ອາຫຸເນຍ຺ໂຍ ໂຫຕິ…ເປ… ອນຸຕ຺ຕຣໍ ປຸຎ຺ຎກ຺ເຂຕ຺ຕໍ ໂລກສ຺ສ. ກຕເມຫິ ອຏ຺ຐຫິ? ອິຘ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸ ສີລວາ ໂຫຕິ, ປາຕິໂມກ຺ຂສໍວຣສໍວຸໂຕ ວິຫຣຕິ ອາຈາຣໂຄຈຣສມ຺ປນ຺ໂນ ອຓຸມຕ຺ເຕສຸ ວຊ຺ເຊສຸ ຠຍທສ຺ສາວີ, ສມາທາຍ ສິກ຺ຂຕິ ສິກ຺ຂາປເທສຸ. ຍໍ ໂຂ ປນສ຺ສ ໂຠຊນໍ ເທນ຺ຕິ – ລູຂໍ ວາ ປຓີຕໍ ວາ – ຕໍ ສກ຺ກຈ຺ຈໍເຍວ ປຣິຠຸຎ຺ຊຕິ ອວິຫຎ຺ຎມາໂນ. ເຊຄຸຈ຺ຉີ ໂຫຕິ ກາຍທຸຈ຺ຈຣິເຕນ ວຈີທຸຈ຺ຈຣິເຕນ ມໂນທຸຈ຺ຈຣິເຕນ; ເຊຄຸຈ຺ຉີ ໂຫຕິ ອເນກວິຫິຕານໍ ປາປການໍ ອກຸສລານໍ ຘມ຺ມານໍ ສມາປຕ຺ຕິຍາ. ໂສຣໂຕ ໂຫຕິ ສຸຂສໍວາໂສ, ນ ອຎ຺ເຎ ຠິກ຺ຂູ ອຸພ຺ເພເຊຕາ. ຍານິ ໂຂ ປນສ຺ສ ໂຫນ຺ຕິ ສາເຐຍ຺ຍານິ ກູເຏຍ຺ຍານິ ຊິມ຺ເຫຍ຺ຍານິ ວງ຺ເກຍ຺ຍານິ, ຕານິ ຍຖາຠູຕໍ ອາວິກຕ຺ຕາ ໂຫຕິ ສຕ຺ຖຣິ ວາ ວິຎ຺ຎູສຸ ວາ ສພ຺ຣຫ຺ມຈາຣີສຸ. ເຕສມສ຺ສ ສຕ຺ຖາ ວາ ວິຎ຺ຎູ ວາ ສພ຺ຣຫ຺ມຈາຣີ ອຠິນິມ຺ມທນາຍ ວາຍມຕິ. ສິກ຺ຂິຕາ ໂຂ ປນ ໂຫຕິ. ‘ກາມຎ຺ເຎ ຠິກ຺ຂູ ສິກ຺ຂນ຺ຕຸ ວາ ມາ ວາ, ອຫເມຕ຺ຖ ສິກ຺ຂິສ຺ສາມີ’ຕິ ຈິຕ຺ຕໍ ອຸປ຺ປາເທຕິ. ຄຈ຺ຉນ຺ໂຕ ໂຂ ປນ ອຸຊຸມຄ຺ເຄເນວ ຄຈ຺ຉຕິ; ຕຕ຺ຣາຍໍ ອຸຊຸມຄ຺ໂຄ, ເສຍ຺ຍຖິທໍ – ສມ຺ມາທິຏ຺ຐິ…ເປ… ສມ຺ມາສມາຘິ. ອາຣທ຺ຘວີຣິໂຍ ວິຫຣຕິ – ‘ກາມໍ ຕໂຈ ຈ ນ຺ຫາຣຸ [ນຫາຣຸ (ສີ. ສ຺ຍາ. ກໍ. ປີ.)] ຈ ອຏ຺ຐິ ຈ ອວສິສ຺ສຕຸ, ສຣີເຣ ອຸປສຸສ຺ສຕຸ ມໍສໂລຫິຕໍ; ຍໍ ຕໍ ປຸຣິສຖາເມນ ປຸຣິສວີຣິເຍນ ປຸຣິສປຣກ຺ກເມນ ປຕ຺ຕພ຺ພໍ, ນ ຕໍ ອປາປຸຓິຕ຺ວາ ວີຣິຍສ຺ສ ສຓ຺ຐານໍ ຠວິສ຺ສຕີ’ຕິ. ອິເມຫິ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ອຏ຺ຐຫິ ຘມ຺ເມຫິ ສມນ຺ນາຄໂຕ ຠິກ຺ຂຸ ອາຫຸເນຍ຺ໂຍ ໂຫຕິ…ເປ… ອນຸຕ຺ຕຣໍ ປຸຎ຺ຎກ຺ເຂຕ຺ຕໍ ໂລກສ຺ສາ’’ຕິ. ຕຕິຍໍ.